*~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~*
*     W i t a m  w  P o d r ę c z n i k u  d o  VI  -  W e r s j a  1 . 3     *
*~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~*
				**************
				* Lekcja 1.0 *
				**************
	Vim jst to potężny edytor, który posiada wiele poleceń, za wiele
	żeby wyjaśnić je wszystkie w tym podręczniku. Podręcznik ten został
	tak opracowany, żeby opisać niezbędną ilość komend potrzebnych do
	łatwego użuwania Vim'a jako edytora do wszystkich celów.

	Przybliżony czas, niezbędny do przerobienia tego podręcznika to
	około 25-30 minut, w zależności od przeznaczonego czasu na 
	eksperymentowanie.

	Ważną sprawą jest też pamiętanie, że podręcznik ten jest przeznaczony
	do nauki przez ćwiczenia w nim zawarte. Oznacza to, że użytkownik
	musi wykonywać polecenia, aby szybko przyswoić sobie nową wiedzę.

	Teraz upewnij się, że Caps Lock jest WYŁĄCZONY i naciśnij  klawisz
	j  tyle razy, aż przesuniesz kursor do lekcji 1.1 w taki sposób,
	aby nowa lekcja zajmowała cały ekran.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 1.1 *
				**************
		   =====>>>>> PRZESUWANIE KURSORA <<<<<=====
     ** Aby przesunąć kursor, naciśnij klawisze h,j,k,l wg schematu **
      ^
      k		Wskazówka: Klawisz h jest po lewej i przesuwa kursor w lewo.
< h       l >		   Klawisz l jest po prawej i przesuwa kursor w prawo.
      j			   Klawisz j wygłada jak strzałka w dół.
      v
   1. Przesuwaj kursor po całym ekranie dopóki przesuwanie nie bądzie Ci 
      sprawiać problemów.

   2. Trzymaj wciśnięty klawisz (j) dopóki się przesuwa kursor.
 ---> Teraz już wiesz w jaki sposób przejść do następnej lekcji.

   3. Użuwając klawisza w dół, przejdź do lekcji 1.2.

Informacja: Jeśli nie jesteś pewien jaki klawisz wcisnąłeś, to naciśnij <ESC>, 
	    aby przejść w tryb wydawania poleceń. Następnie powtórz polecenie 
	    które chciałeś wydać.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 1.2 *
				**************
	    =====>>>>> POCZĄTEK I KONIEC PRACY Z VIMem <<<<<=====

   !! INFORMACJA: Zanim zaczniesz wykonywać poniższe kroki, przeczytaj wpierw
		  całą tą lekcję!!

   1. Naciśnij <ESC> (aby mieć pewność, że jesteś w trybie wydawania poleceń).

   2. Napisz 	:q! <ENTER>.
 ---> Wyjście w ten sposób NIE ZAPISUJE dokonanych zmian w edytowanym pliku.
      Jeśli chcesz zapisać zmiany i zakończyć pracę napisz:	:wq <ENTER>.

   3. Kiedy zobaczysz znak zachęty shella ($) napisz:	vim tutor-pl <ENTER>.
 ---> `vim' oznacza uruchomienie edytora vim, `tutuor-pl' plik, który chcesz
      edytować.

   4. Jeśli powyższe kroki masz już zapamiętane i opanowane, powtórz kroki
      1 do 3 wychodzenia i ponownego uruchamiania edytora. Następnie przesuń
      kursor w dół do Lekcji 1.3.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 1.3 *
				**************
		=====>>>>> EDYCJA TEKSTU - KASOWANIE <<<<<=====

 ** W trybie wydawania poleceń naciśnij  x  aby skasować znak nad kursorem. **

   1. Przesuń kursor do linii zaczynającej się od --->.

   2. Aby poprawić błędy przesuń kursor na znak, który ma zostać skasowany.

   3. Naciśnij klawisz  x  żeby skasować niechciany znak.

   4. Powtórz kroki 2 do 4 dopóki sentencja nie będzie poprawna.

 ---> Krrowa wsskoczyłaa nna księężyc.

   5. Teraz wiersz jest poprawiony, przejdź do lekcji 1.4.

 Informacja: Kiedy przebrniesz przez ten podręcznik, nie staraj się wszystkiego
	     zapamiętać, ucz się poprzez używanie.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 1.4 *
				**************
	        =====>>>>> EYCJA TEKSTU - EDYTOWANIE <<<<<=====
	** W trybie wydawania poleceń naciśnij  i  aby edytować tekst. **

   1. Przesuń kursor do pierwszej linii zaczynającej się od --->.

   2. Aby pierwsza linia wyglądała tak samo jak druga, przesuń kursor na
      pierwszy znak PO miejscu, gdzie powinien być wstawiony tekst.

   3. Naciśnij  i  i wpisz niezbędne poprawki.

   4. Kiedy każdy z błędów zostanie poprawiony naciśnij <ESC> aby powrócić
      w tryb wydawania poleceń. Powtórz kroki 2 do 4 dopoki sentencja nie będzie
      poprawna.
 ---> W tym brakuje tekstu.
 ---> W tym wierszu brakuje części tekstu.

   5. Kiedy nie będziesz miał już problemów z edytowaniem tekstu, przejdź
     do poniższego podsumowania.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			*************************
			* LEKCJA 1 PODSUMOWANIE *
			*************************

   1. Kursor można przesunąć używając klawiszy strzałek lub klawiszy h,j,k,l.
	h (lewo)	j (dół)		k (góra)	l (prawo)

   2. Aby uruchomić Vima (z linii poleceń) napisz:   $ vim NAZWAPLIKU <ENTER>.

   3. Aby wyjść z programu napisz:  <ESC>  :q!	<ENTER>
			      lub:  <ESC>  :wq	<ENTER> by zapamiętać zmiany.

   4. Aby skasować znak nad kursorem w trybie wydawania poleceń naciśnij:   x

   5. Aby wstawić tekst w miejscu kursora, w trybie wydawania poleceń naciśnij:
      i   napisz tekst   <ESC> 

 Informacja: Naciśnięcie <ESC> uruchamia tryb wydawania poleceń, jak również
             anuluje niechcianą, częściowo już wydaną komendę.

 Teraz przejdź do lekcji 2.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 2.1 *
				**************
		    =====>>>>> POLECENIA KASOWANIA <<<<<===== 

		 ** Napisz dw aby skasować końcówkę słowa. **

   1. Naciśnij  <ESC>  by mieć pewność, że jesteś w trybie wydawania poleceń.

   2. Przesuń kursor do linii zaczynającej się od --->.

   3. Przesuń kursor na początek słowa, które powinno być skasowne.

   4. Napisz  dw  aby słowo zniknęło.

 Informacja: Litery dw pojawią się w ostatnim wierszu na ekranie. Jeśli 
             źle wydałeś polecenie, naciśnij  <ESC>  i zacznij od początku.

 ---> W tym zdaniu znajdują osa się słowa, które nie papier należą do niego.

   5. Powtórz kroki 3 do 4 dopóki sentencja nie będzie poprawna.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 2.2 *
				**************
		=====>>>>> WIĘCEJ POLECEŃ KASOWANIA <<<<<=====

		** Naciśnij  d$ aby skasować końcówkę linii. **

   1. Naciśnij  <ESC>  by mieć pewność, że jesteś w trybie wydawania poleceń.

   2. Przesuń kursor do wiersza zaczynającego się od --->.

   3. Przesuń kursor na koniec poprawnego zdania (PO pierwszej  .  ).

   4. Naciśnij  d$  aby skasować końcówkę wiersza.

 ---> Ktoś napisał końcówkę wiersza dwa razy. końcówkę wiersza dwa razy.


   5. Przejdź do lekcji 2.3 ze zrozumieniem co się stało.


 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 2.3 *
				**************
		=====>>>>> NA POLECENIACH I OBJEKTACH <<<<<=====

   Składnia dla  d  polecenia kasowania jest następująca:

	[numer]   d   objekt         LUB         d   [numer]   objekt
   Gdzie:
     numer - ile razy wykonać komendę (opcjonalnie, domyślnie=1).
     d - polecenie kasowania.
     objekt - na czym polecenie będzie operować (poniższa lista).

   Krótka lista objektów:
     w - od kursora do końca słowa, włączając spację.
     e - od kursora do końca słowa, WYŁĄCZAJĄC spację.
     $ - od kursora do końca wiersza.

 Informacja: Dla eksperymentatorów, naciskając tylko objekt w trybie wydawania
 	     poleceń (bez polecenia) kursor zostanie przesunięty w miejsce 
	     opisane w liście.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 2.4 *
				**************
	      =====>>>>> WYJĄTKI W POLECENIACH OBJEKTOWYCH <<<<<=====
		  ** Naciśnij  dd  aby skasować cały wiersz. **
   Aby przyspieszyć kasowanie całych wierszy, programiści Vim'a zdecydowali,
   że łatwiej będzie nacisnąć dwa razy  d  pod rząd by skasować wiersz.
   1. Przesuń kursor do zwrotu z numerem 2), znajdujęcego się poniżej.

   2. Naciśnij   dd  aby skasować linię.

   3. Teraz przesuń kursor do zwrotu numer 4).

   4. Naciśnij  2dd  (pamiętaj numer-polecenie-objekt) aby skasować dwa wiersze.
         1) Na górze róże,
         2) Błoto jest fajne,
         3) Na dole fiołki,
         4) Mam samochód,
         5) Zegar pokazuje czas,
         6) A my się kochamy,
         7) Jak dwa aniołki.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 2.5 *
				**************
		     =====>>>>> POLECENIE COFNIJ <<<<<=====
		** Naciśnij  u  aby cofnąć ostatnie polecenie,
		  U  aby cofnąć zmiany w całym wierszu. **

   1. Przesuń kursor do  wiersza zaczynającego się od ---> i umieść go 
      w miejścu pierwszego błędu.
   2. Naciśnij  x  aby skasować niechciany znak.
   3. Teraz naciśnij  u  aby cofnąć ostatnie polecenie.
   4. Tym razem popraw wszystkie błędy w wierszu używając polecenia  x.
   5. Teraz naciśnij duże  U  aby przywrócić cały wiersz do poprzedniego stanu.
   6. Teraz naciskaj CTRL-R (trzymając wciśnięty CTRL naciśnij R) tyle razy, aż
      przywrócisz z powrotem ostatnie polecenia (cofnąć cofnięcie).

 ---> Naapraw błęddy w tyym wwierszu, a pootem cofniij zmiany.

   8. Jest to bardzo przydatne polecenie. Teraz przejdź do podsumowania.


 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			*************************
			* LEKCJA 2 PODSUMOWANIE *
			*************************

   1. Aby skasować od kursora do końca słowa napisz:	dw

   2. Aby skasować od kursora do końca wiersza napisz:	d$

   3. Aby skasować cały wiersz napisz:	dd

   4. Składnia poleceń jest następująca:
	[numer]   polecenie   objekt      LUB      polecenie   [numer]   objekt
      gdzie:
	numer - ile razy wykonać komendę (opcjonalnie, domyślnie=1)
	polecenie - zadanie do wykonania, na przykład  d  to kasowanie
	objekt - na czym polecenie będzie operować, na przykład  w  to słowo,
                 $  to fragment od kursora do końca wiersza.

   5. Aby cofnąć ostatnią akcję napisz:			u   (małe u)
      Aby cofnąć wszystkie zmiany w wierszu napisz:	U   (duże U)
      Aby cofnąć cofnięcie napisz:			CTRL-R
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 3.1 *
				**************
		      =====>>>>> POLECENIE WKLEJ <<<<<=====

    ** Naciśnij  p  aby wkleić za kursorem ostatnio skasowany fragment. **

   1. Przesuń kursor do pierwszego wyrażenia znajdujęcego się poniżej.

   2. Naciśnij  dd  aby skasować wiersz i przechować go w buforze Vim'a.

   3. Przesuń kursor o wiersz NIŻEJ gdzie powinien być skasowany tekst. 

   4. W trybie wydawania poleceń naciśnij  p  aby wstawić skasowany wiersz.

   5. Powtórz kroki 2 do 4, aż wyrażenia będą we właściwym porządku.

	d) Więc możesz i ty.
	b) Na dole bzy,
	c) Każdy uczyć się może,
	a) Na góże róże,
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 3.2 *
				**************
		     =====>>>>> POLECENIE ZASTĄP <<<<<=====

  ** Naciśnij  r  i znak którym ma zostać zstąpiony znak w miejscu kursora. **

   1. Przesuń kursor do pierwszego wiersza zaczynającego się od --->.

   2. Przesuń kursor w miejsce pierwszego błędu.

   3. Naciśnij  r  a następnie znak, który ma zastąpić błąd.

   4. Powtórz kroki 2 do 4, aż pierwszy wiersz będzie poprawny.

 ---> Kiady byl pisamy ten wierrz, któś nasiskał xłe klawidze!
 ---> Kiedy był pisany ten wiersz, ktoś naciskał złe klawisze!

   5. Przejdź do lekcji 3.3

 Informacja: Pamiętaj, aby uczyć się poprzez używanie, a nie zapapiętywanie.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 3.3 *
				**************
		     =====>>>>> POLECENIE ZMIEŃ <<<<<=====

	  ** Aby zmienić część lub całość wyrazu, naciśnij cw  . **

   1. Przesuń kursor do pierwszego wiersza zaczynającego się od ->.

   2. Umieść kursor na f w słowie wfgbgg.

   3. Naciśnij  cw  i popraw wyraz (w tym przypadku napisz `iersz').

   4. Naciśnij <ESC> i ustaw kursor na następny błąd (pierwszy znak do poprawy)

   5. Powtórz kroki 3 do 4, aż sentencje będą indentyczne.

-> Ten wfgbgg zawiera sbubk, które mohf być poprawione z po polecenia zmień.
-> Ten wiersz zawiera słowa, które mogą być poprawione z pomocą polecenia zmień.

 Informacja: polecenie  cw  nie tylko kasuje, ale również włącza edytowanie.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 3.4 *
				**************
	    =====>>>>> WIĘCEJ ZMIAN UŻYWAJĄC KOMENDY c <<<<<=====

      ** Polecenie zmień używa tych samych objektów co polecenie skasuj. **

   1. Polecenie zmień działa w ten sam sposób co polecenie kasuj. Składnia:
	[numer]   c   objekt      LUB      c   [numer]   objekt

   2. Objekty również są te same, na przykład: w (słowo), $ (koniec lini), etc.

   3. Przesuń kursor do pierwszego wiersza zaczynającego się od --->.

   4. Przesuń kursor na pierwszy błąd.

   5. Naciśnij  c$  aby zmienić końcówkę wiersza by była taka sama jak w wiersz
      niżej, następnie naciśnij <ESC>.

 ---> Koniec tego wiersza potrzebuje pomocy, by wygłądać jak wiersz poniżej.
 ---> Koniec tego wiersza potrzebuje poprawy przy użyciu polecenia  c$  . 
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			*************************
			* LEKCJA 3 PODSUMOWANIE *
			*************************
  1. Aby wstawić tekst, który został wcześniej skasowany, naciśnij  p  .
     Spowoduje to wstawienie skasowanego tekstu ZA kursorem. Jeśli został 
     skasowany cały wiersz, to po wstawieniu pojawi się on pod kursorem.

  2. Aby zastąpić znak w miejscu gdzie stoi kursor, naciśnij  r  ,a następnie
     znak który powinien tam być.

  3. Polecenie zmień pozwala zastąpić wyszczególniony objekt od kursora do końca
     objektu, na przykład naciśnij  cw  aby zmienić tekst od kursora do końca 
     słowa,  c$  aby zmienić tekst od kursora do końca wiersza.

  4. Składnia polecenia zmień:

	[numer]   c   objekt      LUB      c   [numer]   objekt

 Przejdź do kolejnej lekcji.


 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 4.1 *
				**************
		=====>>>>> LOKALIZACJA I STATUS PLIKU <<<<<=====

 ** Naciśnij CTRL-g aby zobaczyć w którym miejscu znajduje się kursor i status
    pliku. Naciśnij SHIFT-G aby przenieść się do danego wiersza w pliku. **

 Informacja: Najpierw przeczytaj całą lekcję, a następnie zacznij ćwiczyć!!

   1. Trzymając CTRL naciśnij  g  . Na dole ekranu powinien pojawić się 
      status z informacją o położeniu kursora i nazwie pliku. Zapamiętaj 
      numer wiersza w którym się znajduje kursor (przyda się w 3 kroku).

   2. Naciśnij SHIFT-G aby przenieść się na sam koniec pliku.

   3. Napisz numer wiersza z 1 kroku, a następnie SHIFT-G. To pozwoli wrócić
      Ci do miejsca kiedy nacisnąłeś CTRL-g. (Kiedy będziesz pisał numer
      wiersza, NIE bądzie on się pojawiał na ekranie).

   4. Powtóż jeszcze raz kroki 1 do 3.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 4.2 *
				**************
		     =====>>>>> POLECENIE SZUKAJ <<<<<=====

		** Naciśnij  /  ,a następnie szukany zwrot. **

   1. W trybie wydawania poleceń naciśnij  /  .Zauważ, że kursor pojawi się na
      dole ekranu tak samo jak przy poleceniu  :  .

   2. Teraz napisz `errroor' <ENTER>. To jest nasze szukane słowo.

   3. Aby szukać dalej tego samego zwrotu wystarczy tylko nacisnąć  n  .
      Aby szukać tego samego zwrotu w przeciwnym kierunku naciśnij SHIFT-N.

   4. Jeśli chcesz szukać zwrotu w kierunku początku pliku, użyj polecenia  ?
      zamiast  /  .
 ---> Kiedy szukanie dobiegnie końca to znowu zacznie się od początku.

   "errroor" is not the way to spell error; errooor is an error. (nie tłumaczę 
    tego ;-))
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 4.3 *
				**************
	      =====>>>>> SZUKANIE NAWIASU ZAMYKAJĄCEGO <<<<<=====

		  ** Naciśnij  %  aby znaleść  ),] lub }  . **

   1. Umieść kursor na dowolnym (,[ lub { w wierszu oznaczonym przez --->.

   2. Teraz naciśnij  %  .

   3. Kursor powinien przeskoczyć na nawias zamykający.

   4. Naciśnij  %  aby z powrotem kursor przeskoczył na pierwszy nawias.

 ---> To ( jest testowy wiersz zawierający (, [, ] jak również {, } w sobie. ))

 Informacja: To jest bardzo użyteczna funkcja przy szukaniu błędów z 
             niezamkniętymi nawiasami!


 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 4.4 *
				**************
		=====>>>>> SPOSÓB NA ZAMIANĘ WYRAŻEŃ <<<<<=====

    ** Naciśnij  :s/stary/nowy/g  aby zamienić zwroty `stary' na `nowy'. **

   1. Przesuń kursor do wiersza zaczynającego się od --->.

   2. Napisz  :s/too/to <ENTER>  wiedząc, że akcja dotyczy tylko pierwszego 
      znalezionego zwrotu w wierszu.

   3. Napisz  :s/too/to/g  wiedząc, że akcja ta dotyczy tylko tego wiersza.

 ---> too ty mi powiedziałeś, że too jest too.

   4. Aby zmienić wszystkie szukane zwroty pomiędzy dwoma wierszami,
      napisz  :#,#s/stary/nowy/g  gdzie #,# są numerami dwóch wierszy.
      Napisz  :%s/stary/nowy/g  aby zamienić wszystkie zwroty w pliku.


 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			*************************
			* LEKCJA 4 PODSUMOWANIE *
			*************************

1. CTRL-g wyświetla Twoją pozycję i statut pliku. SHIFT-G przenosi na koniec
   pliku. Wpisując numer wiersza, a następnie naciskając SHIFT-G  przenosi 
   do tego wiersza.

2. Naciskając  /  a następnie zwrot, szuka ku KOŃCOWI pliku tego zwrotu.
   Naciskając  ?  a następnie zwrot, szuka ku POCZĄTKOWI pliku tego zwrotu.
   Po znalezieniu szukanego zwrotu naciśnij  n  aby szukać dalej w tym samym 
   kierunku lub  SHIFT-N aby szukać w przeciwnym.

3. Naciskając  %  kiedy kursor jest na (,),[,],{ lub }, kursor zostanie 
   przeniesiony na zamykający nawias po przeciwnej stronie.

4. Aby zamienić pierwszy stary na nowy w wierszu napisz       :s/stary/nowy
   Aby zamienić wszystkie stary na nowy w wierszu napisz      :s/stary/nowy/g
   Aby zamienić zwroty pomiędzy dwoma wierszami napisz        :#,#s/stary/nowy/g
   Aby zamienić zwrotyw całym pliku nspisz		      :%s/stary/nowy/g
   Aby za każdym razem komputer pytał o potwierdzenie dodaj c :%s/stary/nowy/gc
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 5.1 *
				**************
	     =====>>>>> JAK WYKONAĆ POLECENA SYSTEMOWE <<<<<=====

       ** Naciśnij  :!  , a następnie napisz polecenie do wykonania. **

   1. Naciśnij znane już polecenie  :  aby ustawić kursor na dole ekranu.
      Pozwoli to wprowadzić komendę systemową.

   2. Teraz naciśnij  !  (wykrzyknik). Pozwoli to wykonać polecenie systemowe.

   3. Dla przykładu napisz  ls  za zankiem  !  . Teraz twoim oczu powinna
      się pojawić lista podkatalogów i plików z bierzącego katalagu, tak
      samo, jak gdybyś wydał je z wiersza poleceń.

 Informacja: W ten sposób możliwe jest wykonanie dowolnego polecena.




 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 5.2 *
				**************
	=====>>>>> WIĘCEJ INFORMACJI O ZAPISYWANIU PLIKÓW <<<<<=====

    ** Aby zapamiętać dokonane zmiany w pliku, napisz  :w NAZWAPLIKU. **

   1. Naciśnij  :!ls ~/  aby otrzymać listę z katalogu domowego.

   2. Wybierz nazwę pliku, który jeszcze nie istnieje, na przykład TEST.

   3. Teraz napisz  :w ~/TEST  (gdzie TEST to nazwa pod którą zapisałeś plik).

   4. W ten sposób zapisałeś cały plik (Podręcznik Vim) pod nazwą TEST.
      Aby to zweryfikować, napisz jeszcze raz  :!ls  by sprawdzić zawartość
      katalogu.

 ---> Zauważ, że jeśli zakończyłeś pracę i z powrotem otworzyłeś plik TEST,
      to będzie on dokładną kopią podręcznika, w czasie jego zapisu.

   5. Teraz usuń plik z katalogu pisząc:	:!rm ~/TEST
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 5.3 *
				**************
	   =====>>>>> POLECENIE SELEKTYWNEGO ZAPISYWANIA <<<<<=====

	  ** Aby zapisać część pliku, napisz  :#,# w NAZWAPLIKU **

   1. Jeszcze raz napisz  :!ls ~/  aby uzyskać listę z katalogu domowego oraz
      wybierz wygodną nazwę dla pliku jak na przykład TEST.

   2. Przenieś kursor na początek tej strony i naciśnij CTRL-g, aby uzyskać
      numer wiersza. ZAPAMIĘTAJ TEN NUMER!

   3. Teraz przesuń kursor na koniec tej strony i naciśnij jeszcze raz CTRL-g.
      RÓWNIEŻ TEN NUMER ZAPAMIĘTAJ!

   4. Aby zapamiętać tylko wyznaczony fragment do pliku napisz  :#,# w ~/TEST
      gdzie #,# są wcześniej zapamiętanymi numerami (górnym i dolnym), a TEST
      jest nazwą pliku.

   5. Jeszcze raz zobacz czy plik został zapisany ( :!ls ~/ ), ale NIE KASUJ go.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 5.4 *
				**************
	    =====>>>>> ODZYSKIWANIE I WSTAWIANIE PLIKÓW <<<<<=====
	  ** Aby wstawić zawartość pliku, napisz  :r NAZWAPLIKU  **

   1. Napisz  :!ls ~/  aby upewnić się, że plik TEST jest w Twoim katalogu.

   2. Umieść kursor na początku tej strony.

   Informacja: Zanim wykonasz 3 krok przejżyj lekcję 5.3. Następnie wróć 
               z powrotem do tej lekcji.

   3. Teraz wstaw plik TEST używając komendy  :r ~/TEST  gdzie TEST jest nazwą
      pliku.

 Informacja: Plik zostanie wstawiony od miejsca w którym znajduje się kursor.
             

   4. Aby zobaczyć zaszłe zmiany, cofnij się i sprawdź czy są dwie kopie 
      lekcji 5.3, oryginalna i wersja z pliku.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			*************************
			* LEKCJA 5 PODSUMOWANIE *
			*************************

   1. :!polecenie  wykonuje polecenia systemowe.

      Kilka przydatnych przykładów:
	:!ls  -  pokazuje listę z bierzącego katalogu.
	:!rm NAZWAPLIKU  -  usuwa plik z bierzącego katalogu.

   2. :w NAZWAPLIKU  zapisuje edytowany plik na dysk pod nazwą NAZWAPLIKU.

   3. :#,# w NAZWAPLIKU  zapisuje zawartość pomiędzy numerami wierszów do pliku.

   4. :r NAZWAPLIKU  wstawia zawartość pliku NAZWAPLIKU do pliku obecnie 
      edytowanego poniżej kursora.





 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 6.1 *
				**************
		=====>>>>> POLECENIE WSTAW WIERSZ <<<<<=====

 ** Naciśnij  o  aby wstawić wiersz poniżej kursora i przejść trybu edycji. **

   1. Przesuń kursor do wiersza zaczynającego się od --->.

   2. Naciśnij małe  o  aby wstawić wiersz PONIŻEJ kursora i przejść do trybu 
      edycji.

   3. Teraz przepisz wiersz zaczynający się od ---> i naciśnij <ESC> aby wyjść 
      z trybu edycji.

 ---> Po naciśnięciu  o  kursor jest w wstawionym wierszu w trybie edycji.

   4. Aby wstawić wiersz POWYŻEJ kursora, wystarczy naciśnąć duże O, zamiast
      małego  o. Spróbuj tego na poniższym wierszu.
 Wstaw wiersz powyżej naciskając SHIFT-O, kiedy kursor będzie na tym wierszu.

 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 6.2 *
				**************
		    =====>>>>> POLECENIE DOPISZ <<<<<=====

	     ** Naciśnij  a  aby wstawić tekst ZA kursorem. **

   1. Przesuń kursor do końca pierwszego wiersza zaczynającego się od ---> przez
      naciśnięcie  $  w trybie poleceń.

   2. Naciśnij małe  a  aby dopisać tekst ZA kursorem (duże  A  dopisuje na 
      końcu wiersza).

Informacja: Unikamy polecenia  i ,powtórzenia ostatniego znaku, wpisania tekstu,
            <ESC>, przesunięcia kursora w prawo, aż w końcu polecenia  x.

   3. Teraz uzupełnij pierwszy wiersz. Zauważ że polecenie dopisz działa tak 
      samo jak polecenie edytuj, z wyjątkiem miejsca wpisywania tekstu.

 ---> Ten wiersz pozwoli Ci poćwiczyć
 ---> Ten wiersz pozwoli Ci poćwiczyć dopisywanie tekstu.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 6.3 *
				**************
	     =====>>>>> INNA WERSJA POLECENIA ZASTĄP <<<<<=====

	 ** Naciśnij duże  R  aby zastąpić więcej niż jeden znak. **

   1. Przesuń kursor do pierwszej linii zaczynającej się od ->.

   2. Przesuń kursor na początek pierwszego słowa które inne niż w wierszu 
      niżej (słowo `popraw').

   3. Teraz naciśnij  R  i zmień resztę tekstu z pierwszego wiersza przez 
      nadpisanie na starym nowego tekstu, aby obydwa wiersze były identyczne.

-> Aby pierwszy wiersz tak samo wyglądał jak drugi, popraw końcówkę zdania.
-> Aby pierwszy wiersz tak samo wyglądał jak drugi, naciśnij R i wprowadź tekst.

   4. Zauważ, że kiedy naciśniesz <ESC>, niezmieniony tekst pozostanie.


 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				**************
				* Lekcja 6.4 *
				**************
	  =====>>>>> USTAWIANIE ZMIENNYCH ŚRODOWISKOWYCH <<<<<=====

    ** Zmień środowiskową następnie znajdź lub zastąp ignorowane przypadki. **

   1. Szukaj słowa `ignoruj' przez wydanie polecenia:
      /ignoruj
      Powtórz szukanie kilka razy poprzez naciskanie kalwisza  n.

   2. Ustaw zmienną `ip' (ignorowane przypadki) pisząc:
      :set ip

   3. Teraz jeszcze raz szukaj słowa `ignoruj' naciskając klawisz: n
      Powtórz szukanie kilka razy poprzez naciskanie klawisza n.





 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
			*************************
			* LEKCJA 6 PODSUMOWANIE *
			*************************

  1. Naciskając  o  wstawiasz wiersz PONIŻEJ kursora, przenosisz kursor do
     wstawionego wiersza i przechodzisz do trybu edycji.
     Naciskając duże  O  wstwaiasz wiersz POWYŻEJ kursora.

  2. Naciskając  a  przechodzisz do edycji za znakiem, w którym znajduje się
     kursor. Naciskając duże  A  automatycznie dopiujesz tekst na końcu wiersza.

  3. Naciskając duże  R  przechdzisz do trybu nadpisywania. <ESC> wychodzi z
     tego trybu.

  4. Pisząc ":set xxx" ustawiasz zmienną środowiskową na "xxx".






 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
				************
				* Lekcja 7 *
				************
	     =====>>>>> POLECENIA POMOCY ON-LINE <<<<<=====

   Vim posiada pełny system pomocy on-line. Aby zobaczyć wypróbuj jeden z tych
   trzech sposobów:
	- naciśnij <HELP> na klawiaturze (jeśli masz taki klawisz)
	- naciśnij <F1> na klawiaturze (jeśli masz taki klawisz)
	- napisz   :help <ENTER>

   Napisz	:q <ENTER>	aby zamknąć okno pomocy.

   Możesz znaleźć pomoc według tematu, poprzez podanie argumentów do polecenia
   :help  . Spróbuj tak:

   Napisz:	:help w <ENTER>
   Napisz:	c_<T <ENTER>
   Napisz:	:help insert-index <ENTER>


 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
	To jest zakończenie podręcznika Vim, którego celem jest danie 
	podstawowej wiedzy, dzięki której można szybko i łatwo używać
	opisanego edytora. Jeszcze daleko do wyczerpania możliwości Vima,
	gdyż posiada dużo więcej poleceń.

	Do dalszego poznawania i studiowania polecamy poniższą książkę:
		Learning the Vi Editor - napisaną przez Lindę Lamb
		Wydawca: O'Reilly & Associates Inc.
	Opisuje ona tylko Vi, nie zawiera opisu nowości zawartych w Vimie.
	Jest to dobra książka żeby zdobyć prawie całą wiedzę o Vi.

	Podręcznik ten napisali Michael C. Pierce i Robert K. Ware,
	Colorado School of Mines wykorzystując pomysły Charles'a Smith,
	Colorado State University.
	E-mail: bware@mines.colorado.edu.

	Zmodyfikowany dla Vima przez Bram Moolenaar.

	Przetłumaczył na język polski Michał Zawalich <michalz@box43.gnet.pl>.
 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
	Kilka słów od tłumaczącego:
		- jest to mój pierwszy tak duży przetłumaczony dokument więc
		  proszę o wyrozumiałość
		- na razie jest to wersja ALFA
		- wierszyk z lekcji 3.1 jest mojego autorstwa :-)
		- w lekcji 5 pozwoliłem sobie zmodyfikować co niektóre polecenia
		- wszystkie uwagi do tego dokumentu proszę kierować pod adres
		  michalz@box43.gnet.pl
		- w razie wątpliwości proszę zajżeć do oryginału.