{\rtf1\ansi\ansicpg1250\uc1 \deff1\deflang1045\deflangfe1045{\fonttbl{\f0\froman\fcharset0\fprq2{\*\panose 02020603050405020304}Times New Roman;}{\f1\fswiss\fcharset0\fprq2{\*\panose 020b0604020202020204}Arial;}
{\f2\fmodern\fcharset0\fprq1{\*\panose 02070309020205020404}Courier New;}{\f3\froman\fcharset2\fprq2{\*\panose 05050102010706020507}Symbol;}{\f14\fnil\fcharset2\fprq2{\*\panose 05000000000000000000}Wingdings;}
{\f28\froman\fcharset0\fprq2{\*\panose 02020404030301010803}Garamond;}{\f35\froman\fcharset238\fprq2 Times New Roman CE;}{\f36\froman\fcharset204\fprq2 Times New Roman Cyr;}{\f38\froman\fcharset161\fprq2 Times New Roman Greek;}
{\f39\froman\fcharset162\fprq2 Times New Roman Tur;}{\f40\froman\fcharset177\fprq2 Times New Roman (Hebrew);}{\f41\froman\fcharset178\fprq2 Times New Roman (Arabic);}{\f42\froman\fcharset186\fprq2 Times New Roman Baltic;}
{\f43\fswiss\fcharset238\fprq2 Arial CE;}{\f44\fswiss\fcharset204\fprq2 Arial Cyr;}{\f46\fswiss\fcharset161\fprq2 Arial Greek;}{\f47\fswiss\fcharset162\fprq2 Arial Tur;}{\f48\fswiss\fcharset177\fprq2 Arial (Hebrew);}
{\f49\fswiss\fcharset178\fprq2 Arial (Arabic);}{\f50\fswiss\fcharset186\fprq2 Arial Baltic;}{\f51\fmodern\fcharset238\fprq1 Courier New CE;}{\f52\fmodern\fcharset204\fprq1 Courier New Cyr;}{\f54\fmodern\fcharset161\fprq1 Courier New Greek;}
{\f55\fmodern\fcharset162\fprq1 Courier New Tur;}{\f56\fmodern\fcharset177\fprq1 Courier New (Hebrew);}{\f57\fmodern\fcharset178\fprq1 Courier New (Arabic);}{\f58\fmodern\fcharset186\fprq1 Courier New Baltic;}{\f259\froman\fcharset238\fprq2 Garamond CE;}
{\f260\froman\fcharset204\fprq2 Garamond Cyr;}{\f262\froman\fcharset161\fprq2 Garamond Greek;}{\f263\froman\fcharset162\fprq2 Garamond Tur;}{\f266\froman\fcharset186\fprq2 Garamond Baltic;}}{\colortbl;\red0\green0\blue0;\red0\green0\blue255;
\red0\green255\blue255;\red0\green255\blue0;\red255\green0\blue255;\red255\green0\blue0;\red255\green255\blue0;\red255\green255\blue255;\red0\green0\blue128;\red0\green128\blue128;\red0\green128\blue0;\red128\green0\blue128;\red128\green0\blue0;
\red128\green128\blue0;\red128\green128\blue128;\red192\green192\blue192;}{\stylesheet{\qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 \snext0 Normal;}{\s1\qc \li0\ri0\sl360\slmult1
\keepn\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs75\lang1033\langfe1045\charscalex69\cgrid\langnp1033\langfenp1045 \sbasedon0 \snext0 heading 1;}{\s2\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\keepn\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0
\b\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 \sbasedon0 \snext0 heading 2;}{\*\cs10 \additive Default Paragraph Font;}{\s15\qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0
\f1\fs20\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 \sbasedon0 \snext15 footnote text;}{\s16\qc \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f28\fs44\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 \sbasedon0 \snext16
Cz\'ea\'9c\'e6;}{\*\cs17 \additive \super \sbasedon10 footnote reference;}{\*\cs18 \additive \super \sbasedon10 endnote reference;}{\s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0
\f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 \sbasedon0 \snext19 Body Text 2;}{\s20\qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 \sbasedon0 \snext20 Body Text;}{
\s21\qc \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \b\fs32\lang1033\langfe1045\cgrid\langnp1033\langfenp1045 \sbasedon0 \snext21 Title;}{\s22\qj \fi709\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0
\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 \sbasedon0 \snext22 Body Text Indent 2;}}{\*\listtable{\list\listtemplateid613033304\listhybrid{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat0\levelspace0
\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid1269055078\'01-;}{\levelnumbers;}\loch\af0\hich\af0\dbch\af0\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li1080\jclisttab\tx1080 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0
\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485123\'01o;}{\levelnumbers;}\f2\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li1800\jclisttab\tx1800 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0
\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485125\'01\u-3929 ?;}{\levelnumbers;}\f14\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li2520\jclisttab\tx2520 }{\listlevel\levelnfc23
\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485121\'01\u-3913 ?;}{\levelnumbers;}\f3\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li3240\jclisttab\tx3240 }
{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485123\'01o;}{\levelnumbers;}\f2\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li3960
\jclisttab\tx3960 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485125\'01\u-3929 ?;}{\levelnumbers;}\f14\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0
\fi-360\li4680\jclisttab\tx4680 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485121\'01\u-3913 ?;}{\levelnumbers;}\f3\chbrdr\brdrnone\brdrcf1
\chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li5400\jclisttab\tx5400 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485123\'01o;}{\levelnumbers;}\f2\chbrdr
\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li6120\jclisttab\tx6120 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485125\'01\u-3929 ?;}{\levelnumbers
;}\f14\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li6840\jclisttab\tx6840 }{\listname ;}\listid1268654961}{\list\listtemplateid169529058\listhybrid{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat2
\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid-42051286\'01-;}{\levelnumbers;}\loch\af0\hich\af0\dbch\af0\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li1080\jclisttab\tx1080 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0
\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485123\'01o;}{\levelnumbers;}\f2\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li1800\jclisttab\tx1800 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23
\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485125\'01\u-3929 ?;}{\levelnumbers;}\f14\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li2520\jclisttab\tx2520 }{\listlevel
\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485121\'01\u-3913 ?;}{\levelnumbers;}\f3\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li3240\jclisttab\tx3240
}{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485123\'01o;}{\levelnumbers;}\f2\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li3960
\jclisttab\tx3960 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485125\'01\u-3929 ?;}{\levelnumbers;}\f14\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0
\fi-360\li4680\jclisttab\tx4680 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485121\'01\u-3913 ?;}{\levelnumbers;}\f3\chbrdr\brdrnone\brdrcf1
\chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li5400\jclisttab\tx5400 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485123\'01o;}{\levelnumbers;}\f2\chbrdr
\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li6120\jclisttab\tx6120 }{\listlevel\levelnfc23\levelnfcn23\leveljc0\leveljcn0\levelfollow0\levelstartat1\levelspace0\levelindent0{\leveltext\leveltemplateid68485125\'01\u-3929 ?;}{\levelnumbers
;}\f14\chbrdr\brdrnone\brdrcf1 \chshdng0\chcfpat1\chcbpat1\fbias0 \fi-360\li6840\jclisttab\tx6840 }{\listname ;}\listid1737359913}}{\*\listoverridetable{\listoverride\listid1268654961\listoverridecount0\ls1}{\listoverride\listid1737359913
\listoverridecount0\ls2}}{\*\revtbl {Unknown;}}{\info{\title SCAN-dal.prv.pl}{\subject SCAN-dal.prv.pl}{\author SCAN-dal.prv.pl}{\keywords SCAN-dal.prv.pl}{\doccomm SCAN-dal.prv.pl}{\operator Przemek (spir2000)}{\creatim\yr2002\mo7\dy22\hr19\min26}
{\revtim\yr2002\mo7\dy26\hr23\min22}{\version22}{\edmins249}{\nofpages47}{\nofwords80509}{\nofchars458905}{\*\manager SCAN-dal.prv.pl}{\*\company SCAN-dal.prv.pl}{\*\category SCAN-dal.prv.pl}{\*\hlinkbase SCAN-dal.prv.pl}{\nofcharsws563567}{\vern8249}}
\paperw11909\paperh16834\margl1418\margr1418\margt1418\margb1418 \widowctrl\ftnbj\aenddoc\hyphhotz425\noxlattoyen\expshrtn\noultrlspc\dntblnsbdb\nospaceforul\hyphcaps0\horzdoc\dghspace120\dgvspace120\dghorigin1701\dgvorigin1984\dghshow0\dgvshow3
\jcompress\viewkind1\viewscale100\nolnhtadjtbl \fet0\sectd \linex0\headery709\footery709\colsx60\sectdefaultcl {\*\pnseclvl1\pnucrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl2\pnucltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl3
\pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta .}}{\*\pnseclvl4\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxta )}}{\*\pnseclvl5\pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl6\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}
{\*\pnseclvl7\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl8\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl9\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang{\pntxtb (}{\pntxta )}}\pard\plain
\s21\qc \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \b\fs32\lang1033\langfe1045\cgrid\langnp1033\langfenp1045 {GEORGE ORWELL
\par }\pard\plain \s1\qj \li0\ri0\sl360\slmult1\keepn\nowidctlpar\faauto\outlinelevel0\rin0\lin0\itap0 \f1\fs75\lang1033\langfe1045\charscalex69\cgrid\langnp1033\langfenp1045 {\f0\fs24\charscalex100
\par
\par
\par
\par }\pard \s1\qc \li0\ri0\sl360\slmult1\keepn\nowidctlpar\faauto\outlinelevel0\rin0\lin0\itap0 {\b\f0\fs72\charscalex100 ROK 1984
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0\lang1033\langfe1045\langnp1033
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\page }{\b\f43\fs28 CZ\'ca\'8c\'c6 PIERWSZA
\par }\pard\plain \s16\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f28\fs44\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\i0\f0\fs24
\par
\par }{\b\i0\f0\fs28 1
\par }{\i0\f0\fs24
\par
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 By\'b3 jasny, zimny dzie\'f1 kwietniowy i zegary bi\'b3y trzynast\'b9. Winston Smith, z g\'b3ow\'b9 wtulon
\'b9 w ramiona dla os\'b3ony przed tn\'b9cym wiatrem, w\'9clizgn\'b9\'b3 si\'ea przez szklane drzwi do Bloku Zwyci\'eastwa, ale nie do\'9c\'e6 szybko, by powstrzyma\'e6 tuman ziarnistego py\'b3u, kt\'f3ry wtargn\'b9\'b3 za nim do \'9crodka.
\par Klatka schodowa cuchn\'ea\'b3a gotowan\'b9 kapust\'b9 i starymi, butwiej\'b9cymi wycieraczkami. Na jednym jej ko\'f1cu wisia\'b3 barwny plakat, zbyt wielki do eksponowania w ciasnym wn\'eatrzu. Przedstawia\'b3 tylko ogromn\'b9 twarz, przesz\'b3
o metrowej szeroko\'9cci: przystojn\'b9, czerstw\'b9 twarz mniej wi\'eacej czterdziestopi\'eacioletniego m\'ea\'bfczyzny z sutym czar\-nym w\'b9sem. Winston skierowa\'b3 si\'ea w stron\'ea schod\'f3w. Sprawdzanie, czy winda dzia\'b3a, nie mia\'b3o \'bf
adnego sensu. Nawet w najlepszych okresach rzadko bywa\'b3a czynna, obecnie za\'9c, w ramach oszcz\'eadno\'9cci zwi\'b9zanych z przygo\-towaniami do Tygodnia Nienawi\'9cci, nie w\'b3\'b9czano pr\'b9du przed zmrokiem. Winston mieszka\'b3 na si\'f3dmym pi
\'eatrze, a poniewa\'bf mia\'b3 ju\'bf trzydzie\'9cci dziewi\'ea\'e6 lat i owrzodzenia \'bfylakowe na prawej nodze powy\'bfej kostki, wspina\'b3 si\'ea wolno, kilka razy odpoczywaj\'b9c po drodze. Na ka\'bfdym pi\'eatrze, na wprost drzwi windy, spogl\'b9
da\'b3 ze \'9cciany plakat z ogromn\'b9 twarz\'b9. By\'b3a tak namalowana, \'bfe oczy m\'ea\'bfczyz\-ny zdawa\'b3y si\'ea \'9cledzi\'e6 ka\'bfdy ruch przechodz\'b9cego. WIEL\-KI BRAT PATRZY, g\'b3osi\'b3 napis u do\'b3u plakatu.
\par W mieszkaniu przej\'eaty g\'b3os czyta\'b3 kolumny cyfr doty\-cz\'b9ce wytopu sur\'f3wki. Wydobywa\'b3 si\'ea z pod\'b3u\'bfnej metalowej p\'b3yty przypominaj\'b9cej matowe lustro, wmon\-towanej w \'9ccian\'ea po prawej. Winston obr\'f3ci\'b3 pokr\'eat
\'b3o i g\'b3os nieco przycich\'b3, lecz mimo to ka\'bfde s\'b3owo dobiega\-\'b3o wyra\'9fnie. Urz\'b9dzenie (nazywane teleekranem) mo\'bfna by\'b3o \'9cciszy\'e6, ale nie wy\'b3\'b9czy\'e6. Winston podszed\'b3 do okna: drobna, mizerna posta\'e6, kt\'f3
rej chudo\'9c\'e6 podkre\'9cla\'b3 jeszcze granatowy kombinezon, ubi\'f3r cz\'b3onka partii. M\'ea\'bfczyzna mia\'b3 bardzo jasne w\'b3osy, cer\'ea z natury rumian\'b9, a sk\'f3r\'ea szorstk\'b9 od chropowatego myd\'b3a, t\'eapych \'bfyletek i niedaw\-
nych mroz\'f3w.
\par \'8cwiat na zewn\'b9trz, nawet ogl\'b9dany przez zamkni\'eate okno, tchn\'b9\'b3 ch\'b3odem. W dole, na ulicy, podmuchy wiatru wprawia\'b3y w wir kurz i skrawki papieru, a cho\'e6 \'9cwieci\'b3o s\'b3o\'f1ce, niebo mia\'b3o barw\'ea stali; wszystko by\'b3
o jakby pozbawione koloru - z wyj\'b9tkiem porozlepianych wsz\'ea\-dzie dooko\'b3a plakat\'f3w. W\'b9sata twarz patrzy\'b3a z ka\'bfdej lepiej wyeksponowanej powierzchni. Jeden plakat wisia\'b3 na fasadzie domu dok\'b3
adnie naprzeciwko. WIELKI BRAT PATRZY, g\'b3osi\'b3 napis, a ciemne oczy wwierca\'b3y si\'ea w oczy Winstona. Ni\'bfej, na poziomie ulicy, inny plakat, z naderwanym rogiem, trzepota\'b3 bez\'b3adnie na wietrze, to odkrywaj\'b9c, to zas\'b3aniaj\'b9
c pojedyncze s\'b3owo ANGSOC. W oddali helikopter zni\'bfy\'b3 si\'ea pomi\'eadzy dachy, zawis\'b3 na moment niczym mucha mi\'easna, po czym poderwa\'b3 si\'ea i odlecia\'b3, zataczaj\'b9c \'b3uk. By\'b3 to patrol policji, szpieguj\'b9cy mieszka\'f1c\'f3
w przez okna. Ale zwyk\'b3a policja to pestka. Prawdziw\'b9 groz\'b9 napawa\'b3a Policja My\'9cli.
\par Za plecami Winstona g\'b3os p\'b3yn\'b9cy z teleekranu wci\'b9\'bf trajkota\'b3 o wytopie sur\'f3wki i przekroczeniu Dziewi\'b9tego Planu Trzyletniego. Teleekran s\'b3u\'bfy\'b3 r\'f3wnocze\'9cnie za odbiornik i nadajnik, dostatecznie czu\'b3y, \'bf
eby wychwyci\'e6 ka\'bfdy d\'9fwi\'eak g\'b3o\'9cniejszy od zni\'bfonego szeptu; co wi\'eacej, jak d\'b3ugo Winston pozostawa\'b3 w zasi\'eagu metalowej p\'b3yty, by\'b3 nie tylko s\'b3yszalny, lecz tak\'bfe widoczny. Nikt oczywi\'9c\-cie nie wiedzia\'b3
, czy w danym momencie jest obser\-wowany. Snuto jedynie domys\'b3y, jak cz\'easto i wed\'b3ug jakich zasad Policja My\'9cli prowadzi inwigilacj\'ea. Nie spos\'f3b te\'bf by\'b3o wykluczy\'e6, \'bfe przez ca\'b3
y czas nadzoruje wszystkich. Tak czy inaczej, mog\'b3a si\'ea w\'b3\'b9czy\'e6 w dowolny kana\'b3, kiedy tylko chcia\'b3a. Pozostawa\'b3o wi\'eac \'bfy\'e6 z za\'b3o\'bfe\-niem - i \'bfy\'b3o si\'ea, z nawyku, kt\'f3ry przeszed\'b3 w odruch - i\'bf ka\'bf
de s\'b3owo jest pods\'b3uchiwane, a ka\'bfdy ruch pilnie \'9cledzony, chyba \'bfe w pomieszczeniu panuje akurat mrok.
\par Winston sta\'b3 ty\'b3em do teleekranu. Tak by\'b3o bezpiecz\-niej, cho\'e6 - jak wiedzia\'b3 - z plec\'f3w te\'bf mo\'bfna wiele wyczyta\'e6. Kilometr dalej pot\'ea\'bfny bia\'b3y gmach Minister\-stwa Prawdy, jego miejsce pracy, g\'f3rowa\'b3
nad ponurym krajobrazem. I to jest Londyn, pomy\'9cla\'b3 z niejasn\'b9 odraz\'b9, g\'b3\'f3wne miasto Pasa Startowego Jeden, trzeciej pod wzgl\'eadem zaludnienia prowincji Oceanii. Usi\'b3owa\'b3 wydo\-by\'e6 z pami\'eaci jakie\'9c wspomnienia z dzieci
\'f1stwa, \'bfeby si\'ea przekona\'e6, czy Londyn zawsze wygl\'b9da\'b3 tak samo. Czy zawsze widzia\'b3o si\'ea tu tylko rz\'eady sypi\'b9cych si\'ea dziewi\'eat\-nastowiecznych czynsz\'f3wek o \'9ccianach podpartych stem\-plami, oknach pozatykanych kawa
\'b3kami dykty, dachach \'b3atanych blach\'b9 falist\'b9 oraz rachityczne, wal\'b9ce si\'ea murki mi\'eadzy ogr\'f3dkami? I te poro\'9cni\'eate wierzb\'f3wk\'b9 gruzy zbombardowanych dom\'f3w, nad kt\'f3rymi unosz\'b9 si\'ea tuma\-ny bia\'b3ego py\'b3
u, lub tereny doszcz\'eatnie zniszczone przez bomby, gdzie zaraz wyros\'b3y kolonie n\'eadznych drew\-nianych chat, istnych kurnik\'f3w? Wysi\'b3ki Winstona by\'b3y jednak daremne, nie potrafi\'b3 sobie nic przypomnie\'e6; z dzieci\'f1stwa pozosta\'b3
a mu w pami\'eaci tylko seria \'9cwietlis\-tych obraz\'f3w, pozbawionych t\'b3a i sensu.
\par }{\f0 Gmach Ministerstwa Prawdy - w nowomowie}{\cs17\f0\super \chftn {\footnote \pard\plain \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\cs17\super \chftn }{ }{
\f43\fs16\charscalex101 Nowomowa stanowi\'b3a urz\'eadowy }{\f43\fs16\expnd2\expndtw13\charscalex101 j\'eazyk}{\fs16\charscalex101 Oceanii. Opis jego budowy i etymologii zawarty jest w Aneksie.}{
\par }}}{\f35 Miniprawd - odbija\'b3 zdecydowanie od wszystkich innych budowli w okolicy. By\'b3a to ogromna piramida z l\'9cni\'b9cego bia\'b3ego betonu, pn\'b9ca si\'ea tarasami w g\'f3r\'ea na wysoko\'9c\'e6 trzystu metr\'f3
w. Z okna swojego mieszkania Winston widzia\'b3 wyra\'9fnie trzy has\'b3a Partii, wymalowane starannie na bia\'b3ej fasadzie:
\par }{\f0
\par WOJNA TO POK\'d3J
\par }{\f35 WOLNO\'8c\'c6 TO NIEWOLA
\par IGNORANCJA TO SI\'a3A
\par }{\f0
\par }{\f35 M\'f3wiono, \'bfe gmach Ministerstwa Prawdy ma trzy tysi\'b9ce pomieszcze\'f1 nad ziemi\'b9 i tyle\'bf samo pod ziemi\'b9. W Londynie istnia\'b3y jeszcze tylko trzy budynki o podob\-nych rozmiarach i zbli\'bfonym wygl\'b9dzie. Tak g\'f3rowa\'b3
y nad reszt\'b9 miasta, \'bfe z dachu Bloku Zwyci\'eastwa do\-strzega\'b3o si\'ea je wszystkie r\'f3wnocze\'9cnie. Mie\'9cci\'b3y cztery ministerstwa, sk\'b3adaj\'b9ce si\'ea na aparat rz\'b9dowy: Minister\-stwo Prawdy, kt\'f3remu podlega\'b3
a prasa, rozrywka, o\'9cwia\-ta i sztuka, Ministerstwo Pokoju, kt\'f3re zajmowa\'b3o si\'ea prowadzeniem wojny, Ministerstwo Mi\'b3o\'9cci, kt\'f3re pil\-nowa\'b3o \'b3adu i porz\'b9dku, wreszcie Ministerstwo Obfito\'9cci, sprawuj\'b9ce piecz\'ea
nad gospodark\'b9. Ich nazwy, w nowomowie, brzmia\'b3y nast\'eapuj\'b9co: Miniprawd, Minipax, Minimi\'b3o i Miniobfi.
\par Najwi\'eaksz\'b9 groz\'ea budzi\'b3o Ministerstwo Mi\'b3o\'9cci. Gmach ten w og\'f3le nie mia\'b3 okien. Winston nigdy nie by\'b3 ani w \'9crodku gmachu, ani te\'bf bli\'bfej ni\'bf p\'f3\'b3
kilometra od niego. Na teren Ministerstwa wpuszczano jedynie w spra\-wach s\'b3u\'bfbowych, lecz nawet w\'f3wczas interesant musia\'b3 pokonywa\'e6 labirynt zasiek\'f3w, stalowych bram i ukrytych stanowisk karabin\'f3w maszynowych. Tak\'bfe ulice w po\-
bli\'bfu patrolowali gorylowaci stra\'bfnicy w czarnych mun\-durach, uzbrojeni w rozsuwane pa\'b3ki.
\par Winston odwr\'f3ci\'b3 si\'ea gwa\'b3townie. Wcze\'9cniej przybra\'b3 wyraz spokojnego optymizmu, jaki najbezpieczniej by\'b3o przyj\'b9\'e6, stoj\'b9c przodem do teleekranu. Przemierzy\'b3 pok\'f3j i wszed\'b3 do male\'f1kiej kuchni. Chc\'b9c wr\'f3ci
\'e6 do mieszkania w czasie przerwy obiadowej, zrezygnowa\'b3 z posi\'b3ku w sto\'b3\'f3wce ministerstwa, chocia\'bf wiedzia\'b3, i\'bf w domu nie ma nic do jedzenia opr\'f3cz kawa\'b3ka ciemnego chleba, kt\'f3ry musi sobie zostawi\'e6 na jutrzejsze \'9c
niadanie. Zdj\'b9\'b3 z p\'f3\'b3ki butelk\'ea bezbarwnego p\'b3ynu ze zwyk\'b3\'b9 bia\'b3\'b9 etykiet\'b9 opatrzon\'b9 napisem D\'afIN ZWYCI\'caSTWA. Trunek wy\-dziela\'b3 md\'b3\'b9, oleist\'b9 wo\'f1, niczym chi\'f1ska w\'f3dka p\'eadzona z ry\'bf
u. Winston nala\'b3 sobie prawie pe\'b3n\'b9 fili\'bfank\'ea i poko\-nuj\'b9c wstr\'eat, opr\'f3\'bfni\'b3 j\'b9 jednym haustem, jakby pi\'b3 lekarstwo.
\par Twarz natychmiast mu spurpurowia\'b3a, oczy zasz\'b3y \'b3zami. D\'bfin mia\'b3 smak kwasu azotowego, a w dodatku cz\'b3owiek po ka\'bfdym \'b3yku czu\'b3 si\'ea tak, jakby dosta\'b3 w \'b3eb gumow\'b9 pa\'b3k\'b9. Jednak\'bfe w nast\'ea
pnej chwili palenie w \'bfo\'b3\'b9dku nieco zel\'bfa\'b3o i \'9cwiat wyda\'b3 si\'ea Winstonowi weselszy. Wydoby\'b3 papierosa z pomi\'eatej paczki z napisem PAPIEROSY ZWYCI\'caSTWA i niebacznie uni\'f3s\'b3 go pionowo, co sprawi\'b3o, \'bfe ca\'b3y tyto
\'f1 wysypa\'b3 si\'ea na pod\'b3og\'ea. Z nast\'eapnym posz\'b3o mu lepiej. Wr\'f3ci\'b3 do pokoju i usiad\'b3 przy stoliku na lewo od teleekranu. Wyj\'b9\'b3 z szuflady obsadk\'ea, butelk\'ea atramentu oraz czysty gruby zeszyt o marmurkowej ok\'b3
adce i czerwonym grzbi}{\f0 ecie.
\par }{\f35 Z niewiadomego powodu teleekran znajdowa\'b3 si\'ea w dziwnym miejscu. Zamiast, jak w innych mieszkaniach, tkwi\'e6 na \'9ccianie bocznej, sk\'b9d roztacza\'b3 si\'ea widok na ca\'b3y pok\'f3j, wmontowany by\'b3 po\'9crodku najd\'b3u\'bfszej \'9c
ciany, dok\'b3adnie na wprost okna. Po jednej jego stronie mie\'9cci\'b3a si\'ea p\'b3ytka wn\'eaka, w kt\'f3rej teraz siedzia\'b3 Winston, a kt\'f3r\'b9 - gdy budowano blok - przeznaczono zapewne na rega\'b3 z ksi\'b9\'bfkami. Siedz\'b9c we wn\'ea
ce, cofni\'eaty jak najg\'b3\'eabiej, Winston znajdowa\'b3 si\'ea poza polem widzenia teleekranu. Wci\'b9\'bf, oczywi\'9ccie, by\'b3o go s\'b3ycha\'e6, lecz dop\'f3ki si\'ea nie podnosi\'b3, pozostawa\'b3 niewidoczny. W pewnej mierze to niezwyk\'b3y uk
\'b3ad pokoju podsun\'b9\'b3 mu pomys\'b3, do kt\'f3rego realizacji w\'b3a\'9cnie si\'ea zabiera\'b3.
\par G\'b3\'f3wnie jednak podsun\'b9\'b3 mu go zeszyt wyj\'eaty przed chwil\'b9 z szuflady. By\'b3 to wyj\'b9tkowo pi\'eakny zeszyt, cho\'e6 o kartkach nieco po\'bf\'f3\'b3k\'b3ych ze staro\'9cci. Takiego g\'b3ad\-
kiego, kremowego papieru nie produkowano od ponad czterdziestu lat. Winston podejrzewa\'b3 nawet, \'bfe zeszyt jest znacznie starszy. Dostrzeg\'b3 go na wystawie ubogiego sklepiku z rupieciami w jednej z bardziej obskurnych dzielnic miasta (gdzie dok\'b3
adnie, ju\'bf teraz nie pami\'eata\'b3) i natychmiast zapragn\'b9\'b3 go mie\'e6. Cz\'b3onkowie partii nie powinni zaopatrywa\'e6 si\'ea w zwyk\'b3ych sklepach (czyli \'84dokonywa\'e6 transakcji wolnorynkowych\'94), lecz rozpo\-rz\'b9
dzenia tego nie przestrzegano zbyt surowo, gdy\'bf wielu artyku\'b3\'f3w, takich jak sznurowad\'b3a i \'bfyletki, nie spos\'f3b by\'b3o zdoby\'e6 w \'bfaden inny spos\'f3b. Rozejrza\'b3 si\'ea szybko po ulicy, a nast\'eapnie w\'9clizgn\'b9\'b3
do sklepiku i kupi\'b3 zeszyt za dwa i p\'f3\'b3 dolara, nawet nie zastanawiaj\'b9c si\'ea po co. Nios\'b9c go w teczce do domu, czu\'b3 si\'ea jak winowajca. Samo posiadanie czystego zeszytu mog\'b3o bowiem budzi\'e6 pode\-jrzenia.
\par Teraz zabiera\'b3 si\'ea do pisania pami\'eatnika. Nie by\'b3o to zakazane (nic nie by\'b3o zakazane, gdy\'bf wszelkie prawa dawno ju\'bf zniesiono), ale nie w\'b9tpi\'b3, \'bfe je\'9cli go nakryj\'b9, dostanie kar\'ea \'9cmierci lub przynajmniej dwadzie
\'9ccia pi\'ea\'e6 lat ci\'ea\'bfkich rob\'f3t. W\'b3o\'bfy\'b3 do obsadki stal\'f3wk\'ea i possa\'b3 przez chwil\'ea, \'bfeby j\'b9 oczy\'9cci\'e6. Pi\'f3ra, archaicznego narz\'ea\-dzia, rzadko u\'bfywano nawet do sk\'b3adania podpis\'f3w, ale zdoby\'b3
je - potajemnie i z pewnym trudem - poniewa\'bf uzna\'b3, \'bfe pi\'eakny kremowy papier zas\'b3uguje na co\'9c lep\-szego ni\'bf drapanie kopiowym o\'b3\'f3wkiem. Prawd\'ea m\'f3wi\'b9c, nie nawyk\'b3 do r\'eacznego pisania. Poza kr\'f3
tkimi notatkami na og\'f3\'b3 dyktowa\'b3o si\'ea wszystko do mowopisu; teraz jednak Winston z oczywistych wzgl\'ead\'f3w nie m\'f3g\'b3 wyko\-rzysta\'e6 tego urz\'b9dzenia do swoich cel\'f3w. Zanurzy\'b3 sta\-l\'f3wk\'ea w atramencie i zawaha\'b3 si\'ea
. Poczu\'b3 skurcz kiszek. Skre\'9clenie pierwszego s\'b3owa to decyduj\'b9cy krok. Drob\-nymi, niezgrabnymi literami napisa\'b3:
\par }{\f0
\par 4 kwietnia 1984
\par
\par }{\f35 Odchyli\'b3 si\'ea do ty\'b3u. Ogarn\'ea\'b3o go poczucie totalnej bezradno\'9cci. Wcale nie by\'b3 przekonany, czy rzeczywi\'9ccie jest rok 1984. Wydawa\'b3o mu si\'ea to ca\'b3kiem prawdopodob\-ne, gdy\'bf raczej nie w\'b9tpi\'b3, \'bf
e ma trzydzie\'9cci dziewi\'ea\'e6 lat, a wiedzia\'b3, \'bfe urodzi\'b3 si\'ea albo w 1944, albo w 1945; jednak\'bfe w obecnych czasach nie da\'b3o si\'ea okre\'9cli\'e6 \'bfadnej daty z wi\'eaksz\'b9 dok\'b3adno\'9cci\'b9 ni\'bf do roku lub dw\'f3ch.
\par Dla kogo, zacz\'b9\'b3 si\'ea nagle zastanawia\'e6, pisz\'ea ten pami\'eatnik? Dla przysz\'b3o\'9cci, dla jeszcze nie narodzonych pokole\'f1. Jego my\'9cli wirowa\'b3y przez moment wok\'f3\'b3 niepewnej daty zapisanej na kartce, a\'bf naraz wy\'b3oni\'b3
o si\'ea spo\'9cr\'f3d nich jedno z ulubionych poj\'ea\'e6 nowomowy: dw\'f3jmy\'9clenie. Po raz pierwszy poj\'b9\'b3 ogrom swojego przed\-si\'eawzi\'eacia. Jak mo\'bfna porozumie\'e6 si\'ea z przysz\'b3o\'9cci\'b9? Jest to z natury rzeczy niemo\'bf
liwe. Albo przysz\'b3o\'9c\'e6 oka\'bfe si\'ea podobna do tera\'9fniejszo\'9cci, a w\'f3wczas nie zechce go s\'b3ucha\'e6; albo oka\'bfe si\'ea ca\'b3kiem inna, a wtedy jego problemy b\'ead\'b9 dla niej zupe\'b3nie niezrozumia\'b3e.
\par }{\f0 Przez pewien }{\f35 czas wpatrywa\'b3 si\'ea t\'eapo w otwarty zeszyt. Z teleekranu rozbrzmiewa\'b3y teraz przenikliwe tony mar\-sza wojskowego. Najdziwniejsze by\'b3o to, \'bfe nie tylko utraci\'b3 zdolno\'9c\'e6 formowania my\'9cli, lecz wr\'ea
cz zapomnia\'b3, co zamierza\'b3 napisa\'e6. Przez d\'b3ugie tygodnie szykowa\'b3 si\'ea do tej chwili i nigdy mu nie przysz\'b3o do g\'b3owy, \'bfe b\'eadzie potrzebowa\'b3 czegokolwiek poza odwag\'b9. Samo pisanie wydawa\'b3o si\'ea \'b3atwe. Mia\'b3
jedynie przela\'e6 na papier nieprzerwany, gor\'b9czkowy monolog, kt\'f3ry brz\'eacza\'b3 mu w g\'b3owie od wielu lat. Ale teraz ucich\'b3 zupe\'b3nie. W dodatku sk\'f3ra na nodze wok\'f3\'b3 owrzodze\'f1 zacz\'ea\'b3a Winstona niezno\'9cnie sw\'eadzi
\'e6. Ba\'b3 si\'ea podrapa\'e6, bo w\'f3w\-czas zawsze wdawa\'b3a si\'ea infekcja. Mija\'b3y sekundy. Nie by\'b3 \'9cwiadom niczego opr\'f3cz pustej kartki, sw\'eadzenia nad kostk\'b9, grzmotu muzyki i lekkiego rauszu wywo\'b3anego d\'bfinem.
\par Nagle, ogarni\'eaty panicznym strachem, zacz\'b9\'b3 pisa\'e6, tylko cz\'ea\'9cciowo zdaj\'b9c sobie spraw\'ea z tego, co notuje. Nier\'f3wne wiersze, kre\'9clone drobnym, dziecinnym pismem, zape\'b3nia\'b3y stron\'ea, gubi\'b9c najpierw du\'bf
e litery, a w ko\'f1}{\f0 cu i znaki przestankowe.
\par
\par }{\f35 4 kwietnia 1984. Wczoraj wieczorem by\'b3em w kinie. Same kroniki wojenne, jedna znakomita, pokazywa\'b3a bombardowanie statku z, uchod\'9fcami gdzie\'9c na Morzu \'8cr\'f3dziemnym. Widowni\'ea ubawi\'b3y najbardziej uj\'eacia olbrzymiego t\'b3u
\'9cciocha uciekaj\'b9cego wp\'b3aw przed helikopterem, najpierw pokazywano go, jak plusz\-cze si\'ea w wodzie niczym mor\'9cwin, potem przez, celowniki helikoptera, a potem podziurawionego jak sito, woda wok\'f3\'b3 niego zaczerwieni\'b3a si\'ea
i nagle zacz\'b9\'b3 i\'9c\'e6 na dno, jakby przez te dziury woda wlewa\'b3a mu si\'ea do \'9crodka, widownia wy\'b3a ze \'9cmiechu, kiedy ton\'b9\'b3, potem pokazano \'b3\'f3d\'9f, ratunkow\'b9 z dzie\'e6mi, nad kt\'f3r\'b9 zawis\'b3
helikopter, na dziobie siedzia\'b3a kobieta w \'9crednim wieku, chyba \'bfyd\'f3wka, trzymaj\'b9c w ramionach ch\'b3opczyka, mo\'bfe trzyletniego, wy\'b3 z przera\'bfenia i chowa\'b3 g\'b3ow\'ea mi\'eadzy jej piersi, jakby chcia\'b3 si\'ea tam skry\'e6
niczym zwierz\'ea w norze, a ona, ta kobieta, tuli\'b3a go i uspokaja\'b3a, cho\'e6 sama by\'b3a zielona ze strachu, ca\'b3y czas zas\'b3aniaj\'b9c go r\'eakoma, jakby mog\'b3a ochroni\'e6 przed kulami, potem helikopter zrzuci\'b3 na nich 20 kilow\'b9
bomb\'ea niesamowity b\'b3ysk i \'b3\'f3d\'9f, rozpad\'b3a si\'ea w drzazgi. potem by\'b3o \'9cwietne uj\'eacie dzieci\'eacej r\'b9czki wylatuj\'b9cej w g\'f3r\'ea hen hen w g\'f3r\'ea helikopter z kamer\'b9 na dziobie musia\'b3 to filmowa\'e6 z rz\'ead
\'f3w dla partyjnych posypa\'b3y si\'ea rz\'easiste o klaski ale w cz\'ea\'9cci dla proli jaka\'9c kobieta zacz\'ea\'b3a si\'ea nagle awanturowa\'e6 i wydziera\'e6 \'bfe nie powinni tego pokazywa\'e6 nie przy dzieciach \'bfe tak nie mo\'bf
na nie przy dzieciach nie wolno a\'bf, w ko\'f1cu policjanci musieli j\'b9 wyrzuci\'e6 z sali wyrzucili ale pewnie nic jej si\'ea nie stanie nikogo nie obchodzi co gadaj\'b9 prole typowa reakcja prolki tacy nigdy...
\par }{\f0
\par }{\f35 Winston przerwa\'b3 pisanie, bo chwyci\'b3 go skurcz w d\'b3oni, Nie mia\'b3 poj\'eacia, co go sk\'b3oni\'b3o do wypisywania podobnych bzdur. Ale sta\'b3o si\'ea co\'9c dziwnego: podczas gdy relacjonowa\'b3 kronik\'ea filmow\'b9, zupe\'b3
nie inne wyda\-rzenie stan\'ea\'b3o mu w pami\'eaci, i to tak wyra\'9fnie, \'bfe niemal poczu\'b3 si\'ea na si\'b3ach utrwali\'e6 je r\'f3wnie\'bf. U\'9cwiadomi\'b3 sobie, \'bfe w\'b3a\'9cnie z powodu tego wydarzenia nagle zdecydowa\'b3 si\'ea wr\'f3ci
\'e6 w przerwie do domu i akurat dzi\'9c rozpocz\'b9\'e6 pisanie pami\'eatnika.
\par Do wydarzenia tego - je\'9cli co\'9c tak nieuchwytnego mo\'bfna w og\'f3le nazwa\'e6 wydarzeniem - dosz\'b3o dzi\'9c rano w ministerstwie.
\par Zbli\'bfa\'b3a si\'ea jedenasta zero zero i w Departamencie Archiw\'f3w, gdzie zatrudniony by\'b3 Winston, w przygoto\-waniu do Dw\'f3ch Minut Nienawi\'9cci wyci\'b9gni\'eato ju\'bf krzes\'b3a z poszczeg\'f3lnych przegr\'f3d i ustawiono na \'9c
rodku sali naprzeciwko wielkiego teleekranu. Winston w\'b3a\'9cnie zajmowa\'b3 miejsce w jednym ze \'9crodkowych rz\'ead\'f3w, gdy na sal\'ea wesz\'b3y niespodziewanie dwie osoby. Zna\'b3 je z widzenia, lecz nigdy nie zamieni\'b3 z nimi s\'b3owa. Pierwsz
\'b9 z nich by\'b3a dziewczyna, kt\'f3r\'b9 cz\'easto mija\'b3 na korytarzu. Nie mia\'b3 poj\'eacia, jak si\'ea nazywa, ale wiedzia\'b3, \'bfe pracuje w Departamencie Literatury. Prawdopodobnie - ponie\-wa\'bf czasem widywa\'b3 j\'b9 z narz\'ea
dziami i z r\'eakoma powala\-nymi smarem - by\'b3a mechanikiem obs\'b3uguj\'b9cym jedn\'b9 z maszyn pisz\'b9cych powie\'9cci. Wygl\'b9da\'b3a na zuchwa\'b3\'b9 dziewczyn\'ea, na oko dwudziestokilkuletni\'b9, i mia\'b3a g\'easte, ciemne w\'b3osy, piegowat
\'b9 twarz oraz szybkie ruchy sports\-menki. W\'b9ska czerwona szarfa, emblemat M\'b3odzie\'bfowej Ligi Antyseksualnej, oplata\'b3a j\'b9 ciasno w pasie, uwypuk\-laj\'b9c kszta\'b3tno\'9c\'e6 sylwetki ukrytej pod kombinezonem. Winston nie cierpia\'b3
jej, nienawidzi\'b3 od pierwszego we\-jrzenia. Doskonale wiedzia\'b3 dlaczego: dra\'bfni\'b3 go zapa\'b3 do pieszych w\'eadr\'f3wek, hokeja na trawie, zimnych prysznic\'f3w i prawomy\'9clno\'9c\'e6, kt\'f3re zdawa\'b3y si\'ea z niej pro\-mieniowa\'e6
. Nie cierpia\'b3 wszystkich kobiet, a zw\'b3aszcza m\'b3odych i \'b3adnych. Z regu\'b3y w\'b3a\'9cnie kobiety, szczeg\'f3lnie te m\'b3ode, by\'b3y najbardziej fanatycznymi zwolennikami Partii, wierz\'b9cymi \'9clepo w buduj\'b9
ce slogany, ochoczo szpieguj\'b9cymi wszystkich dooko\'b3a i w\'easz\'b9cymi najdrob\-niejsze przejawy nieortodoksyjno\'9cci. Ta za\'9c sprawia\'b3a wra\'bfenie bardziej niebezpiecznej od innych. Raz, kiedy mijali si\'ea na korytarzu, pos\'b3a\'b3
a mu z ukosa szybkie spojrzenie, kt\'f3re przewierci\'b3o go niemal na wylot i przej\'ea\-\'b3o panicznym l\'eakiem. Przysz\'b3o mu do g\'b3owy, \'bfe dziew\-czyna jest agentk\'b9 Policji My\'9cli. Chocia\'bf by\'b3o to ma\'b3
o prawdopodobne, zawsze odczuwa\'b3 dziwny niepok\'f3j, w kt\'f3rym strach miesza\'b3 si\'ea z wrogo\'9cci\'b9, ilekro\'e6 znaj\-dowa\'b3a si\'ea w pobli\'bfu.
\par Drug\'b9 osob\'b9 by\'b3 m\'ea\'bfczyzna nazwiskiem O'Brien, cz\'b3onek Wewn\'eatrznej Partii, piastuj\'b9cy tak wa\'bfn\'b9 i wyso\-k\'b9 funkcj\'ea, \'bfe Winston mia\'b3 jedynie mgliste poj\'eacie, na czym ona polega. Na widok zbli\'bfaj\'b9cego si\'ea
czarnego kombinezonu cz\'b3onka Wewn\'eatrznej Partii w\'9cr\'f3d os\'f3b zgromadzonych przy krzes\'b3ach momentalnie zapanowa\'b3a cisza. O'Brien, postawny, t\'eagi m\'ea\'bfczyzna o byczym karku i pospolitej, wyrazistej, wiecznie nasro\'bf
onej twarzy, mimo swego gro\'9fnego wygl\'b9du nie pozbawiony by\'b3 pewnego uroku. Spos\'f3b, w jaki poprawia\'b3 na nosie okulary, mia\'b3 w sobie co\'9c autentycznie rozbrajaj\'b9cego, a zarazem nie\-zwykle kulturalnego. Gdyby kto\'9c jeszcze rozumowa
\'b3 w podobnych kategoriach, gest ten przywodzi\'b3by na my\'9cl szlachcica z osiemnastego wieku, cz\'eastuj\'b9cego znajomych tabak\'b9. Winston widzia\'b3 O'Briena z dziesi\'ea\'e6 razy w ci\'b9gu tylu\'bf lat. Co\'9c go przyci\'b9ga\'b3
o do niego, i to nie tylko \'f3w dziwny kontrast mi\'eadzy uprzejmym sposobem bycia a wygl\'b9dem zawodowego zapa\'9cnika. Chodzi\'b3o raczej o skryte prze\'9cwiadczenie - nawet nie tyle prze\'9cwiadczenie, ile nadziej\'ea - \'bfe polityczna ortodoksyjno
\'9c\'e6 O'Briena jest daleka od doskona\'b3o\'9cci. Co\'9c w jego twarzy sugerowa\'b3o to nieodparcie. Mo\'bfliwe jednak, i\'bf na obliczu O'Briena nie malowa\'b3 si\'ea brak ortodoksyjno\'9cci, lecz po prostu in\-teligencja. W ka\'bfdym razie sprawia
\'b3 wra\'bfenie cz\'b3owieka, z kt\'f3rym mo\'bfna by porozmawia\'e6, gdyby uda\'b3o si\'ea oszuka\'e6 teleekrany i znale\'9f\'e6 z nim sam na sam. Winston nie uczyni\'b3 nigdy najmniejszej pr\'f3by, by sprawdzi\'e6 swoje podejrzenia; zreszt\'b9 nie mia
\'b3 jak. O'Brien spojrza\'b3 na zegarek i widz\'b9c, \'bfe dochodzi jedenasta zero zero, po\-stanowi\'b3 zosta\'e6 w Departamencie Archiw\'f3w na Dwie Minuty Nienawi\'9cci. Zaj\'b9\'b3 miejsce w tym samym rz\'eadzie co Winston, kilka krzese\'b3 dalej. Mi
\'eadzy nimi siedzia\'b3a drobna rudawa blondynka, kt\'f3ra pracowa\'b3a w przegrodzie s\'b9sia\-duj\'b9cej z przegrod\'b9 Winstona. Dziewczyna o ciemnych w\'b3osach usiad\'b3a bezpo\'9crednio za Winstonem.
\par W nast\'eapnej sekundzie z wielkiego teleekranu na ko\'f1cu sali pop\'b3yn\'b9\'b3 ohydny zgry\'9fliwy g\'b3os, przypominaj\'b9cy warkot jakiej\'9c potwornej nie naoliwionej maszyny, g\'b3os tak koszmarny, \'bfe s\'b3uchaczy bola\'b3y z\'ea
by i ciarki prze\-chodzi\'b3y im po grzbiecie. Zacz\'ea\'b3a si\'ea Nienawi\'9c\'e6.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Jak zwykle, na ekran wyp\'b3yn\'ea\'b3a twarz Emmanuela Goldsteina, Wroga Ludu. W\'9cr\'f3d widowni rozl
eg\'b3y si\'ea syki. Drobna rudawa blondynka wyda\'b3a pisk strachu i obrzydzenia. Goldstein, renegat i odst\'eapca, niegdy\'9c, dawno temu (jak dawno, tego nikt dok\'b3adnie nie pami\'eata\'b3) by\'b3 jednym z przyw\'f3dc\'f3w Partii, r\'f3
wnym niemal samemu Wielkiemu Bratu, ale p\'f3\'9fniej wda\'b3 si\'ea w dzia\'b3alno\'9c\'e6 kontr\-rewolucyjn\'b9 i zosta\'b3 skazany na kar\'ea \'9cmierci; w tajem\-niczych okoliczno\'9cciach uda\'b3o mu si\'ea jednak zbiec, a nast\'eapnie znikn\'b9\'e6
. Program Dw\'f3ch Minut Nienawi\'9cci zmienia\'b3 si\'ea codziennie, lecz za ka\'bfdym razem koncentro\-wa\'b3 si\'ea na Goldsteinie. By\'b3 g\'b3\'f3wnym zdrajc\'b9 - on pierwszy skala\'b3 czysto\'9c\'e6 Partii. Wszystkie nast\'eapne zbrodnie prze\-
ciwko Partii, wszystkie zdrady, sabota\'bfe, herezje, dewia\-cje, wywodzi\'b3y si\'ea bezpo\'9crednio z jego nauk. Wci\'b9\'bf knu\'b3 coraz to nowe spiski: zza morza, gdzie \'bfy\'b3 pod ochron\'b9 swoich zagranicznych mocodawc\'f3w, albo nawet - bo kr
\'b9\'bfy\'b3y i takie pog\'b3oski - z ukrycia w samej Oceanii.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Winston czu\'b3 ucisk przepony. Ilekro\'e6 widzia\'b3 twarz Goldsteina, targa\'b3y nim sprzeczne emocje. By
\'b3a to szczup\-\'b3a, \'bfydowska twarz z niewielk\'b9 kozi\'b9 br\'f3dk\'b9, otoczona ogromn\'b9 aureol\'b9 kr\'eaconych siwych w\'b3os\'f3w - bystra twarz, lecz zarazem maj\'b9ca w sobie co\'9c, co zas\'b3ugiwa\'b3o na najwy\'bfsz\'b9 pogard\'ea: jaka
\'9c starcza g\'b3upkowato\'9c\'e6 cechowa\'b3a d\'b3ugi w\'b9ski nos, na kt\'f3rego ko\'f1cu stercza\'b3y okulary. Przywodzi\'b3a na my\'9cl pysk owcy, a g\'b3os tak\'bfe kojarzy\'b3 si\'ea z owczym bekiem. Goldstein wyg\'b3asza\'b3 sw\'f3j zwyk\'b3
y jadowity atak na doktryny Partii - atak tak przesadny i przewrotny, \'bfe nawet dziecko powinno si\'ea na nim pozna\'e6, jednocze\'9cnie za\'9c na tyle przekonuj\'b9cy, aby w ka\'bf\-dym wzbudzi\'e6 l\'eak, i\'bf inni, mniej rozwa\'bfni s\'b3
uchacze, mog\'b9 da\'e6 si\'ea nabra\'e6. Szkalowa\'b3 Wielkiego Brata, wy\-szydza\'b3 dyktatur\'ea Partii, domaga\'b3 si\'ea natychmiastowego zawarcia pokoju z Eurazj\'b9, opowiada\'b3 si\'ea za wolno\'9cci\'b9 s\'b3owa i druku, prawem do zgromadze\'f1
, wolno\'9cci\'b9 my\'9cli, krzycza\'b3 histerycznie, \'bfe zdradzono rewolucj\'ea - wszystko to w szybkiej, wielozg\'b3oskowej mowie, swoistej parodii stylu partyjnych m\'f3wc\'f3w, a nawet zawieraj\'b9cej zwroty z nowomowy - w rzeczy samej, zawieraj\'b9
cej wi\'eacej takich zwrot\'f3w, ni\'bf jakikolwiek cz\'b3onek Partii u\'bfywa\'b3 na co dzie\'f1. I przez ca\'b3y ten czas, \'bfeby nikt nie mia\'b3 w\'b9tpliwo\'9cci, czyim interesom maj\'b9 faktycznie s\'b3u\'bfy\'e6 zwodnicze enun\-
cjacje Goldsteina, za jego g\'b3ow\'b9 maszerowa\'b3y przez ekran niezliczone kolumny eurazjatyckich wojsk - szereg za szeregiem krzepko wygl\'b9daj\'b9cych \'bfo\'b3nierzy o pozbawio\-nych wyrazu azjatyckich twarzach, kt\'f3re podp\'b3ywa\'b3
y do samego ekranu i nik\'b3y, a na ich miejscu pojawia\'b3y si\'ea nast\'eapne. G\'b3uche, miarowe dudnienie \'bfo\'b3nierskich but\'f3w tworzy\'b3o podk\'b3ad dla bekliwego g\'b3osu Goldsteina.
\par }{\f0 Ni}{\f35 enawi\'9c\'e6 nie trwa\'b3a jeszcze trzydziestu sekund, gdy mimowolne okrzyki w\'9cciek\'b3o\'9cci wyrwa\'b3y si\'ea z garde\'b3 obecnych na sali. Nie spos\'f3b by\'b3o znosi\'e6
cierpliwie widoku zadowolonego z siebie owczego pyska i przera\'bfa\-j\'b9cej pot\'eagi eurazjatyckiej armii maszeruj\'b9cej w tle; co wi\'eacej, nie tylko jego widok, lecz nawet my\'9cl o Gold-steinie automatycznie wywo\'b3ywa\'b3a l\'ea
k i gniew. Stanowi\'b3 obiekt nienawi\'9cci znacznie trwalszy ni\'bf Eurazja czy Wsch\'f3dazja, bo kiedy Oceania prowadzi\'b3a wojn\'ea z jed\-nym mocarstwem, zwykle zawiera\'b3a pok\'f3j z drugim. A najdziwniejsze by\'b3o to, \'bfe cho\'e6 darzono go tak
\'b9 pogard\'b9 i nienawi\'9cci\'b9, cho\'e6 codziennie po tysi\'b9c razy - z m\'f3wnic i teleekran\'f3w, w gazetach i ksi\'b9\'bfkach - zbijano, druzgotano, o\'9cmieszano i demaskowano jego teorie jako \'bfa\'b3osne brednie - wp\'b3ywy
Goldsteina wcale nie mala\'b3y. Zawsze znajdowali si\'ea nowi naiwniacy daj\'b9cy si\'ea okpi\'e6. Niemal codziennie Policja My\'9cli demaskowa\'b3a szpieg\'f3w i sabota\'bfyst\'f3w dzia\'b3aj\'b9cych pod jego kierunkiem. Dowo\-dzi\'b3 wielk\'b9 tajn\'b9
armi\'b9, podziemn\'b9 organizacj\'b9 spiskow\-c\'f3w d\'b9\'bf\'b9cych za wszelk\'b9 cen\'ea do obalenia ustroju. Podobno zwa\'b3a si\'ea Braterstwem. Chodzi\'b3y te\'bf s\'b3uchy o strasznej ksi\'ea
dze, kompendium wszystkich herezji, autorstwa Goldsteina, kt\'f3ra kr\'b9\'bfy potajemnie. By\'b3a to ksi\'b9\'bfka bez tytu\'b3u. Je\'9cli kto\'9c w og\'f3le o niej wspomnia\'b3, nazywa\'b3 j\'b9 po prostu Ksi\'eag\'b9
. Ale wiedziano o niej tylko z niejasnych pog\'b3osek. Zar\'f3wno Braterstwo, jak i Ksi\'eaga nale\'bfa\'b3y do temat\'f3w, kt\'f3rych nie porusza\'b3 - je\'9cli m\'f3g\'b3 je omin\'b9\'e6 - \'bfaden szeregowy cz\'b3onek Partii.
\par W drugiej minucie Nienawi\'9cci zebranych ogarn\'b9\'b3 sza\'b3. Zrywali si\'ea z krzese\'b3 i wrzeszczeli ile si\'b3 w p\'b3ucach, \'bfeby tylko zag\'b3uszy\'e6 ohydne beczenie p\'b3yn\'b9ce z ekranu. Twarz drobnej rudawej blondynki nabieg\'b3a krwi\'b9
, jej usta zamy\-ka\'b3y si\'ea i otwiera\'b3y niczym paszcza wyrzuconej na brzeg ryby. Nawet t\'b3uste policzki O'Briena pokry\'b3y si\'ea rumie\'f1\-cem. Cz\'b3onek Wewn\'eatrznej Partii siedzia\'b3 wyprostowany, a jego pot\'ea\'bf
na klatka piersiowa unosi\'b3a si\'ea i dr\'bfa\'b3a, jakby tamowa\'b3 ni\'b9 nap\'f3r wzburzonej fali. Ciemnow\'b3osa dziew\-czyna za Winstonem zacz\'ea\'b3a krzycze\'e6: \'84\'8cwinia! \'8cwinia! \'8cwinia!\'94, po czym nagle chwyci\'b3a opas\'b3y S\'b3
ownik nowomowy i cisn\'ea\'b3a nim w ekran. Trafi\'b3 Goldsteina w nos, ale odbi\'b3 si\'ea i spad\'b3 na ziemi\'ea; g\'b3os zdrajcy perorowa\'b3 nieub\'b3aganie. W chwili opami\'eatania Winston zda\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe krzyczy wraz z innymi i z fur
i\'b9 b\'eabni pi\'eatami w poprzecz\-k\'ea krzes\'b3a. Najgorsze w Dw\'f3ch Minutach Nienawi\'9cci by\'b3o nie to, i\'bf cz\'b3owiek czu\'b3 si\'ea zmuszony do takiego zachowania, ale \'bfe nie umia\'b3 si\'ea wr\'eacz powstrzyma\'e6 od przy\'b3\'b9
czenia do zbiorowego ob\'b3\'eadu. Ju\'bf po trzydziestu sekundach udawanie stawa\'b3o si\'ea zb\'eadne. Ohydna ekstaza strachu i m\'9cciwo\'9cci, pragnienie mordu, zadawania tortur, mia\'bfd\'bfenia kilofem twarzy p\'b3yn\'ea\'b3y przez ca\'b3\'b9 grup
\'ea jak pr\'b9d elektryczny, przemieniaj\'b9c wszystkich wbrew ich woli w tocz\'b9cych pian\'ea, rozwrzeszczanych szale\'f1c\'f3w. Ta przemo\'bfna furia by\'b3a abstrakcyjnym, nie ukierunkowa\-nym uczuciem, kt\'f3re z \'b3atwo\'9cci\'b9 skupia\'b3o si
\'ea na tym lub innym celu niby p\'b3omie\'f1 lampy lutowniczej. Zdarza\'b3o si\'ea, \'bfe nienawi\'9c\'e6 Winstona wcale nie by\'b3a zwr\'f3cona przeciwko Goldsteinowi, lecz wr\'eacz odwrotnie, przeciwko Wiel\-kiemu Bratu, Partii i Policji My\'9c
li; w takich chwilach ca\'b3ym sercem wsp\'f3\'b3czu\'b3 samotnemu, wyszydzanemu odszczepie\'f1cowi na ekranie, jedynemu stra\'bfnikowi prawdy i rozs\'b9dku w \'9cwiecie k\'b3amstw. Lecz ju\'bf w nast\'eapnej sekundzie jednoczy\'b3 si\'ea z otaczaj\'b9
cym go t\'b3umem i wszyst\-ko, co m\'f3wiono o Goldsteinie, traktowa\'b3 jak naj\'9cwi\'eatsz\'b9 prawd\'ea. Jego skrywana nienawi\'9c\'e6 do Wielkiego Brata przeradza\'b3a si\'ea w uwielbienie: Wielki Brat jawi\'b3 mu si\'ea jako pot\'ea\'bf
ny, niepokonany, nieustraszony obro\'f1ca, \'bfelaz\-na opoka powstrzymuj\'b9ca azjatyckie hordy, Goldstein za\'9c, mimo osamotnienia, bezradno\'9cci oraz w\'b9tpliwo\'9cci co do samego faktu jego istnienia, zdawa\'b3 mu si\'ea z\'b3
owrogim czarownikiem, zdolnym si\'b3\'b9 g\'b3osu zburzy\'e6 fundamenty cywilizacji.
\par Chwilami mo\'bfna by\'b3o \'9cwiadomie zwraca\'e6 swoj\'b9 niena\-wi\'9c\'e6 w t\'ea lub w inn\'b9 stron\'ea. Nagle, z gwa\'b3townym wy\-si\'b3kiem, z jakim podczas nocnego koszmaru odrywa si\'ea g\'b3ow\'ea od poduszki, Winstonowi uda\'b3o si\'ea
skierowa\'e6 gniew z twarzy na ekranie ku ciemnow\'b3osej dziewczynie. \'afywe, wspania\'b3e obrazy rozb\'b3ys\'b3y w jego my\'9clach. Ok\'b3ada j\'b9 gumow\'b9 pa\'b3k\'b9, a\'bf pada martwa. Przywi\'b9zuje do pala tak jak oprawcy \'9cwi\'ea
tego Sebastiana i szpikuje strza\'b3ami. Gwa\'b3ci j\'b9 i w chwili orgazmu podrzyna jej gard\'b3o. Znacznie ja\'9cniej ni\'bf kiedykolwiek przedtem zda\'b3 sobie spraw\'ea, dlaczego tak bardzo jej nienawidzi. Nienawidzi jej, poniewa\'bf jest m\'b3oda,
\'b3adna i aseksualna, poniewa\'bf chce z ni\'b9 p\'f3j\'9c\'e6 do \'b3\'f3\'bfka, a nigdy nie b\'eadzie m\'f3g\'b3, poniewa\'bf jej rozkoszn\'b9, gibk\'b9 kibi\'e6, kt\'f3ra a\'bf si\'ea prosi, \'bfeby otoczy\'e6 j\'b9 r\'eak\'b9, opasuje obmierz\'b3
a szkar\'b3atna szarfa, agresywny symbol wstrzemi\'ea\'9fliwo\'9cci p\'b3ciowej.
\par Nienawi\'9c\'e6 osi\'b9gn\'ea\'b3a apogeum. G\'b3os Goldsteina przeszed\'b3 w autentyczne beczenie i na moment zamiast jego twarzy pojawi\'b3 si\'ea barani \'b3eb, kt\'f3ry wnet zast\'b9pi\'b3a sylwet\-ka eurazjatyckiego \'bfo\'b3nierza. Zbli\'bfa\'b3 si
\'ea, rosn\'b9c w oczach, pot\'ea\'bfny i straszny, z terkocz\'b9cym pistoletem maszyno\-wym w d\'b3oniach, jakby zaraz mia\'b3 wyskoczy\'e6 z ekranu, a\'bf niekt\'f3rzy siedz\'b9cy w pierwszym rz\'eadzie szarpn\'eali si\'ea ze strachu do ty\'b3
u. Lecz w tej samej chwili g\'b3\'eabokie wes\-tchnienie ulgi wyrwa\'b3o si\'ea ze wszystkich piersi, gdy\'bf miejsce wrogiej sylwetki zaj\'ea\'b3a twarz Wielkiego Brata, o ciemnych w\'b3osach i w\'b9sach, promieniuj\'b9ca pot\'eag\'b9
i tajemniczym spokojem, tak ogromna, \'bfe wype\'b3ni\'b3a niemal ca\'b3y ekran. Nikt nie s\'b3ysza\'b3, co m\'f3wi Wielki Brat. Lecz zna\'e6 by\'b3o po tonie, \'bfe to s\'b3owa pokrzepienia, jakie zwykle wypowiada si\'ea w zgie\'b3
ku bitwy: ich sens jest niewa\'bfny, bo przywracaj\'b9 otuch\'ea przez sam fakt wypo\-wiedzenia. Potem twarz Wielkiego Brata zacz\'ea\'b3a znika\'e6, a na jej miejsce pojawi\'b3y si\'ea trzy has\'b3a Partii wypisane t\'b3ustymi wersalikami:
\par }{\f0
\par }\pard\plain \s2\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\keepn\nowidctlpar\faauto\outlinelevel1\rin0\lin0\itap0 \b\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\b0 WOJNA TO POK\'d3J
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 WOLNO\'8c\'c6 TO NIEWOLA
\par IGNORANCJA TO SI\'a3A
\par }{\f0
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 W\'b9sate oblicze majaczy\'b3o jeszcze przez kilka sekund na ekranie, jakby tak mocno odcisn\'ea\'b3o si
\'ea w umys\'b3ach patrz\'b9cych, i\'bf nie mogli go od razu zapomnie\'e6. Drobna rudawa blondynka wychyli\'b3a si\'ea gwa\'b3townie ponad opar\-ciem stoj\'b9cego przed ni\'b9 krzes\'b3a. Dr\'bf\'b9cym szeptem zawo\'b3a\'b3a co\'9c, co brzmia\'b3o jak:
\'84M\'f3j zbawco!\'94 i wyci\'b9g\-n\'ea\'b3a r\'eace w stron\'ea ekranu. Nast\'eapnie ukry\'b3a twarz w d\'b3oniach. Nie ulega\'b3o w\'b9tpliwo\'9cci, \'bfe prze\'bfywa wr\'eacz religijn\'b9 ekstaz\'ea.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 W tym samym momencie wszyscy zebrani zacz\'eali g\'b3o\'9cno i rytmicznie skandowa\'e6: \'84
Wu-Be!... Wu-Be!... Wu-Be!\'94 - raz po raz, bez po\'9cpiechu, pozostawiaj\'b9c wyra\'9fn\'b9 przerw\'ea mi\'eadzy pierwsz\'b9 zg\'b3osk\'b9 a drug\'b9 - g\'b3u\-che zawodzenie, tak autentycznie dzikie, \'bfe w tle niemal s\'b3ysza\'b3o si\'ea
tupot bosych st\'f3p i \'b3oskot tamtam\'f3w. Trwa\'b3o to dobre p\'f3\'b3 godziny. Pie\'9c\'f1 ta rozbrzmiewa\'b3a w\'f3wczas, gdy chciano da\'e6 upust nazbyt silnym emocjom. W pewnej mierze stanowi\'b3a pean na cze\'9c\'e6 m\'b9dro\'9c
ci i majestatu Wielkiego Brata, ale przede wszystkim by\'b3 to rodzaj autohipnozy, \'9cwiadome zag\'b3uszanie my\'9cli rytmicznym wrzaskiem. Winston czu\'b3, \'bfe wywracaj\'b9 mu si\'ea wn\'eatrzno\-\'9cci. Cho\'e6 podczas Dw\'f3ch Minut Nienawi\'9c
ci nie umia\'b3 si\'ea powstrzyma\'e6 od udzia\'b3u w zbiorowym szale\'f1stwie, pry\-mitywne wycie ,,Wu-Be!... Wu-Be!\'94 zawsze przejmowa\'b3o go groz\'b9. Oczywi\'9ccie krzycza\'b3 wraz z innymi; nie spos\'f3b by\'b3o post\'b9pi\'e6
inaczej. Ukrywanie prawdziwych uczu\'e6, kontrolowanie mimiki, robienie tego samego co wszyscy sta\'b3o si\'ea reakcj\'b9 odruchow\'b9. Ale w\'b3a\'9cnie wtedy, przez kilka sekund, wyraz oczu m\'f3g\'b3 zdradza\'e6 jego najskrytsze my\'9cli. I w\'b3a\'9c
nie wtedy nast\'b9pi\'b3o to niezwyk\'b3e wydarzenie - je\'9cli rzeczywi\'9ccie nast\'b9pi\'b3o cokolwiek.
\par Na chwil\'ea skrzy\'bfowa\'b3y si\'ea spojrzenia jego i O'Briena. O'Brien akurat wsta\'b3. Zdj\'b9\'b3 okulary i ponownie je zak\'b3a\-da\'b3 charakterystycznym gestem. Lecz w u\'b3amku sekundy, kiedy ich oczy si\'ea spotka\'b3
y, i gdy tak patrzyli na siebie, Winston wiedzia\'b3 - tak, wiedzia\'b3! - \'bfe O'Brien my\'9cli to samo co on. Porozumieli si\'ea wzrokiem, zupe\'b3nie jakby ich umys\'b3y otworzy\'b3y si\'ea i my\'9cli p\'b3yn\'ea\'b3y z jednego do drugiego za po\'9c
rednictwem oczu. \'84Jestem z tob\'b9 - zdawa\'b3 si\'ea m\'f3wi\'e6 O'Brien. - Wiem doskonale, co czujesz. Wiem wszystko o twojej pogardzie, nienawi\'9cci, obrzydzeniu. Ale nie tra\'e6 otuchy, jestem po twojej stronie!\'94 Potem kontakt duchowy si\'ea
urwa\'b3, a twarz O'Briena sta\'b3a si\'ea tak samo nieprzenikniona jak twarze pozosta\'b3ych.
\par To wszystko, co zasz\'b3o; Winston ju\'bf nie by\'b3 nawet pewien, czy ta znacz\'b9ca wymiana spojrze\'f1 nast\'b9pi\'b3a rzeczywi\'9ccie. Takie sytuacje nigdy nie mia\'b3y dalszego ci\'b9gu, ale przynajmniej podtrzymywa\'b3y w nim wiar\'ea - lub nadziej
\'ea - \'bfe Partia liczy wi\'eacej wrog\'f3w ni\'bf on jeden. Mo\'bfe pog\'b3oski o pot\'ea\'bfnych tajnych spiskach s\'b9 prawdziwe - mo\'bfe Braterstwo istnieje naprawd\'ea! Bo mimo ci\'b9g\'b3ych aresztowa\'f1, publicznych spowiedzi i egzeku
cji nie spos\'f3b by\'b3o wykluczy\'e6, \'bfe Braterstwo to wy\'b3\'b9cznie mistyfikacja. Winston czasem wierzy\'b3 w jego istnienie; kiedy indziej zn\'f3w nie. Nie dysponowa\'b3 \'bfadnymi dowoda\-mi, swoje podejrzenia opiera\'b3 na b\'b3ahostkach, kt
\'f3re mog\'b3y nic nie znaczy\'e6, na strz\'eapach zas\'b3yszanych rozm\'f3w, zatartych gryzmo\'b3ach na \'9ccianach toalet, a raz - obser\-wuj\'b9c spotkanie dw\'f3ch nieznajomych - na drobnym ruchu r\'eaki, kt\'f3ry sprawia\'b3 wra\'bf
enie znaku rozpoznaw\-czego. By\'b3a to jednak wy\'b3\'b9cznie zabawa w zgadywank\'ea; zreszt\'b9 ca\'b3kiem prawdopodobne, \'bfe mia\'b3 po prostu zbyt bujn\'b9 wyobra\'9fni\'ea. Wr\'f3ci\'b3 do swojej przegrody nie patrz\'b9c wi\'ea
cej na O'Briena. Nie przysz\'b3o mu do g\'b3owy, \'bfeby po wymianie porozumiewawczych spojrze\'f1 uczyni\'e6 nast\'eapny krok. Nawet gdyby wiedzia\'b3, jak si\'ea do tego zabra\'e6, by\'b3oby to zbyt niebezpieczne. Przez sekund\'ea lub dwie spogl\'b9
dali na siebie znacz\'b9co, ale na tym musia\'b3o si\'ea zako\'f1czy\'e6. Lecz w ciasnej samotno\'9cci, w jakiej przysz\'b3o wszystkim wegetowa\'e6, nawet tak drobny incydent by\'b3 pami\'eatnym wydarzeniem.
\par Winston otrz\'b9sn\'b9\'b3 si\'ea z zadumy i wyprostowa\'b3 na krze\'9cle. Bekn\'b9\'b3. Wypity d\'bfin podchodzi\'b3 mu do gard\'b3a.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Zn\'f3w spojrza\'b3 na otwarty zeszyt. Stwierdzi\'b3, \'bfe kiedy tak siedzia\'b3 pogr\'b9\'bf
ony w bezradnych rozmy\'9claniach, r\'f3wnocze\'9cnie - jakby automatycznie - pisa\'b3. I to nie tym samym \'9ccie\'9cnionym, krzywym pismem co wcze\'9cniej. Pi\'f3ro \'9clizga\'b3o si\'ea zmys\'b3owo po g\'b3adkim papierze, kre\'9cl\'b9c du\'bf
ymi, zgrabnymi literami:
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par PRECZ Z WIELKIM BRATEM
\par PRECZ Z WIELKIM BRATEM
\par PRECZ Z WIELKIM BRATEM
\par PRECZ Z WIELKIM BRATEM
\par PRECZ Z WIELKIM BRATEM
\par
\par - raz za razem, raz za razem, z}{\f35 ape\'b3niaj\'b9c p\'f3\'b3 strony.
\par Nie m\'f3g\'b3 opanowa\'e6 dreszczu trwogi. Absurdalna reakcja, bo napisanie tych konkretnych s\'b3\'f3w nie stwarza\'b3o wi\'eakszego niebezpiecze\'f1stwa ni\'bf sam fakt otwarcia ze\-szytu; przez moment mia\'b3 jednak ochot\'ea wyrwa\'e6
zapisane strony i w og\'f3le zrezygnowa\'e6 z prowadzenia pami\'eatnika.
\par Nie uczyni\'b3 tego, gdy\'bf wiedzia\'b3, \'bfe to nic nie da. Nie robi r\'f3\'bfnicy, czy b\'eadzie dalej pisa\'b3 PRECZ Z WIELKIM BRATEM, czy przestanie. Nie robi r\'f3\'bfnicy, czy b\'eadzie dalej prowadzi\'b3 pami\'eatnik, czy zrezygnuje. Policja My
\'9cli i tak go dopadnie. Pope\'b3ni\'b3 - i pope\'b3ni\'b3by nawet w\'f3wczas, gdyby nie napisa\'b3 ani s\'b3owa - zasadnicz\'b9 zbrodni\'ea, z kt\'f3rej bra\'b3y si\'ea wszystkie pozosta\'b3e. My\'9clozbrodni\'ea. My\'9clozbrodni nie da si\'ea ukrywa
\'e6 wiecznie. Przez pewien czas, nawet przez lata, winowajca mo\'bfe unika\'e6 kary, ale pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej musi mu si\'ea powin\'b9\'e6 noga.
\par Aresztowania nast\'eapowa\'b3y noc\'b9 - zawsze noc\'b9. Nag\'b3e wyrwanie ze snu, brutalna d\'b3o\'f1 szarpi\'b9ca ci\'ea za rami\'ea, o\'9clepiaj\'b9cy blask latarki, wok\'f3\'b3 \'b3\'f3\'bfka kr\'b9g surowych twarzy. Na og\'f3\'b3 nie by\'b3o proces
\'f3w, \'bfadnych komunikat\'f3w o aresztowaniu. Ludzie po prostu znikali - zawsze noc\'b9. Twoje nazwisko usuwano z ksi\'b9g metrykalnych, wymazywano ka\'bfdy \'9clad tego, co robi\'b3e\'9c w \'bfyciu, twoje kr\'f3tkie istnienie zostawa\'b3
o zdementowane i zapomniane. Likwidowano ci\'ea, unicestwiano; m\'f3wiono o tobie, \'bfe zosta\'b3e\'9c ewaporowany.
\par Na moment ogarn\'ea\'b3a go histeria. Zacz\'b9\'b3 czym pr\'eadzej pokrywa\'e6 kartk\'ea niechlujnymi bazgro\'b3ami:
\par }{\f0
\par }\pard\plain \s20\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\i0\f35 zastrzel\'b9 mnie co z tego strzel\'b9 mi w ty\'b3 g\'b3
owy co z tego precz z wielkim bratem zawsze strzelaj\'b9 w ty\'b3 g\'b3owy co z }{\i0\f0 tego precz z wielkim bratem...
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par }{\f35 Troch\'ea zawstydzony, odchyli\'b3 si\'ea do ty\'b3u i od\'b3o\'bfy\'b3 pi\'f3\-ro. W nast\'eapnej chwili podskoczy\'b3 gwa\'b3townie na krze\'9cle. Kto\'9c stuka\'b3 do drzwi.
\par Tak szybko! Siedzia\'b3 cicho jak mysz, w daremnej na\-dziei, \'bfe stukanie si\'ea nie powt\'f3rzy. Ale nie, rozleg\'b3o si\'ea ponownie. Zwlekaj\'b9c m\'f3g\'b3 tylko pogorszy\'e6 sytuacj\'ea. Serce wali\'b3o mu jak m\'b3
otem, lecz jego twarz, na skutek wieloletniego przyzwyczajenia, by\'b3a pozbawiona wszel\-kiego wyrazu. Podni\'f3s\'b3 si\'ea i ci\'ea\'bfkim krokiem ruszy\'b3 w stron\'ea drzwi.
\par }{\f0
\par
\par }\pard\plain \s16\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f28\fs44\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\b\i0\f0\fs28 2
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par
\par }{\f35 Z d\'b3oni\'b9 na klamce spostrzeg\'b3, \'bfe zostawi\'b3 na stoli\-ku pami\'eatnik. Przez ca\'b3\'b9 stron\'ea bieg\'b3y s\'b3owa PRECZ Z WIELKIM BRATEM, wypisane tak du\'bfymi litera\-mi, \'bfe niemal dawa\'b3y si\'ea odczyta\'e6 z drugiego ko
\'f1ca po\-koju. Pozostawienie zeszytu na wierzchu by\'b3o szczytem g\'b3upoty, ale - jak zda\'b3 sobie spraw\'ea - nawet ogarni\'eaty strachem nie chcia\'b3 go zamkn\'b9\'e6 przed wyschni\'eaciem atramentu, \'bfeby nie poplami\'e6 kremowego papieru.
\par Wzi\'b9\'b3 g\'b3\'eaboki oddech i otworzy\'b3 drzwi. Natychmiast zala\'b3a go fala ulgi. Na korytarzu sta\'b3a bezbarwna, zahuka\-na kobiecina o rzadkich w\'b3osach i poznaczonej bruzdami twarzy.
\par - A, jeste\'9ccie, towarzyszu - zacz\'ea\'b3a \'bfa\'b3obnym, skom\-l\'b9cym g\'b3osem. - Zdawa\'b3o mi si\'ea, \'bfe s\'b3ysz\'ea, jak wracacie. Czy mogliby\'9ccie wpa\'9c\'e6 do nas obejrze\'e6 zlew? Zatka\'b3 si\'ea i...
\par By\'b3a to pani Parsons, s\'b9siadka z tego samego pi\'eatra. (Partia nie pochwala\'b3a stosowania zwrotu \'84pani\'94 - nale\'bfa\-\'b3o do ka\'bfdego zwraca\'e6 si\'ea per \'84towarzyszu\'94 lub \'84towarzyszko\'94 - ale w wypadku niekt\'f3
rych kobiet wyraz ten sam cisn\'b9\'b3 si\'ea na usta.) Mia\'b3a oko\'b3o trzydziestki, wygl\'b9da\'b3a jednak znacznie starzej. Odnosi\'b3o si\'ea wra\'bfenie, \'bfe w jej zmarszczkach osiad\'b3 kurz. Winston ruszy\'b3 za ni\'b9 koryta\-rzem. Konieczno
\'9c\'e6 dokonywania drobnych napraw sta\-nowi\'b3a niemal codzienn\'b9 bol\'b9czk\'ea lokator\'f3w. Blok Zwy\-ci\'eastwa by\'b3 starym budynkiem, wzniesionym oko\'b3o 1930 roku, i dos\'b3ownie si\'ea sypa\'b3. Tynk odpada\'b3 z sufit\'f3w i \'9c
cian, rury p\'eaka\'b3y przy silniejszych mrozach, dach przecieka\'b3, ilekro\'e6 pada\'b3 \'9cnieg, a kaloryfery by\'b3y zwykle letnie, chyba \'bfe dla oszcz\'eadno\'9cci w og\'f3le je wy\'b3\'b9czano. Naprawy, je\'9cli nie zdo\'b3ano ich wykona\'e6 we w
\'b3asnym zakresie, wymaga\'b3y zatwierdzenia przez odleg\'b3e komisje, kt\'f3re zwyk\'b3e wsta\-wienie szyby potrafi\'b3y przeci\'b9ga\'e6 dwa lata.
\par - To oczywi\'9ccie dlatego, \'bfe Toma nie ma w domu - doda\'b3a pani Parsons.
\par Mieszkanie Parsons\'f3w, wi\'eaksze ni\'bf Winstona, tak\'bfe wygl\'b9da\'b3o obskurnie, lecz w nieco inny spos\'f3b. Wszystko by\'b3o poobijane i poniszczone, jak gdyby przed chwil\'b9 przesz\'b3o t\'eady jakie\'9c ogromne zwierz\'ea, tratuj\'b9
c przeszkody na swej drodze. Po pod\'b3odze wala\'b3 si\'ea sprz\'eat sportowy - kije hokejowe, r\'eakawice bokserskie, rozpruta pi\'b3ka no\'bfna - i para przepoconych szort\'f3w wywr\'f3conych na lew\'b9 stron\'ea, a na stole pi\'eatrzy\'b3y si\'ea
brudne naczynia oraz postrz\'eapione podr\'eaczniki szkolne. Na \'9ccianach wisia\'b3y szkar\'b3atne proporce Ligi M\'b3odych i Kapusi\'f3w, oraz du\'bfy plakat Wielkiego Brata. Tutaj r\'f3wnie\'bf unosi\'b3 si\'ea w powie\-
trzu zapach gotowanej kapusty, jednak\'bfe wymieszany z ostrzejsz\'b9 woni\'b9 potu, kt\'f3ry - nie wiadomo jak, ale czu\'b3o si\'ea to zaraz po wej\'9cciu do \'9crodka - wydziela\'b3a osoba chwilowo nieobecna w mieszkaniu. W innym pokoju kto\'9c usi\'b3
owa\'b3 akompaniowa\'e6 na grzebieniu, przykrytym skra\-wkiem papieru toaletowego, orkiestrze wojskowej; d\'9fwi\'eaki marsza nadal p\'b3yn\'ea\'b3y z teleekranu.
\par - To dzieci - oznajmi\'b3a pani Parsons, rzucaj\'b9c wyl\'eak\-nione spojrzenie w stron\'ea zamkni\'eatych drzwi. - Przez ca\'b3y dzie\'f1 nie wychodzi\'b3y z domu. I oczywi\'9ccie...
\par Zwyk\'b3a nie ko\'f1czy\'e6 rozpocz\'eatych zda\'f1. Zlew kuchen\-ny wype\'b3niony by\'b3 niemal po brzegi brudn\'b9, zielonkaw\'b9 wod\'b9, kt\'f3ra obrzydliwie cuchn\'ea\'b3a kapust\'b9. Winston ukl\'b9k\'b3, \'bfeby obejrze\'e6 kolanko syfonu. Nie cie
rpia\'b3 pracy fizycznej i nie lubi\'b3 si\'ea schyla\'e6, bo prawie zawsze dostawa\'b3 wtedy ataku kaszlu. Pani Parsons obserwowa\'b3a go bezradnie.
\par - Oczywi\'9ccie, gdyby Tom by\'b3 w domu, naprawi\'b3by to w mig - powiedzia\'b3a. - Uwielbia takie zaj\'eacia. Tom to z\'b3ota r\'b9czka!
\par }{\f0 Parson}{\f35 s tak samo jak Winston pracowa\'b3 w Minister\-stwie Prawdy. By\'b3 t\'b3ustawym, lecz pe\'b3nym wigoru m\'ea\'bf\-czyzn\'b9 wr\'eacz parali\'bfuj\'b9cej g\'b3upoty, zlepkiem idiotycznych entuzjazm\'f3w, jednym z tych \'9clepo pos\'b3
usznych i ca\'b3\-kowicie oddanych wo\'b3\'f3w roboczych, na kt\'f3rych - bardziej ni\'bf na Policji My\'9cli - opiera\'b3a si\'ea stabilno\'9c\'e6 Partii. Ostatnio, w wieku trzydziestu pi\'eaciu lat, zosta\'b3 niemal si\'b3\'b9 usuni\'eaty z Ligi M\'b3
odych, a nim przeszed\'b3 do Ligi, zdo\'b3a\'b3 przed\'b3u\'bfy\'e6 swoje cz\'b3onkostwo w Kapusiach o rok ponad wiek statutowy. W ministerstwie zajmowa\'b3 jakie\'9c pod\-rz\'eadne stanowisko nie wymagaj\'b9ce \'bfadnej inteligencji, nale\'bfa\'b3
za to do najbardziej czynnych cz\'b3onk\'f3w Komitetu Sportowego oraz innych zespo\'b3\'f3w zajmuj\'b9cych si\'ea or\-ganizowaniem wsp\'f3lnych pieszych wycieczek, spontani\-cznych manifestacji, kampanii oszcz\'eadno\'9cciowych i in\-
nych dobrowolnych akcji. Mi\'eadzy pykni\'eaciami fajki z ci\-ch\'b9 dum\'b9 informowa\'b3 ka\'bfdego, \'bfe przez ostatnie cztery lata nie opu\'9cci\'b3 ani jednego wieczoru w \'9cwietlicy osied\-lowej. Zapieraj\'b9cy dech od\'f3r potu, jakby pod\'9c
wiadome \'9cwiadectwo jego pracowito\'9cci, towarzyszy\'b3 mu wsz\'eadzie i unosi\'b3 si\'ea w powietrzu d\'b3ugo po jego wyj\'9cciu.
\par - Czy ma pani \'bfabk\'ea? Takie narz\'eadzie? - spyta\'b3 Winston zbadawszy zakr\'eatk\'ea przy kolanku.
\par - \'afabk\'ea? - powt\'f3rzy\'b3a pani Parsons, natychmiast trac\'b9c resztki wiary w siebie. - Nie wiem, nie jestem pewna. Mo\'bfe dzieci...
\par Rozleg\'b3 si\'ea tupot but\'f3w, kolejny przenikliwy \'9cwist na grzebieniu i dzieci wpad\'b3y do salonu. Pani Parsons przynios\'b3a \'bfabk\'ea. Winston wypu\'9cci\'b3 wod\'ea i z obrzydze\-niem wyci\'b9gn\'b9\'b3 zlepek w\'b3os\'f3w, kt\'f3ry zatyka
\'b3 odp\'b3yw. Umy\'b3 r\'eace najlepiej jak m\'f3g\'b3 w zimnej wodzie p\'b3yn\'b9cej z kranu i wr\'f3ci\'b3 do pokoju.
\par - R\'eace do g\'f3ry! -rykn\'b9\'b3 bezlitosny g\'b3os.
\par Dorodny dziewi\'eacioletni urwis wyskoczy\'b3 zza sto\'b3u, gro\'bf\'b9c Winstonowi dziecinnym pistoletem maszynowym, podczas gdy jego o dwa lata m\'b3odsza siostrzyczka celowa\'b3a w Winstona z kawa\'b3
ka patyka. Oboje mieli na sobie granatowe spodenki, szare bluzy i czerwone chusty - umundurowanie Kapusi\'f3w. Winston podni\'f3s\'b3 r\'eace nad g\'b3ow\'ea, ale zrobi\'b3o mu si\'ea nieswojo, gdy\'bf zachowanie mal\-c\'f3w by\'b3o tak zajad
\'b3e, jakby wcale nie chodzi\'b3o o zabaw\'ea.
\par - Zdrajca! - wrzeszcza\'b3 dzieciak. - My\'9clozbrodniarz! Eurazjatycki szpicel! Zastrzel\'ea ci\'ea, ty \'b3ajdaku, ewaporuj\'ea, wy\'9cl\'ea do kopalni soli!
\par Nagle oboje - dziewczynka na\'9cladowa\'b3a ka\'bfdy gest brata - zacz\'eali skaka\'e6 wok\'f3\'b3 niego i krzycze\'e6: \'84Zdrajca! My\'9clozbrodniarz!\'94 W ich zachowaniu by\'b3o co\'9c przera\'bfaj\'b9\-cego, tak jak w igraszkach tygrysich szczeni\'b9
t, kt\'f3re niegdy\'9c wyrosn\'b9 na ludojady. Z oczu ch\'b3opca bi\'b3a jaka\'9c rozmy\'9clna zaciek\'b3o\'9c\'e6, ca\'b3kiem wyra\'9fna ch\'ea\'e6 uderzenia lub kopni\'eacia Winstona i \'9cwiadomo\'9c\'e6, \'bfe ju\'bf wkr\'f3tce b\'eadzie do\'9c\'e6 du
\'bfy, aby to uczyni\'e6. Winston czu\'b3 ulg\'ea, i\'bf pistolet ch\'b3opaczka jest tylko zabawk\'b9.
\par Pani Parsons spogl\'b9da\'b3a nerwowo to na Winstona, to na dzieci. W lepszym \'9cwietle pokoju przekona\'b3 si\'ea ze zdumie\-niem, \'bfe jej zmarszczki naprawd\'ea wype\'b3nia kurz.
\par - Czasami rzeczywi\'9ccie bywaj\'b9 bardzo ha\'b3a\'9cliwe - stwierdzi\'b3a. - S\'b9 zawiedzione, \'bfe nie zobacz\'b9 wieszania, i to pewnie dlatego. Ja jestem zbyt zaj\'eata, \'bfeby je zabra\'e6, a Tom nie zd\'b9\'bfy wr\'f3ci\'e6 na czas z }{\f0
pracy.
\par }{\f35 - Dlaczego nie mo\'bfemy zobaczy\'e6 wieszania? - rykn\'b9\'b3 ch\'b3opiec na ca\'b3y g\'b3os.
\par - Chcemy zobaczy\'e6 wieszanie! Chcemy zobaczy\'e6 wie\-szanie! - dar\'b3a si\'ea ma\'b3a, wci\'b9\'bf skacz\'b9c dooko\'b3a.
\par Winston przypomnia\'b3 sobie, \'bfe wieczorem grupa je\'f1\-c\'f3w eurazjatyckich, winnych zbrodni wojennych, ma zosta\'e6 powieszona w parku. Egzekucje odbywa\'b3y si\'ea zwykle raz w miesi\'b9cu i zawsze cieszy\'b3y si\'ea du\'bf\'b9 popular\-no\'9cci
\'b9. Zw\'b3aszcza dzieci uwa\'bfa\'b3y je za wspania\'b3\'b9 rozrywk\'ea. Po\'bfegna\'b3 si\'ea z pani\'b9 Parsons i wyszed\'b3 na korytarz. Ale ledwo si\'ea oddali\'b3 o kilka krok\'f3w, nagle co\'9c trafi\'b3o go w ty\'b3 g\'b3owy; uderzenie by\'b3
o wyj\'b9tkowo bolesne, zupe\'b3nie jakby kto\'9c go d\'9fgn\'b9\'b3 rozpalonym do czerwono\'9cci drutem. Kiedy okr\'eaci\'b3 si\'ea na pi\'eacie, ujrza\'b3, jak pani Parsons wci\'b9ga si\'b3\'b9 do mieszkania swoj\'b9 latoro\'9cl, chowaj\'b9c\'b9
do kieszeni proc\'ea.
\par - Goldstein! - wrzasn\'b9\'b3 malec, zanim zatrzasn\'ea\'b3y si\'ea drzwi.
\par Najmocniej jednak poruszy\'b3 Winstona wyraz bezrad\-nego strachu na szarej twarzy pani Parsons.
\par Wr\'f3ciwszy do mieszkania, przeszed\'b3 szybko obok teleekranu i rozcieraj\'b9c kark zn\'f3w usiad\'b3 przy stoliku. Muzyka umilk\'b3a. Z ekranu dobiega\'b3 teraz szczekliwy wojskowy g\'b3os: z wyra\'9fn\'b9 krwio\'bfercz\'b9 satysfakcj\'b9 czyta\'b3
opis uzbrojenia nowej p\'b3ywaj\'b9cej fortecy, kt\'f3r\'b9 w\'b3a\'9cnie zakotwiczono mi\'eadzy Islandi\'b9 a Wyspami Owczy}{\f0 mi.
\par }{\f35 Z takimi dzie\'e6mi, pomy\'9cla\'b3 Winston, ta nieszcz\'easna kobieta musi \'bfy\'e6 w ustawicznym strachu. Jeszcze rok lub dwa, a zaczn\'b9 j\'b9 szpiegowa\'e6 dwadzie\'9ccia cztery godziny na dob\'ea, wypatruj\'b9c przejaw\'f3w nieprawomy\'9clno
\'9cci. Niemal wszystkie dzieci to potwory. Najgorsze, \'bfe cho\'e6 za po\'9crednictwem takich organizacji jak Kapusie chowano je na ma\'b3ych barbarzy\'f1c\'f3w nie do okie\'b3zania, im nawet si\'ea nie \'9cni\'b3o, aby buntowa\'e6 si\'ea przeciwko w
\'b3adzy Partii. Wr\'eacz przeciwnie, uwielbia\'b3y Parti\'ea i wszystko, co z ni\'b9 zwi\'b9zane. Piosenki, pochody, transparenty, wycieczki, musztra z drewnianymi karabinami, skandowanie hase\'b3, gloryfikowanie Wielkiego Brata - dla nich r\'f3wna\'b3
o si\'ea to wspania\'b3ej zabawie. Ca\'b3\'b9 swoj\'b9 furi\'ea kierowa\'b3y na ze\-wn\'b9trz, przeciwko wrogom Pa\'f1stwa, przeciwko cudzo\-ziemcom, zdrajcom, sabota\'bfystom, my\'9clozbrodniarzom. By\'b3o niemal normalne, \'bfe ludzie powy\'bf
ej trzydziestki bali si\'ea w\'b3asnych dzieci. I nie bez powodu, bo prawie co tydzie\'f1 \'84The Times\'94 po\'9cwi\'eaca\'b3 akapit jakiej\'9c w\'9ccibskiej ma\'b3ej gnidzie - zwykle u\'bfywano okre\'9clenia \'84ma\'b3oletni bohater\'94 - kt\'f3ra pods
\'b3ucha\'b3a co\'9c kompromituj\'b9cego i z\'b3o\'bfy\'b3a Policji My\'9cli donos na rodzic\'f3w.
\par \'c6mienie po pocisku z procy ust\'b9pi\'b3o. Winston bez przekonania wzi\'b9\'b3 do r\'eaki pi\'f3ro, zastanawiaj\'b9c si\'ea, czy przyjdzie mu jeszcze do g\'b3owy co\'9c wartego zapisa\-nia w pami\'eatniku. Nagle zacz\'b9\'b3 zn\'f3w rozmy\'9cla\'e6
o O'Brienie.
\par Przed laty - jak dawno? Chyba ze siedem lat temu - \'9cni\'b3o mu si\'ea, \'bfe idzie przez pok\'f3j zatopiony w ciemno\-\'9cciach. I kiedy mija\'b3 kogo\'9c siedz\'b9cego nieco na uboczu, ten rzek\'b3: \'84Spotkamy si\'ea tam, gdzie nie ma mroku\'94
. Powie\-dzia\'b3 to bardzo cicho i jakby od niechcenia - zabrzmia\'b3o nie jak polecenie, lecz stwierdzenie faktu. Winston nie zatrzymuj\'b9c si\'ea poszed\'b3 dalej. Rzecz dziwna, w\'f3wczas, we \'9cnie, s\'b3owa te nie zrobi\'b3y na nim wi\'ea
kszego wra\'bfenia. Jednak\'bfe z czasem zyska\'b3y na znaczeniu. Teraz ju\'bf nie pami\'eata\'b3, czy to przed tym snem, czy dopiero p\'f3\'9fniej po raz pierwszy ujrza\'b3 O'Briena; nie pami\'eata\'b3 te\'bf, kiedy u\'9cwiadomi\'b3 sobie, \'bfe g\'b3
os ten nale\'bfa\'b3 do niego. W ka\'bfdym razie nie mia\'b3 \'bfadnych w\'b9tpliwo\'9cci. To w\'b3a\'9cnie O'Brien przem\'f3wi\'b3 w ciemno\'9cciach.
\par Winston nie potrafi\'b3 si\'ea zdecydowa\'e6 - i nawet po dzisiejszej wymianie spojrze\'f1 wci\'b9\'bf nie by\'b3 pewien - czy O'Brien jest jego przyjacielem, czy wrogiem. Nie wyda\-wa\'b3o mu si\'ea to te\'bf specjalnie istotne. \'a3\'b9czy\'b3a ich ni
\'e6 porozumienia, wa\'bfniejsza od sympatii i osobistych prze\-kona\'f1. Powiedzia\'b3: \'84Spotkamy si\'ea tam, gdzie nie ma mroku\'94. Winston nie wiedzia\'b3, co oznaczaj\'b9 te s\'b3owa, ale by\'b3 przekonany, \'bfe si\'ea kiedy\'9c sprawdz\'b9
, w ten czy inny spos\'f3b.
\par G\'b3os p\'b3yn\'b9cy z teleekranu umilk\'b3. Sygna\'b3 tr\'b9bki, czysty i pi\'eakny, przeci\'b9\'b3 zat\'each\'b3e powietrze. Po czym spiker podj\'b9\'b3 chrapliwie:
\par - Uwaga! Uwaga! Przed chwil\'b9 otrzymali\'9cmy komuni\-kat z frontu malabarskiego. Nasze si\'b3y w po\'b3udniowych Indiach odnios\'b3y druzgoc\'b9ce zwyci\'eastwo. Zosta\'b3em upo\-wa\'bfniony do zakomunikowania telewidzom, \'bfe ofensywa, o kt\'f3
rej przebiegu za moment poinformujemy, mo\'bfe przybli\'bfy\'e6 nas do widocznego kresu dzia\'b3a\'f1 wojennych. Oto tre\'9c\'e6 komunikatu...
\par Zaraz podadz\'b9 jakie\'9c z\'b3e nowiny, pomy\'9cla\'b3 Winston. I rzeczywi\'9ccie; po krwawym opisie unicestwienia eurazjatyckich wojsk i odczytaniu nieprawdopodobnej liczby zabitych i je\'f1c\'f3w, og\'b3oszono, \'bfe od przysz\'b3ego tygodnia przydzia
\'b3 czekolady b\'eadzie zmniejszony z trzydziestu do dwudziestu gram\'f3w.
\par Winston zn\'f3w czkn\'b9\'b3. Dzia\'b3anie d\'bfinu mija\'b3o, pozo\-stawiaj\'b9c uczucie przygn\'eabienia. Z teleekranu - albo w celu uczczenia zwyci\'eastwa, albo zatarcia pami\'eaci o ode\-branej czekoladzie - pop\'b3yn\'ea\'b3y huraganowe tony hy\-
mnu \'84Gwiazdo, zachowaj Oceani\'ea\'94. Nale\'bfa\'b3o stan\'b9\'e6 na baczno\'9c\'e6, ale w miejscu gdzie siedzia\'b3, Winston by\'b3 nie\-widoczny.
\par \'84Gwiazdo, zachowaj Oceani\'ea\'94 ust\'b9pi\'b3o miejsca l\'bfejszej muzyce. Winston podszed\'b3 do okna, wci\'b9\'bf zwr\'f3cony plecami do teleekranu. Dzie\'f1 nadal by\'b3 zimny i przejrzys\-ty. Gdzie\'9c w oddali z g\'b3uchym \'b3oskotem wybuch\'b3
pocisk rakietowy. Obecnie spada\'b3o na Londyn od dwudziestu do trzydziestu pocisk\'f3w tygodniowo.
\par W dole na ulicy wiatr szarpa\'b3 naderwanym plakatem, na zmian\'ea to zas\'b3aniaj\'b9c, to odkrywaj\'b9c napis ANGSOC. Angsoc. Nienaruszalne zasady angsocu. Nowomowa, dw\'f3jmy\'9clenie, zmienno\'9c\'e6 przesz\'b3o\'9cci. Wydawa\'b3o mu si\'ea, \'bfe w
\'eadruje przez d\'bfungl\'ea porastaj\'b9c\'b9 morskie dno, zagu\-biony w potwornym \'9cwiecie, w kt\'f3rym on tak\'bfe jest potworem. Czu\'b3 si\'ea zupe\'b3nie sam. Przesz\'b3o\'9c\'e6 by\'b3a martwa, przysz\'b3o\'9c\'e6 niewyobra\'bfalna. Jak\'b9 mia
\'b3 pewno\'9c\'e6, \'bfe po jego stronie stoi cho\'e6 jeden \'bfywy cz\'b3owiek? I sk\'b9d m\'f3g\'b3 wiedzie\'e6, czy panowanie Partii nie b\'eadzie trwa\'b3o wiecz\-nie? Zamiast odpowiedzi ujrza\'b3 trzy has\'b3a wypisane na bia\'b3
ej fasadzie Ministerstwa Prawdy:
\par }{\f0
\par WOJNA TO POK\'d3J
\par }{\f35 WOLNO\'8c\'c6 TO NIEWOLA
\par IGNORANCJA TO SI\'a3A
\par }{\f0
\par }{\f35 Wyj\'b9\'b3 z kieszeni dwudziestopi\'eaciocent\'f3wk\'ea. Na niej r\'f3wnie\'bf, wyra\'9fnymi, male\'f1kimi literkami, wypisano te same has\'b3a; rewers zdobi\'b3o oblicze Wielkiego Brata. Nawet z monety jego oczy \'9cledzi\'b3y ka\'bf
dy ruch. Ta sama podobizna widnia\'b3a na monetach, znaczkach, ok\'b3adkach ksi\'b9\'bfek, opakowaniach papieros\'f3w - wsz\'eadzie. I zewsz\'b9d obserwowa\'b3y ci\'ea oczy, a g\'b3os napomina\'b3. We \'9cnie czy na jawie, w pracy, podczas posi\'b3k\'f3
w, w budynku czy na powietrzu, w k\'b9pieli czy w \'b3\'f3\'bfku - nie mia\'b3e\'9c dok\'b9d uciec. Nic nie by\'b3o twoje opr\'f3cz tych kilku centymetr\'f3w sze\'9cciennych zamkni\'eatych pod czaszk\'b9.
\par S\'b3o\'f1ce przesun\'ea\'b3o si\'ea i teraz, gdy nie odbija\'b3y si\'ea w nich jego promienie, niezliczone okna Ministerstwa Prawdy wygl\'b9da\'b3y r\'f3wnie gro\'9fnie jak strzelnice warowni. Na widok ogromnego gmaszyska w kszta\'b3
cie piramidy serce podesz\'b3o Winstonowi do gard\'b3a. Budowla by\'b3a zbyt pot\'ea\'bfna, by mo\'bfna j\'b9 zdoby\'e6 szturmem. Nawet tysi\'b9c pocis\-k\'f3w rakietowych nie zdo\'b3a\'b3oby jej zdruzgota\'e6. Zn\'f3w za\-cz\'b9\'b3 si\'ea zastanawia\'e6
, dla kogo pisze pami\'eatnik. Dla przy\-sz\'b3o\'9cci, dla przesz\'b3o\'9cci - dla urojonej przez siebie epoki. Czeka\'b3a go nie \'9cmier\'e6, lecz unicestwienie. Pami\'eatnik zostanie spopielony, on sam ewaporowany. Tylko Policja My\'9c
li przeczyta jego bazgro\'b3y, zanim wyma\'bfe go ze \'9cwiata \'bfywych i z ludzkiej pami\'eaci. Jak tu przemawia\'e6 do przy\-sz\'b3o\'9cci, skoro nie przetrwa po tobie \'bfaden \'9clad, cho\'e6by jed\-no anonimowe s\'b3
owo nagryzmolone na skrawku papieru?
\par Teleekran wybi\'b3 czternast\'b9. Za dziesi\'ea\'e6 minut Winston powinien wyj\'9c\'e6. O czternastej trzydzie\'9cci musi by\'e6 z po\-wrotem w pracy.
\par }{\f0 O dziwo, transmitowane bicie zegara d}{\f35 oda\'b3o mu otu\-chy. By\'b3 samotnym duchem g\'b3osz\'b9cym prawd\'ea, kt\'f3rej nikt nigdy nie us\'b3yszy. Dop\'f3ki jednak b\'eadzie j\'b9 g\'b3osi\'b3, w jaki\'9c niejasny spos\'f3b ci\'b9g\'b3o\'9c
\'e6 nie zostanie zerwana. To nie przez fakt, \'bfe kto\'9c ci\'ea s\'b3yszy, ale dlatego, \'bfe nie dajesz si\'ea og\'b3upi\'e6, trwa kulturowe dziedzictwo. Wr\'f3ci\'b3 do sto\'b3u, zanurzy\'b3 pi\'f3ro w atramencie i napisa\'b3:
\par }{\f0
\par }\pard\plain \s20\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\i0\f35 Do przysz\'b3o\'9cci czy przesz\'b3o\'9cci, do czas\'f3w, w kt\'f3rych my\'9cl jest wolna, w kt\'f3
rych ludzie r\'f3\'bfni\'b9 si\'ea mi\'eadzy sob\'b9 i nie \'bfyj\'b9 samotnie - do czas\'f3w, w kt\'f3rych istnieje prawda, a tego, co si\'ea sta\'b3o, nie mo\'bfna zmieni\'e6.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Z epoki identyczno\'9cci, z epoki samotno\'9cci, z epoki Wielkiego Brata, z epoki dw\'f3jmy\'9c
lenia - pozdrawiam was!
\par }{\f0
\par }{\f35 Uzmys\'b3owi\'b3 sobie, \'bfe w\'b3a\'9cciwie jest ju\'bf trupem. Zro\-zumia\'b3, i\'bf dopiero teraz, kiedy odzyska\'b3 zdolno\'9c\'e6 for\-mu\'b3owania my\'9cli, zrobi\'b3 prawdziwy pocz\'b9tek. Nast\'eapstwa ka\'bfdego czynu s\'b9 z g\'f3
ry w nim zawarte. Napisa\'b3:
\par }{\f0
\par }\pard\plain \s20\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\i0\f35 My\'9clozbrodnia nie poci\'b9ga za sob\'b9 kary \'9cmierci: my\'9clozbrodnia JEST \'9cmierci\'b9.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par }{\f35 Teraz, gdy u\'9cwiadomi\'b3 sobie, \'bfe jest trupem, najwa\'bf\-niejsze by\'b3o jak najd\'b3u\'bfej utrzyma\'e6 si\'ea przy \'bfyciu. Dwa palce mia\'b3 poplamione atramentem. W\'b3a\'9cnie taki drobiazg m\'f3g\'b3 go zdradzi\'e6. Jaki\'9c w\'9c
cibski gorliwiec w minister\-stwie (najprawdopodobniej kobieta, kto\'9c taki jak ta drobna rudawa blondynka albo ciemnow\'b3osa dziewczyna z Departamentu Literatury) mo\'bfe zacz\'b9\'e6 si\'ea zastanawia\'e6, dlaczego pisa\'b3
podczas przerwy obiadowej, dlaczego po\-s\'b3ugiwa\'b3 si\'ea staromodnym pi\'f3rem, no i co pisa\'b3 - a potem szepn\'b9\'e6 s\'b3\'f3wko komu trzeba. Poszed\'b3 do \'b3azienki i dok\'b3ad\-nie zmy\'b3 atrament grudowatym, brunatnym myd\'b3em, kt\'f3
re drapa\'b3o sk\'f3r\'ea jak papier \'9ccierny, wi\'eac znakomicie nada\'b3o si\'ea do tego celu.
\par Schowa\'b3 pami\'eatnik do szuflady. \'afadna pr\'f3ba ukrycia go nie mia\'b3a najmniejszego sensu, ale powinien przynaj\-mniej co\'9c zrobi\'e6, \'bfeby wiedzie\'e6, czy grzebano mu w szuf\-ladzie. Po\'b3o\'bfenie w\'b3osa na kraw\'eadzi by\'b3
o zbyt oczywist\'b9 sztuczk\'b9. Czubkiem palca podni\'f3s\'b3 charakterystyczny ja\-sny paproch i umie\'9cci\'b3 na ok\'b3adce, z kt\'f3rej musia\'b3 spa\'9c\'e6, je\'9cli kto\'9c ruszy\'b3by zeszyt.
\par }{\f0
\par
\par }\pard\plain \s16\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f28\fs44\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\b\i0\f0\fs28 3
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par
\par }{\f35 Winstonowi \'9cni\'b3a si\'ea matka.
\par Mia\'b3 nie wi\'eacej ni\'bf dziesi\'ea\'e6 lub jedena\'9ccie lat, kiedy znikn\'ea\'b3a. By\'b3a wysok\'b9, postawn\'b9, do\'9c\'e6 ma\'b3om\'f3wn\'b9 ko\-biet\'b9 o powolnych ruchach i wspania\'b3ych jasnych w\'b3osach. Ojca widzia\'b3
we wspomnieniach mniej wyra\'9fnie: smag\'b3y, szczup\'b3y m\'ea\'bfczyzna w okularach, zawsze starannie ubrany na ciemno (najsilniej wry\'b3y mu si\'ea w pami\'ea\'e6 ojcowskie buty na cienkich podeszwach). Najwidoczniej oboje po\-ch\'b3on\'ea\'b3
a jedna z pierwszych wielkich czystek w latach pi\'ea\'e6dziesi\'b9tych.
\par W tej chwili matka siedzia\'b3a gdzie\'9c daleko pod nim, tul\'b9c w ramionach jego siostr\'ea. Siostry w\'b3a\'9cciwie nie pami\'eata\'b3 wcale; tylko tyle, \'bfe by\'b3a male\'f1kim, s\'b3abym, cichym dzieckiem o du\'bfych, czujnych oczach. Obie patrzy
\'b3y w g\'f3r\'ea na niego. Tkwi\'b3y gdzie\'9c w dole - mo\'bfe na dnie studni, mo\'bfe g\'b3\'eabokiego grobu - i miejsce to, cho\'e6 znajdowa\'b3o si\'ea daleko pod nim, ci\'b9gle si\'ea obni\'bfa\'b3o. By\'b3y w salonie ton\'b9cego statku i spogl\'b9
da\'b3y w g\'f3r\'ea przez coraz ciemniejsz\'b9 wod\'ea. W salonie jeszcze nie brak\'b3o powietrza, nadal go widzia\'b3y, i on te\'bf je widzia\'b3, lecz ca\'b3y czas pogr\'b9\'bfa\'b3y si\'ea w zielonej toni, kt\'f3ra za chwil\'ea mia\'b3a je skry\'e6
na zawsze. On sta\'b3 w \'9cwietle, na powietrzu, one za\'9c opada\'b3y nieustannie ku \'9cmierci, a znajdowa\'b3y si\'ea tam dlatego, \'bfe on przebywa\'b3 na g\'f3rze. Wiedzia\'b3 o tym, i one r\'f3wnie\'bf, t\'ea wiedz\'ea mia\'b3y wypisan\'b9
na twarzach. Ale nie by\'b3o w ich oczach ani sercach wym\'f3wki, jedynie \'9cwiado\-mo\'9c\'e6, \'bfe musz\'b9 umrze\'e6, aby on m\'f3g\'b3 \'bfy\'e6, i \'bfe nale\'bfy to do nieodwracalnego porz\'b9dku rzeczy.
\par Nie m\'f3g\'b3 sobie przypomnie\'e6, co si\'ea sta\'b3o, wiedzia\'b3 jednak we \'9cnie, \'bfe w jaki\'9c spos\'f3b matka i siostra po\'9cwi\'eacaj\'b9 dla niego \'bfycie. By\'b3 to jeden z owych sn\'f3w, kt\'f3re mimo typowo sennej scenerii stanowi\'b9
kontynuacj\'ea wcze\'9cniejszych rozmy\'9cla\'f1 \'9cpi\'b9cego: podczas snu dokonu\-je on spostrze\'bfe\'f1, a te nawet po przebudzeniu pozostaj\'b9 odkrywcze i cenne. Winston zda\'b3 sobie nagle spraw\'ea, \'bfe \'9cmier\'e6 matki przed blis
ko trzydziestu laty by\'b3a wydarzeniem tragicznym i smutnym w spos\'f3b dzi\'9c ju\'bf ca\'b3kiem nierealny. Uprzytomni\'b3 sobie, i\'bf rozpacz nale\'bfy do minio\-nych czas\'f3w, gdy istnia\'b3o jeszcze \'bfycie osobiste, mi\'b3o\'9c\'e6, przyja\'9f
\'f1, a cz\'b3onkowie rodziny trzymali ze sob\'b9 w ka\'bfdej sytuacji. Serce krwawi\'b3o mu na wspomnienie matki, bo umar\'b3a kochaj\'b9c go, podczas gdy on by\'b3 zbyt samolubny, aby odwzajemnia\'e6 jej uczucie, i poniewa\'bf w jaki\'9c spos\'f3b, cho
\'e6 nie pami\'eata\'b3 w jaki, po\'9cwi\'eaci\'b3a \'bfycie dla osobistego, niezmiennego poj\'eacia wierno\'9cci idea\'b3om. Wiedzia\'b3, \'bfe obecnie takie post\'eapowanie nie jest mo\'bfliwe. Dzi\'9c istniej\'b9 strach, nienawi\'9c\'e6 i b\'f3
l, nie ma za\'9c godno\'9cci uczu\'e6 ani \'bfadnych g\'b3\'eabokich, skomplikowanych tragedii. Wyczyta\'b3 to wszystko z wielkich oczu matki i siostry, kt\'f3re patrzy\'b3y na niego przez zielon\'b9 wod\'ea, setki s\'b9\'bfni od powierzchni i wci\'b9\'bf
spadaj\'b9c coraz g\'b3\'eabiej w otch\'b3a\'f1.
\par Nagle sta\'b3 w letni wiecz\'f3r na kr\'f3tkiej, spr\'ea\'bfystej mu\-rawie, poz\'b3oconej uko\'9cnymi promieniami s\'b3o\'f1ca. Kraj\-obraz, po\'9cr\'f3d kt\'f3rego teraz si\'ea znajdowa\'b3, tak cz\'easto powraca\'b3 w jego snach, \'bfe Winston nie by
\'b3 do ko\'f1ca pewien, czy rzeczywi\'9ccie ani razu nie widzia\'b3 go na jawie. W my\'9clach nazywa\'b3 go Z\'b3ot\'b9 Krain\'b9. By\'b3o to opuszczone pastwisko z traw\'b9 wyskuban\'b9 przez kr\'f3liki i kr\'eat\'b9 \'9ccie\'bfk\'b9, kt\'f3ra wiod\'b3
a mi\'eadzy kopczykami kretowisk. W nier\'f3w\-nym szeregu drzew po drugiej stronie pastwiska ga\'b3\'eazie wi\'b9z\'f3w ko\'b3ysa\'b3y si\'ea \'b3agodnie na wietrze, poruszaj\'b9c g\'eastwin\'b9 li\'9cci podobn\'b9 do kobiecych w\'b3os\'f3w. Gdzie\'9c
nie opodal, cho\'e6 poza zasi\'eagiem wzroku, wi\'b3 si\'ea przejrzysty strumyk, a w rozlewiskach pod wierzbami p\'b3ywa\'b3y klenie.
\par Ciemnow\'b3osa dziewczyna sz\'b3a w t\'ea stron\'ea przez mura\-w\'ea. Nagle jednym ruchem zdar\'b3a z siebie ubranie i pogard\-liwie cisn\'ea\'b3a na ziemi\'ea. Cia\'b3o mia\'b3a bia\'b3e i g\'b3adkie, ale nie wywo\'b3a\'b3a w nim po\'bf\'b9dania, w\'b3a
\'9cciwie nawet na ni\'b9 nie spojrza\'b3. Ogarn\'b9\'b3 go natomiast podziw dla gestu, jakim odrzuci\'b3a ubranie. Ta swoboda i wdzi\'eak przekre\'9cli\'b3y ca\'b3y kulturowy i my\'9clowy dorobek ustroju, a\'bf cz\'b3owiek got\'f3w by\'b3 uwierzy\'e6,
\'bfe wystarczy jeden wspania\'b3y ruch r\'eaki, by unicestwi\'e6 Wielkiego Brata, Parti\'ea i Policj\'ea My\'9cli. Ten gest r\'f3wnie\'bf nale\'bfa\'b3 do minionych czas\'f3w. Winston obudzi\'b3 si\'ea ze s\'b3owem \'84Shakespeare\'94 na ustach.
\par Z teleekranu wydobywa\'b3 si\'ea og\'b3uszaj\'b9cy gwizd, kt\'f3ry trwa\'b3 nieprzerwanie przez trzydzie\'9cci sekund. By\'b3a si\'f3dma pi\'eatna\'9ccie, pora pobudki dla urz\'eadnik\'f3w. Winston gwa\'b3\-townie poderwa\'b3 si\'ea z \'b3\'f3\'bf
ka - nagi, bo cz\'b3onek Zewn\'eatrz\-nej Partii rocznie otrzymywa\'b3 zaledwie trzy tysi\'b9ce kartek odzie\'bfowych, a na pi\'bfam\'ea trzeba by\'b3o zu\'bfy\'e6 sze\'9c\'e6set - i chwyci\'b3 z krzes\'b3a znoszony podkoszulek oraz kalesony. Za t
rzy minuty mia\'b3y si\'ea rozpocz\'b9\'e6 Podrygi Poranne. W nast\'eapnej chwili wstrz\'b9sn\'b9\'b3 nim gwa\'b3towny atak kaszlu, kt\'f3ry zawsze nachodzi\'b3 go tu\'bf po przebudzeniu. Tak mu p\'f3\'9fniej brakowa\'b3o tchu, \'bfe musia\'b3 si\'ea po
\'b3o\'bfy\'e6 na plecach i kilka razy wci\'b9gn\'b9\'e6 g\'b3\'eaboko powietrze, aby zn\'f3w normalnie oddycha\'e6. Od intensywnego kaszlu \'bfy\'b3y nabieg\'b3y mu krwi\'b9, a owrzodzenia na nodze zacz\'ea\'b3y sw\'eadzi\'e6.
\par - Trzydziesto-czterdziestolatki! - wrzasn\'b9\'b3 \'9cwidruj\'b9cy kobiecy g\'b3os. - Trzydziesto-czterdziestolatki! Prosz\'ea na miejsca! Trzydziesto-czterd}{\f0 ziestolatki!
\par }{\f35 Winston stan\'b9\'b3 na baczno\'9c\'e6 przed teleekranem, na kt\'f3rym pojawi\'b3a si\'ea posta\'e6 m\'b3odej kobiety, chudej, lecz muskularnej, w stroju gimnastycznym i tenis\'f3wkach.
\par - Zgi\'eacia i wyrzuty ramion! - zakomenderowa\'b3a.
\par - Uwaga, podaj\'ea tempo! Raz, dwa, trzy cztery! Raz, dwa, trzy, cztery! No, z \'bfyciem, towarzysze, z \'bfyciem! Raz, dwa, trzy, cztery! Raz, dwa, trzy, cztery!...
\par Bolesny atak kaszlu nie zdo\'b3a\'b3 wymaza\'e6 z pami\'eaci Winstona wra\'bfenia, jakie wywar\'b3 na nim sen; powr\'f3ci\'b3 do niego podczas rytmicznych \'e6wicze\'f1. Z twarz\'b9 u\'b3o\'bfon\'b9 w ponury grymas zadowolenia, najw\'b3a\'9c
ciwszy w czasie Podryg\'f3w Porannych, wyrzuca\'b3 mechanicznie ramiona, usi\'b3uj\'b9c przywo\'b3a\'e6 we wspomnieniach mglisty okres wczesnego dzieci\'f1stwa. By\'b3o to wyj\'b9tkowo trudne. Nie si\'eaga\'b3 pami\'eaci\'b9 dalej ni\'bf do p\'f3\'9f
nych lat pi\'ea\'e6dziesi\'b9tych. W braku jakichkolwiek zewn\'eatrznych punkt\'f3w odniesie\-nia nawet zarysy w\'b3asnego \'bfycia trac\'b9 ostro\'9c\'e6. Pami\'eata si\'ea donios\'b3e wydarzenia, jakie prawdopodobnie nigdy nie nast\'b9pi\'b3y, pami\'ea
ta si\'ea szczeg\'f3\'b3y pewnych sytuacji, ale nic z ich nastroju, i zostaj\'b9 d\'b3ugie, puste okresy, z kt\'f3rych nie pami\'eata si\'ea nic. Wiedzia\'b3, \'bfe wtedy wszystko by\'b3o inne. Nawet nazwy pa\'f1stw i ich kontury na mapach. Na przyk\'b3
ad Pas Startowy Jeden nazywa\'b3 si\'ea przed laty Angli\'b9 lub Brytani\'b9, cho\'e6 Londyn - co do tego raczej nie mia\'b3 w\'b9tpliwo\'9cci - zawsze nazywa\'b3 si\'ea Londynem.
\par Nie przypomina\'b3 sobie takiego okresu, kiedy ojczyzna nie prowadzi\'b3aby wojny, lecz w latach jego dzieci\'f1stwa musia\'b3 przez pewien czas panowa\'e6 pok\'f3j, gdy\'bf jedno z najwcze\'9cniejszych wspomnie\'f1 dotyczy\'b3o nalotu, kt\'f3
ry wszystkich zaskoczy\'b3. Mo\'bfe to w\'b3a\'9cnie wtedy zrzucono bomb\'ea atomow\'b9 na Colchester. Nie pami\'eata\'b3 samego nalotu, ale pami\'eata\'b3 d\'b3o\'f1 ojca zaci\'9cni\'eat\'b9 na swojej d\'b3oni, gdy biegli w d\'f3\'b3, coraz ni\'bfej i ni
\'bfej, kr\'eatymi schodami, kt\'f3re dzwoni\'b3y pod ci\'ea\'bfarem ich krok\'f3w, schodami prowadz\'b9cymi do schronu g\'b3\'eaboko pod ziemi\'b9; od tego biegu tak rozbola\'b3y go nogi, \'bfe zacz\'b9\'b3 p\'b3aka\'e6 i musieli si\'ea zatrzyma\'e6,
\'bfeby odpocz\'b9\'b3. Matka, jak zawsze powolna, jakby senna, pod\'b9\'bfa\'b3a daleko w tyle. Nios\'b3a w beciku jego siostr\'ea - a mo\'bfe tylko stert\'ea koc\'f3w; nie mia\'b3 pewno\'9cci, czy siostra ju\'bf by\'b3a na \'9cwiecie. Wreszcie znale\'9f
li si\'ea w ha\'b3a\'9c\-liwym, zat\'b3oczonym schronie; rozpozna\'b3 stacj\'ea metra.
\par Na kamiennych p\'b3ytach posadzki wsz\'eadzie siedzieli ludzie, a inni, ciasno st\'b3oczeni, zajmowali miejsca na pi\'eatrowych pryczach. Winston i jego rodzice ulokowali si\'ea na ziemi tu\'bf obok pary starc\'f3w przycupni\'eatych na pryczy. M\'ea\'bf
czyzna, w porz\'b9dnym ciemnym garniturze i zepchni\'ea\-tej na ty\'b3 g\'b3owy czarnej p\'b3\'f3ciennej czapce, spod kt\'f3rej stercza\'b3y kosmyki ca\'b3kiem siwych w\'b3os\'f3w, twarz mia\'b3 czerwon\'b9, a niebieskie oczy zap\'b3akane. Zalatywa\'b3 d
\'bfinem, jakby to d\'bfin wydobywa\'b3 si\'ea z jego por\'f3w i sp\'b3ywa\'b3 z oczu zamiast \'b3ez. Chocia\'bf starzec by\'b3 mocno wstawiony, czu\'b3o si\'ea, \'bfe jego rozpacz jest g\'b3\'eaboka i szczera. Mimo m\'b3odego wieku Winston poj\'b9\'b3,
\'bfe zdarzy\'b3o si\'ea co\'9c strasznego, co\'9c nie do wybaczenia. I chyba wiedzia\'b3, co takiego. Zgin\'b9\'b3 kto\'9c, kogo starzec bardzo kocha\'b3 - mo\'bfe jego ma\'b3a wnu\-czka. Co kilka minut starzec powtarza\'b3:
\par - Nie wolno im by\'b3o ufa\'e6. Ostrzega\'b3em, prawda, kobieto? I oto mamy skutek! Powtarza\'b3em od samego pocz\'b9tku, \'bfe nie wolno ufa\'e6 tym zb\'f3jom!
\par Ale jakim zb\'f3jom nie wolno by\'b3o ufa\'e6, tego Winston nie wiedzia\'b3.
\par Mniej wi\'eacej od tamtego momentu wojna trwa\'b3a w\'b3a\'9cciwie bez przerwy, chocia\'bf \'9cci\'9cle m\'f3wi\'b9c, nie by\'b3a to ca\'b3y czas ta sama wojna. Kiedy Winston mia\'b3 kilka lat, w samym Londynie toczy\'b3y si\'ea przez par\'ea miesi\'ea
cy chaotyczne walki uliczne, z kt\'f3rych pewne sceny wyra\'9fnie wry\'b3y mu si\'ea w pami\'ea\'e6. Gdyby jednak chcia\'b3 pozna\'e6 dok\'b3adnie histori\'ea tego okresu, dowiedzie\'e6 si\'ea, kto w da\-nej chwili walczy\'b3 z kim, by\'b3oby to zupe\'b3
nie niemo\'bfliwe, gdy\'bf nie istnia\'b3 \'bfaden zapis, \'bfadna wzmianka o jakimkol\-wiek uk\'b3adzie si\'b3 innym od aktualnego. Na przyk\'b3ad obecnie, w roku 1984 (je\'9cli faktycznie by\'b3 rok 1984), Ocea\-nia w sojuszu ze Wsch\'f3dazj\'b9
prowadzi\'b3a wojn\'ea z Eurazj\'b9. W \'bfadnej oficjalnej czy te\'bf prywatnej wypowiedzi nigdy nie przyznawano, \'bfe mi\'eadzy trzema mocarstwami pano\-wa\'b3y kiedykolwiek odmienne stosunki. W rzeczywisto\'9cci, jak Winston doskonale wiedzia\'b3
, zaledwie przed czterema laty Oceania, wsp\'f3lnie z Eurazj\'b9, walczy\'b3a ze Wsch\'f3dazj\'b9. Ale zachowa\'b3 t\'ea tajn\'b9 wiedz\'ea tylko dlatego, \'bfe jego pami\'ea\'e6 niedostatecznie poddawa\'b3a si\'ea
regulacji. Oficjalnie zmiana sojuszy nigdy nie mia\'b3a miejsca. Skoro Oceania prowadzi wojn\'ea z Eurazj\'b9, przeto zawsze prowadzi\'b3a wojn\'ea z Eura\-zj\'b9. Wr\'f3g aktualny uciele\'9cnia\'b3 z\'b3o najwy\'bfsze, a zatem \'bf
adne wchodzenie z nim w uk\'b3ady nie by\'b3o mo\'bfliwe: teraz, w przysz\'b3o\'9cci i nawet w przesz\'b3o\'9cci.
\par Najtragiczniejsze, pomy\'9cla\'b3 po raz dziesi\'eaciotysi\'eaczny, wyginaj\'b9c si\'ea bole\'9cnie do ty\'b3u (z r\'eakami na biodrach wykonywali skr\'eaty tu\'b3owia, \'e6wiczenie podobno \'9cwietne na wzmocnienie kr\'eagos\'b3
upa) - najtragiczniejsze jest to, \'bfe wszystko, co twierdzi Partia, staje si\'ea prawd\'b9. Czy\'bf \'9cwiadomo\'9c\'e6 faktu, i\'bf Partia mo\'bfe wetkn\'b9\'e6 \'b3ap\'ea w prze\-sz\'b3o\'9c\'e6 i oznajmi\'e6, \'bfe jakie\'9c wydarzenie nigdy nie mia
\'b3o miejsca, nie jest bardziej przera\'bfaj\'b9ca ni\'bf najsro\'bfsze tortury lub \'9cmier\'e6?
\par Partia utrzymuje, jakoby nigdy nie by\'b3o przymierza mi\'eadzy Oceani\'b9 i Eurazj\'b9. On, Winston Smith, wie, \'bfe Oceani\'ea zaledwie cztery lata temu \'b3\'b9czy\'b3 z Eurazj\'b9 sojusz. Ale sk\'b9d czerpie t\'ea wiedz\'ea? Istnieje wy\'b3\'b9
cznie w jego \'9cwiadomo\'9cci, kt\'f3ra i tak wkr\'f3tce zostanie unicestwiona. A je\'9cli wszyscy poza nim akceptuj\'b9 k\'b3amstwo narzucone przez Parti\'ea - i powtarzaj\'b9 je r\'f3wnie\'bf wszystkie dokumen\-ty - w\'f3
wczas wchodzi ono do historii i staje si\'ea prawd\'b9. \'84Kto rz\'b9dzi przesz\'b3o\'9cci\'b9 - g\'b3osi\'b3 jeden ze slogan\'f3w Partii - w tego r\'eakach jest przysz\'b3o\'9c\'e6; kto rz\'b9dzi tera\'9fniejszo\'9cci\'b9, w tego r\'eakach jest przesz
\'b3o\'9c\'e6\'94. Zarazem jednak prze\-sz\'b3o\'9c\'e6, cho\'e6 z natury podatna na zmiany, nigdy zmieniana nie by\'b3a. Co stanowi\'b3o prawd\'ea teraz, stanowi\'b3o prawd\'ea od zawsze i wiecznie. Zasada by\'b3a dziecinnie prosta. Wyma\-ga\'b3
a jedynie ci\'b9g\'b3ych zwyci\'eastw nad w\'b3asn\'b9 pami\'eaci\'b9. Nazywano to \'84regulacj\'b9 fakt\'f3w\'94, a w nowomowie \'84dw\'f3jmy\'9cleniem\'94.
\par - Dosy\'e6! - burkn\'ea\'b3a instruktorka nieco \'b3agodniejszym tonem.
\par Winston opu\'9cci\'b3 r\'eace wzd\'b3u\'bf tu\'b3owia i powoli nabra\'b3 w p\'b3uca powietrza. W swoich rozwa\'bfaniach zag\'b3\'eabia\'b3 si\'ea coraz bardziej w labirynt \'9cwiata dw\'f3jmy\'9cli. Wiedzie\'e6 i nie wiedzie\'e6; mie\'e6 po
czucie absolutnej prawdom\'f3wno\'9cci, a jednocze\'9cnie wyg\'b3asza\'e6 umiej\'eatnie skonstruowane k\'b3am\-stwa; wyznawa\'e6 dwa zupe\'b3nie sprzeczne pogl\'b9dy na dany temat i mimo \'9cwiadomo\'9cci, \'bfe si\'ea wzajemnie wykluczaj\'b9, wierzy\'e6
w oba; u\'bfywa\'e6 logiki przeciwko logice; odrzuca\'e6 moralno\'9c\'e6 i zarazem ro\'9cci\'e6 sobie do niej prawo; wierzy\'e6, \'bfe demokracja jest niemo\'bfliwa oraz \'bfe Partia stoi na jej stra\'bfy; zapomnie\'e6 wszystko, czego nie nale\'bf
y wiedzie\'e6, po czym przypomina\'e6 sobie, kiedy si\'ea staje potrzebne, a na\-st\'eapnie zn\'f3w szybko wymazywa\'e6 z pami\'eaci; przede wszystkim za\'9c stosowa\'e6 ten proces do samego procesu. To by\'b3a najwi\'eaksza sztuka: \'9cwiadomie wprowadza
\'e6 si\'ea w stan nie\'9cwiadomo\'9cci, po czym stawa\'e6 si\'ea nie\'9cwiadomym do\-piero co dokonywanego aktu autosugestii. Nawet samo zrozumienie s\'b3owa \'84dw\'f3jmy\'9cl\'94 wymaga\'b3o stosowania dw\'f3jmy\'9clenia.
\par Instruktorka zn\'f3w poleci\'b3a wszystkim stan\'b9\'e6 na baczno\'9c\'e6.
\par - A teraz przekonamy si\'ea, kto potrafi dotkn\'b9\'e6 palcami pod\'b3ogi! - zawo\'b3a\'b3a z entuzjazmem. - Schylamy si\'ea, to\-warzysze! Nogi proste! Raz-dwa, raz-dwa!.}{\f0 ..
\par }{\f35 Winston nie znosi\'b3 tego \'e6wiczenia, gdy\'bf podczas ka\'bfdego sk\'b3onu przeszywa\'b3 go b\'f3l od pi\'eat po po\'9cladki, a w dodatku cz\'easto dostawa\'b3 ataku kaszlu. Prys\'b3 na wp\'f3\'b3 przyjemny nastr\'f3j, kt\'f3ry towarzyszy\'b3
jego rozwa\'bfaniom. Przesz\'b3o\'9c\'e6, pomy\'9cla\'b3, nie tylko by\'b3a zmieniana, ale wr\'eacz niszczona. Bo jak mo\'bfna ustali\'e6 cho\'e6by najprostszy fakt, skoro nie istnieje \'bfadne \'9cwiadectwo opr\'f3cz w\'b3asnej pami\'eaci? Usi\'b3owa
\'b3 sobie przypomnie\'e6, w kt\'f3rym roku po raz pierwszy us\'b3ysza\'b3 o Wielkim Bracie. Chyba dopiero w latach sze\'9c\'e6dziesi\'b9tych, ale pewno\'9cci nie mia\'b3. W partyj\-nych podr\'eacznikach historii Wielki Brat figurowa\'b3 jako W\'f3
dz i Stra\'bfnik Rewolucji od samych jej pocz\'b9tk\'f3w. Jego bohaterskie czyny stopniowo cofano w czasie, tak i\'bf obecnie si\'eaga\'b3y mitycznych lat czterdziestych i trzydzies\-tych, kiedy to ulicami Londynu je\'9f
dzili jeszcze - rozparci wygodnie w ogromnych l\'9cni\'b9cych samochodach lub oszklonych powozach - kapitali\'9cci w dziwnych wal\-cowatych kapeluszach. Sk\'b9d jednak mo\'bfna wiedzie\'e6, co wydarzy\'b3o si\'ea naprawd\'ea, a co po prostu zmy\'9clon
o. Winston nie zna\'b3 nawet daty powstania Partii. O ile pami\'eata\'b3, z terminem \'84angsoc\'94 r\'f3wnie\'bf zetkn\'b9\'b3 si\'ea po 1960 roku, ale mo\'bfliwe, \'bfe samo poj\'eacie funkcjonowa\'b3o znacznie wcze\'9cniej w tej postaci, jak\'b9 mia
\'b3o w staromowie: \'84socjalizm angielski\'94. Wszystko spowija\'b3a mg\'b3a. Czasami rzeczywi\'9ccie udawa\'b3o si\'ea nakry\'e6 Parti\'ea na wyra\'9fnym k\'b3am\-stwie. Nie by\'b3o na przyk\'b3ad prawd\'b9, \'bfe - jak twierdzi\'b3y partyjne podr\'ea
czniki historii - to Partia wynalaz\'b3a samo\-lot. Samoloty pami\'eata\'b3 z najwcze\'9cniejszego dzieci\'f1stwa. Nie spos\'f3b by\'b3o jednak niczego udowodni\'e6. Nie istnia\'b3y \'bfadne \'9cwiadectwa. Tylko raz w \'bfyciu mia\'b3 w r\'eaku niew\'b9
tpliwy dow\'f3d sfa\'b3szowania historycznego faktu. Ale w\'f3wczas...
\par - Smith! - wrzasn\'b9\'b3 j\'eadzowaty g\'b3os z teleekranu.
\par - 6079 Smith W.! Tak, wy! Prosz\'ea schyli\'e6 si\'ea ni\'bfej! Sta\'e6 was na wi\'eacej, towarzyszu! Nie staracie si\'ea! Ni\'bfej! W\'b3a\'9c\-nie, towarzyszu, ju\'bf lepiej. A teraz wszyscy spocznij i prosz\'ea mnie obserwowa\'e6!
\par Nag\'b3y gor\'b9cy pot wyst\'b9pi\'b3 na ca\'b3ym ciele Winstona. Jednak\'bfe wyraz jego twarzy pozosta\'b3 nieprzenikniony. Nigdy nie zdradzaj l\'eaku! Nigdy nie okazuj z\'b3o\'9cci! Nawet jedno drgnienie powiek mo\'bfe ci\'ea zdradzi\'e6! Sta\'b3
i patrzy\'b3, jak instruktorka podnosi r\'eace nad g\'b3ow\'ea, po czym - bez odrobiny wdzi\'eaku, ale za to niebywale zr\'eacznie i sprawnie - pochyla si\'ea i zahacza}{\f0 palce o stopy.
\par }{\f35 - O w\'b3a\'9cnie, towarzysze! Tak macie \'e6wiczy\'e6. Przy\-jrzyjcie si\'ea jeszcze raz. Mam trzydzie\'9cci dziewi\'ea\'e6 lat i urodzi\'b3am czworo dzieci. Patrzcie! - zn\'f3w wykona\'b3a sk\'b3on. - Czy widzicie, \'bfebym zgina\'b3
a kolana? Wszyscy dacie rad\'ea poprawnie wykona\'e6 to \'e6wiczenie, je\'9cli si\'ea tylko bardziej przy\'b3o\'bfycie! Ka\'bfdy poni\'bfej czterdziestu pi\'eaciu lat powinien bez trudu dotyka\'e6 palcami pod\'b3ogi. Omin\'b9\'b3
nas przywilej walczenia na pierwszej linii frontu, ale powinni\'9c\-my przynajmniej dba\'e6 o sprawno\'9c\'e6 fizyczn\'b9. Pami\'eatajcie o naszych ch\'b3opcach na froncie malabarskim! I o maryna\-rzach w p\'b3ywaj\'b9cych fortecach! Pomy\'9c
lcie tylko, jakich bohaterskich dokonuj\'b9 czyn\'f3w! Spr\'f3bujcie znowu. Le\-piej, towarzyszu, znacznie lepiej - pochwali\'b3a Wins\-tona, kt\'f3ry, schyliwszy si\'ea z gwa\'b3townym zamachem, zdo\'b3a\'b3 po raz pierwszy od kilku lat dotkn\'b9\'e6 pod
\'b3ogi bez zginania kolan.
\par }{\b\f0\fs28
\par
\par }\pard\plain \s16\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f28\fs44\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\b\i0\f0\fs28 4}{\i0\f0\fs24
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par
\par }{\f35 Z g\'b3\'eabokim, bezwiednym westchnieniem, od kt\'f3rego - mimo blisko\'9cci teleekranu - nie umia\'b3 si\'ea powstrzyma\'e6 na pocz\'b9tku dnia pracy, Winston przyci\'b9gn\'b9\'b3 do siebie mowopis, zdmuchn\'b9\'b3 kurz z mikrofonu i w\'b3o\'bfy
\'b3 okulary. Nast\'eapnie rozwin\'b9\'b3 i spi\'b9\'b3 razem cztery niedu\'bfe rolki papieru, kt\'f3re wypad\'b3y z rury pneumatycznej na praw\'b9 stron\'ea biurka.
\par W \'9ccianach przegrody by\'b3y trzy otwory. Na prawo od mowopisu niewielki wylot rury pneumatycznej prze\-znaczonej na pisemne notatki; na lewo wylot wi\'eakszej rury, przeznaczonej na gazety; na bocznej \'9ccianie, w zasi\'ea\-gu r\'ea
ki Winstona, spora, pod\'b3u\'bfna szpara os\'b3oni\'eata drucian\'b9 siatk\'b9. Ten ostatni otw\'f3r przeznaczony by\'b3 na brudnopisy i zb\'eadne dokumenty. W budynku znajdowa\'b3y si\'ea dos\'b3ownie tysi\'b9ce podobnych szpar, nie tylko w ka\'bf
dym pomieszczeniu, lecz r\'f3wnie\'bf w niewielkich odst\'eapach na wszystkich korytarzach. Nie wiadomo dlaczego nazywano je lukami pami\'eaci. Kiedy jaki\'9c dokument nale\'bfa\'b3o znisz\-czy\'e6 lub gdy spostrzeg\'b3o si\'ea
na ziemi skrawek papieru, niemal odruchowo unosi\'b3o si\'ea klap\'ea najbli\'bfszej luki pami\'eaci i wrzuca\'b3o skrawek do \'9crodka, gdzie natychmiast porywa\'b3 go strumie\'f1 ciep\'b3ego powietrza i unosi\'b3 w stron\'ea ogromnych piec\'f3
w ukrytych w trzewiach budynk}{\f0 u.
\par }{\f35 Winston obejrza\'b3 cztery kartki, kt\'f3re przed chwil\'b9 roz\-win\'b9\'b3. Ka\'bfda zawiera\'b3a zwi\'eaz\'b3\'b9 notatk\'ea, d\'b3ugo\'9cci zaledwie jednego lub dw\'f3ch wierszy, sporz\'b9dzon\'b9 w skr\'f3towym \'bfargonie - nie to\'bf
samym z nowomow\'b9, lecz w znacznej mierze na niej opartym - kt\'f3rym pos\'b3ugiwano si\'ea w mini\-sterstwie dla cel\'f3w wewn\'eatrznych. Ich tre\'9c\'e6 by\'b3a na\-st\'eapuj\'b9ca:
\par }{\f0
\par times 17.3.84 przem\'f3wienie wb mylrel afryka sprost
\par }{\f35 times 19.12.83 prognoza 3 let 4 kwart 83 b\'b3\'eadruk skoryg wg najnowy nr
\par }{\f0 times 14.2.84 miniobfi mylcyt czekolada sprost
\par times 3.12.83 rel rozdn wb dwaplusbezdobrze
\par }{\f35 wzm nieobywatele nowa wersja przed\'b3prze\'b3 antearchw
\par }{\f0
\par }{\f35 Z uczuciem pewnego zadowolenia Winston od\'b3o\'bfy\'b3 na bok czwart\'b9 notatk\'ea. By\'b3o to odpowiedzialne i trudne zadanie i dlatego wola\'b3 je zostawi\'e6 na koniec. Trzy pozosta\'b3e zalecenia mia\'b3y charakter rutynowy, cho\'e6
drugie mog\'b3o wymaga\'e6 \'bfmudnego przekopywania si\'ea przez d\'b3ugie kolumny cyfr.
\par Winston nastawi\'b3 tarcz\'ea teleekranu na \'84stare numery\'94 i zam\'f3wi\'b3 w\'b3a\'9cciwe egzemplarze \'84The Times\'94, kt\'f3re po zaledwie kilku minutach wysun\'ea\'b3y si\'ea z rury pneumatycz\-nej. Otrzymane przez niego notatki dotyczy\'b3
y artyku\'b3\'f3w i komunikat\'f3w uznanych obecnie, z takich lub innych wzgl\'ead\'f3w, za wymagaj\'b9ce przerobienia czy te\'bf - jak to urz\'eadowo okre\'9clono - \'84sprostowania\'94. Na przyk\'b3ad z relacji w \'84The Times\'94
z siedemnastego marca wynika\'b3o, \'bfe dzie\'f1 wcze\'9cniej Wielki Brat przepowiedzia\'b3 w swoim wyst\'b9pieniu, i\'bf na froncie po\'b3udniowoindyjskim b\'eadzie panowa\'b3 spok\'f3j, a ofensywa eurazjatycka rozpocznie si\'ea w Afryce P\'f3\'b3
nocnej. Tak si\'ea jednak z\'b3o\'bfy\'b3o, \'bfe Eurazjatyckie Dow\'f3dztwo Naczelne zdecydowa\'b3o si\'ea przeprowadzi\'e6 natarcie nie w Afryce, lecz w po\'b3udniowych Indiach. Nale\'bfa\'b3o wi\'eac odpowiednio przerobi\'e6 akapit przem\'f3wie\-
nia Wielkiego Brata, aby przewidzia\'b3 to, co si\'ea rzeczywi\'9ccie wydarzy\'b3o. Z kolei \'84The Times\'94 z dziewi\'eatnastego grudnia opublikowa\'b3 oficjaln\'b9 prognoz\'ea na temat produk\-cji szerokiego asortymentu artyku\'b3\'f3
w konsumpcyjnych w czwartym kwartale 1983 roku, czyli w sz\'f3stym kwartale Dziewi\'b9tego Planu Trzyletniego. W dzisiejszym numerze gazety znalaz\'b3y si\'ea dane o faktycznej produkcji, z kt\'f3rych wynika\'b3o, \'bfe prognoza by\'b3a ca\'b3kowicie b
\'b3\'eadna. Zadanie Winstona polega\'b3o na \'84sprostowaniu\'94 oryginalnych liczb, aby zgadza\'b3y si\'ea z aktualnymi. Co do trzeciej notatki, dotyczy\'b3a bardzo prostego b\'b3\'eadu, kt\'f3rego usuni\'eacie zaj\'ea\'b3o dos\'b3ownie minut\'ea
. Zaledwie w Iutym Ministerstwo Ob\-fito\'9cci z\'b3o\'bfy\'b3o solenn\'b9 obietnic\'ea (w j\'eazyku urz\'eadowym \'84kategoryczne zar\'eaczenie\'94), \'bfe do ko\'f1ca roku 1984 przy\-dzia\'b3 czekolady nie ulegnie redukcji. Tymczasem, jak og\'b3
oszono wczoraj, pod koniec bie\'bf\'b9cego tygodnia mia\'b3 zosta\'e6 zmniejszony z trzydziestu gram\'f3w do dwudziestu. W tym wypadku wystarczy\'b3o zmieni\'e6 obietnic\'ea na uprze\-dzenie, \'bfe ju\'bf w kwietniu zajdzie prawdopodobnie konie\-czno\'9c
\'e6 ograniczenia przydzia\'b3u.
\par Zaraz po wykonaniu ka\'bfdego polecenia Winston przy\-pina\'b3 now\'b9, sporz\'b9dzon\'b9 na mowopisie wersj\'ea do w\'b3a\'9c\-ciwego egzemplarza \'84The Times\'94 i wsuwa\'b3 gazet\'ea do rury pneumatycznej. Nast\'eapnie niemal odruchowo mi\'b9\'b3
otrzy\-man\'b9 notatk\'ea oraz wszelkie swoje brudnopisy i wrzuca\'b3 do luki pami\'eaci, na pastw\'ea p\'b3omieni.
\par }{\f0 Nie o}{\f35 rientowa\'b3 si\'ea w szczeg\'f3\'b3ach, ale w og\'f3lnych zarysach wiedzia\'b3, co dzieje si\'ea w niewidzialnym labiryn\-cie, do kt\'f3rego prowadz\'b9 rury pneumatyczne. Kiedy wszystkie poprawki, jakie nale\'bfa\'b3o wnie\'9c\'e6
do danego numeru gazety, by\'b3y ju\'bf gotowe, numer kolacjonowano i drukowano ponownie, po czym wydanie oryginalne niszczono, a w archiwach umieszczano nowe. Ten proces wprowadzania ci\'b9g\'b3ych zmian odbywa\'b3 si\'ea
nie tylko w wypadku gazet, lecz tak\'bfe ksi\'b9\'bfek, czasopism, plaka\-t\'f3w, ulotek, film\'f3w, nagra\'f1, rysunk\'f3w, fotografii - ka\'bf\-dego typu literatury i dokumentacji o jakimkolwiek zna\-czeniu politycznym lub ideologicznym. Z dnia na dzie
\'f1 i niemal z minuty na minut\'ea uaktualniano przesz\'b3o\'9c\'e6. Tak preparowana dokumentacja potwierdza\'b3a s\'b3uszno\'9c\'e6 ka\'bf\-dej partyjnej prognozy; pilnowano, by nie osta\'b3o si\'ea cho\'e6 jedno zdanie sprzeczne z potrzeb\'b9
chwili. Ca\'b3\'b9 histori\'ea przemieniano w palimpsest, zeskrobywany i zapisywany tak cz\'easto, jak to uwa\'bfano za konieczne. Gdy ju\'bf raz dokonano zmian, nie spos\'f3b by\'b3o udowodni\'e6, \'bfe nast\'b9pi\'b3a najmniejsza
falsyfikacja. Jedyne zadanie personelu naj\-wi\'eakszego dzia\'b3u Departamentu Archiw\'f3w, znacznie wi\'eakszego od dzia\'b3u Winstona, polega\'b3o na wynajdywa\-niu i usuwaniu wszystkich egzemplarzy ksi\'b9\'bfek, gazet i innych dokument\'f3w, kt\'f3
re nale\'bfa\'b3o podmieni\'e6 i znisz\-czy\'e6. Numer \'84The Times\'94, przerabiany kilkana\'9ccie razy z powodu zmian w sojuszach politycznych lub b\'b3\'eadnych prognoz Wielkiego Brata, figurowa\'b3 w katalogach pod oryginaln\'b9 dat\'b9
, a z jego wcze\'9cniejszych wyda\'f1 nie ostawa\'b3 si\'ea ani jeden egzemplarz, kt\'f3ry m\'f3g\'b3by pos\'b3u\'bfy\'e6 za dow\'f3d mistyfikacji. Ksi\'b9\'bfki tak\'bfe wycofywano i prze\-rabiano raz po raz, po czym niezmiennie wydawano zn\'f3
w, nie przyznaj\'b9c si\'ea do wprowadzenia jakichkolwiek po\-prawek. R\'f3wnie\'bf pisemne instrukcje otrzymywane przez Winstona, kt\'f3re niszczy\'b3 natychmiast po wype\'b3nieniu zawartych- w nich polece\'f1, nigdy nie stwierdza\'b3
y, ani nawet nie sugerowa\'b3y, \'bfe ma nast\'b9pi\'e6 fa\'b3szerstwo: zawsze mowa w nich by\'b3a wy\'b3\'b9cznie o pomy\'b3kach, b\'b3\'eadach drukarskich i mylnie cytowanych wypowiedziach, wyma\-gaj\'b9cych sprostowania w trosce o \'9ccis\'b3o\'9c\'e6.
\par Cho\'e6 w\'b3a\'9cciwie trudno to nawet nazwa\'e6 fa\'b3szerstwem, pomy\'9cla\'b3 koryguj\'b9c liczby Ministerstwa Obfito\'9cci. Po prostu zast\'eapuje si\'ea jedne bzdury innymi. Wi\'eakszo\'9c\'e6 materia\'b3\'f3w, kt\'f3re przechodzi\'b3y przez jego r
\'eace, nie mia\'b3a \'bfadnego zwi\'b9zku z rzeczywisto\'9cci\'b9, nawet takiego, jakie na og\'f3\'b3 ma zwyk\'b3e k\'b3amstwo. Wszystkie dane statystyczne by\'b3y czyst\'b9 fantazj\'b9, tak samo w wersji oryginalnej, jak i skorygowanej. Nowe liczby bra
\'b3 po prostu z g\'b3owy, zgodnie zreszt\'b9 z tym, czego od niego oczekiwano. Na przyk\'b3ad, wed\'b3ug zapowiedzi Ministerstwa Obfito\'9cci, produkcja obuwia w czwartym kwartale mia\'b3a wynie\'9c\'e6 sto czterdzie\'9cci pi\'ea\'e6 milion\'f3w par. Wed
\'b3ug ostatnich danych wyprodukowano sze\'9c\'e6dziesi\'b9t dwa miliony. Jednak\'bfe Winston, koryguj\'b9c zapowied\'9f, zmniejszy\'b3 t\'ea liczb\'ea do pi\'ea\'e6dziesi\'eaciu siedmiu milion\'f3w, aby mo\'bfna by\'b3o jak zwykle twierdzi\'e6, \'bf
e planowa produkcja zosta\'b3a prze\-kroczona. Zreszt\'b9 liczba sze\'9c\'e6dziesi\'b9t dwa miliony nie mia\'b3a wi\'eacej wsp\'f3lnego z prawd\'b9 ni\'bf pi\'ea\'e6dziesi\'b9t siedem milion\'f3w czy sto czterdzie\'9cci pi\'ea\'e6. Bardzo mo\'bfliwe, \'bf
e nie wyprodukowano ani jednej pary but\'f3w. A jeszcze bardziej prawdopodobne, \'bfe nikt nie mia\'b3 poj\'eacia, ile par wy\-produkowano, i absolutnie nikogo to nie obchodzi\'b3o. Ka\'bfdy wiedzia\'b3 tylko, i\'bf na papierze co kwarta\'b3 produko\-
wano ich astronomiczn\'b9 liczb\'ea, podczas gdy po\'b3owa obywateli Oceanii chodzi\'b3a boso. Dok\'b3adnie tak samo przedstawia\'b3y si\'ea informacje dotycz\'b9ce innych spraw, od najdrobniejszych po najwa\'bfniejsze. Wszystko rozmazywa\-\'b3o si\'ea w
\'9cwiecie u\'b3udy i w ko\'f1cu nawet to, kt\'f3ry jest rok, nie by\'b3o ju\'bf pewne.
\par Winston spojrza\'b3 w kierunku przej\'9ccia. Tillotson, urz\'eadnik zajmuj\'b9cy przegrod\'ea po przeciwnej stronie, niedu\'bfy, wygl\'b9daj\'b9cy na pedanta m\'ea\'bfczyzna z cieniem zarostu na brodzie, siedzia\'b3 trzymaj\'b9c na kolanach z\'b3o\'bfon
\'b9 gazet\'ea i przytkn\'b9wszy usta do mikrofonu szepta\'b3 co\'9c pilnie do mowopisu. Zachowywa\'b3 si\'ea tak, jakby to, co m\'f3wi\'b3, by\'b3o tajemnic\'b9 mi\'eadzy nim a teleekranem. Kiedy podni\'f3s\'b3 wzrok, jego szk\'b3a b\'b3ysn\'ea\'b3y z
\'b3owrogo w stron\'ea Winstona.
\par Winston zna\'b3 go bardzo s\'b3abo i nie mia\'b3 poj\'eacia, czym si\'ea zajmuje. Urz\'eadnicy Departamentu Archiw\'f3w niech\'eat\-nie m\'f3wili o swoich obowi\'b9zkach. W d\'b3ugiej hali bez okien, podzielonej na jednoosobowe boksy ci\'b9gn\'b9ce si\'ea
wzd\'b3u\'bf \'9ccian i wype\'b3nionej nie milkn\'b9cym szelestem papier\'f3w oraz gwarem g\'b3os\'f3w mrucz\'b9cych do mowopis\'f3w, pracowa\'b3o co najmniej kilkana\'9ccie os\'f3b, kt\'f3rych nawet nie zna\'b3 z nazwiska, cho\'e6 co dzie\'f1 widzia\'b3
, jak przemierzaj\'b9 pospiesznie korytarze lub gestykuluj\'b9 w\'9ccie\-kle podczas Dw\'f3ch Minut Nienawi\'9cci. Wiedzia\'b3, \'bfe jedynym zadaniem drobnej rudawej blondynki zajmuj\'b9cej s\'b9siedni\'b9 przegrod\'ea
jest mozolne tropienie i usuwanie z prasy nazwisk ludzi, kt\'f3rych ewaporowano, a wi\'eac kt\'f3rzy jakby nigdy nie istnieli. By\'b3a to czynno\'9c\'e6 o tyle stosowna w jej wypadku, \'bfe przed paru laty ewaporowano jej m\'ea\'bfa. Kilka boks\'f3
w dalej \'b3agodny safandu\'b3a nazwis\-kiem Ampleforth, marzyciel o wyj\'b9tkowo w\'b3ochatych uszach i nies\'b3ychanej umiej\'eatno\'9cci \'bfonglowania rymem i metrum, produkowa\'b3 przeinaczone wersje - zwane ostatecznymi - wierszy, kt\'f3
re uznano za niew\'b3a\'9cciwe ideologicznie, lecz z takich czy innych wzgl\'ead\'f3w po\-stanowiono zostawi\'e6 w antologiach. Jednak\'bfe hala ta, miejsce pracy blisko pi\'ea\'e6dziesi\'eaciu os\'f3b, by\'b3a zaledwie podsekcj\'b9 czy te\'bf jedn\'b9
kom\'f3rk\'b9 ogromnego Depar\-tamentu Archiw\'f3w. Na tym samym pi\'eatrze, a tak\'bfe wy\'bfej i ni\'bfej, roje innych pracownik\'f3w zajmowa\'b3y si\'ea wykony\-waniem tysi\'eacy przer\'f3\'bfnych czynno\'9cci. W gmachu mie\'9cci\'b3y si\'ea
ogromne drukarnie zatrudniaj\'b9ce sztaby redak\-tor\'f3w i fachowc\'f3w od typografii, a tak\'bfe doskonale wyposa\'bfone pracownie fotograficzne wyspecjalizowane w podrabianiu zdj\'ea\'e6. Istnia\'b3a sekcja teleprogram\'f3w maj\'b9\-ca w\'b3asnych in
\'bfynier\'f3w i kierownik\'f3w produkcji oraz zespo\'b3y starannie dobranych aktor\'f3w posiadaj\'b9cych dar na\'9cladowania g\'b3os\'f3w. Obok pracowa\'b3a ca\'b3a armia urz\'ead\-nik\'f3w, kt\'f3rych jedynym obowi\'b9zkiem by\'b3o sporz\'b9dzanie spis
\'f3w ksi\'b9\'bfek i czasopism przeznaczonych do wycofania. Znajdowa\'b3y si\'ea tu r\'f3wnie\'bf rozleg\'b3e magazyny, gdzie przechowywano poprawion\'b9 dokumentacj\'ea, a w pod\-ziemiach sta\'b3y piece s\'b3u\'bf\'b9ce do palenia orygina\'b3\'f3
w. Ponad\-to gdzie\'9c na terenie gmachu, cho\'e6 nikt nie wiedzia\'b3 gdzie, urz\'eadowa\'b3 zesp\'f3\'b3 anonimowych m\'f3zg\'f3w, kt\'f3ry kierowa\'b3 ca\'b3ym przedsi\'eawzi\'eaciem: nie tylko koordynowa\'b3 prace poszczeg\'f3lnych dzia\'b3\'f3
w, lecz przede wszystkim ustala\'b3 kurs okre\'9claj\'b9cy, co z przesz\'b3o\'9cci nale\'bfy zachowa\'e6, co sfa\'b3szowa\'e6, a co wymaza\'e6 i unicestwi\'e6.
\par A przecie\'bf Departament Archiw\'f3w stanowi\'b3 zaledwie jedn\'b9 z kom\'f3rek Ministerstwa Prawdy, kt\'f3rego pod\-stawowym celem by\'b3a nie przebudowa przesz\'b3o\'9cci, lecz dostarczanie obywatelom Oceanii gazet, film\'f3w, podr\'eacz\-nik\'f3
w, teleprogram\'f3w, sztuk, powie\'9cci; wszelkich mo\'bf\-liwych materia\'b3\'f3w informacyjnych, o\'9cwiatowych i rozrywkowych, od pomnika po slogan, od poematu lirycz\-nego po rozpraw\'ea naukow\'b9 z zakresu biologii, od elementarza po s\'b3
ownik nowomowy. Co wi\'eacej, minister\-stwo musia\'b3o zaspokoi\'e6 nie tylko wielorakie potrzeby cz\'b3onk\'f3w Partii, lecz r\'f3wnie\'bf dublowa\'e6 swoj\'b9 dzia\'b3alno\'9c\'e6 produkuj\'b9c materia\'b3y adresowane do proletariatu. Istnia\'b3
a ogromna sie\'e6 odr\'eabnych departament\'f3w zajmuj\'b9cych si\'ea proletariack\'b9 literatur\'b9, muzyk\'b9, teatrem, i w og\'f3le rozrywk\'b9. W nich w\'b3a\'9cnie redagowano szmat\'b3awe gazety przynosz\'b9ce prawie wy\'b3\'b9cznie wiadomo\'9c
ci sportowe, opisy zbrodni i horoskopy; tu powstawa\'b3y sensacyjne powie\'9ccid\'b3a, filmy ociekaj\'b9ce seksem oraz sentymentalne \'9cpiewki komponowane mechanicznie na specjalnym kalej\-doskopie zwanym wersyfikatorem. By\'b3a nawet ca\'b3a pod\-
sekcja - w nowomowie Pornosek - wydaj\'b9ca najohydniejsz\'b9 pornografi\'ea, kt\'f3r\'b9 rozsy\'b3ano w zaklejonych opakowa\-niach, a kt\'f3rej \'bfaden cz\'b3onek Partii nie zwi\'b9zany z jej produkcj\'b9 nie mia\'b3 prawa ogl\'b9da\'e6.
\par }{\f0 Podczas gdy Winston prac}{\f35 owa\'b3, trzy dalsze notatki wypad\'b3y z rury pneumatycznej, ale poniewa\'bf dotyczy\'b3y prostych spraw, upora\'b3 si\'ea z nimi, zanim Dwie Minuty Nienawi\'9cci oderwa\'b3y go od zaj\'ea\'e6. Wr\'f3
ciwszy do swojej przegrody, zdj\'b9\'b3 z p\'f3\'b3ki S\'b3ownik nowomowy, odsun\'b9\'b3 na bok mowopis, przetar\'b3 okulary i zabra\'b3 si\'ea do najtrudniejszego ze zlece\'f1.
\par Praca by\'b3a najwi\'eaksz\'b9 rado\'9cci\'b9 w \'bfyciu Winstona. Przewa\'bfaj\'b9ca cz\'ea\'9c\'e6 jego obowi\'b9zk\'f3w sprowadza\'b3a si\'ea do nudnej rutyny, lecz czasem zdarza\'b3y si\'ea sprawy tak z\'b3o\'bfone i trudne, \'bfe poch\'b3ania\'b3
y go bez reszty niczym zadania z wy\'bfszej matematyki - subtelne fa\'b3szerstwa, przy kt\'f3rych zdany by\'b3 wy\'b3\'b9cznie na swoj\'b9 znajomo\'9c\'e6 zasad angsocu i w\'b3asne wyczucie tego, czego Partia od niego oczekuje. Z takich zada\'f1 wywi\'b9
zywa\'b3 si\'ea znakomicie. Niekiedy powierzano mu nawet korygowanie artyku\'b3\'f3w wst\'eapnych z \'84The Times\'94, pisanych od pocz\'b9tku do ko\'f1ca w nowo\-mowie. Rozwin\'b9\'b3 notatk\'ea, kt\'f3r\'b9 wcze\'9cniej od\'b3o\'bfy\'b3 na bok. Jej tre
\'9c\'e6 by\'b3a nast\'eapuj\'b9ca:
\par }{\f0
\par }\pard \qj \li720\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin720\itap0 {\f35 times 3.12.83 rel rozdn wb dwaplusbezdobrze nieobywatele nowa wersja przed\'b3prze\'b3 antear}{\f0 chw
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f0
\par }{\f35 W staromowie mo\'bfna by to odda\'e6 w ten spos\'f3b:
\par }{\f0
\par }\pard\plain \s20\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\i0\f35 Relacja o rozkazie dziennym Wielkiego Brata zawarta w,, The Times\'94
z 3 grudnia 1983 roku jest wielce niezadowalaj\'b9ca i zawiera wzmianki na temat nie istniej\'b9cych os\'f3b. Nale\'bfy napisa\'e6 now\'b9 wersj\'ea i przed\'b3o\'bfy\'e6 prze\'b3o\'bfonemu przed odes\'b3aniem do archiwum.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par }{\f35 Winston w ca\'b3o\'9cci przeczyta\'b3 zakwestionowany ar\-tyku\'b3. Wynika\'b3o z niego, \'bfe \'f3w rozkaz dzienny Wielkiego Brata wynosi\'b3 pod niebiosa dzia\'b3alno\'9c\'e6 organizacji znanej pod skr\'f3tem ZPF, kt\'f3ra zajmowa\'b3a si\'ea
zaopatrywaniem marynarzy z p\'b3ywaj\'b9cych fortec w papierosy i inne nie\-zb\'eadne artyku\'b3y. Niejaki towarzysz Withers, wa\'bfny cz\'b3onek Wewn\'eatrznej Partii, zosta\'b3 wyr\'f3\'bfniony imienn\'b9 pochwa\'b3\'b9 i odznaczony Orderem Najwy\'bf
szej Zas\'b3ugi drugiej klasy.
\par Trzy miesi\'b9ce p\'f3\'9fniej rozwi\'b9zano ZPF bez podania przyczyny. Zgadywano, \'bfe Withers i jego wsp\'f3\'b3pracow\-nicy znale\'9fli si\'ea w nie\'b3asce, cho\'e6 ani prasa, ani teleekrany nie poda\'b3y na ten temat \'bfadnych wiadomo\'9c
ci. O tyle nikogo to nie dziwi\'b3o, \'bfe przest\'eapcom politycznym tylko wyj\'b9tkowo wytaczano procesy lub publicznie ich demas\-kowano. Wielkie czystki obejmuj\'b9ce tysi\'b9ce os\'f3b, z pub\-licznymi procesami zdrajc\'f3w i my\'9clozbrodniarzy, kt
\'f3rzy we \'b3zach przyznawali si\'ea do swoich zbrodni, a nast\'eapnie szli na stracenie, by\'b3y specjalnymi pokaz\'f3wkami, od\-bywaj\'b9cymi si\'ea nie cz\'ea\'9cciej ni\'bf raz na dwa lata. Normalnie ludzie, kt\'f3rzy \'9cci\'b9gn\'ea
li na siebie niezadowolenie Partii, po prostu znikali i nikt o nich wi\'eacej nie s\'b3ysza\'b3. Nie wiadomo, co si\'ea z nimi dzia\'b3o. Cz\'ea\'9c\'e6 mo\'bfe nawet wci\'b9\'bf \'bfy\'b3a. Ze znanych Winstonowi os\'f3b co najmniej trzydzie\-\'9c
ci, nie licz\'b9c rodzic\'f3w, znik\'b3o na przestrzeni lat.
\par Podrapa\'b3 si\'ea lekko po nosie spinaczem. W przegrodzie po drugiej stronie przej\'9ccia towarzysz Tillotson wci\'b9\'bf co\'9c dyktowa\'b3, konspiracyjnie pochylony nad mowopisem. Na sekund\'ea uni\'f3s\'b3 g\'b3ow\'ea: szk\'b3a zn\'f3w b\'b3ysn\'ea
\'b3y z\'b3owrogo. Winstonowi przesz\'b3o przez my\'9cl, \'bfe mo\'bfe towarzysz Tillotson pracuje nad tym samym co on. By\'b3o to ca\'b3kiem prawdopodobne. Wykluczone, aby tak odpowiedzialne zadanie zlecono tylko jednej osobie; z kolei powierzenie go kom
itetowi nie wchodzi\'b3o w gr\'ea, gdy\'bf stanowi\'b3oby to jawne przyznanie si\'ea do fa\'b3szerstwa. Pewnie przynajmniej z dziesi\'ea\'e6 os\'f3b pracowa\'b3o teraz nad konkurencyjnymi wersjami tego, co naprawd\'ea powiedzia\'b3 Wielki Brat. I ju\'bf
wkr\'f3tce jaka\'9c t\'eaga g\'b3owa z Wewn\'eatrznej Partii wyselek\-cjonuje jedn\'b9 z nich, zredaguje, po czym wprawi w ruch zawi\'b3y proces wnoszenia niezb\'eadnych poprawek do reszty dokumentacji, a\'bf w ko\'f1cu wybrane k\'b3
amstwo wejdzie do archiw\'f3w i stanie si\'ea prawd\'b9.
\par Winston nie zna\'b3 przyczyny nag\'b3ej nie\'b3aski Withersa. Mo\'bfe chodzi\'b3o o korupcj\'ea lub nieudolno\'9c\'e6. Mo\'bfe Wielki Brat chcia\'b3 si\'ea pozby\'e6 zbyt popularnego podw\'b3adnego. Mo\'bfe Withersa albo kogo\'9c z jego najbli\'bf
szego otoczenia podejrzewano o rewizjonizm. A mo\'bfe - co by\'b3o najbar\-dziej prawdopodobne - podpad\'b3 po prostu dlatego, \'bfe czystki i ewaporacje okaza\'b3y si\'ea niezb\'eadnym sk\'b3adnikiem mechanizmu sprawowania w\'b3adzy. Jedynej wskaz\'f3
wki dostarcza\'b3o sformu\'b3owanie ,,wzm nieobywatele\'94, \'9cwiad\-cz\'b9ce, \'bfe Withers ju\'bf nie \'bfy\'b3. Nie mo\'bfna by\'b3o mie\'e6 tej pewno\'9cci co do wszystkich aresztowanych. Niekt\'f3
rych czasem wypuszczano, przez rok albo dwa pozwalano im przebywa\'e6 na wolno\'9cci i dopiero p\'f3\'9fniej wykonywano wyrok. Niekiedy, cho\'e6 zdarza\'b3o si\'ea to rzadko, kto\'9c od dawna uwa\'bfany za nie\'bfyj\'b9cego pojawia\'b3 si\'ea
nagle jak duch na publicznym procesie, sk\'b3ada\'b3 zeznania obci\'b9\'bfaj\'b9ce setki innych os\'f3b, po czym zn\'f3w znika\'b3, tym razem na zawsze. Lecz Withers by\'b3 nieobywatelem. Nie istnia\'b3; nigdy nie istnia\'b3. Winston doszed\'b3
do wniosku, \'bfe nie wystarczy zmieni\'e6 tonu przem\'f3wienia Wielkiego Brata. Najlepiej napisa\'e6 tekst od nowa, w ca\'b3o\'9cci po\'9cwi\'eacaj\'b9c go sprawie zupe\'b3nie nie zwi\'b9zanej z prawdziwym tematem.
\par M\'f3g\'b3 przerobi\'e6 przemow\'ea na kolejny atak na zdrajc\'f3w i my\'9clozbrodniarzy, ale takie rozwi\'b9zanie wyda\'b3o mu si\'ea zbyt oczywiste; z kolei wymy\'9clenie zwyci\'eastwa na froncie lub triumfalnego przekroczenia Dziewi\'b9tego Planu Trzy
\-letniego w jakiej\'9c dziedzinie produkcji nadmiernie skom\-plikowa\'b3oby przerabianie reszty dokumentacji. Potrzebne by\'b3o co\'9c ca\'b3kiem wyssanego z palca. I nagle ujrza\'b3 w my\'9clach gotow\'b9, w pe\'b3ni ukszta\'b3towan\'b9 posta\'e6: nieja
\-kiego towarzysza Ogilvy'ego, kt\'f3ry poni\'f3s\'b3 bohatersk\'b9 \'9cmier\'e6 w jednej z ostatnich bitew. Zdarza\'b3o si\'ea, \'bfe Wielki Brat czci\'b3 swoim rozkazem dziennym pami\'ea\'e6 skromnego, szeregowego cz\'b3onka Partii, stawiaj\'b9c jego
\'bfycie i \'9cmier\'e6 za wz\'f3r godny na\'9cladownictwa. Dzi\'9c uczci pami\'ea\'e6 towa\-rzysza Ogilvy'ego. Wprawdzie kogo\'9c takiego nigdy nie by\'b3o, lecz par\'ea wierszy druku i kilka podrobionych fotografii wystarczy, aby zaistnia\'b3.
\par Winston zastanawia\'b3 si\'ea przez chwil\'ea, po czym przysu\-n\'b9\'b3 mowopis i zacz\'b9\'b3 dyktowa\'e6, pos\'b3uguj\'b9c si\'ea swoistym stylem Wielkiego Brata; stylem wojskowym i pedantycz\-nym, a przez manier\'ea stawiania pyta\'f1
i natychmiastowego udzielania na nie odpowiedzi (\'84Jak\'b9 nauk\'ea czerpiemy z tego faktu, towarzysze? Tak\'b9 nauk\'ea, kt\'f3ra jest r\'f3wnie\'bf jedn\'b9 z fundamentalnych podstaw angsocu, i\'bf...\'94, itd. itd.), zarazem niezwykle prostym do na
\'9cladowania.
\par W wieku trzech lat towarzysz Ogilvy nie uznawa\'b3 \'bfadnych innych zabawek opr\'f3cz b\'eabna, pistoletu maszy\-nowego i modelu helikoptera. W wieku lat sze\'9cciu, na rok przed czasem (specjalnie uczyniono dla niego wyj\'b9tek od przepis\'f3
w) wst\'b9pi\'b3 do Kapusi\'f3w; w wieku dziewi\'eaciu lat zosta\'b3 dru\'bfynowym. W wieku jedenastu zadenuncjowa\'b3 wuja Policji My\'9cli, pods\'b3uchawszy rozmow\'ea, kt\'f3ra jego zdaniem \'9cwiadczy\'b3a o przest\'eapczych tendencjach. W wie\-
ku lat siedemnastu zosta\'b3 dzielnicowym organizatorem M\'b3odzie\'bfowej Ligi Antyseksualnej. W wieku dziewi\'eatnas\-tu zaprojektowa\'b3 granat r\'eaczny, kt\'f3ry - zaakceptowany przez Ministerstwo Pokoju - ju\'bf w czasie pierwszego pr\'f3
bnego wybuchu po\'b3o\'bfy\'b3 trupem trzydziestu jeden je\'f1c\'f3w eurazjatyckich. W wieku dwudziestu trzech lat poleg\'b3 na polu chwa\'b3y. \'8ccigany nad Oceanem Indyjskim przez nieprzyjacielskie odrzutowce, gdy lecia\'b3 jako kurier z wa\'bf
nymi rozkazami, obci\'b9\'bfy\'b3 si\'ea karabinem maszyno\-wym, wyskoczy\'b3 z helikoptera do wody, zabieraj\'b9c doku\-menty ze sob\'b9 - wspania\'b3a \'9cmier\'e6, kt\'f3ra - jak wyrazi\'b3 si\'ea Wielki Brat - powinna budzi\'e6 najwy\'bf
szy podziw i za\-zdro\'9c\'e6. Wielki Brat doda\'b3 jeszcze kilka st\'f3w o wstrzemi\'ea\'9f\-liwym stylu \'bfycia i nieskazitelnej postawie moralnej towarzysza Ogilvy'ego. Ten ca\'b3kowity abstynent i cz\'b3o\-wiek niepal\'b9cy nie uznawa\'b3 \'bf
adnych rozrywek opr\'f3cz codziennej godziny \'e6wicze\'f1 gimnastycznych, a w dodatku \'9clubowa\'b3 celibat, uwa\'bfaj\'b9c ma\'b3\'bfe\'f1stwo i obowi\'b9zki rodzinne za niemo\'bfliwe do pogodzenia z ci\'b9g\'b3\'b9, ca\'b3odobow\'b9 gotowo\'9cci\'b9 s
\'b3u\'bfenia ojczy\'9fnie. Nie uznawa\'b3 innych tema\-t\'f3w rozm\'f3w ni\'bf zasady angsocu, a jego jedynym celem by\'b3o pokonanie armii eurazjatyckiej oraz wybicie co do nogi szpieg\'f3w, sabota\'bfyst\'f3w, my\'9clozbrodniarzy i zdraj\-c\'f3
w wszelkiego }{\f0 autoramentu.
\par }{\f35 Winston waha\'b3 si\'ea, czy przyzna\'e6 towarzyszowi Ogilvy'emu Order Najwy\'bfszej Zas\'b3ugi; ostatecznie porzuci\'b3 ten zamiar, gdy\'bf poci\'b9gn\'ea\'b3oby to za sob\'b9 konieczno\'9c\'e6 doko\-nania wielu zb\'ea
dnych poprawek w reszcie dokumentacji. Ponownie zerkn\'b9\'b3 na swojego rywala po drugiej stronie przej\'9ccia. Co\'9c mu m\'f3wi\'b3o, \'bfe Tillotson pracuje nad tym samym zadaniem. Nie spos\'f3b by\'b3o zgadn\'b9\'e6
, czyja wersja zostanie ostatecznie przyj\'eata, ale mia\'b3 g\'b3\'eabokie przekona\-nie, \'bfe jego. Towarzysz Ogilvy, nie wymy\'9clony jeszcze przed godzin\'b9, teraz sta\'b3 si\'ea faktem. Winstonowi wydawa\-\'b3o si\'ea do\'9c\'e6 osobliwe, i\'bf mo
\'bfna tworzy\'e6 trupy, ale nie \'bfywych ludzi. Towarzysz Ogilvy, kt\'f3ry nigdy nie istnia\'b3 w tera\'9fniejszo\'9cci, teraz zaistnia\'b3 w przesz\'b3o\'9cci, a gdy samo fa\'b3szerstwo ulegnie zapomnieniu, jego istnienie stanie si\'ea r\'f3
wnie autentyczne i nie gorzej udokumentowane ni\'bf Karola Wielkiego lub Juliusza Cezara.
\par }{\f0
\par
\par }\pard\plain \s16\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \i\f28\fs44\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\b\i0\f0\fs28 5
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par
\par }{\f35 W niskiej sto\'b3\'f3wce g\'b3\'eaboko pod ziemi\'b9 kolejka drgn\'ea\-\'b3a i przesun\'ea\'b3a si\'ea wolno do przodu. W wype\'b3nionym po brzegi pomieszczeniu panowa\'b3 og\'b3uszaj\'b9cy zgie\'b3k. Znad gar\'f3w gulaszu, przez krat\'ea
nad kontuarem, bucha\'b3y k\'b3\'eaby pary przesycone kwa\'9cn\'b9, metaliczn\'b9 woni\'b9, kt\'f3ra jednak nie dawa\'b3a rady zabi\'e6 odoru D\'bfinu Zwyci\'eastwa. Na drugim ko\'f1cu sto\'b3\'f3wki mie\'9cci\'b3 si\'ea barek - zwyk\'b3y otw\'f3r w \'9c
cianie - gdzie sprzedawano d\'bfin po dziesi\'ea\'e6 cent\'f3w za porcj\'ea.
\par - W\'b3a\'9cnie ci\'ea szukam! - zawo\'b3a\'b3 kto\'9c za plecami Winstona.
\par Winston obejrza\'b3 si\'ea. Sta\'b3 za nim jego przyjaciel Syme, pracownik Departamentu Bada\'f1. Mo\'bfe \'84przyjaciel\'94 nie by\'b3o najw\'b3a\'9cciwszym okre\'9cleniem. W obecnych czasach nie mia\'b3o si\'ea przyjaci\'f3\'b3, lecz towarzyszy; jednak
\'bfe pew\-nych towarzyszy darzy\'b3o si\'ea wi\'eaksz\'b9 sympati\'b9 ni\'bf innych. Syme, filolog i specjalista od nowomowy, nale\'bfa\'b3 do ogromnego zespo\'b3u ekspert\'f3w redaguj\'b9cych jedenaste wydanie S\'b3ownika nowomowy. By\'b3 male\'f1kim cz
\'b3owieczkiem, sporo ni\'bfszym od Winstona, o ciemnych w\'b3osach i wiel\-kich, wy\'b3upiastych oczach, smutnych, a zarazem szyder\-czych, kt\'f3re zdawa\'b3y si\'ea pilnie \'9cledzi\'e6 ka\'bfde drgnienie twarzy rozm\'f3wcy.
\par - Chcia\'b3em ci\'ea spyta\'e6, czy mo\'bfe masz \'bfyletki?
\par }{\f0 - Ani j}{\f35 ednej! - odpar\'b3 szybko Winston, troch\'ea za\-wstydzony. - Obszed\'b3em wszystkie sklepy. Nigdzie nie znalaz\'b3em!
\par Wszyscy pytali o \'bfyletki. Tak naprawd\'ea mia\'b3 jeszcze dwie, kt\'f3re trzyma\'b3 na czarn\'b9 godzin\'ea. Deficyt \'bfyletek trwa\'b3 ju\'bf od miesi\'eacy. W sklepach dla partyjnych ci\'b9gle brakowa\'b3o jakiego\'9c niezb\'eadnego artyku\'b3
u. Czasem w\'b3\'f3\-czki, czasem guzik\'f3w, innym razem sznurowade\'b3; obecnie brakowa\'b3o \'bfyletek. Mo\'bfna je by\'b3o kupi\'e6 tylko na \'84wol\-nym rynku\'94, bardziej lub mniej ukradkiem, ale i to nie zawsze.
\par - Od sze\'9cciu tygodni u\'bfywam tej samej - sk\'b3ama\'b3.
\par Kolejka zn\'f3w drgn\'ea\'b3a. Przesun\'b9wszy si\'ea o kilka kro\-k\'f3w, Winston zn\'f3w odwr\'f3ci\'b3 si\'ea do Syme'a. Obaj wzi\'eali zat\'b3uszczone metalowe tace ze stosu na skraju kontuaru.
\par - By\'b3e\'9c wczoraj na wieszaniu je\'f1c\'f3w? - spyta\'b3 Syme.
\par - Pracowa\'b3em - odpar\'b3 oboj\'eatnie Winston. - Pewnie wkr\'f3tce i tak poka\'bf\'b9 to w kinie.
\par - S\'b3aba namiastka! - zawyrokowa\'b3 Syme. Szyderczym wzrokiem omi\'f3t\'b3 twarz Winstona. \'84Znam ci\'ea - zdawa\'b3 si\'ea m\'f3wi\'e6 - przejrza\'b3em ci\'ea na wylot. Dobrze wiem, dlaczego nie poszed\'b3e\'9c na wieszanie je\'f1c\'f3w\'94. Na sw
\'f3j intelektualny spos\'f3b Syme by\'b3 zajadle ortodoksyjny. Potrafi\'b3 rozprawia\'e6 z niesmaczn\'b9 satysfakcj\'b9 o nalotach na nieprzyjacielskie wioski, procesach i spowiedziach my\'9clozbrodniarzy, o egzekucjach w lochach Ministerstwa Mi\'b3o\'9c
ci. Rozmawiaj\'b9c z nim nale\'bfa\'b3o czym pr\'eadzej od\-ci\'b9ga\'e6 go od podobnych temat\'f3w i kierowa\'e6 na zawi\'b3o\'9cci nowomowy, o kt\'f3rych umia\'b3 m\'f3wi\'e6 fachowo i inte\-resuj\'b9co. Winston odwr\'f3ci\'b3 nieco g\'b3ow\'ea, \'bf
eby unikn\'b9\'e6 badawczego spojrzenia du\'bfych, ciemnych oczu.
\par - By\'b3a to udana egzekucja - stwierdzi\'b3 z zadowoleniem Syme. - Moim zdaniem wi\'b9zanie n\'f3g psuje ca\'b3y efekt. Lubi\'ea widzie\'e6, jak wierzgaj\'b9. Ale najbardziej mi si\'ea podoba, gdy na ko\'f1cu wywalaj\'b9 j\'eazyki, takie sine, \'bfe a
\'bf fioletowe! Ten moment cieszy mnie najbardziej.
\par - Nast\'eapny, prosz\'ea! - wrzasn\'ea\'b3a prolka z warz\'b9chwi\'b9, odziana w bia\'b3y fartuch.
\par Winston i Syme wsun\'eali tace pod krat\'ea. Na ka\'bfd\'b9 szyb\-ko wrzucono regulaminowy obiad - blaszan\'b9 misk\'ea r\'f3\'bfowoszarego gulaszu, pajd\'ea chleba, kostk\'ea sera, kubek Kawy Zwyci\'eastwa (bez mleka) i jedn\'b9 pastylk\'ea sacharyny.
\par - Tam, pod teleekranem, jest wolny stolik - powiedzia\'b3 Syme. - Ale po drodze we\'9fmy d\'bfin.
\par D\'bfin wydano im w kubkach bez uchwyt\'f3w. Przeszli przez zat\'b3oczon\'b9 sal\'ea i zestawili miski na stolik z metalo\-wym blatem, na kt\'f3rego brzegu kto\'9c pozostawi\'b3 ka\'b3u\'bf\'ea rozlanego gulaszu: ohydn\'b9 p\'b3ynn\'b9 ma\'9f podobn\'b9
do rzygowin. Winston uni\'f3s\'b3 kubek z d\'bfinem, przez chwil\'ea zbiera\'b3 si\'ea na odwag\'ea, po czym jednym haustem wypi\'b3 oleist\'b9 ciecz. Oczy zasz\'b3y mu \'b3zami, zamruga\'b3 wi\'eac kilka razy i nagle odkry\'b3, \'bfe jest g\'b3odny.
Zacz\'b9\'b3 prze\'b3yka\'e6 pe\'b3ne \'b3ychy b\'b3otnistego gulaszu, w kt\'f3rym gdzieniegdzie p\'b3ywa\'b3y g\'b9bczaste r\'f3\'bfowe sze\'9cciany, prawdopodobnie jaki\'9c preparat mi\'easny. Ani Winston, ani Syme nie odzywali si\'ea, dop\'f3
ki nie opr\'f3\'bfnili misek. Przy stoliku na lewo i nieco z ty\'b3u kto\'9c trajkota\'b3 szybko i nieprzerwanie; przykry d\'9fwi\'eak, podobny do kwakania kaczki, wznosi\'b3 si\'ea nad og\'f3lny gwar.
\par - Jak si\'ea posuwa praca nad s\'b3ownikiem? - spyta\'b3 Winston usi\'b3uj\'b9c przekrzycze\'e6 ha\'b3as.
\par - Powoli - odpar\'b3 Syme. - Zajmuj\'ea si\'ea przymiot\-nikami. Fascynuj\'b9ca rzecz!
\par Na wzmiank\'ea o s\'b3owniku natychmiast si\'ea rozochoci\'b3. Odsun\'b9\'b3 misk\'ea, w jedn\'b9 delikatn\'b9 d\'b3o\'f1 uj\'b9\'b3 pajd\'ea chleba, w drug\'b9 kostk\'ea sera i pochyli\'b3 si\'ea nad stolikiem, \'bfeby nie podnosi\'e6 g\'b3osu.
\par - Jedenaste wydanie b\'eadzie w pe\'b3ni normatywne - rzek\'b3. - Nadajemy j\'eazykowi ostateczny kszta\'b3t: taki, jaki b\'eadzie mia\'b3, gdy wszyscy zaczn\'b9 pos\'b3ugiwa\'e6 si\'ea wy\'b3\'b9cznie nowomow\'b9. Kiedy sko\'f1czymy, ty i inni b\'ea
dziecie musieli powt\'f3rnie jej si\'ea uczy\'e6. Pewnie uwa\'bfasz, \'bfe naszym g\'b3\'f3wnym zaj\'eaciem jest wymy\'9clanie nowych s\'b3\'f3w. Ot\'f3\'bf nic bardziej b\'b3\'eadnego! My niszczymy s\'b3owa. Setkami, i to dzie\'f1 w dzie\'f1
! Redukujemy j\'eazyk, plewimy ze wszyst\-kiego, co zb\'eadne. W jedenastym wydaniu b\'ead\'b9 wy\'b3\'b9cznie s\'b3owa, kt\'f3re maj\'b9 zosta\'e6 w u\'bfyciu po roku dwa tysi\'b9ce pi\'ea\'e6dziesi\'b9tym.
\par Ugryz\'b3 pot\'ea\'bfny k\'eas chleba, prze\'b3kn\'b9\'b3 par\'ea razy, po czym zn\'f3w zacz\'b9\'b3 perorowa\'e6 z pedantycznym \'bfarem. Jego \'9cniada, szczup\'b3a twarz o\'bfywi\'b3a si\'ea, a oczy straci\'b3y szyder\-czy wyraz i sta\'b3y si\'ea
niemal rozmarzone.
\par - Niszczenie s\'b3\'f3w to co\'9c pi\'eaknego. Najwi\'eacej, oczywi\-\'9ccie, wyrzucamy czasownik\'f3w i przymiotnik\'f3w, ale set\-ki rzeczownik\'f3w te\'bf s\'b9 zupe\'b3nie zb\'eadne. Usuwamy nie tylko synonimy, lecz tak\'bf
e wyrazy przeciwstawne. Bo jak\'b9 racj\'ea bytu maj\'b9 s\'b3owa, kt\'f3rych znaczenie jest po prostu przeciwie\'f1stwem innych? Ka\'bfde s\'b3owo zawiera w sobie swoje przeciwie\'f1stwo. We\'9fmy na przyk\'b3ad przymiotnik \'84dobry\'94. Je\'9cli mamy
\'84dobry\'94, po co nam taki przy\-miotnik jak \'84z\'b3y\'94? \'84Bezdobry\'94 wystarczy w zupe\'b3no\-\'9cci; jest nawet o tyle lepszy, \'bfe stanowi dok\'b3adne przeci\-wie\'f1stwo przymiotnika \'84dobry\'94, czego nie mo\'bfna powie\-dzie\'e6 o \'84z
\'b3y\'94. A gdy z kolei chcemy co\'9c wzmocni\'e6, czy ma sens stosowanie m\'eatnych i w sumie bezu\'bfytecznych okre\'9cle\'f1 typu \'84wspania\'b3y\'94 lub \'84znakomity\'94? \'84Plus-dobry\'94 adekwatnie spe\'b3nia ka\'bfdy wym\'f3g, je\'9cli nato\-
miast zachodzi potrzeba jeszcze wi\'eakszej emfazy, mo\'bfna u\'bfy\'e6 \'84dwaplusdobry\'94. Akurat tymi formami pos\'b3uguje\-my si\'ea ju\'bf dzisiaj, lecz w swoim ostatecznym kszta\'b3\-cie ca\'b3a nowomowa b\'eadzie taka. Z czasem poj\'ea
cie dobra i z\'b3a ograniczy si\'ea do zaledwie sze\'9cciu s\'b3\'f3w, a naprawd\'ea do jednego. Czy\'bf to nie wspania\'b3e, Winston? Oczywi\'9ccie by\'b3 to pomys\'b3 W. B. - dorzuci\'b3 jakby po namy\'9cle.
\par Na wzmiank\'ea o Wielkim Bracie Winston u\'9cmiechn\'b9\'b3 si\'ea gorliwie, lecz jakby z przymusem. Syme natychmiast dostrzeg\'b3 ten jego brak entuzjazmu.
\par - Nie potrafisz doceni\'e6 nowomowy, Winston - powie\-dzia\'b3 niemal ze smutkiem. Nawet kiedy piszesz, wci\'b9\'bf my\'9clisz w staromowie. Czytam niekiedy artyku\'b3y, kt\'f3re pisujesz do \'84The Times\'94. Nie s\'b9 z\'b3e, ale to przek\'b3ady. W g
\'b3\'eabi serca wola\'b3by\'9c pozosta\'e6 przy staromowie, jej m\'eatnych i bezu\'bfytecznych odcieniach znaczeniowych. Nie pojmujesz pi\'eakna niszczenia s\'b3\'f3w. Czy zdajesz sobie spraw\'ea, \'bfe nowomowa jest jedynym j\'eazykiem na \'9cwiecie, kt
\'f3rego s\'b3ownictwo kurczy si\'ea z roku na rok?
\par Winston oczywi\'9ccie zdawa\'b3 sobie spraw\'ea. Ba\'b3 si\'ea odezwa\'e6, bo nie ufa\'b3 swojemu g\'b3osowi, wi\'eac u\'9cmiechn\'b9\'b3 si\'ea tylko - mia\'b3 nadziej\'ea, \'bfe przyja\'9fnie. Syme tymczasem ugryz\'b3 nast\'eapny k\'ea
s szarego chleba, po\'bfu\'b3 go przez chwil\'ea, po czym ci\'b9gn\'b9\'b3 dalej:
\par - Czy nie rozumiesz, \'bfe nadrz\'eadnym celem nowomowy jest zaw\'ea\'bfenie zakresu my\'9clenia? W ko\'f1cu doprowadzimy do tego, \'bfe my\'9clozbrodnia stanie si\'ea fizycznie niemo\'bfliwa, gdy\'bf zabraknie s\'b3\'f3w, \'bfeby j\'b9 pope\'b3ni\'e6. Ka
\'bfde poj\'eacie da si\'ea wyrazi\'e6 wy\'b3\'b9cznie przez jedno s\'b3owo o \'9cci\'9cle okre\'9clonym znaczeniu, natomiast wszystkie znaczenia uboczne zostan\'b9 wymazane i zapomniane. W jedenastym wydaniu jeste\'9cmy ju\'bf
bardzo blisko tego celu. Lecz proces ten b\'eadzie post\'eapowa\'b3 d\'b3ugo po naszej \'9cmierci. Z roku na rok b\'eadzie coraz mniej s\'b3\'f3w i coraz w\'ea\'bfszy zakres \'9cwiadomo\'9cci. Nawet teraz, oczywi\'9ccie, nie ma \'bf
adnych podstaw ani usprawiedliwie\'f1 dla my\'9clozbrodni. To jedynie kwestia samodyscypliny, regulacji fakt\'f3w. Ale w ko\'f1cu technika ta stanie si\'ea zb\'eadna. Rewolucja zwyci\'ea\'bfy ostatecznie, gdy j\'eazyk osi\'b9gnie doskona\'b3o\'9c\'e6
. Nowomowa to angsoc, angsoc to nowomowa - stwierdzi\'b3 z niemal mistyczn\'b9 satysfakcj\'b9. - Czy przysz\'b3o ci kiedy do g\'b3owy, Winston, \'bfe najp\'f3\'9fniej w roku dwa tysi\'b9ce pi\'ea\'e6dziesi\'b9tym nie b\'eadzie na ziemi ani jednego cz\'b3
owieka, kt\'f3ry potrafi\'b3by zrozumie\'e6 tak\'b9 rozmow\'ea jak nasza?
\par - Opr\'f3cz... - zacz\'b9\'b3 Winston, ale si\'ea zawaha\'b3.
\par Zamierza\'b3 powiedzie\'e6: \'84Opr\'f3cz proli\'94, lecz ugryz\'b3 si\'ea w j\'eazyk, ze strachu, \'bfe s\'b3owa te b\'ead\'b9 poczytane za objaw nieprawomy\'9clno\'9cci. Syme jednak domy\'9cli\'b3 si\'ea, o co mu chodzi.
\par - Prole to nie ludzie - rzuci\'b3 niedbale. - Do roku dwa tysi\'b9ce pi\'ea\'e6dziesi\'b9tego, a przypuszczalnie wcze\'9c}{\f0 niej, praw-
\par }{\f35 dziwa znajomo\'9c\'e6 staromowy zaniknie ca\'b3kowicie. Literatura przesz\'b3o\'9cci ulegnie zniszczeniu. Chaucer, Shakespeare, Milton i Byron znani b\'ead\'b9 tylko z adaptacji na nowomow\'ea, nie tylko innych, a wr\'eacz sprzecznych z orygina\'b3
ami. Nawet literatura partyjna nie uniknie zmian. I partyjne has\'b3a. Bo jak mo\'bfe istnie\'e6 has\'b3o \'84wolno\'9c\'e6 to niewola\'94, skoro zniknie poj\'eacie wolno\'9cci? My\'9clenie ludzkie ulegnie przeobra\'bfeniu. Tego, co my rozumiemy jako my
\'9clenie, nie b\'eadzie w og\'f3le. Ortodoksyjno\'9c\'e6 oznacza niemy\'9clenie, brak potrzeby my\'9clenia. Ortodoksyjno\'9c\'e6 to nie\'9cwiadomo\'9c\'e6.
\par S\'b3uchaj\'b9c tego wywodu Winston nabra\'b3 g\'b3\'eabokiego przekonania, \'bfe Syme'a czeka ewaporacja. Jest zbyt inteligentny. Widzi wszystko zbyt wyra\'9fnie i m\'f3wi zbyt jasno. Partia nie lubi takich ludzi. Pewnego d}{\f0
nia zniknie. Ma to wypisane na twarzy.
\par }{\f35 Winston zjad\'b3 chleb i ser. Przesun\'b9\'b3 si\'ea nieco na krze\'9cle i si\'eagn\'b9\'b3 po kaw\'ea. Przy stoliku z lewej m\'ea\'bfczyzna o nieprzyjemnym g\'b3osie trajkota\'b3 bez chwili wytchnienia. M\'b3oda kobieta siedz\'b9ca ty\'b3
em do Winstona, zapewne sekretarka gadu\'b3y, s\'b3ucha\'b3a go pilnie, gorliwie przytakuj\'b9c. Od czasu do czasu dobiega\'b3y Winstona takie zwroty, jak \'84zgadzam si\'ea z wami ca\'b3kowicie, towarzyszu\'94 lub \'84macie absolutn\'b9 racj\'ea
, towarzyszu\'94, wypowiadane naiwnym, jeszcze dziewcz\'eacym g\'b3osem. M\'ea\'bfczyzna jednak nie przerywa\'b3 ani na moment, nawet kiedy ona co\'9c komentowa\'b3a. Winston zna\'b3 go tylko z widzenia, ale wiedzia\'b3, \'bfe piastuje wa\'bf
ne stanowisko w Departamencie Literatury. By\'b3 to go\'9c\'e6 oko\'b3o trzydziestki, o muskularnej szyi i du\'bfych ruchliwych ustach. Siedzia\'b3 z g\'b3ow\'b9 odchylon\'b9 do ty\'b3u pod takim k\'b9tem, \'bfe jego szk\'b3a odbija\'b3y \'9cwiat\'b3
o, tote\'bf zamiast oczu Winston widzia\'b3 dwa \'9clepe kr\'b9\'bfki. Zdumiewaj\'b9ce,
\par lecz z potoku s\'b3\'f3w, kt\'f3re facet bezustannie z siebie wylewa\'b3, nie mo\'bfna by\'b3o rozr\'f3\'bfni\'e6 ani jednego. Raz tylko uda\'b3o si\'ea Winstonowi wy\'b3owi\'e6 zbitk\'ea \'84ca\'b3kowite i ostateczne wyplenienie goldsteinizmu\'94
, wyszczekan\'b9 tak szybko, \'bfe niemal wyplut\'b9 w jednym kawa\'b3ku, niczym odlany wiersz druku. Reszta by\'b3a tylko ha\'b3asem, kwakaniem, kwa-kwa-kwa. Jednak\'bfe mimo k\'b3opot\'f3w ze zrozumieniem poszczeg\'f3lnych s\'b3\'f3w, Winston nie mia
\'b3 \'bfadnych w\'b9tpliwo\'9cci co do og\'f3lnego charakteru wywodu. Mo\'bfe facet pot\'eapia\'b3 Goldsteina i \'bf\'b9da\'b3 bardziej zdecydowanych dzia\'b3a\'f1 przeciwko my\'9clozbrodniarzom i sabota\'bfystom, mo\'bfe oburza\'b3 si\'ea
na zbrodnicze okrucie\'f1stwo wojsk eurazjatyckich, mo\'bfe wychwala\'b3 Wielkiego Brata albo bohater\'f3w z frontu malabarskiego - nie mia\'b3o to znaczenia. Cokolwiek m\'f3wi\'b3, by\'b3a to najczystsza ortodoksja, najczystszy angsoc. Wpatrzony w bezok
\'b9 twarz z poruszaj\'b9c\'b9 si\'ea gwa\'b3townie szcz\'eak\'b9, Winston mia\'b3 dziwne uczucie, \'bfe obserwuje nie cz\'b3owieka, lecz kuk\'b3\'ea. M\'f3wi\'b3 nie m\'f3zg m\'ea\'bfczyzny, tylko jego krta\'f1. Wydobywaj\'b9ce si\'ea z niej d\'9fwi\'ea
ki sk\'b3ada\'b3y si\'ea ze s\'b3\'f3w, ale nie tworzy\'b3y prawdziwej mowy; by\'b3 to bezmy\'9clny ha\'b3as, zupe\'b3nie jak kwakanie kaczki.
\par Syme zamilk\'b3 na chwil\'ea i ko\'f1cem \'b3y\'bfki zacz\'b9\'b3 rozmazywa\'e6 po stole rozlany gulasz. G\'b3os przy s\'b9siednim stoliku kwaka\'b3 nieustannie, bez trudu wzbijaj\'b9c si\'ea nad gwar sto\'b3\'f3wki.
\par - Istnieje takie s\'b3owo w nowomowie - rzek\'b3 Syme - kt\'f3rego pewnie jeszcze nie znasz: kwakmowa, czyli m\'f3wienie podobne do kwakania kaczki. Jest to jedno z tych ciekawych s\'b3\'f3w, kt\'f3re maj\'b9
dwa przeciwstawne znaczenia. W odniesieniu do wroga stanowi obelg\'ea; w odniesieniu do kogo\'9c, z kim si\'ea zgadzasz, komplement.
\par Nie ma dw\'f3ch zda\'f1, \'bfe Syme'a czeka ewaporacja, pomy\'9cla\'b3 zn\'f3w Winston. Pomy\'9cla\'b3 z pewnym smutkiem,. aczkolwiek dobrze wiedzia\'b3, \'bfe Syme nim gardzi i bez wahania zadenuncjowa\'b3by go jako my\'9clozbrodniarza, gdyby tylko mia
\'b3 ku temu podstawy. Z Syme'em co\'9c by\'b3o nie w porz\'b9dku. Czego\'9c mu brakowa\'b3o: rozwagi, rezerwy, zbawczej g\'b3upoty. Nie \'bfeby by\'b3 nieprawomy\'9clny. Wierzy\'b3 w zasady angsocu, uwielbia\'b3 Wielkiego Brata, radowa\'b3 si\'ea
ze zwyci\'eastw, nienawidzi\'b3 rewizjonist\'f3w - wszystko nie tylko szczerze, lecz tak\'bfe z gor\'b9czkowym zapa\'b3em; co wi\'eacej, jego rozeznanie w aktualnej sytuacji politycznej znacznie przewy\'bfsza\'b3o wiedz\'ea innych szeregowych cz\'b3onk
\'f3w Partii. A jednak nie cieszy\'b3 si\'ea dobr\'b9 s\'b3aw\'b9. M\'f3wi\'b3 to, co lepiej by\'b3o przemilcze\'e6, zbyt wiele czyta\'b3, przesiadywa\'b3 w kawiarni Pod Kasztanem, ucz\'easzczanej przez malarzy i muzyk\'f3w. Nie obowi\'b9zywa\'b3 \'bf
aden zakaz, nawet niepisany, odwiedzenia tego lokalu, lecz bywanie tam nie wr\'f3\'bfy\'b3o nic dobrego. Dawni, skompromitowani przyw\'f3dcy partyjni zbierali si\'ea Pod Kasztanem cz\'easto, dop\'f3ki nie obj\'ea\'b3a ich czystka. Podobno p
rzed wielu, wielu laty widywano tam nawet samego Goldsteina. Tak wi\'eac los Syme'a \'b3atwo by\'b3o przewidzie\'e6. A jednak Winston wiedzia\'b3 ponad wszelk\'b9 w\'b9tpliwo\'9c\'e6, \'bfe gdyby cho\'e6 na sekund\'ea obna\'bfy\'b3
przed nim swoje prawdziwe uczucia, Syme natychmiast wyda\'b3by go Policji My\'9cli. Oczywi\'9ccie, tak samo post\'b9pi\'b3by ka\'bfdy; ale Syme jako pierwszy. Lecz sama gorliwo\'9c\'e6 nie wystarczy. Ortodoksyjno\'9c\'e6 to nie\'9cwiadomo\'9c\'e6.
\par Syme uni\'f3s\'b3 g\'b3ow\'ea.
\par - A oto i Parsons - rzuci\'b3.
\par Ton jego g\'b3osu niemal dopowiada\'b3 \'84ten zasrany kretyn\'94. Parsons, wsp\'f3\'b3lokator Winstona z Bloku Zwyci\'eastwa, t\'eagawy, \'9credniego wzrostu blondyn o \'bfabiej twarzy, istotnie szed\'b3 w ich stron\'ea, klucz\'b9c mi\'ea
dzy stolikami. Jak na trzydziestopi\'eaciolatka mia\'b3 ju\'bf poka\'9fne fa\'b3dy t\'b3uszczu pod brod\'b9 i na biodrach, lecz jego ruchy nadal by\'b3y zwinne i ch\'b3opi\'eace. W\'b3a\'9cciwie sprawia\'b3 tak silne wra\'bfenie ma\'b3ego ch\'b3
opca w powi\'eakszeniu, \'bfe cho\'e6 nosi\'b3 regulaminowy kombinezon, trudno go by\'b3o sobie wyobrazi\'e6 w innym stroju ni\'bf granatowe spodenki, szara koszula i czerwona chusta Kapusi\'f3w. My\'9cl\'b9c o nim widzia\'b3o si\'ea kolana z do\'b3
eczkami i podwini\'eate r\'eakawy na pulchnych ramionach. Zreszt\'b9 Parsons rzeczywi\'9ccie wk\'b3ada\'b3 ch\'eatnie szorty, ilekro\'e6 tylko nadarza\'b3a si\'ea ku temu okazja - piesza wycieczka lub inna rozrywka zwi\'b9zana z wysi\'b3
kiem fizycznym. Przywita\'b3 Winstona i Syme'a weso\'b3ym \'84Czo\'b3em, czo\'b3em!\'94, po czym usiad\'b3 obok, roztaczaj\'b9c intensywn\'b9 wo\'f1 potu. Jego r\'f3\'bfow\'b9 twarz pokrywa\'b3y g\'easto krople. Mia\'b3 wr\'ea
cz nieprawdopodobny dar pocenia si\'ea. W osiedlowej \'9cwietlicy zawsze mo\'bfna by\'b3o pozna\'e6, kiedy gra\'b3 w ping-ponga, po mokrej r\'b9czce rakietki. Syme wyj\'b9\'b3 pasek papieru z d\'b3ug\'b9 kolumn\'b9 s\'b3\'f3w i, z kopiowym o\'b3\'f3
wkiem w r\'eaku, zacz\'b9\'b3 je studiowa\'e6.
\par - Patrz, pracuje nawet w przerwie obiadowej! - zawo\'b3a\'b3 Parsons, szturchaj\'b9c \'b3okciem Winstona. - Ten si\'ea przyk\'b3ada, co? Powiedz, stary, nad czym tak \'9cl\'eaczysz? Ech, dla mnie to pewnie i tak za m\'b9dre! Smith, stary druhu, dobrze,
\'bfe ci\'ea dopad\'b3em. Chodzi o t\'ea dobrowolk\'ea, kt\'f3r\'b9 zapomnia\'b3e\'9c mi da\'e6.
\par - Na co tym razem? - spyta\'b3 Winston, automatycznie si\'eagaj\'b9c po pieni\'b9dze.
\par Prawie jedn\'b9 czwart\'b9 pensji poch\'b3ania\'b3y dobrowolne sk\'b3adki, tak liczne, \'bfe \'b3atwo by\'b3o w nich si\'ea pogubi\'e6.
\par - Na Tydzie\'f1 Nienawi\'9cci. Wiesz, na fundusz osiedlowy. Jestem skarbnikiem naszego bloku. Staramy si\'ea jak nigdy, wi\'eac b\'eadzie na co popatrze\'e6. Osobi\'9ccie robi\'ea wszystko, \'bfeby Blok Zwyci\'eastwa mia\'b3 najwi\'eacej flag na ca\'b3
ej ulicy. Obieca\'b3e\'9c dwa dolary.
\par Winston wysup\'b3a\'b3 i wr\'eaczy\'b3 mu dwa zmi\'eate, brudne banknoty, a Parsons odnotowa\'b3 kwot\'ea w niewielkim kajecie r\'f3wnym, starannym pismem p\'f3\'b3analfabety.
\par - I jeszcze jedno, stary. \'afona powiedzia\'b3a mi, \'bfe ten m\'f3j szczeniak przysoli\'b3 ci wczoraj z procy. Porz\'b9dnie go obsztorcowa\'b3em. I nawet zagrozi\'b3em, \'bfe je\'9cli to si\'ea powt\'f3rzy, zabior\'ea mu proc\'ea.
\par - Chyba by\'b3 troch\'ea nie w sosie, \'bfe omin\'ea\'b3a go egzekucja - rzek\'b3 Winston.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - C\'f3\'bf, bywa... Ale jak m\'f3wi\'b9, nastawienie ma s\'b3
uszne, sam przyznasz. Psotne szczeniaki, jedno i drugie, za to jakie gorliwe! W g\'b3owie im tylko Kapusie, no i wojna, oczywi\'9ccie. Wiesz, co ta moja ma\'b3a zrobi\'b3a w zesz\'b3\'b9 sobot\'ea, kiedy poszli ca\'b3\'b9 dru\'bfyn\'b9 na wycieczk\'ea
w okolice Berkhamsted? Nam\'f3wi\'b3a dwie kole\'bfanki, \'bfeby te\'bf od\'b3\'b9czy\'b3y si\'ea od reszty, i przez ca\'b3e popo\'b3udnie \'9cledzi\'b3y jakiego\'9c faceta. Sz\'b3y za nim bite dwie godziny, lasem, a gdy w ko\'f1
cu dotarli do Amersham, nas\'b3a\'b3y na niego patrol.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Dlaczego? - spyta\'b3 zdezorientowany Winston. Parsons zaraz mu wyja\'9cni\'b3 triumfalnym tonem:
\par - Ma\'b3a by\'b3a pewna, \'bfe to szpieg. Mo\'bfe zrzucono go na spadochronie? Ale nie o to chodzi. Wiesz, stary, po czym zgad\'b3a? Spostrzeg\'b3a, \'bfe ma dziwne buty, jakich nigdy jeszcze nie widzia\'b3a. Wi\'eac od razu wykombinowa\'b3a, \'bf
e to cudzoziemiec. Smarkula ma dopiero siedem lat, a patrz, jaka cwana!
\par - Co si\'ea sta\'b3o z tym cz\'b3owiekiem? - spyta\'b3 Winston.
\par - Nie wiem. Wcale bym si\'ea nie zdziwi\'b3, gdyby...
\par }\pard \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Uni\'f3s\'b3 r\'eace, jakby celowa\'b3 z karabinu, po czym cmokn\'b9\'b3 g\'b3o\'9cno, na\'9claduj\'b9c wystrza\'b3.
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 - I bardzo dobrze - pochwali\'b3 machinalnie Syme, nie odrywaj\'b9c oczu od paska papieru.
\par - Oczywi\'9ccie, nie mo\'bfemy ryzykowa\'e6 - przyzna\'b3 z po\-czucia obowi\'b9zku Winston.
\par - Jak to m\'f3wi\'b9, trwa wojna, no nie?
\par }\pard \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Jakby na potwierdzenie tych s\'b3\'f3w z teleekranu tu\'bf nad ich g\'b3owami rozleg\'b3 si\'ea sygna\'b3 tr\'b9bki. Tym razem nie chodzi\'b3o jednak o og\'b3
oszenie kolejnego militarnego zwy\-ci\'eastwa, lecz o komunikat Ministerstwa Obfito\'9cci.
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 - Towarzysze! - zawo\'b3a\'b3 ochoczo m\'b3odzie\'f1czy g\'b3os. - Uwaga, towarzysze! Mamy dla was wspania\'b3e nowiny! Odnie\'9cli\'9c
my wielki sukces na froncie produkcyjnym! Z najnowszych kompleksowych zestawie\'f1 statystycznych dotycz\'b9cych produkcji artyku\'b3\'f3w konsumpcyjnych wyni\-ka, \'bfe w por\'f3wnaniu z rokiem ubieg\'b3ym stopa \'bfyciowa obywateli wzros\'b3a a\'bf
o dwadzie\'9ccia procent. Dzi\'9c rano w ca\'b3ej Oceanii odby\'b3y si\'ea spontaniczne masowe manifes\-tacje; ludzie wylegli z biur, z fabryk, defilowali ulicami nios\'b9c transparenty i wznosz\'b9c okrzyki na cze\'9c\'e6 Wielkiego Brata, aby wyrazi\'e6
mu wdzi\'eaczno\'9c\'e6 za nowe, szcz\'ea\'9cliwe \'bfycie, jakie wiod\'b9 pod jego \'9cwiat\'b3ym kierownictwem. A oto niekt\'f3re z uzyskanych danych. Artyku\'b3y \'bfywno\'9c\-ciowe...
\par Zwrot \'84nowe, szcz\'ea\'9cliwe \'bfycie\'94 powtarza\'b3 si\'ea kilka\-krotnie. Nale\'bfa\'b3 ostatnio do ulubionych okre\'9cle\'f1 Mini\-sterstwa Obfito\'9cci. Parsons, kt\'f3rego uwag\'ea przyku\'b3 syg\-na\'b3 tr\'b9bki, siedzia\'b3 zas\'b3
uchany, z powa\'bfn\'b9 min\'b9 i z roz\-dziawion\'b9 g\'eab\'b9; nudzi\'b3 si\'ea, ale w buduj\'b9cy spos\'f3b. Nie rozumia\'b3 przytaczanych liczb, wiedzia\'b3 jednak, \'bfe z jakich\'9c wzgl\'ead\'f3w s\'b9 powodem do rado\'9cci. Wyci\'b9gn\'b9\'b3
wielk\'b9, cuchn\'b9c\'b9 faj\'ea do po\'b3owy nabit\'b9 zw\'eaglonym tytoniem. Tygodniowy przydzia\'b3 tytoniu wynosi\'b3 zaledwie 100 gram\'f3w, rzadko wi\'eac kiedy mo\'bfna by\'b3o nabi\'e6 fajk\'ea po brzeg g\'b3\'f3wki. Winston pali\'b3
Papierosa Zwyci\'eastwa, trzy\-maj\'b9c go ostro\'bfnie w pozycji poziomej. Zosta\'b3y mu ju\'bf tylko cztery, a now\'b9 kartk\'ea m\'f3g\'b3 zrealizowa\'e6 dopiero nazajutrz. Skupi\'b3 si\'ea, \'bfeby nie s\'b3ysze\'e6 gwaru rozm\'f3w, i ws\'b3ucha\'b3
w g\'b3os p\'b3yn\'b9cy z teleekranu. Okaza\'b3o si\'ea, \'bfe manifestowano r\'f3wnie\'bf, by podzi\'eakowa\'e6 Wielkiemu Bra\-tu za zwi\'eakszenie przydzia\'b3u czekolady do dwudziestu gram\'f3w tygodniowo. A przecie\'bf zaledwie wczoraj, jak pami\'ea
ta\'b3 Winston, nadano komunikat o zmniejszeni u przydzia\'b3u do dwudziestu gram\'f3w. Czy mo\'bfliwe, \'bfe wystarcz\'b9 dwadzie\'9ccia cztery godziny, aby wszyscy prze\-\'b3kn\'eali to k\'b3amstwo? Tak, wystarczy\'b3y. Parsons prze\'b3kn\'b9\'b3 je g
\'b3adko, ze zwierz\'eacej g\'b3upoty. Bezoki stw\'f3r przy s\'b9sied\-nim stoliku prze\'b3kn\'b9\'b3 je fanatycznie, z zapa\'b3em, natych\-miast pa\'b3aj\'b9c gwa\'b3town\'b9 ch\'eaci\'b9 wy\'9cledzenia, zadenuncjowania i ewaporowania ka\'bf
dego, kto twierdzi\'b3by, \'bfe w ubieg\'b3ym tygodniu przydzia\'b3 wynosi\'b3 trzydzie\'9cci gra\-m\'f3w. Syme r\'f3wnie\'bf - w spos\'f3b bardziej z\'b3o\'bfony, dw\'f3jmy\'9clowy - ale te\'bf je prze\'b3kn\'b9\'b3. Czy\'bfby wi\'ea
c tylko on jeden, Winston, obdarzony by\'b3 pami\'eaci\'b9?
\par Fantastyczne dane wci\'b9\'bf la\'b3y si\'ea z teleekranu. W por\'f3w\-naniu z ubieg\'b3ym rokiem wi\'eacej by\'b3o \'bfywno\'9cci, wi\'eacej odzie\'bfy, wi\'eacej dom\'f3w, wi\'eacej mebli, wi\'eacej garnk\'f3w, wi\'eacej paliw, wi\'eacej statk\'f3w, wi
\'eacej helikopter\'f3w, wi\'eacej ksi\'b9\'bfek, wi\'eacej noworodk\'f3w-wi\'eacej wszystkiego opr\'f3cz chor\'f3b, przest\'eapstw i szale\'f1c\'f3w. Z roku na rok, wr\'eacz z minuty na minut\'ea, wszyscy i wszystko pi\'ea\'b3o si\'ea na coraz wy\'bf
sze szczyty. Winston podni\'f3s\'b3 \'b3y\'bfk\'ea i, tak jak wcze\'9c\-niej Syme, zacz\'b9\'b3 rozmazywa\'e6 ni\'b9 po blacie sto\'b3u jedn\'b9 z odn\'f3g g\'eastniej\'b9cej ka\'b3u\'bfy gulaszu. Rozmy\'9cla\'b3 z gorycz\'b9 o materialnym poziomie \'bf
ycia. Czy zawsze by\'b3o tak \'9fle? Czy jedzenie zawsze mia\'b3o tak pod\'b3y smak? Rozejrza\'b3 si\'ea po sto\'b3\'f3wce. Niskie, zat\'b3oczone pomieszczenie o \'9ccianach szarych od dotyku niezliczonych cia\'b3; poobijane metalowe sto\'b3y i krzes\'b3
a, ustawione tak ciasno, \'bfe wszyscy niemal stykali si\'ea \'b3okciami; pogi\'eate \'b3y\'bfki, wyszczerbione tace, toporne bia\'b3e kubki; ka\'bfda powierzchnia zat\'b3uszczona, ka\'bfda szczelina wype\'b3niona brudem; a wsz\'eadzie zat\'each\'b3
a, przemieszana wo\'f1 pod\'b3ego d\'bfinu, kiepskiej kawy, kwa\'9c\-nego gulaszu i nie\'9cwie\'bfych ubra\'f1. Cia\'b3o wzdryga\'b3o si\'ea, a kiszki skr\'eaca\'b3y na znak protestu, kt\'f3remu towarzyszy\'b3o poczucie, \'bfe cz\'b3
owieka wykiwano pozbawiaj\'b9c go czego\'9c, do czego mia\'b3 niezbywalne prawo. Winston nie przypomi\-na\'b3 sobie, aby kiedykolwiek by\'b3o inaczej. Jak daleko si\'eaga\'b3 pami\'eaci\'b9, zawsze si\'ea nie dojada\'b3o, nosi\'b3o dziurawe skar\-pety i
\'b3atan\'b9 bielizn\'ea, meble by\'b3y poobijane i krzywe, mieszkania niedogrzane, metro zat\'b3oczone, domy w roz\-sypce, chleb szary, kawa ohydna; herbata uchodzi\'b3a za rarytas, papieros\'f3w nie wystarcza\'b3o; niczego nie mo\'bfna by\'b3o kupi\'e6
tanio i bez ogranicze\'f1 z wyj\'b9tkiem syntetycz\-nego d\'bfinu. Oczywi\'9ccie, im cz\'b3owiekowi przybywa\'b3o lat, tym gorzej to wszystko znosi\'b3, ale skoro wzdryga\'b3 si\'ea na niewygody, brud i niedostatek, na nie ko\'f1cz\'b9ce si\'ea
zimy, lepkie od brudu skarpety, zepsute windy, chropowate myd\'b3o, rozpadaj\'b9ce si\'ea papierosy i obrzydliwe, dziwne w smaku jad\'b3o, czy\'bf nie by\'b3 to w\'b3a\'9cnie znak, i\'bf nie taki jest naturalny porz\'b9dek rzeczy? Gdyby nie istnia\'b3
w pami\'eaci genetyczny zapis o innym, lepszym \'bfyciu, czy obecny \'9cwiat wydawa\'b3by si\'ea a\'bf tak obrzydliwy?
\par }{\f0 Zn\'f3w}{\f35 rozejrza\'b3 si\'ea po sto\'b3\'f3wce. Niemal wszyscy byli brzydcy i tacy by pozostali, nawet gdyby ubra\'e6 ich w co innego ni\'bf identyczne granatowe kombinezony. Na dru\-gim ko\'f1cu sali niski m\'ea\'bf
czyzna, niezwykle podobny do pluskwy, siedzia\'b3 samotnie przy stoliku i pi\'b3 kaw\'ea, co rusz zerkaj\'b9c podejrzliwie na boki male\'f1kimi oczkami. Jak\'bfe \'b3atwo jest uwierzy\'e6, pomy\'9cla\'b3 Winston, zw\'b3aszcza je\'9cli kto\'9c nie rozgl
\'b9da si\'ea dooko\'b3a, \'bfe typ fizyczny uwa\'bfany przez Parti\'ea za idea\'b3 - wysocy, muskularni m\'b3odzie\'f1cy i piersiaste dziewoje, wszystko jasnow\'b3ose, \'bfywotne, opalo\-ne, beztroskie - istnieje, a nawet dominuje. W rzeczywi\-sto\'9c
ci, o ile m\'f3g\'b3 oceni\'e6, wi\'eakszo\'9c\'e6 mieszka\'f1c\'f3w Pasa Startowego Jeden by\'b3a drobna, ciemna i nieurodziwa. A\'bf dziw, jak typ pluskwy pieni\'b3 si\'ea w ministerstwach: mali, przysadzi\'9cci m\'ea\'bfczy\'9fni bardzo wcze\'9c
nie nabieraj\'b9cy tuszy, kr\'f3tkonodzy, o chy\'bfych, owadzich ruchach i nalanych, nieprzeniknionych twarzach z male\'f1kimi oczkami. To w\'b3a\'9cnie ten typ prosperowa\'b3 pod kierownictwem Partii. Komunikat Ministerstwa Obfito\'9cci zako\'f1czy\'b3
si\'ea r\'f3w\-nie\'bf sygna\'b3em tr\'b9bki; po nim rozleg\'b3y si\'ea blaszane d\'9fwi\'ea\-ki muzyki. Parsons, w kt\'f3rym bombardowanie liczbami wzbudzi\'b3o niesprecyzowany entuzjazm, wyj\'b9\'b3 fajk\'ea z ust.
\par - No, Ministerstwo Obfito\'9cci rzeczywi\'9ccie spisa\'b3o si\'ea w tym roku na medal - rzek\'b3 kiwaj\'b9c z uznaniem g\'b3ow\'b9. - Przy okazji, Smith, stary druhu, nie masz przypadkiem \'bfyletki, kt\'f3r\'b9 m\'f3g\'b3by\'9c mi odst\'b9pi\'e6?
\par - Niestety - odpar\'b3 Winston. - Sam od sze\'9cciu tygodni u\'bfywam tej samej.
\par - Trudno. Ale wola\'b3em si\'ea upewni\'e6.
\par }{\f0 - Przykro mi.
\par }{\f35 Kwacz\'b9cy g\'b3os przy s\'b9siednim stoliku, na kr\'f3tko uciszony przez ministerialny komunikat, teraz wzbi\'b3 si\'ea ponownie, dono\'9cny jak uprzednio. Nie wiedzie\'e6 czemu, Winstonowi stan\'ea\'b3
a przed oczyma pani Parsons ze swoimi rzadkimi w\'b3osami i zmarszczkami wype\'b3nionymi kurzem. Jeszcze dwa lata, a dzieciaki zadenuncjuj\'b9 j\'b9 Policji My\'9cli. Pani Parsons zostanie ewaporowana. Syme r\'f3wnie\'bf
. I Winston. I O'Brien. Za to Parsons ostanie si\'ea na pewno. Tak samo bezoki stw\'f3r z g\'b3osem kaczki. Ostan\'b9 si\'ea mali urz\'eadnicy podobni do pluskiew, pomykaj\'b9cy tak zwinnie labiryntem ministerialnych korytarzy. Oraz ciemnow\'b3
osa dziewczyna z Departamentu Literatury. Zdawa\'b3o mu/si\'ea, \'bfe intuicyjnie wie, kto zginie, a kto przetrwa, chocia\'bf nie umia\'b3by jasno okre\'9cli\'e6, jakie cechy gwarantuj\'b9 prze\-trwanie.
\par Nagle co\'9c gwa\'b3townie wyrwa\'b3o go z zadumy. Dziew\-czyna przy s\'b9siednim stoliku obr\'f3ci\'b3a si\'ea nieco i popa\-trzy\'b3a na niego. By\'b3a to brunetka z Departamentu Literatu\-ry. Przygl\'b9da\'b3a mu si\'ea spod oka z dziwn\'b9 intensywno
\'9cci\'b9. Zaledwie ich spojrzenia si\'ea spotka\'b3y, odwr\'f3ci\'b3a }{\f0 wzrok.
\par }{\f35 Zimny pot zrosi\'b3 plecy Winstona. Poczu\'b3 dreszcz panicznego strachu. Opanowa\'b3 si\'ea prawie natychmiast, lecz uporczywy niepok\'f3j pozosta\'b3. Dlaczego go obser\-wowa\'b3a? Dlaczego za nim chodzi\'b3a? Jak na z\'b3o\'9c\'e6 nie pami\'eata
\'b3, czy siedzia\'b3a ju\'bf przy tym stoliku, kiedy si\'ea zjawi\'b3, czy usiad\'b3a tam dopiero p\'f3\'9fniej. W ka\'bfdym razie wczoraj, podczas Dw\'f3ch Minut Nienawi\'9cci, zaj\'ea\'b3a miejsce tu\'bf za nim, cho\'e6 by\'b3o wiele wolnych krzese\'b3
. Najpraw\-dopodobniej chcia\'b3a sprawdzi\'e6, czy krzyczy odpowiednio g\'b3o\'9cno.
\par Zn\'f3w pomy\'9cla\'b3, \'bfe chyba jednak nie jest agentk\'b9 Policji My\'9cli, ale c\'f3\'bf z tego, skoro w\'b3a\'9cnie szpicle amatorzy s\'b9 najbardziej gorliwi. Nie wiedzia\'b3, jak d\'b3ugo mu si\'ea przy\-gl\'b9da\'b3a; mog\'b3a przecie\'bf
obserwowa\'e6 go od pi\'eaciu minut, a nie mia\'b3 pewno\'9cci, czy przez ca\'b3y ten czas dostatecznie panowa\'b3 nad mimik\'b9. Oddawanie si\'ea rozmy\'9claniom w miejscu publicznym lub w zasi\'eagu teleekranu by\'b3o straszliwie niebezpieczne. Ka\'bf
dy drobiazg m\'f3g\'b3 cz\'b3owie\-ka zdradzi\'e6. Nerwowy tik, pod\'9cwiadomy wyraz troski, zwyczaj mamrotania do samego siebie - cokolwiek, co wygl\'b9da\'b3o na odst\'eapstwo od normy i mog\'b3o sugerowa\'e6, \'bfe ma si\'ea co\'9c do ukrycia. Zreszt
\'b9 niew\'b3a\'9cciwy wyraz twarzy (na przyk\'b3ad niedowierzaj\'b9ca mina, gdy og\'b3aszano suk\-ces militarny) stanowi\'b3 sam w sobie przest\'eapstwo, na kt\'f3\-re w nowomowie istnia\'b3o odpowiednie okre\'9clenie: g\'eabozbrodnia.
\par Dziewczyna zn\'f3w odwr\'f3ci\'b3a si\'ea plecami do Winstona. Mo\'bfe wcale go nie \'9cledzi\'b3a; mo\'bfe to czysty przypadek, \'bfe dwa dni z rz\'eadu usiad\'b3a tak blisko. Papieros mu zgas\'b3, po\'b3o\'bfy\'b3 go wi\'eac ostro\'bfnie na kraw\'ea
dzi blatu, zamierzaj\'b9c dopali\'e6 po pracy, o ile niechc\'b9cy nie wysypie tytoniu. Nawet je\'9cli dziewczyna przy s\'b9siednim stoliku jest agentk\'b9 Policji My\'9cli - a zatem nim min\'b9 trzy dni, Winstona zamkn\'b9 w lochach Ministerstwa Mi\'b3o
\'9cci - to jeszcze nie pow\'f3d, by marnowa\'e6 spory niedopa\'b3ek. Syme z\'b3o\'bfy\'b3 i schowa\'b3 do kieszeni pasek papieru. Parsons zn\'f3w si\'ea odezwa\'b3:
\par - Czy opowiada\'b3em ci, stary - spyta\'b3 chichocz\'b9c przez z\'eaby zaci\'9cni\'eate na cybuchu fajki - jak to kiedy\'9c te moje zuchy podpali\'b3y kieck\'ea babie na bazarze, bo zobaczy\'b3y, \'bfe zawija kie\'b3baski w plakat W. B.? Podkrad\'b3y si
\'ea od ty\'b3u i podpali\'b3y zapa\'b3kami! Nie\'9fle by\'b3a poparzona! Psotne szczeniaki, co? Ale jakie cwane! Przechodz\'b9 w Kapusiach pierwszej klasy trening, lepszy nawet ni\'bf za moich czas\'f3w. Wiesz, w co ich teraz wyposa\'bfaj\'b9? W tr\'b9bk
i do pod\-s\'b3uchiwania przez dziurk\'ea od klucza! Moja ma\'b3a przynios\-\'b3a tak\'b9 do domu przed paroma dniami i wypr\'f3bowa\'b3a na drzwiach do naszego pokoju; oznajmi\'b3a, \'bfe s\'b3yszy dwa razy lepiej, ni\'bf kiedy przyk\'b3ada ucho. Oczywi
\'9ccie, to tylko zabawka. Ale sam przyznasz, \'bfe szkoli si\'ea ich w s\'b3usznym kierunku, nie?
\par W tym momencie teleekran wyda\'b3 przejmuj\'b9cy gwizd. By\'b3 to znak, \'bfe pora wraca\'e6 do pracy. Kiedy wszyscy trzej poderwali si\'ea na nogi, by dobiec do wind, zanim zrobi si\'ea przy nich \'9ccisk, reszta tytoniu wysypa\'b3a si\'ea z niedopa\'b3
ka.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 6
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Napisa\'b3 w pami\'eatniku:
\par }{\f0
\par }{\f35 Wydarzy\'b3o si\'ea to trzy lata temu. Natkn\'b9\'b3em si\'ea na ni\'b9 ciemnym wieczorem w w\'b9skiej bocznej uliczce w pobli\'bfu dworca kolejowego. Sta\'b3a przy bramie, pod latarni\'b9, kt\'f3ra rzuca\'b3a tylko nik\'b3e \'9cwiat\'b3o. Mia\'b3
a m\'b3od\'b9 twarz pokryt\'b9 grubo makija\'bfem. To w\'b3a\'9cnie ten makija\'bf tak na mnie podzia\'b3a\'b3: twarz zupe\'b3nie bia\'b3a, jak maska, usta jaskrawoczerwone. Kobiety nale\'bf\'b9ce do Partii nigdy si\'ea nie maluj\'b9. Opr\'f3cz nas nie by
\'b3o nikogo, nie by\'b3o te\'bf teleekran\'f3w. Powiedzia\'b3a, \'bfe dwa dolary. Wi\'eac...
\par }{\f0
\par }{\f35 Przez chwil\'ea nie m\'f3g\'b3 pisa\'e6 dalej. Zamkn\'b9\'b3 oczy i przycisn\'b9\'b3 palcami powieki, \'bfeby wymaza\'e6 obraz, kt\'f3ry powraca\'b3 w pami\'eaci. Mia\'b3 ochot\'ea wykrzykiwa\'e6 najgorsze przekle\'f1stwa, wali\'e6 g\'b3ow\'b9 w
\'9ccian\'ea, przewr\'f3ci\'e6 kop\-niakiem st\'f3\'b3, cisn\'b9\'e6 ka\'b3amarz przez okno - zrobi\'e6 co\'9c gwa\'b3townego, wywo\'b3a\'e6 jaki\'9c ha\'b3as lub nawet zada\'e6 sobie fizyczny b\'f3l, byleby tylko zatrze\'e6 dr\'eacz\'b9ce wspomnienie.
\par Najgro\'9fniejszym wrogiem cz\'b3owieka, pomy\'9cla\'b3, jest jego uk\'b3ad nerwowy. Napi\'eacie wewn\'eatrzne mo\'bfe w ka\'bfdej chwili ujawni\'e6 si\'ea poprzez zewn\'eatrzne objawy. Przypomnia\'b3 sobie m\'ea\'bfczyzn\'ea, kt\'f3rego widzia\'b3
na ulicy przed kilkoma tygodniami: by\'b3 to zupe\'b3nie zwyczajny jegomo\'9c\'e6, na oko poni\'bfej czterdziestki, cz\'b3onek Partii, szczup\'b3y, do\'9c\'e6 wysoki, z teczk\'b9 w r\'eace. Dzieli\'b3o ich zaledwie kilka metr\'f3w, gdy nagle jaki\'9c
skurcz wykrzywi\'b3 lew\'b9 po\'b3ow\'ea twarzy tamtego. I po chwili znowu, kiedy si\'ea mijali; by\'b3o to tylko drgnienie, w dodatku szybkie jak migawka, ale najwyra\'9fniej zupe\'b3nie mimowolne. Winston pomy\'9cla\'b3 wtedy: dni tego biedaka s\'b9
policzone. Najstraszniejsze, \'bfe go\'9c\'e6 pewno wcale nie zdawa\'b3 sobie sprawy ze swojego tiku. Jednak\'bfe najwi\'eakszym niebezpiecze\'f1stwem by\'b3o m\'f3wienie przez sen. A Winston nie wiedzia\'b3, jak si\'ea przed tym ustrzec.
\par Wzi\'b9\'b3 g\'b3\'eaboki oddech i zn\'f3w podj\'b9\'b3 pisanie:
\par }{\f0
\par }{\f35 Wi\'eac wszed\'b3em za ni\'b9 do bramy i da\'b3em si\'ea zaprowadzi\'e6 podw\'f3rce do kuchni w suterenie. Pod \'9ccian\'b9 sta\'b3o \'b3\'f3\'bfko, a na stole przy\'e6miona lampa. Kobieta...
\par }{\f0
\par }{\f35 W gardle czu\'b3 sucho\'9c\'e6. Mia\'b3 ochot\'ea odplun\'b9\'e6. My\'9cl\'b9c o kobiecie z sutereny mia\'b3 te\'bf przed oczami swoj\'b9 \'bfon\'ea, Katherine. Winston bowiem by\'b3 kiedy\'9c \'bfonaty - i praw\-dopodobnie nic si\'ea nie zmieni
\'b3o, bo o ile wiedzia\'b3, Katherine wci\'b9\'bf \'bfy\'b3a. Zn\'f3w poczu\'b3 w nozdrzach ciep\'b3y, duszny fetor sutereny, w kt\'f3rym smr\'f3d pluskiew i od\'f3r brudnej odzie\'bfy miesza\'b3y si\'ea z woni\'b9 tanich perfum, obrzydliw\'b9
, lecz mimo to podniecaj\'b9c\'b9, gdy\'bf kobiety partyjne nie stosowa\'b3y \'bfadnych pachnide\'b3; by\'b3o wr\'eacz niewyobra\'bfalne, by kt\'f3ra\'9c mog\'b3a to uczyni\'e6. Tylko prolki u\'bfywa\'b3y perfum. W jego umy\'9cle zapach ten kojarzy\'b3 si
\'ea nierozerwalnie z kopulacj\'b9.
\par P\'f3j\'9ccie z t\'b9 kobiet\'b9 stanowi\'b3o jego pierwszy wyst\'eapek tego typu od blisko dw\'f3ch lat. Oczywi\'9ccie obowi\'b9zywa\'b3 niepisany zakaz zadawania si\'ea z prostytutkami, lecz - zebrawszy si\'ea na odwag\'ea - raz na pewien czas mo\'bf
na go by\'b3o z\'b3ama\'e6. Ryzykowa\'b3o si\'ea wiele, ale za zbrodni\'ea t\'ea nie grozi\'b3a kara \'9cmierci. Przy\'b3apani - chyba \'bfe mieli na sumieniu co\'9c jeszcze - mogli si\'ea spodziewa\'e6 kary pi\'eaciu lat ci\'ea\'bfkich rob\'f3t. Je\'9c
li wiedzia\'b3o si\'ea, jak unikn\'b9\'e6 wpadki, sprawa nie nastr\'eacza\'b3a trudno\'9cci. Ubogie dzielnice roi\'b3y si\'ea od kobiet gotowych sprzedawa\'e6 swoje wdzi\'eaki. Czasa\-mi wystarczy\'b3a butelka d\'bfinu, normalnie niedost\'ea
pnego prolom. Po cichu Partia aprobowa\'b3a nawet prostytucj\'ea, jako umo\'bfliwiaj\'b9c\'b9 zaspokojenie pop\'eadu, kt\'f3ry nie dawa\'b3 si\'ea ca\'b3kowicie st\'b3umi\'e6. Rozwi\'b9z\'b3o\'9c\'e6 nie przeszkadza\'b3a a\'bf ta
k bardzo, o ile uprawiano j\'b9 potajemnie, bez rado\'9cci i wy\'b3\'b9cznie z kobietami nale\'bf\'b9cymi do ujarzmionej i po\-gardzanej klasy. Zbrodni\'b9 niewybaczaln\'b9 by\'b3 stosunek pozama\'b3\'bfe\'f1ski mi\'eadzy cz\'b3onkami Partii. Ale - cho
\'e6 tak\'bfe i do tej zbrodni z regu\'b3y przyznawali si\'ea oskar\'bfeni podczas wielkich czystek - trudno sobie wyobrazi\'e6, aby co\'9c takiego naprawd\'ea si\'ea zdarzy\'b3o.
\par Partia postawi\'b3a sobie za cel nie tylko powstrzymanie m\'ea\'bfczyzn i kobiet od tworzenia zwi\'b9zk\'f3w, nad kt\'f3rymi nie mia\'b3aby \'bfadnej kontroli. Uparcie, acz skrycie, d\'b9\'bfy\'b3a do odarcia stosunku p\'b3ciowego z wszelkiej przyjemno
\'9cci. Za wroga uwa\'bfano nie tyle mi\'b3o\'9c\'e6, ile zmys\'b3owo\'9c\'e6, zar\'f3wno w ma\'b3\'bfe\'f1stwie, jak i poza nim. Ka\'bfdy zwi\'b9zek ma\'b3\'bfe\'f1ski mi\'eadzy cz\'b3onkami Partii musia\'b3 zyska\'e6 akcepta\-cj\'ea
specjalnej komisji i - cho\'e6 nie istnia\'b3 na to specjalny paragraf - nie udzielano zgody kandydatom, kt\'f3rzy sprawiali wra\'bfenie, \'bfe czuj\'b9 do siebie poci\'b9g fizyczny. Jedynym akceptowanym celem ma\'b3\'bfe\'f1stwa by\'b3o p\'b3odze\-
nie przysz\'b3ych cz\'b3onk\'f3w Partii. Sam stosunek p\'b3ciowy nale\'bfa\'b3o, traktowa\'e6 jako co\'9c wzbudzaj\'b9cego odraz\'ea, ni\-czym lewatywa. Tego r\'f3wnie\'bf nie m\'f3wiono wprost, lecz w po\'9credni spos\'f3b wpajano od dzieci\'f1stwa ka
\'bfdemu cz\'b3onkowi Partii. Dzia\'b3a\'b3y nawet takie organizacje jak M\'b3odzie\'bfowa Liga Antyseksualna, kt\'f3re zaleca\'b3y pe\'b3n\'b9 wstrzemi\'ea\'9fliwo\'9c\'e6 p\'b3ciow\'b9. Kobiety miano poddawa\'e6
sztucznej inseminacji (w nowomowie sztuczsem), a uro\-dzone przez nie dzieci wychowywa\'e6 w specjalnych za\-k\'b3adach. Winston zdawa\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe projekt ten nie jest traktowany serio, aczkolwiek pasuje do og\'f3lnej id
eologii Partii. Partia usi\'b3owa\'b3a zabi\'e6 pop\'ead p\'b3ciowy, a je\'9cli jej nie wychodzi\'b3o, pr\'f3bowa\'b3a go przynajmniej spaczy\'e6 i zohydzi\'e6. Nie rozumia\'b3 dlaczego, ale ze strony Partii wydawa\'b3o mu si\'ea to naturalne. I je\'9c
li chodzi o kobiety, wysi\'b3ki te przynosi\'b3y po\'bf\'b9da}{\f0 ny rezultat.
\par }{\f35 Zn\'f3w pomy\'9cla\'b3 o Katherine. Min\'ea\'b3o dziewi\'ea\'e6, dziesi\'ea\'e6 - blisko jedena\'9ccie lat, odk\'b9d si\'ea rozstali. To dziwne, jak rzadko o niej my\'9cla\'b3. Na d\'b3ugie tygodnie zapomina\'b3 o tym, \'bfe jest \'bf
onaty. Byli razem tylko przez pi\'eatna\'9ccie miesi\'eacy. Partia nie zezwala\'b3a na rozwody, ale ma\'b3\'bfe\'f1stwa bezdziet\-ne na og\'f3\'b3 zach\'eacano do separacji.
\par Katherine by\'b3a prost\'b9 jak trzcina, wysok\'b9, jasnow\'b3os\'b9 dziewczyn\'b9 o wspania\'b3ych ruchach. Mia\'b3a \'9cmia\'b3\'b9, poci\'b9g\'b3\'b9 twarz, kt\'f3ra wydawa\'b3a mu si\'ea uduchowiona - czysta iluzja, gdy\'bf zaraz na samym pocz\'b9
tku ma\'b3\'bfe\'f1stwa Wins\-ton doszed\'b3 do wniosku, \'bfe ma do czynienia z najg\'b3up\-szym, najprymitywniejszym i najbardziej pustym umys\-\'b3em, z jakim dot\'b9d si\'ea zetkn\'b9\'b3. Chocia\'bf mo\'bfe wynika\'b3o to po prostu st\'b9d, \'bf
e pozna\'b3 Katherine lepiej ni\'bf kogokol\-wiek. G\'b3ow\'ea mia\'b3a nabit\'b9 wy\'b3\'b9cznie partyjnymi sloganami i zdolna by\'b3a prze\'b3kn\'b9\'e6 ka\'bfd\'b9, dos\'b3ownie ka\'bfd\'b9 bzdur\'ea wymy\'9clon\'b9 przez Parti\'ea. W my\'9c
lach przezywa\'b3 j\'b9 ludzkim gramofonem. Ale zni\'f3s\'b3by jej towarzystwo, gdyby nie jedno - ich \'bfycie p\'b3ciowe.
\par }{\f0 Ledwo jej dot}{\f35 kn\'b9\'b3, wzdryga\'b3a si\'ea i sztywnia\'b3a. Obej\-muj\'b9c j\'b9 czu\'b3 si\'ea tak, jakby obejmowa\'b3 drewnian\'b9 kuk\'b3\'ea z ruchomymi ko\'f1czynami. Najdziwniejsze, \'bfe nawet gdy le\'bfa\'b3 w jej ramionach, mia\'b3
wra\'bfenie, i\'bf r\'f3wnocze\'9cnie odpycha go z ca\'b3ej si\'b3y. Uczucie to wywo\'b3ywa\'b3a sztywno\'9c\'e6 jej cz\'b3onk\'f3w, gdy\'bf Katherine le\'bfa\'b3a z zamkni\'eatymi ocza\-mi, ani si\'ea nie opieraj\'b9c, ani nie wsp\'f3\'b3uczestnicz\'b9
c, lecz jakby biernie wszystko znosz\'b9c. Ich zbli\'bfenia by\'b3y nie\-prawdopodobnie \'bfenuj\'b9ce, a z czasem sta\'b3y si\'ea po prostu okropne. Ale mimo wszystko Winston wytrzyma\'b3by z \'bfon\'b9, gdyby si\'ea tylko zgodzi\'b3a, by \'bf
yli w celibacie. Jednak\'bfe, ku jego zdumieniu, ta propozycja okaza\'b3a si\'ea dla niej nie do przyj\'eacia. O\'9cwiadczy\'b3a, \'bfe musz\'b9 mie\'e6 dziecko. Tak wi\'eac powtarzali ten sam przykry rytua\'b3 regularnie raz na tydzie\'f1, chyba \'bf
e akurat by\'b3o to niemo\'bfliwe. Katherine nawet przypomina\'b3a mu rano o czekaj\'b9cym ich akcie jak o czym\'9c, co trzeba wykona\'e6 wieczorem i czego nie wolno zaniedba\'e6. Pos\'b3ugiwa\'b3a si\'ea dwoma okre\'9cleniami. Pierwsze to \'84
produkowanie dziecka\'94, a drugie \'84nasz obowi\'b9zek wobec Partii\'94 (tak jest, u\'bfywa\'b3a dok\'b3adnie tych s\'b3\'f3w!). Wkr\'f3tce Winston z coraz wi\'eakszym l\'eakiem oczekiwa\'b3 wy\-znaczonego dnia. Na szcz\'ea\'9ccie Katherine nie zasz\'b3
a w ci\'b9\'bf\'ea i w ko\'f1cu zgodzi\'b3a si\'ea zrezygnowa\'e6 z dalszych pr\'f3b, a nied\'b3ugo potem rozstali si\'ea na dobre.
\par Winston westchn\'b9\'b3 cicho, po czym zn\'f3w uj\'b9\'b3 pi\'f3ro i napisa\'b3:
\par }{\f0
\par }{\f35 Kobieta rzuci\'b3a si\'ea na l\'f3\'bfko i natychmiast bez \'bfadnych ceregieli, najbardziej ordynarnym, wstr\'eatnym gestem, jaki sobie wyobrazi\'e6, zadar\'b3a sp\'f3dnic\'ea. W\'f3wczas ja...
\par }{\f0
\par }{\f35 Ujrza\'b3 siebie, jak stoi w bladym \'9cwietle lampy, wci\'b9ga\-j\'b9c w nozdrza wo\'f1 pluskiew i tandetnych perfum, ogar\-ni\'eaty poczuciem kl\'easki i ura\'bfonej godno\'9cci, co nawet tam, w suterenie, wi\'b9za\'b3o si\'ea z my\'9cl\'b9 o bia
\'b3ym ciele Katherine, obr\'f3conym w bry\'b3\'ea lodu przez hipnotyczn\'b9 moc Partii. Dlaczego wszystko musia\'b3o zawsze \'9fle si\'ea ko\'f1czy\'e6? Dlaczego, zamiast tych obmierz\'b3ych szamotanin powta\-rzaj\'b9cych si\'ea w kilkuletnich odst\'ea
pach, nie m\'f3g\'b3 mie\'e6 kobiety, kt\'f3r\'b9 by kocha\'b3? Ale prawdziwy romans nie mie\'9cci\'b3 si\'ea w g\'b3owie. Kobiety partyjne by\'b3y wszystkie takie same. Czysto\'9c\'e6 seksualn\'b9 mia\'b3y zakorzenion\'b9 r\'f3wnie g\'b3\'ea
boko jak lojalno\'9c\'e6 wobec Partii. Poprzez umiej\'eatne wczesne warunkowanie, przez gry i zimne prysznice, poprzez bzdury, kt\'f3re wpajano im w szkole, w Kapusiach i w Lidze M\'b3odych, przez wyk\'b3ady, pochody, piosenki, skandowanie hase\'b3
i wojskow\'b9 muzyk\'ea udawa\'b3o si\'ea st\'b3umi\'e6 w nich pop\'ead naturalny. Rozum podpowiada\'b3 mu, \'bfe musz\'b9 istnie\'e6 wyj\'b9tki, lecz serce nie chcia\'b3o w to wierzy\'e6. Wszystkie znane mu kobiety by\'b3y nie do zdoby\-cia, tak jak teg
o oczekiwa\'b3a od nich Partia. Bardziej jeszcze ni\'bf mi\'b3o\'9cci pragn\'b9\'b3 obali\'e6 ten mur cnoty, cho\'e6by tylko raz w \'bfyciu. Udane sp\'f3\'b3kowanie by\'b3o buntem. Po\'bf\'b9danie r\'f3wna\'b3o si\'ea my\'9c
lozbrodni. Nawet rozbudzenie Katherine, jego w\'b3asnej \'bfony, oznacza\'b3oby wyst\'eapek przeciwko Partii, gdyby mu si\'ea powiod\'b3o.
\par Ale musia\'b3 doko\'f1czy\'e6 swoj\'b9 opowie\'9c\'e6. Napisa\'b3:
\par }{\f0
\par }{\f35 W\'f3wczas ja podkr\'eaci\'b3em lamp\'ea. Kiedy ujrza\'b3em kobiet\'ea w \'9cwietle...
\par }{\f0
\par }{\f35 Niewielki p\'b3omie\'f1 lampy naftowej, kiedy rozb\'b3ys\'b3 w p\'f3\'b3mroku, wyda\'b3 si\'ea niezwykle jasny. Winston dopiero teraz m\'f3g\'b3 si\'ea dobrze przyjrze\'e6 kobiecie. Post\'b9pi\'b3 krok w jej stron\'ea i przystan\'b9\'b3, ogarni\'ea
ty po\'bf\'b9daniem i l\'eakiem. By\'b3 bole\'9cnie \'9cwiadom ryzyka, kt\'f3re podj\'b9\'b3 przychodz\'b9c tutaj. Istnia\'b3o du\'bfe prawdopodobie\'f1stwo, \'bfe patrol z\'b3apie go, kiedy b\'eadzie wychodzi\'b3; bardzo mo\'bfliwe, \'bfe policjanci ju
\'bf czekaj\'b9 za drzwiami. I tak go zwin\'b9; nie mo\'bfe wi\'eac wyj\'9c\'e6, nie zrobiwszy tego, po co wszed\'b3...!
\par Musia\'b3 to napisa\'e6, musia\'b3 wyzna\'e6. Ot\'f3\'bf w \'9cwietle zobaczy\'b3 nagle, \'bfe kobieta jest stara. Warstwa makija\'bfu na jej twarzy by\'b3a tak gruba, \'bfe mog\'b3a p\'eakn\'b9\'e6 niczym tekturowa maska. Widzia\'b3 w\'b3
osy kobiety poprzetykane siwizn\'b9, lecz co najokropniejsze, gdy rozchyli\'b3a usta, ujrza\'b3 tylko czarn\'b9, jam\'ea. Prostytutka w og\'f3le nie mia\'b3a z\'eab\'f3w.
\par Nabazgra\'b3 szybkim, niestarannym pismem:
\par }{\f0
\par }{\f35 Kiedy ujrza\'b3em kobiet\'ea w \'9cwietle, przekona\'b3em si\'ea, \'bfe to stara baba, przynajmniej pi\'ea\'e6dziesi\'eacioletnia. Lecz nic nie mog\'b3o mnie powstrzyma\'e6: zrobi\'b3em to, po co tam poszed\'b3em.
\par }{\f0
\par }{\f35 Zn\'f3w przycisn\'b9\'b3 palce do oczu. Wreszcie napisa\'b3 wszyst\-ko, ale wcale mu nie ul\'bfy\'b3o. Terapia nie odnios\'b3a skutku. Wci\'b9\'bf mia\'b3 ochot\'ea wrzeszcze\'e6 i kl\'b9\'e6 na ca\'b3e gard\'b3o.
\par }{\f0
\par }{\f35 Je\'9cli jest jakakolwiek nadzieja, napisa\'b3 Winston, spoczywa w prolach.
\par }{\f0
\par }{\f35 Je\'9cli jest jakakolwiek nadzieja, musi spoczywa\'e6 w prolach, bo tylko po\'9cr\'f3d nich, w tej kot\'b3uj\'b9cej si\'ea, lekcewa\'bfonej masie stanowi\'b9cej 85% mieszka\'f1c\'f3w Oceanii, mo\'bfe si\'ea zrodzi\'e6 si\'b3a zdolna obali
\'e6 Parti\'ea. Partii nie spos\'f3b zniszczy\'e6 od wewn\'b9trz. Jej wrogowie, o ile w og\'f3le istniej\'b9, nie tylko nie potrafi\'b9 si\'ea zjednoczy\'e6, lecz tak\'bfe rozpoznawa\'e6. Nawet je\'9cli legendarne Braterstwo nie jest wy\'b3\'b9cznie fikcj
\'b9, trudno sobie wyobrazi\'e6, aby wi\'eacej ni\'bf dw\'f3ch lub trzech jego cz\'b3onk\'f3w mog\'b3o spotyka\'e6 si\'ea naraz. Wyrazem buntu by\'b3o porozumiewawcze spojrze\-nie, modulacja g\'b3osu, albo - co najwy\'bfej - szeptem wypowiedziane s\'b3
owo. Ale prole, gdyby tylko stali si\'ea \'9cwiadomi w\'b3asnej si\'b3y, nie musieliby spiskowa\'e6. Wystar\-czy\'b3oby, aby si\'ea podnie\'9cli i otrz\'b9sn\'eali, niczym ko\'f1 str\'b9caj\'b9\-cy muchy. Gdyby zechcieli, ju\'bf jutro mogliby roznie\'9c
\'e6 Parti\'ea w py\'b3. Przecie\'bf chyba musi im to przyj\'9c\'e6 do g\'b3owy pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej! A jednak...
\par Przypomnia\'b3 sobie, jak pewnego razu szed\'b3 rojn\'b9 ulic\'b9, gdy naraz pot\'ea\'bfny krzyk setek g\'b3os\'f3w - kobiecych g\'b3os\'f3w - buchn\'b9\'b3 z bocznej alejki nieco przed nim. By\'b3 to pot\'ea\'bfny, przera\'9fliwy krzyk rozpaczy i w\'9c
ciek\'b3o\'9cci, g\'b3\'eabokie, g\'b3o\'9cne \'84Och-o-o-o-och\'94, kt\'f3re wstrz\'b9sn\'ea\'b3o powietrzem niczym bicie dzwonu. Serce ko\'b3ata\'b3o mu mocniej. \'84Zacz\'ea\'b3o si\'ea! - pomy\'9cla\'b3. - Wybuch\'b3 bunt! Prole wreszcie zrzucaj\'b9
wi\'eazy!\'94. Kiedy dotar\'b3 do rogu, ujrza\'b3 t\'b3um, jakie\'9c dwie\'9ccie lub trzysta kobiet t\'b3ocz\'b9cych si\'ea wok\'f3\'b3 stragan\'f3w ulicz\-nego kiermaszu, z twarzami tak przygn\'eabionymi jak twarze pasa\'bfer\'f3w ton\'b9
cego statku. Lecz w tej samej chwili wsp\'f3lna rozpacz rozpad\'b3a si\'ea na dziesi\'b9tki pojedynczych k\'b3\'f3tni. Okaza\'b3o si\'ea, \'bfe na jednym straganie sprzedawano rondle, n\'eadzne i z blachy cienkiej jak papier, ale i tak cenne, gdy\'bf
wszelkiego rodzaju garnki i sprz\'eaty kuchenne by\'b3y z trudem osi\'b9galne. Teraz zapas si\'ea nagle sko\'f1czy\'b3. Kobiety, kt\'f3re zdo\'b3a\'b3y dokona\'e6 zakupu, popychane i potr\'b9cane przez reszt\'ea, usi\'b3owa\'b3y odej\'9c\'e6 ze swoj\'b9
zdobycz\'b9, podczas gdy dziesi\'b9tki innych t\'b3oczy\'b3y si\'ea wok\'f3\'b3 straganu, oskar\'bfaj\'b9c sprzedawc\'ea o kumoterstwo i ukrywanie towa\-ru. Zn\'f3w rozleg\'b3y si\'ea wrzaski. Dwie t\'b3uste baby, jedna strasznie rozczochrana, uczepi\'b3
y si\'ea blaszanego rondla i pr\'f3bowa\'b3y wyrwa\'e6 go sobie z r\'b9k. Przez chwil\'ea walczy\'b3y zajadle, a\'bf nagle odpad\'b3 uchwyt. Winston obserwowa\'b3 je z niesmakiem. A jednak, przez moment, z jak\'b9\'bf przera\'bfaj\'b9\-c\'b9 moc\'b9
brzmia\'b3 krzyk zaledwie dwustu garde\'b3! Dlaczego prole nigdy nie krzycz\'b9 tak g\'b3o\'9cno o czym\'9c naprawd\'ea istotnym? Zanotowa\'b3:
\par }{\f0
\par }{\f35 Dop\'f3ki nie po\'b3\'b9czy ich \'9cwiadomo\'9c\'e6, nigdy s\'b9 nie zbuntuj\'b9; dop\'f3ki s\'b9 nie zbuntuj\'b9, nie stan\'b9 si\'ea \'9cwiadomi.
\par }{\f0
\par }{\f35 To zdanie, pomy\'9cla\'b3, wygl\'b9da jak \'bfywcem przepisane z partyjnego podr\'eacznika. Partia oczywi\'9ccie utrzymywa\'b3a, \'bfe wyzwoli\'b3a proli. Przed Rewolucj\'b9 byli okrutnie ciemi\'ea\-\'bfeni przez kapitalist\'f3w, g\'b3
odzono ich i karano ch\'b3ost\'b9, kobiety zmuszano do pracy w kopalniach w\'eagla (co prawda nadal w nich pracowa\'b3y), a dzieci w wieku lat sze\'9cciu sprzedawano do fabryk. R\'f3wnocze\'9cnie jednak, zgodnie z zasadami dw\'f3jmy\'9c
lenia, Partia naucza\'b3a, \'bfe prole s\'b9 gatunkiem z natury podlejszym, i nale\'bfy - niczym zwierz\'eata - przymusza\'e6 ich do pos\'b3usze\'f1stwa za pomoc\'b9 pewnych nieskomplikowanych metod. W sumie bardzo ma\'b3o wiedziano o prolach. Ale wi\'ea
cej nie trzeba by\'b3o wiedzie\'e6. Jak d\'b3ugo rozmna\'bfali si\'ea i pracowali, nikogo nie obchodzi\'b3o, co robi\'b9 poza tym. Pozostawieni sobie, niczym byd\'b3o puszczone samopas na r\'f3wninach Argen\-tyny, powr\'f3
cili do naturalnego dla nich stylu \'bfycia, odziedziczonego po przodkach. Rodzili si\'ea, wyrastali w rynsztokach, w wieku dwunastu lat szli do pracy, nast\'eapnie prze\'bfywali kr\'f3tki okres rozkwitu urody i zmys\-\'b3owo\'9c
ci, w wieku lat dwudziestu \'bfenili si\'ea, oko\'b3o trzy\-dziestki wkraczali w wiek \'9credni, a umierali na og\'f3\'b3 oko\'b3o sze\'9c\'e6dziesi\'b9tki. Ci\'ea\'bfka praca fizyczna, prowadzenie domu i wychowywanie dzieci, sprzeczki z s\'b9
siadami, filmy, pi\'b3ka no\'bfna, piwo, a przede wszystkim hazard zamyka\'b3y ich horyzont my\'9clowy. Utrzymanie proli w ryzach nie na\-str\'eacza\'b3o trudno\'9cci. Kr\'b9\'bfy\'b3a w\'9cr\'f3d nich garstka agent\'f3w Policji My\'9cli, rozprzestrzeniaj
\'b9c fa\'b3szywe pog\'b3oski oraz identyfikuj\'b9c i usuwaj\'b9c nieliczne jednostki, kt\'f3re uwa\'bfa\-no za potencjalnie gro\'9fne, lecz nie czyniono nic, by wszczepi\'e6 im ideologi\'ea Partii. By\'b3o rzecz\'b9 wr\'eacz niepo\'bf\'b9\-dan\'b9
, aby prole mieli zdecydowane pogl\'b9dy polityczne. Wymagano od nich jedynie prymitywnego patriotyzmu, do kt\'f3rego mo\'bfna si\'ea by\'b3o odwo\'b3a\'e6 narzucaj\'b9c im wy\-d\'b3u\'bfony czas pracy lub zmniejszone racje \'bfywno\'9c
ciowe. I nawet gdy wyra\'bfali niezadowolenie, co si\'ea czasami zdarza\'b3o, nie prowadzi\'b3o to do niczego, poniewa\'bf \'bfyli w nie\'9cwiadomo\'9cci politycznej i koncentrowali si\'ea wy\'b3\'b9cz\-nie na drobnych, pojedynczych bol\'b9czkach. Wi\'ea
ksze z\'b3o i jego przejawy niezmiennie umyka\'b3y ich uwadze. Niewie\-lu proli mia\'b3o w domach teleekrany. Nawet policja obywatelska rzadko wtr\'b9ca\'b3a si\'ea w ich sprawy. W Lon\-dynie przest\'eapczo\'9c\'e6 osi\'b9gn\'ea\'b3a zastraszaj\'b9
ce rozmiary: roi\-\'b3o si\'ea od z\'b3odziei, rzezimieszk\'f3w, prostytutek, handlarzy narkotyk\'f3w i aferzyst\'f3w wszelkiego autoramentu, ale poniewa\'bf ich dzia\'b3alno\'9c\'e6 ogranicza\'b3a si\'ea do \'9cwiata proli, nie uwa\'bf
ano tego za istotne. W kwestiach obyczajowych pozwalano masom przejmowa\'e6 wzory przodk\'f3w. Nie narzucano im partyjnej wstrzemi\'ea\'9fliwo\'9cci p\'b3ciowej. Za rozwi\'b9z\'b3o\'9c\'e6 nie grozi\'b3y kary, rozwody by\'b3
y dozwolone. Przypuszczalnie zezwolono by/im nawet na odbywanie praktyk religijnych, gdyby wyrazili tak\'b9 potrzeb\'ea lub ch\'ea\'e6. Byli poza zasi\'eagiem podejrze\'f1. Jak to ujmowa\'b3o jedno z hase\'b3 Partii: \'84Prole i zwierz\'eata s\'b9 wolne
\'94.
\par Winston opu\'9cci\'b3 r\'eak\'ea i ostro\'bfnie podrapa\'b3 owrzodzon\'b9 nog\'ea. Zn\'f3w go sw\'eadzi\'b3a. W jego rozwa\'bfaniach wci\'b9\'bf powraca\'b3 problem niemo\'bfno\'9cci dowiedzenia si\'ea, jak na\-prawd\'ea wygl\'b9da\'b3o \'bf
ycie przed Rewolucj\'b9. Wyj\'b9\'b3 z szuf\-lady szkolny podr\'eacznik historii, po\'bfyczony od pani Parsons, i przepisa\'b3 do pami\'eatnika nast\'eapuj\'b9cy fragment:
\par }{\f0
\par W dawnych czasach, pr}{\f35 zed s\'b3awn\'b9 Rewolucj\'b9, Londyn nie by\'b3 tym pi\'eaknym miastem, kt\'f3re znamy dzisiaj. By\'b3 ponurym siedliskiem brudu i n\'eadzy, w kt\'f3rym wi\'eakszo\'9c\'e6 ludzi chodzi\'b3a g\'b3odna, a setki i tysi\'b9
ce biedak\'f3w nie tylko nie mia\'b3y but\'f3w, lecz, nawet dachu nad g\'b3ow\'b9. Dzieci w waszym wieku musia\'b3y pracowa\'e6 przez, dwana\'9ccie godzin na dob\'ea u okrutnych mocodawc\'f3w, kt\'f3rzy bili je batami, je\'9cli pracowa\'b3
y zbyt wolno, karmili za\'9c wy\'b3\'b9cznie suchymi sk\'f3rkami od chleba i wod\'b9. Po\'9cr\'f3d tej strasznej n\'eadzy sta\'b3o kilka ogromnych, wspania\'b3ych dom\'f3w. Mieszkali w nich bogacze, cz\'easto obs\'b3ugiwani a\'bf przez trzydziestu s\'b3u
\'bf\'b9cych. Ci bogacze nabywali si\'ea kapitalistami. Byli to t\'b3u\'9cci, obmierzli ludnie o srogich obliczach, tacy jak ten \'bfe poj\'eacia na s\'b9siedniej stronie. Widzicie, \'bfe ubrany jest w d\'b3ug\'b9 czarn\'b9 kurtk\'ea, zwan\'b9
surdutem, oraz dziwaczny, l\'9cni\'b9cy kapelusz podobny do rury od pieca, zwany cylindrem. Tak w\'b3a\'9cnie wygl\'b9da\'b3y mundury kapita\-list\'f3w i nikt inny nie m\'f3g\'b3 ich nosi\'e6. Ca\'b3y \'9cwiat nalega\'b3 do kapitalist\'f3
w, a reszta ludzko\'9cci by\'b3a ich niewolnikami. Kapitali\-\'9cci posiadali wszystk\'b9 ziemi\'ea, wszystkie domy, wszystkie fabryki i wszystkie pieni\'b9dze. Je\'9cli kto\'9c by\'b3 im niepos\'b3uszny, mogli go wtr\'b9ci\'e6 do wi\'ea
zienia albo pozbawi\'e6 pracy i zag\'b3odzi\'e6 na \'9cmier\'e6. Kiedy zwyk\'b3y cz\'b3owiek zwraca\'b3 si\'ea do kapitalisty, musia\'b3 zdejmowa\'e6 z g\'b3owy czapk\'ea, p\'b3aszczy\'e6 si\'ea przed nim, k\'b3ania\'e6 i tytu\'b3owa\'e6 go \'84ja\'9c
nie wielmo\'bfnym panem\'94. Przyw\'f3dca wszystkich kapitalist\'f3w nazywa\'b3 si\'ea kr\'f3l i...
\par }{\f0
\par }{\f35 Na pami\'ea\'e6 zna\'b3 reszt\'ea wywodu. Dalej by\'b3a mowa o biskupach w szatach z batystowymi r\'eakawami, o s\'ea\-dziach w gronostajach, o pr\'eagierzu, dybach, kieratach poruszanych si\'b3\'b9 ludzkich mi\'ea\'9cni, o karze ch\'b3osty, o obia
\-dach inauguracyjnych burmistrz\'f3w Londynu i zwyczaju ca\'b3owania papie\'bfa w du\'bfy palec u nogi. Istnia\'b3o te\'bf co\'9c zwanego ius primae noctis, cho\'e6 nie s\'b9dzi\'b3, aby wspominano o tym w podr\'eaczniku dla dzieci. Tak zwa\'b3o si\'ea
prawo pozwalaj\'b9ce ka\'bfdemu kapitali\'9ccie sypia\'e6 ze wszystkimi kobietami zatrudnionymi w jego fabryce.
\par Jak tu stwierdzi\'e6, co z tego jest k\'b3amstwem? Mog\'b3o by\'e6 prawd\'b9, \'bfe przeci\'eatnemu cz\'b3owiekowi wiod\'b3o si\'ea obecnie lepiej ni\'bf przed Rewolucj\'b9. Jedynym dowodem przeciw by\'b3 niemy protest w\'b3asnego cia\'b3
a, instynktowna pewno\'9c\'e6, \'bfe warunki, w jakich si\'ea \'bfyje, s\'b9 niezno\'9cne i kiedy\'9c musia\'b3y by\'e6 inne. To nie okrucie\'f1stwo i poczucie l\'eaku najpe\'b3niej charakteryzowa\'b3y wsp\'f3\'b3czesno\'9c\'e6, lecz ub\'f3stwo, obskurno
\'9c\'e6 i apatia. Wystarczy\'b3o si\'ea rozejrze\'e6, aby stwierdzi\'e6, i\'bf \'bfycie nie tylko nie przypomina k\'b3amstw lej\'b9cych si\'ea potokami z teleekranu, lecz tak\'bfe odbiega daleko od partyjnego idea\'b3u. Codzienno\'9c\'e6, nawet dla cz
\'b3onk\'f3w Partii, sk\'b3ada\'b3a si\'ea w przewa\'bfaj\'b9cej mierze z zaj\'ea\'e6 apolitycznych i neutralnych, takich jak \'9cl\'eaczenie za biurkiem, t\'b3oczenie si\'ea w metrze, cerowanie dziurawych skarpet, oszcz\'eadzanie niedopa\'b3k\'f3w i pr
\'f3by wycyganienia od znajomych pastylki sacharyny. Idea\'b3, do kt\'f3rego d\'b9\'bfy\'b3a Partia, cechowa\'b3y rozmach, monstrualno\'9c\'e6 i po\'b3ysk: by\'b3 to \'9cwiat ze stali i betonuj \'9cwiat gigantycznych maszyn i straszliwej broni, \'9c
wiat wojownik\'f3w i fanatyk\'f3w masze\-ruj\'b9cych naprz\'f3d noga w nog\'ea, identycznie my\'9cl\'b9cych i skanduj\'b9cych te same has\'b3a, wiecznie zapracowanych, walcz\'b9cych, triumfuj\'b9cych i szpieguj\'b9cych si\'ea wzajem - trzysta milion\'f3
w obywateli o jednej twarzy. Tymczasem na rzeczywisto\'9c\'e6 sk\'b3ada\'b3y si\'ea \'bfa\'b3osne, sypi\'b9ce si\'ea miasta, kt\'f3rych ulice przemierzali niedo\'bfywieni ludzie w przema\-kaj\'b9cych butach, ludzie z odrapanych dziewi\'eatnastowiecz\-
nych czynsz\'f3wek cuchn\'b9cych gotowan\'b9 kapust\'b9 i pozatykanymi ust\'eapami. Winston ujrza\'b3 w wyobra\'9fni panora\-m\'ea Londynu - jedn\'b9 ogromn\'b9 ruin\'ea, miasto miliona \'9cmietnik\'f3w, a na jego tle posta\'e6 pani
Parsons, kobiety o pomarszczonej twarzy i rzadkich w\'b3osach, bezskutecznie usi\'b3uj\'b9cej przepcha\'e6 rur\'ea odp\'b3ywow\'b9.
\par Zn\'f3w podrapa\'b3 si\'ea w kostk\'ea. Dzie\'f1 w dzie\'f1 i noc w noc la\'b3y si\'ea z teleekranu, a\'bf uszy puch\'b3y, dane statystyczne dowodz\'b9ce, \'bfe obecnie ludzie maj\'b9 wi\'eacej \'bfywno\'9cci, wi\'eacej odzie\'bfy, wi\'ea
cej rozrywek i lepsze domy - \'bfe \'bfyj\'b9 d\'b3u\'bfej, pracuj\'b9 kr\'f3cej, s\'b9 ro\'9clejsi, zdrowsi, silniejsi, szcz\'ea\'9c\-liwsi, inteligentniejsi i bardziej wykszta\'b3ceni ni\'bf ludzie pi\'ea\'e6dziesi\'b9t lat temu. Nie spos\'f3b by\'b3
o si\'ea przekona\'e6, czy cho\'e6by jedna z tych informacji jest prawdziwa. Partia twierdzi\'b3a na przyk\'b3ad, i\'bf analfabetyzm w\'9cr\'f3d doros\'b3ych proli spad\'b3 do 60%, podczas gdy przed Rewolucj\'b9 wynosi\'b3 a\'bf 85 %; wsp\'f3\'b3czynnik
\'9cmiertelno\'9cci niemowl\'b9t zmala\'b3 do 160 na 1000 urodze\'f1, podczas gdy przed Rewolucj\'b9 wynosi\'b3 300 - i tak dalej. Przypomina\'b3o to jedno r\'f3wnanie z dwiema niewiadomymi. Mog\'b3o si\'ea okaza\'e6, \'bfe dos\'b3ownie ka\'bf
de zdanie w podr\'eacznikach historii, nawet dotycz\'b9ce spraw bezspornych, jest od pocz\'b9tku do ko\'f1ca zmy\'9clone. R\'f3wnie dobrze mog\'b3o przecie\'bf nigdy nie istnie\'e6 \'bfadne prawo ius primae noctis, \'bfadna istota zwana kapitalist\'b9,
\'bfadne nakrycie g\'b3owy zwane cylindrem.
\par Wszystko rozmywa\'b3o si\'ea we mgle. Przesz\'b3o\'9c\'e6 wymazy\-wano, o fakcie wymazania zapominano, i k\'b3amstwo sta\-wa\'b3o si\'ea prawd\'b9. Tylko raz w \'bfyciu - i, co najistotniejsze, po ca\'b3ym wydarzeniu - mia\'b3 w r\'ea
ku konkretny, namacalny dow\'f3d fa\'b3szerstwa. Trzyma\'b3 go w palcach przez trzydzie\-\'9cci sekund. Zdarzy\'b3o si\'ea to chyba w 1973 roku - w ka\'bfdym razie mniej wi\'eacej wtedy, gdy rozsta\'b3 si\'ea z Katherine. Ale znacz\'b9ca data by\'b3
a o siedem czy osiem lat wcze\'9cniejsza.
\par Ca\'b3a historia rozpocz\'ea\'b3a si\'ea w po\'b3owie lat sze\'9c\'e6dziesi\'b9\-tych, w okresie wielkich czystek, kiedy to raz na zawsze rozprawiono si\'ea z faktycznymi przyw\'f3dcami Rewolucji. Do roku 1970 nie osta\'b3 si\'ea \'bfaden opr\'f3
cz Wielkiego Brata. Wszystkich zdemaskowano jako zdrajc\'f3w i kontrrewolu\-cjonist\'f3w. Goldstein zbieg\'b3 i gdzie\'9c si\'ea ukrywa\'b3; z innych cz\'ea\'9c\'e6 po prostu znik\'b3a, a wi\'eakszo\'9c\'e6 zosta\'b3
a stracona po jawnych pokazowych procesach, na kt\'f3rych wszyscy przyznali si\'ea do zarzucanych im zbrodni. W\'9cr\'f3d garstki ocala\'b3ych znajdowali si\'ea trzej dzia\'b3
acze o nazwiskach Jones, Aaronson i Rutherford. Aresztowano ich chyba w 1965 roku. Jak to si\'ea cz\'easto zdarza\'b3o, znikn\'eali na rok albo d\'b3u\'bfej; nikt nie wiedzia\'b3, czy jeszcze \'bfyj\'b9, kiedy nagle pojawili .si\'ea na sali s\'b9
dowej, aby - zgodnie z przyj\'eat\'b9 praktyk\'b9 - z\'b3o\'bfy\'e6 inkryminuj\'b9ce ich samych zeznania. Przyznali si\'ea do wchodzenia w konszachty z wrogiem (w owym czasie, podobnie jak teraz, wrogiem by\'b3a Eurazja), sprzeniewierzenia funduszy pa\'f1
stwowych, zamordowania wielu wybitnych cz\'b3onk\'f3w Partii, spiskowania przeciwko kierownictwu Wielkiego Brata na d\'b3ugo przed wybuchem Rewolucji oraz do prowadzenia akcji sabota\'bfowej, w wy\-niku kt\'f3rej setki tysi\'eacy os\'f3b ponios\'b3y \'9c
mier\'e6. Po tej spowiedzi amnestionowano ich, przyj\'eato z powrotem do Partii i przydzielono im wa\'bfne na poz\'f3r stanowiska, faktycznie b\'ead\'b9ce tylko synekurami. Po kolei napisali do \'84The Times\'94 s\'b9\'bfniste, \'b3zawe artyku\'b3y, w kt
\'f3rych roz\-trz\'b9sali przyczyny swojej zdrady i obiecywali naprawi\'e6 wyrz\'b9dzone z\'b3o.
\par W jaki\'9c czas p\'f3\'9fniej Winston ujrza\'b3 wszystkich trzech w kafejce Pod Kasztanem. Pami\'eata\'b3 l\'eakliw\'b9 fascynacj\'ea, z jak\'b9 przypatrywa\'b3 si\'ea im k\'b9tem oka. Byli o wiele starsi od niego - relikty dawnego \'9cwiata, w\'b3a\'9c
ciwie ostatnie legen\-darne postacie z wczesnych, bohaterskich lat Partii - i wci\'b9\'bf otoczeni lekko tylko zmursza\'b3ym nimbem s\'b3awy jako uczestnicy walki podziemnej i wojny domowej. Winstonowi zdawa\'b3o si\'ea - cho\'e6 ju\'bf w\'f3
wczas fakty i daty traci\'b3y ostro\'9c\'e6 - \'bfe zna\'b3 ich nazwiska znacznie wcze\'9cniej, ni\'bf us\'b3ysza\'b3 o Wielkim Bracie. Ale byli r\'f3wnie\'bf zbrod\-niarzami, wrogami, pariasami, kt\'f3rych nie powinna omi\-n\'b9\'e6 likwidacja w ci\'b9
gu najbli\'bfszego roku, mo\'bfe dw\'f3ch lat. Nikt, kto raz wpad\'b3 w r\'eace Policji My\'9cli, nie uchodzi\'b3 z \'bfyciem. Byli trupami czekaj\'b9cymi na odes\'b3anie do grobu.
\par S\'b9siednie stoliki sta\'b3y puste. Nawet samo przebywanie w pobli\'bfu takich ludzi by\'b3o g\'b3upot\'b9. Siedzieli w milczeniu nad szklankami d\'bfinu zaprawionego go\'9fdzikami, specjal\-no\'9cci\'b9 lokalu. Najwi\'eaksze wra\'bfenie zrobi\'b3
na Winstonie wygl\'b9d Rutherforda. By\'b3 to niegdy\'9c g\'b3o\'9cny karykaturzys\-ta, kt\'f3rego jadowite rysunki pomog\'b3y rozbudzi\'e6 \'9cwiado\-mo\'9c\'e6 mas jeszcze przed Rewolucj\'b9. Nawet teraz ukazywa\-\'b3y si\'ea z rzadka w \'84The Times
\'94. Jednak\'bfe te obecne, mimo i\'bf stanowi\'b3y kontynuacj\'ea dawnego stylu Rutherforda, by\'b3y dziwnie martwe i nieprzekonuj\'b9ce. Wci\'b9\'bf powtarza\'b3y si\'ea w nich te same oklepane motywy: rudery, g\'b3oduj\'b9
ce dzieci, walki uliczne i kapitali\'9cci w cylindrach, z kt\'f3rymi nie rozstawali si\'ea nawet na barykadach - nieustaj\'b9ca, beznadziejna pr\'f3ba powrotu do przesz\'b3o\'9cci. Rutherford by\'b3 monstrualnych rozmiar\'f3w cz\'b3owiekiem z grzyw\'b9
siwych, pozlepianych w\'b3os\'f3w, worami pod oczyma, o twarzy poznaczonej bruzdami i grubych, murzy\'f1skich wargach. Kiedy\'9c musia\'b3 odznacza\'e6 si\'ea niesamowit\'b9 si\'b3\'b9, lecz teraz jego pot\'ea\'bfne cia\'b3o garbi\'b3o si\'ea, wybrzusza
\'b3o, rozlewa\'b3o i roz\'b3azi\'b3o na wszystkie strony. Patrz\'b9c na niego trudno si\'ea by\'b3o oprze\'e6 wra\'bfeniu, \'bfe zaraz ca\'b3y si\'ea rozpadnie niczym zwietrza\'b3y od\'b3am skalny.
\par Dochodzi\'b3a godzina pi\'eatnasta; spokojna pora. Winston nie pami\'eata\'b3 ju\'bf, dlaczego znalaz\'b3 si\'ea w kafejce tak wcze\'9cnie. Lokal by\'b3 prawie pusty. Z teleekran\'f3w s\'b9czy\'b3a si\'ea jaka\'9c metaliczna muzyka. Trzej m\'ea\'bfczy\'9f
ni siedzieli w rogu sali, niemal bez ruchu i nie odzywaj\'b9c si\'ea s\'b3owem. Kelner, nie proszony, poda\'b3 im nowe szklanki d\'bfinu. Przed sob\'b9 mieli szachownic\'ea z rozstawionymi figurami, ale dot\'b9d nie rozpocz\'eali partii. Wtem co\'9c
dziwnego sta\'b3o si\'ea z teleekranem i trwa\'b3o chyba z p\'f3\'b3 minuty. Zmieni\'b3a si\'ea nie tylko melodia, ale tak\'bfe charakter muzyki. Wkrad\'b3a si\'ea w ni\'b9 - a\'bf trudno to opisa\'e6 - jaka\'9c dziwaczna, fa\'b3szywa, skrzecz\'b9
ca i szydercza nuta, dos\'b3ownie ociekaj\'b9ca \'bf\'f3\'b3ci\'b9, po czym jaki\'9c g\'b3os za\'9cpiewa\'b3:
\par }{\f0
\par Pod konarami kasztana
\par }{\f35 Pan sprzeda\'b3 mnie, a ja pana;
\par }{\f0 Ich pogrzebano, a my od rana
\par Pod konarami kasztana.
\par
\par }{\f35 Trzej m\'ea\'bfczy\'9fni ani drgn\'eali. Ale gdy Winston zn\'f3w zerkn\'b9\'b3 na zniszczon\'b9 twarz Rutherforda, zobaczy\'b3, \'bfe jego oczy s\'b9 mokre od \'b3ez. I dopiero teraz dostrzeg\'b3, i a\'bf si\'ea wzdrygn\'b9\'b3, cho\'e6 nie wiedzia
\'b3 dlaczego, i\'bf Aaronson i Rutherford maj\'b9 z\'b3amane nosy.
\par Nied\'b3ugo potem wszystkich trzech zn\'f3w aresztowano. Podobno natychmiast po zwolnieniu zacz\'eali od nowa spiskowa\'e6. W trakcie drugiego procesu raz jeszcze przy\-znali si\'ea do swoich dawnych zbrodni i do ca\'b3ego szeregu \'9cwie\'bfo pope\'b3
nionych. Zostali straceni, a ich los od\-notowano w partyjnych kronikach jako ostrze\'bfenie dla przysz\'b3ych pokole\'f1. Mniej wi\'eacej pi\'ea\'e6 lat p\'f3\'9fniej, w 1973 roku, rozwijaj\'b9c rulon dokument\'f3w, kt\'f3ry wypad\'b3
na jego biurko z rury pneumatycznej, Winston znalaz\'b3 w\'9cr\'f3d nich zwitek papieru; kto\'9c najwyra\'9fniej do\'b3\'b9czy\'b3 go do innych, a p\'f3\'9fniej zapomnia\'b3 usun\'b9\'e6. Jedno spojrzenie wystarczy\'b3o, aby Winston u\'9cwiadomi\'b3
sobie wag\'ea od\-krycia. By\'b3a to po\'b3owa strony wyrwanej z numeru \'84The Times\'94 sprzed dziewi\'eaciu lat - g\'f3rna po\'b3owa, a wi\'eac opa\-trzona dat\'b9 - na kt\'f3rej widnia\'b3o zdj\'eacie delegacji przeby\-waj\'b9cej w Nowym Jorku w zwi
\'b9zku z jak\'b9\'9c partyjn\'b9 uroczysto\'9cci\'b9. W samym \'9crodku grupy stali Jones, Aaron\-son i Rutherford. Nie mog\'b3o by\'e6 mowy o pomy\'b3ce; zreszt\'b9 podpis pod zdj\'eaciem wymienia\'b3 ich nazwiska.
\par Niezwyk\'b3o\'9c\'e6 dokumentu polega\'b3a na tym, \'bfe podczas obu proces\'f3w wszyscy trzej zeznali, i\'bf akurat tego dnia byli na terytorium Eurazji. Z tajnego lotniska w Kanadzie polecieli na Syberi\'ea, gdzie spotkali si\'ea z cz\'b3
onkami Sztabu Generalnego Armii Eurazjatyckiej i zdradzili im wa\'bfne tajemnice wojskowe. Data utkwi\'b3a Winstonowi w pami\'ea\-ci, gdy\'bf w\'b3a\'9cnie w \'f3w dzie\'f1 wypada\'b3o letnie przesilenie; te same informacje znalaz\'b3y si\'ea
zapewne w dziesi\'b9tkach innych \'9fr\'f3de\'b3. Wniosek nasuwa\'b3 si\'ea jeden: zeznania by\'b3y fa\'b3szywe.
\par To, samo w sobie, trudno uzna\'e6 za rewelacj\'ea. Winston dawno ju\'bf przesta\'b3 wierzy\'e6, \'bfe ludzie likwidowani podczas czystek naprawd\'ea pope\'b3nili zarzucane im zbrodnie. Ale po raz pierwszy mia\'b3 w r\'eaku namacalny dow\'f3
d: skrawek zniszczonej przesz\'b3o\'9cci, kt\'f3ry - podobnie jak skamielina znaleziona w niew\'b3a\'9cciwej warstwie geologicznej mo\'bfe obali\'e6 naukow\'b9 teori\'ea - wystarczy\'b3by, aby zniszczy\'e6 Parti\'ea, gdyby jakim\'9c cudem uda\'b3o si\'ea
go og\'b3osi\'e6 i wy\-t\'b3umaczy\'e6 \'9cwiatu jego sens.
\par Nie przerwa\'b3 pracy. Ledwo ujrza\'b3 zdj\'eacie i zda\'b3 sobie spraw\'ea z jego wagi, natychmiast przykry\'b3 je kartk\'b9 papieru. Na szcz\'ea\'9ccie, kiedy rozwija\'b3 skrawek przed teleekranem, trzyma\'b3 go do g\'f3ry nogami.
\par Opar\'b3 notatnik na kolanie i odsun\'b9\'b3 krzes\'b3o do ty\'b3u, \'bfeby znale\'9f\'e6 si\'ea jak najdalej od teleekranu. Utrzymanie nieprzeniknionego wyrazu twarzy nie nastr\'eacza\'b3o specjal\-nych trudno\'9cci; nad oddechem te\'bf umia\'b3 panowa
\'e6, cho\'e6 wymaga\'b3o to pewnego wysi\'b3ku; nie potrafi\'b3 jednak zwol\-ni\'e6 przyspieszonego bicia serca, a wiedzia\'b3, \'bfe teleekran jest dostatecznie czu\'b3y, aby je wychwyci\'e6. Odczeka\'b3 dziesi\'ea\'e6 minut, ca\'b3y czas cierpi\'b9
c katusze z obawy, \'bfe nagle wydarzy si\'ea co\'9c, co go zdradzi - na przyk\'b3ad nag\'b3y przeci\'b9g zdmuchnie papiery z biurka. Po czym zgarn\'b9\'b3 zdj\'eacie, nie ogl\'b9daj\'b9c go wi\'eacej, wraz z jakimi\'9c brudnopisami i wrzuci\'b3
do luki pami\'eaci. Minut\'ea p\'f3\'9fniej praw\-dopodobnie obr\'f3ci\'b3o si\'ea w popi\'f3\'b3.
\par Wydarzy\'b3o si\'ea to dziesi\'ea\'e6 czy jedena\'9ccie lat temu. Dzi\'9c najpewniej zachowa\'b3by zdj\'eacie. Dziwne, ale fakt, \'bfe trzyma\'b3 je w palcach, nadal wydawa\'b3 mu si\'ea istotny, cho\'e6 zar\'f3wno zdj\'eacie, jak i to, co przedstawia\'b3
o, by\'b3y jedynie odleg\'b3ym wspomnieniem. Czy\'bf pi\'ea\'9c\'e6 Partii s\'b3abiej zacis\-ka\'b3a si\'ea na przesz\'b3o\'9cci tylko dlatego, \'bfe pewien zniszczony ju\'bf dow\'f3d istnia\'b3 przed laty?
\par Dzi\'9c zdj\'eacie, nawet gdyby uda\'b3o si\'ea je wydoby\'e6 jako\'9c z popio\'b3\'f3w, mog\'b3o nie stanowi\'e6 \'bfadnego dowodu. Ju\'bf w\'f3wczas, kiedy dokona\'b3 swojego odkrycia, Oceania nie prowadzi\'b3a wojny z Eurazj\'b9, a zatem wed\'b3
ug obowi\'b9zuj\'b9\-cej wersji trzej straceni dzia\'b3acze niew\'b9tpliwie zdradzili tajemnice swojej ojczyzny agentom Wsch\'f3dazji. Od tego czasu nast\'b9pi\'b3y kolejne zmiany sojuszy - dwie, trzy, sam nie by\'b3 pewien ile. Zeznania, zapewne ka\'bf
dorazowo przerabiano, a\'bf w ko\'f1cu rzeczywiste fakty i daty straci\'b3y jakiekolwiek znaczenie. Przesz\'b3o\'9c\'e6 nie tylko si\'ea zmienia\'b3a, lecz zmienia\'b3a si\'ea nieustannie. Uczucie pogr\'b9\'bfenia si\'ea w koszmarze pot\'eagowa\'b3a w Win
stonie niemo\'bfno\'9c\'e6 zro\-zumienia dlaczego podj\'eato si\'ea tego gigantycznego szalbierstwa. Natychmiastowe korzy\'9cci p\'b3yn\'b9ce z fa\'b3szo\-wania przesz\'b3o\'9cci by\'b3y ewidentne, lecz zasadnicza przy\-czyna fa\'b3szerstw pozostawa\'b3
a dla niego zagadk\'b9. Zn\'f3w uj\'b9\'b3 pi\'f3ro i napisa\'b3:
\par }{\f0
\par Rozumiem JAK; nie rozumiem DLACZEGO
\par
\par }{\f35 Zacz\'b9\'b3 si\'ea zastanawia\'e6, zreszt\'b9 nie po raz pierwszy, czy przypadkiem nie postrada\'b3 zmys\'b3\'f3w. Mo\'bfe wariat to po prostu cz\'b3onek jednoosobowej mniejszo\'9cci. Niegdy\'9c oznak\'b9 szale\'f1stwa by\'b3o upieranie si\'ea,
\'bfe ziemia obraca si\'ea wok\'f3\'b3 s\'b3o\'f1ca; dzi\'9c wiara, \'bfe przesz\'b3o\'9c\'e6 jest niezmienna. Mo\'bfe tylko on jeden wierzy\'b3 w niezmienno\'9c\'e6 przesz\'b3o\'9cci; je\'9cli tak, by\'b3 wariatem. My\'9cl ta nie sprawi\'b3
a mu specjalnej przykro\'9cci - bardziej si\'ea l\'eaka\'b3 tego, \'bfe mo\'bfe nie mie\'e6 racji.
\par Wzi\'b9\'b3 do r\'eaki szkolny podr\'eacznik historii i popatrzy\'b3 na portret Wielkiego Brata na frontyspisie. Z miejsca prze\-szy\'b3 go hipnotyzuj\'b9cy wzrok wodza. Mia\'b3 wra\'bfenie, jakby mia\'bfd\'bfy\'b3a go potworna si\'b3a, jakby co\'9c
wdziera\'b3o si\'ea do jego m\'f3zgu, napawa\'b3o og\'b3upiaj\'b9cym l\'eakiem, niemal zmusza\'b3o do odrzucenia \'9cwiadectwa zmys\'b3\'f3w. Pewnego dnia Partia og\'b3osi, \'bfe dwa i dwa to pi\'ea\'e6, i wszyscy b\'ead\'b9 musieli w to uwierzy\'e6. Pr
\'eadzej czy p\'f3\'9fniej w\'b3a\'9cnie do tego dojdzie; taki krok by\'b3 logicznym nast\'eapstwem dotych\-czasowej linii. Ideologia Partii negowa\'b3a po\'9crednio nie tylko \'9cwiadectwo zmys\'b3\'f3w, lecz samo istnienie \'9cwiata zewn\'ea
trznego. Za najwi\'eaksz\'b9 herezj\'ea uznawano zdrowy rozs\'b9dek. Najbardziej przera\'bfa\'b3o nawet nie to, \'bfe mog\'b9 zabi\'e6 cz\'b3owieka za odmienno\'9c\'e6 pogl\'b9d\'f3w, lecz \'bfe mog\'b9 mie\'e6 racj\'ea. Bo przecie\'bf sk\'b9d naprawd\'ea
wiadomo, \'bfe dwa i dwa to cztery? Lub \'bfe istnieje si\'b3a grawitacji? Albo \'bfe przesz\'b3o\'9c\'e6 jest niezmienna? Je\'9cli zar\'f3wno przesz\'b3o\'9c\'e6, jak i \'9cwiat zewn\'eatrzny istniej\'b9 wy\'b3\'b9cznie w naszym umy\'9cle, a umys\'b3 mo
\'bfna kontrolowa\'e6 - co wtedy?
\par Ale\'bf nie! Nagle w Winstona wst\'b9pi\'b3a nowa otucha. Twarz O'Briena, nie przywo\'b3ana \'bfadnymi skojarzeniami, stan\'ea\'b3a mu w my\'9clach. Czu\'b3, z wi\'eaksz\'b9 pewno\'9cci\'b9 ni\'bf dotychczas, \'bfe O'Brien jest jego sprzymierze\'f1
cem. Pisa\'b3 dla O'Briena - do O'Briena: pami\'eatnik by\'b3 jakby nie ko\'f1cz\'b9cym si\'ea listem, kt\'f3rego nikt nigdy nie przeczyta, lecz fakt, \'bfe adresowany jest do konkretnej osoby, wp\'b3ywa na jego kszta\'b3t.
\par Partia \'bf\'b9da\'b3a, aby odrzuci\'e6 \'9cwiadectwo w\'b3asnych oczu i uszu. Taki by\'b3 jej podstawowy, najwa\'bfniejszy rozkaz. Winstona ogarn\'ea\'b3o przygn\'eabienie na my\'9cl o zwr\'f3conej przeciwko niemu ogromnej pot\'eadze Partii, o \'b3atwo
\'9cci, z jak\'b9 ka\'bfdy partyjny intelektualista pokona\'b3by go w dys\-pucie, pos\'b3uguj\'b9c si\'ea subtelnymi argumentami, kt\'f3rych on nie potrafi\'b3by nawet zrozumie\'e6, a c\'f3\'bf dopiero ode\-prze\'e6. A jednak mia\'b3 s\'b3uszno\'9c\'e6
! To oni byli w b\'b3\'eadzie, nie on. Nale\'bfy broni\'e6 tego, co oczywiste i prawdziwe, mniejsza, \'bfe naiwne. Truizmy nie k\'b3ami\'b9, na nich nale\'bfy si\'ea opiera\'e6! Realny \'9cwiat istnieje, jego prawa si\'ea nie zmieniaj\'b9. Kamienie s\'b9
twarde, woda jest mokra, przed\-miot nie podtrzymywany spada w kierunku \'9crodka ci\'ea\'bf\-ko\'9cci Ziemi. Z poczuciem, \'bfe zwraca si\'ea do O'Briena i \'bfe zapisuje niezmiernie wa\'bfny aksjomat, zanotowa\'b3:
\par }{\f0
\par }{\f35 Wolno\'9c\'e6 oznacza prawo do twierdzenia, \'bfe dwa i dwa to cztery. Z niego wynika reszta.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 8
\par
\par
\par }{\f0 Z jaki}{\f35 ej\'9c klatki schodowej wydobywa\'b3 si\'ea na ulic\'ea zapach palonej kawy - prawdziwej kawy, nie Kawy Zwyci\'eastwa. Winston zatrzyma\'b3 si\'ea mimo woli. Przez kilka sekund zn\'f3w przebywa\'b3 w na p\'f3\'b3 zapomnianym \'9c
wiecie dzieci\'f1stwa. Potem drzwi zatrzasn\'ea\'b3y si\'ea z hukiem i zapach znik\'b3 tak raptownie jak urywa si\'ea d\'9fwi\'eak.
\par Winston przemaszerowa\'b3 ulicami kilka kilometr\'f3w i owrzodzona noga dokucza\'b3a mu coraz silniej. Po raz drugi w ci\'b9gu trzech tygodni nie poszed\'b3 wieczorem do \'9cwietlicy osiedlowej - nierozwa\'bfny krok, gdy\'bf na pewno dok\'b3
adnie sprawdzano, kto jest obecny. Uwa\'bfano, \'bfe cz\'b3onek Partii nie powinien mie\'e6 wolnego czasu i dop\'f3ki nie po\'b3o\'bfy si\'ea spa\'e6, ani chwili przebywa\'e6 sam. Kiedy nie pracowa\'b3, nie jad\'b3 lub nie spa\'b3, mia\'b3 obowi\'b9
zek uczestniczy\'e6 w \'bfyciu zbiorowym swojej spo\'b3eczno\'9cci; robienie czegokolwiek, co zdradza\'b3o zami\'b3owanie do samotnictwa - cho\'e6by p\'f3j\'9ccie na spacer w pojedynk\'ea - uchodzi\'b3o za niebezpieczne. Nawet istnia\'b3
na to w nowomowie od\-powiedni termin: sobizm, oznaczaj\'b9cy sk\'b3onno\'9c\'e6 do in\-dywidualizmu i ekscentryczno\'9cci. Ale tego popo\'b3udnia, gdy Winston wyszed\'b3 z ministerstwa, skusi\'b3o go wonne kwietniowe powietrze. Niebo mia\'b3
o cieplejszy odcie\'f1 b\'b3\'eakitu ni\'bf kiedykolwiek w tym roku i nagle my\'9cl o d\'b3ugim wieczorze w ha\'b3a\'9cliwej \'9cwietlicy, o uczest\-niczeniu w nudnych, m\'eacz\'b9cych grach i s\'b3uchaniu od\-czyt\'f3w w sztucznej atmosferze kole\'bfe
\'f1stwa podsycanej d\'bfinem, wyda\'b3a mu si\'ea nie do zniesienia. Niewiele my\'9cl\'b9c, min\'b9\'b3 przystanek i zag\'b3\'eabi\'b3 si\'ea w labirynt londy\'f1skich ulic: najpierw skierowa\'b3 si\'ea na po\'b3udnie, potem na wsch\'f3d, potem zn\'f3
w na p\'f3\'b3noc; gubi\'b3 si\'ea w nie znanych dziel\-nicach i nawet nie zastanawia\'b3 nad tym, dok\'b9d idzie.
\par \'84Je\'9cli jest jakakolwiek nadzieja - zanotowa\'b3 niedawno w pami\'eatniku - spoczywa w prolach\'94. S\'b3owa te wci\'b9\'bf powraca\'b3y w jego my\'9clach: stwierdzenie jakby mistycznej prawdy, a zarazem oczywisty absurd. Znajdowa\'b3 si\'ea po\'9cr
\'f3d brunatnych slums\'f3w ci\'b9gn\'b9cych si\'ea na p\'f3\'b3nocny wsch\'f3d od dawnego dworca Saint Pancras. Szed\'b3 po brukowanej kocimi \'b3bami uliczce jednopi\'eatrowych dom\-k\'f3w o odrapanych i dziwnie podobnych do mysich nor bramach wychodz
\'b9cych bezpo\'9crednio na chodnik. Miejs\-cami na bruku sta\'b3y ka\'b3u\'bfe brudnej wody. Przez ciemne bramy i w\'b9skie zau\'b3ki po obu stronach ulicy przelewa\'b3y si\'ea zbite t\'b3
umy - dziewczyny w kwiecie wieku z wulgarnie umalowanymi ustami, uganiaj\'b9cy si\'ea za nimi m\'b3odzie\'f1cy, rozd\'eate, oci\'ea\'bfa\'b3e baby, w jakie dziewczyny przeistocz\'b9 si\'ea za lat dziesi\'ea\'e6, zgarbieni starcy pow\'b3\'f3cz\'b9
cy niemrawo nogami oraz obdarte, bose dzieciaki, kt\'f3re tapla\'b3y si\'ea w ka\'b3u\'bfach i pierzcha\'b3y na gniewny krzyk matek. Jedna czwarta okien by\'b3a bez szyb i zabita deskami. Wi\'eakszo\'9c\'e6 ludzi nie zwraca\'b3
a na Winstona uwagi; zaledwie par\'ea os\'f3b przypatrywa\'b3o mu si\'ea z ostro\'bfnym zaciekawieniem. Dwie monstrualnych rozmiar\'f3w baby w fartuchach, z r\'eakami barwy ceg\'b3y z\'b3o\'bfonymi na piersiach, rozmawia\'b3y przed jedn\'b9
z bram. Winstona dolecia\'b3y strz\'eapy ich rozmowy.
\par - Wi\'eac m\'f3wi\'ea tej idiotce, gadaj se zdrowa. Ale na moim miejscu zrobi\'b3aby\'9c to samo. Lepiej si\'ea nie wtr\'b9caj. Ty masz w\'b3asne k\'b3opoty, a ja w\'b3asne. Tak jej powiedzia\'b3am!
\par - \'8cwi\'eata prawda! - zawo\'b3a\'b3a druga. - Ka\'bfdy ma w\'b3asne k\'b3opoty!
\par Podniesione g\'b3osy umilk\'b3y nagle. Kiedy przechodzi\'b3 obok, kobiety obserwowa\'b3y go we wrogim milczeniu. Cho\'e6 mo\'bfe ich milczenie by\'b3o nie tyle wrogie, ile czujne; zesztywnia\'b3yby tak samo, gdyby mija\'b3o je obce zwierz\'ea
. Granatowy kombinezon cz\'b3onka Partii musia\'b3 przed\-stawia\'e6 rzadki widok w tej cz\'ea\'9cci miasta. Prawd\'ea m\'f3wi\'b9c, odwiedzanie takich miejsc nie by\'b3o zbyt rozs\'b9dne, chyba \'bfe mia\'b3o si\'ea jaki\'9c
konkretny interes. Winston wiedzia\'b3, \'bfe gdyby natkn\'b9\'b3 si\'ea na patrol, policjanci mogliby go za\-trzyma\'e6. \'84Poka\'bfcie dokumenty, towarzyszu. Co tu robi\-cie? O kt\'f3rej wyszli\'9ccie z pracy? Kt\'f3r\'eady zwykle wracacie do domu?
\'94 - i tak dalej. Powr\'f3t do domu odmienn\'b9 tras\'b9 nie by\'b3 zabroniony, lecz kto\'9c przy\'b3apany na tym niechyb\-nie zwr\'f3ci\'b3by na siebie uwag\'ea Policji My\'9cli. Nagle na ca\'b3ej ulicy wybuch\'b3 tumult. Ze wszystkich \\stron posypa
\'b3y si\'ea ostrzegawcze wrzaski. Ludzie pierz\-chali do bram niczym sp\'b3oszone kr\'f3liki. Z bramy tu\'bf przed Winstonem wyskoczy\'b3a jaka\'9c m\'b3oda kobieta, po\-rwa\'b3a dziecko bawi\'b9ce si\'ea w ka\'b3u\'bfy, zakry\'b3a je fartuchem i zn\'f3
w znikn\'ea\'b3a w bramie, wszystko w u\'b3amku sekundy. W tej samej chwili z bocznej alejki wy\'b3oni\'b3 si\'ea m\'ea\'bfczyzna w czarnym ubraniu pofa\'b3dowanym jak harmonia i przebie\-gaj\'b9c obok Winstona krzykn\'b9\'b3:
\par - Par\'f3wa! Cz\'b3owieku, uwa\'bfaj! Ju\'bf leci! Padnij na ziemi\'ea! \'84Par\'f3wami\'94 prole nazywali pociski rakietowe. Winston natychmiast rzuci\'b3 si\'ea na bruk. Prole niemal nigdy si\'ea nie mylili w swoich ostrze\'bfeniach. Jaki\'9c sz\'f3
sty zmys\'b3 podpowiada\'b3 im kilka sekund wcze\'9cniej, \'bfe nadlatuje pocisk, aczkolwiek rakiety porusza\'b3y si\'ea z ponadd\'9fwi\'eakow\'b9 pr\'eadko\'9cci\'b9. Winston przykry\'b3 r\'eakami g\'b3ow\'ea. Rozleg\'b3 si\'ea huk, od kt\'f3rego a\'bf
zatrz\'eas\'b3a si\'ea ziemia; m\'ea\'bfczyzna poczu\'b3, jak co\'9c drobnego spada mu na plecy. Kiedy wsta\'b3, przekona\'b3 si\'ea, \'bfe ca\'b3y jest posypany od\'b3amkami szk\'b3a z najbli\'bfszego okna.
\par Ruszy\'b3 przed siebie. Dwie\'9ccie metr\'f3w dalej pocisk zniszczy\'b3 kilka dom\'f3w. Pi\'f3ropusz czarnego dymu pi\'b9\'b3 si\'ea wysoko w niebo, a ni\'bfej rozpo\'9cciera\'b3a chmura bia\'b3ego py\'b3u; Winston dojrza\'b3 w niej sylwetki ludzi gromadz
\'b9cych si\'ea wok\'f3\'b3 ruin. Na chodniku przed nim le\'bfa\'b3a kupka gruzu, po\'9crodku kt\'f3rej co\'9c si\'ea czerwieni\'b3o. Kiedy pod\-szed\'b3 bli\'bfej, ujrza\'b3 oderwan\'b9 ludzk\'b9 d\'b3o\'f1. Z kikuta la\'b3a si\'ea krew, lecz sama d\'b3o
\'f1 by\'b3a ca\'b3a, i tak dok\'b3adnie pokryta bia\'b3ym py\'b3em, \'bfe wygl\'b9da\'b3a jak gipsowy odlew.
\par Kopn\'b9\'b3 paskudztwo do rynsztoku, po czym - dla omini\'eacia t\'b3umu - skr\'eaci\'b3 w prawo w boczn\'b9 uliczk\'ea. Po kilku minutach znalaz\'b3 si\'ea poza obszarem dotkni\'eatym eksplozj\'b9; tu n\'eadzne, rojne \'bfycie uliczne toczy\'b3o si\'ea
tak, jakby nic si\'ea nie sta\'b3o. Dochodzi\'b3a dwudziesta i w ucz\'easz\-czanych przez proli piwosklepach (zwanych przez nich \'84piwiarniami\'94) panowa\'b3 t\'b3ok. Zza brudnych, rozko\'b3ysa\-nych wahad\'b3owych drzwi zalatywa\'b3
o moczem, trocinami i skwa\'9cnia\'b3ym piwem. W p\'b3ytkim zau\'b3ku mi\'eadzy domami sta\'b3o trzech proli zbitych w ciasn\'b9 gromadk\'ea - ten w \'9crodku trzyma\'b3 z\'b3o\'bfon\'b9 gazet\'ea, kt\'f3r\'b9
wszyscy bacznie studiowali. Zanim Winston zbli\'bfy\'b3 si\'ea na tyle, aby ujrze\'e6 twarze, domy\'9cli\'b3 si\'ea napi\'eacia m\'ea\'bfczyzn po uk\'b3adzie ich cia\'b3. Musieli czyta\'e6 jakie\'9c niezwykle wa\'bfne wiadomo\'9cci.
\par Kiedy dzieli\'b3o go od nich zaledwie kilka krok\'f3w, prole nagle odskoczyli od siebie; dwaj byli wyra\'9fnie w\'9cciekli. Przez chwil\'ea wygl\'b9da\'b3o nawet na to, \'bfe dojdzie mi\'eadzy nimi do bitki.
\par - Cholera jasna, g\'b3uchy jeste\'9c czy co?! Ile razy mam ci powtarza\'e6, \'bfe od czternastu miesi\'eacy nie wygra\'b3 \'bfaden numer zako\'f1czony si\'f3demk\'b9!
\par - A w\'b3a\'9cnie \'bfe wygra\'b3!
\par - G\'f3wno! Od dw\'f3ch lat zapisuj\'ea ka\'bfdy numer, regular\-nie jak w zegarku. I m\'f3wi\'ea ci, \'bfe nie pad\'b3a \'bfadna liczba...
\par - W\'b3a\'9cnie \'bfe si\'f3demka wygra\'b3a! Kurwa, pami\'eatam nawet ko\'f1c\'f3wk\'ea: cztery zero siedem. By\'b3o to w lutym, drugiej niedzieli lutego...
\par - W lutym?! Takiego wa\'b3a! Mam zapisane wszystkie numery i m\'f3wi\'ea ci, \'bfe \'bfaden...
\par - No ju\'bf, dajcie spok\'f3j! - wtr\'b9ci\'b3 trzeci.
\par Chodzi\'b3o o Loteri\'ea. Uszed\'b3szy jakie\'9c trzydzie\'9cci met\-r\'f3w, Winston spojrza\'b3 za siebie. M\'ea\'bfczy\'9fni z twarzami nabieg\'b3ymi krwi\'b9 wci\'b9\'bf sprzeczali si\'ea zawzi\'eacie. Loteria, w kt\'f3rej co tydzie\'f1 pada\'b3
y olbrzymie wygrane, by\'b3a jedyn\'b9 publiczn\'b9 imprez\'b9 powa\'bfnie traktowan\'b9 przez proli. Prawdopodobnie dla ilu\'9c milion\'f3w stanowi\'b3a g\'b3\'f3wny, je\'9cli nie jedyny sens \'bfycia. By\'b3a ich rado\'9cci\'b9, szale\'f1stwem, odtrutk
\'b9 na codzienno\'9c\'e6, intelektualn\'b9 podniet\'b9. Kiedy rzecz dotyczy\'b3a Loterii, nawet p\'f3\'b3analfabeci dokonywali skomplikowanych oblicze\'f1 i niesamowitych wyczyn\'f3w pami\'eaci. Istnia\'b3o ca\'b3e zbiorowisko ludzi, kt\'f3rzy utrzymy\-
wali si\'ea wy\'b3\'b9cznie ze sprzeda\'bfy system\'f3w, prognoz i amu\-let\'f3w przynosz\'b9cych szcz\'ea\'9ccie. Winston nie mia\'b3 nic wsp\'f3lnego z prowadzeniem Loterii, jako \'bfe podlega\'b3a Ministerstwu Obfito\'9cci, ale orientowa\'b3 si\'ea
, podobnie jak wszyscy cz\'b3onkowie Partii, i\'bf wygrane s\'b9 w wi\'eakszo\'9cci u\'b3ud\'b9. Tylko drobne sumki rzeczywi\'9ccie wyp\'b3acano; g\'b3\'f3wne nagrody przypada\'b3y fikcyjnym osobom. Pomi\'ea\-dzy prowincjami Oceanii nie istnia\'b3
a praktycznie \'bfadna \'b3\'b9czno\'9c\'e6, wi\'eac prawd\'ea \'b3atwo dawa\'b3o si\'ea ukry\'e6.
\par Lecz je\'9cli by\'b3a jakakolwiek nadzieja, spoczywa\'b3a w pro-lach. Tej my\'9cli musia\'b3 si\'ea trzyma\'e6 kurczowo. Uj\'eata w s\'b3owa, brzmia\'b3a rozs\'b9dnie; dopiero gdy patrzy\'b3o si\'ea na postacie spaceruj\'b9ce chodnikami, stawa\'b3a si\'ea
wy\'b3\'b9cznie aktem wiary. Ulica, w kt\'f3r\'b9 skr\'eaci\'b3, opada\'b3a w d\'f3\'b3. Wyda\'b3o mu si\'ea, \'bfe ju\'bf kiedy\'9c by\'b3 w tej okolicy i \'bfe gdzie\'9c w pobli\'bfu biegnie jedna z g\'b3\'f3wnych arterii. Sk\'b9d\'9c dolecia\'b3
go zgie\'b3k podniesionych g\'b3os\'f3w. Ulica zn\'f3w skr\'eaci\'b3a ostro, po czym nagle zako\'f1czy\'b3a si\'ea schodami wychodz\'b9\-cymi na alejk\'ea, w kt\'f3rej sta\'b3o kilka stragan\'f3w ze zwi\'ead\-\'b3ymi warzywami. Teraz dopiero zorientowa
\'b3 si\'ea, gdzie jest. Alejka prowadzi\'b3a do g\'b3\'f3wnej arterii; za najbli\'bfszym rogiem, zaledwie pi\'ea\'e6 minut drogi st\'b9d, mie\'9cci\'b3 si\'ea sklepik z rupieciami, w kt\'f3rym kupi\'b3 zeszyt s\'b3u\'bf\'b9cy mu za pami\'eatnik.
A kilka krok\'f3w dalej sklepik z przyborami pi\'9cmiennymi, gdzie naby\'b3 pi\'f3ro i atrament.
\par Zatrzyma\'b3 si\'ea na moment u szczytu schod\'f3w. Po drugiej stronie alejki ujrza\'b3 obskurn\'b9 piwiarenk\'ea z tak potwornie zakurzonymi szybami, \'bfe wygl\'b9da\'b3y niczym z matowego szk\'b3a. Zgarbiony, ale ruchliwy staruszek, o bia\'b3ych w\'b9
sach nastroszonych jak u raka, pchn\'b9\'b3 wahad\'b3owe drzwi i wszed\'b3 do \'9crodka. Winstonowi przy\-sz\'b3o do g\'b3owy, \'bfe staruszek, na oko co najmniej osiem\-dziesi\'eacioletni, by\'b3 ju\'bf doros\'b3ym cz\'b3owiekiem, kiedy wybuch\'b3a Re
wolucja. On i grono r\'f3wnie s\'eadziwych dziadk\'f3w byli ostatnimi \'b3\'b9cznikami mi\'eadzy \'9cwiatem obecnym a nie istniej\'b9cym \'9cwiatem kapitalizmu. Do Partii nale\'bfa\'b3o niewiele os\'f3b o pogl\'b9dach ukszta\'b3
towanych jeszcze przed Rewolucj\'b9. Starsze pokolenie zosta\'b3o nie\-omal totalnie zlikwidowane podczas wielkich czystek w latach pi\'ea\'e6dziesi\'b9tych i sze\'9c\'e6dziesi\'b9tych, a tych nielicz\-nych, kt\'f3
rzy ocaleli, tak skutecznie sterroryzowano, \'bfe bali si\'ea pisn\'b9\'e6 cho\'e6 s\'b3owo sprzeczne z ideologi\'b9 partyjn\'b9. Je\'9cli ktokolwiek m\'f3g\'b3 mu szczerze opowiedzie\'e6, jakie warunki panowa\'b3y na pocz\'b9
tku stulecia, to jedynie prol. Nagle Winston przypomnia\'b3 sobie akapit, kt\'f3ry przepisa\'b3 z podr\'eacznika historii, i powzi\'b9\'b3 \'9cmia\'b3y pomys\'b3. Wejdzie do piwiarni, nawi\'b9\'bfe znajomo\'9c\'e6 ze starcem i wypyta go o wszystko. Pop
rosi: \'84Opowiedzcie mi o czasach, kiedy byli\'9ccie ch\'b3opcem. Jak si\'ea wtedy \'bfy\'b3o? Lepiej ni\'bf teraz czy gorzej?\'94
\par Szybko, \'bfeby go nie ogarn\'b9\'b3 strach, zbieg\'b3 po schodach i przeszed\'b3 na drug\'b9 stron\'ea alejki. Ten pomys\'b3 to czyste szale\'f1stwo. Nie istnia\'b3o, oczywi\'9ccie, \'bfadne prawo za\-braniaj\'b9ce rozm\'f3
w z prolami i odwiedzania ich lokali, ale by\'b3a to rzecz tak nies\'b3ychana, \'bfe nie mog\'b3a uj\'9c\'e6 uwagi. Wprawdzie gdyby zjawi\'b3 si\'ea patrol, Winston m\'f3g\'b3by si\'ea t\'b3umaczy\'e6, \'bfe nagle zrobi\'b3o mu si\'ea s\'b3
abo, ale pewnie by mu nie uwierzono. Pchn\'b9\'b3 drzwi; ohydny, mdl\'b9cy smr\'f3d skwa\'9cnia\'b3ego piwa uderzy\'b3 go w twarz. Kiedy post\'b9pi\'b3 naprz\'f3d, gwar g\'b3os\'f3w natychmiast przycich\'b3. Czu\'b3, \'bfe wszyscy wpatruj\'b9 si\'ea
w jego granatowy kombinezon. M\'ea\'bfczy\'9fni rzucaj\'b9cy strza\'b3kami do tarczy na ko\'f1cu pomie\-szczenia przerwali gr\'ea na dobre p\'f3\'b3 minuty. Starzec, za kt\'f3rym wszed\'b3 do \'9crodka, sta\'b3 przy barze i spiera\'b3 si\'ea o co\'9c
z barmanem, ros\'b3ym, t\'eagim m\'b3odzie\'f1cem o haczykowa\-tym nosie i pot\'ea\'bfnych, muskularnych r\'eakach. Wok\'f3\'b3 zgromadzi\'b3a si\'ea grupka klient\'f3w; ze szklankami w d\'b3o\-niach obserwowali niezwyk\'b3\'b9 scen\'ea.
\par - Pytam chyba grzecznie, no nie? - denerwowa\'b3 si\'ea
\par starzec, prostuj\'b9c wojowniczo ramiona. - Chcesz mi wm\'f3wi\'e6, \'bfe w ca\'b3ej tej zafajdanej dziurze nie ma ani jednego p\'f3\'b3kwartowego kufelka?
\par }{\f0 - A co to takiego, u licha, }{\f35 p\'f3\'b3kwartowy kufelek? - spyta\'b3 barman, pochylaj\'b9c si\'ea do przodu i opieraj\'b9c czubkami palc\'f3w o kontuar.
\par - Patrzcie, patrzcie! Pracuje jako barman, a nie wie, co to p\'f3\'b3kwartowy kufel! Taki, co mie\'9cci p\'f3\'b3 kwarty! Jedn\'b9 \'f3sm\'b9 galona! Cholera jasna, wszystkiego trzeba ich uczy\'e6! Abecad\'b3a te\'bf pewnie nie znasz, co?
\par - Pierwszy raz s\'b3ysz\'ea o jakich\'9c kwartach i galonach - stwierdzi\'b3 sucho barman. - Podajemy piwo w p\'f3\'b3lit\-rowych i w litrowych szklankach. Takich jak te na p\'f3\'b3ce.
\par - Wola\'b3bym wypi\'e6 p\'f3\'b3 kwarty - upiera\'b3 si\'ea s}{\f0 tarzec.
\par }{\f35 - Co za problem nala\'e6 komu\'9c p\'f3\'b3 kwarty? Kiedy by\'b3em m\'b3ody, nikt nie stosowa\'b3 tych zasranych litr\'f3w.
\par - Kiedy byli\'9ccie m\'b3odzi, my wszyscy jeszcze \'b3azili\'9cmy po drzewach! - za\'bfartowa\'b3 barman zerkaj\'b9c na innych klient\'f3w.
\par Gruchn\'eali \'9cmiechem; prys\'b3 niepok\'f3j wywo\'b3any poja\-wieniem si\'ea Winstona. Rumieniec obla\'b3 pokryt\'b9 siwym zarostem twarz starca. Obr\'f3ci\'b3 si\'ea, mrucz\'b9c co\'9c pod nosem, i wpad\'b3 na Winstona. Ten uj\'b9\'b3 go \'b3
agodnie pod rami\'ea.
\par - Pozw\'f3lcie, \'bfe postawi\'ea wam kolejk\'ea, dziadku -rzek\'b3.
\par - Czemu nie? - odpar\'b3 starzec, zn\'f3w si\'ea prostuj\'b9c. Chyba nie zauwa\'bfy\'b3 granatowego kombinezonu Wins\-tona.
\par - P\'f3\'b3 kwarty piwa! - krzykn\'b9\'b3 zaczepnie do barmana.
\par - P\'f3\'b3 kwarty duplowego!
\par Barman nape\'b3ni\'b3 brunatnym piwem dwie p\'f3\'b3litrowe szklanice z grubego szk\'b3a, kt\'f3re wcze\'9cniej op\'b3uka\'b3 w wiad\-rze stoj\'b9cym pod kontuarem. Piwo by\'b3o jedynym trun\-kiem sprzedawanym w lokalach przeznaczonych dla proli. Obowi
\'b9zywa\'b3 ich zakaz picia d\'bfinu, cho\'e6 w praktyce mogli go zdoby\'e6 bez trudu. Gra w strza\'b3ki zn\'f3w sz\'b3a pe\'b3n\'b9 par\'b9, a gromadka przy barze zacz\'ea\'b3a rozmawia\'e6 o kupo\-nach loteryjnych. Chwilowo zapomniano o obecno\'9c
ci Winstona. Pod oknem Winston zauwa\'bfy\'b3 st\'f3\'b3 zbity z surowych desek, przy kt\'f3rym m\'f3g\'b3 rozmawia\'e6 ze starcem bez obawy, \'bfe kto\'9c ich pods\'b3ucha. Grozi\'b3o to surowymi konsekwencjami, ale przynajmniej w pomiesz\-czeniu nie by
\'b3o teleekranu, o czym si\'ea upewni\'b3 zaraz po wej\'9cciu.
\par - M\'f3g\'b3 mi \'b3obuz nala\'e6 p\'f3\'b3 kwarty - narzeka\'b3 starzec stawiaj\'b9c szklank\'ea i siadaj\'b9c przy stole. - P\'f3\'b3 litra to za ma\'b3o. Nie starcza. A ca\'b3y litr to za du\'bfo. P\'eacherz mi wtedy pu
szcza. I trzeba dwa razy tyle buli\'e6!
\par - Musieli\'9ccie by\'e6 w \'bfyciu \'9cwiadkiem wielkich zmian - zacz\'b9\'b3 go sondowa\'e6 Winston.
\par Starzec powi\'f3d\'b3 bladoniebieskimi oczami po sali; od tarczy, do kt\'f3rej rzucano strza\'b3kami, do baru, a nast\'eapnie od baru do drzwi z napisem \'84WC\'94, zupe\'b3nie jakby my\'9cla\'b3, \'bfe Winston pyta o zmiany, jak\'bfe zasz\'b3
y w piwiarni.
\par - Piwo by\'b3o lepsze - o\'9cwiadczy\'b3 w ko\'f1cu. - I ta\'f1sze! Kiedy by\'b3em m\'b3ody, za kufel lagrowego, zwali\'9cmy je le\'bfakiem, p\'b3aci\'b3o si\'ea cztery pensy. To by\'b3o jeszcze przed wojn\'b9, oczywi\'9c}{\f0 cie.
\par }{\f35 - Przed kt\'f3r\'b9 wojn\'b9?
\par - Wszystkie wojny s\'b9 jednakie. - Starzec podni\'f3s\'b3 szklank\'ea i zn\'f3w wyprostowa\'b3 ramiona. - Zdrowie szanow\-nego pana!
\par Grdyka na chudej szyi poruszy\'b3a si\'ea raptownie w g\'f3r\'ea i w d\'f3\'b3; szklanka opr\'f3\'bfni\'b3a si\'ea. Winston poszed\'b3 do baru i przyni\'f3s\'b3 nast\'eapn\'b9 kolejk\'ea. Starzec jakby zapomnia\'b3 o swoim uprzedzeniu do picia ca\'b3
ego litra.
\par - Jeste\'9ccie o wiele starsi ode mnie - rzek\'b3 Winston. - Zanim ja si\'ea urodzi\'b3em, wy\'9ccie ju\'bf byli doro\'9cli. Pami\'eata\-cie, jak \'bfy\'b3o si\'ea w dawnych czasach, jeszcze przed Rewolucj\'b9. Ludzie w moim wieku w\'b3a\'9c
ciwie nic nie wiedz\'b9 o tamtych latach. Znamy przesz\'b3o\'9c\'e6 tylko z ksi\'b9\-\'bfek, ale to, co w nich pisz\'b9, niekoniecznie musi pokrywa\'e6 si\'ea z prawd\'b9. Ciekaw jestem waszego zdania. Ksi\'b9\'bfki m\'f3wi\'b9, \'bfe warunki \'bf
ycia przed Rewolucj\'b9 w niczym nie przypomina\'b3y obecnych. Pono\'e6 panowa\'b3 tak straszliwy ucisk, taka niesprawiedliwo\'9c\'e6 i bieda, \'bfe trudno to sobie wyobrazi\'e6. Tu, w Londynie, wi\'eakszo\'9c\'e6 mieszka\'f1c\'f3w rodzi\'b3a si\'ea w g
\'b3odzie i w g\'b3odzie umiera\'b3a. Po\'b3owa z nich chodzi\'b3a bez but\'f3w. Pracowali dwana\'9ccie godzin na dob\'ea, w wieku dziewi\'eaciu lat ko\'f1czyli nauk\'ea, spali po dziesi\'ea\'e6 os\'f3b w jednej izbie. A r\'f3wnocze\'9cnie \'bfy\'b3
a garstka ludzi, kilka tysi\'eacy tak zwanych kapitalist\'f3w, kt\'f3rzy byli bogaci i wszechw\'b3adni. Nale\'bfa\'b3o do nich wszystko. Mieszkali w ogromnych, wspania\'b3ych rezydencjach, mieli po trzy\-dziestu s\'b3u\'bf\'b9cych ka\'bfdy, je\'9f
dzili samochodami i cztero-konnymi powozami, pili szampana, nosili cylindry...
\par Starzec nagle si\'ea o\'bfywi\'b3.
\par - Cylindry! - rykn\'b9\'b3. - Zabawne, \'bfe pan o nich wspomina. Bo w\'b3a\'9cnie wczoraj pomy\'9cla\'b3em sobie, sam nie wiem dlaczego, \'bfe ju\'bf od lat nie widzia\'b3em cylindra. Ca\'b3kiem wysz\'b3y z mody. Ostatni raz mia\'b3em na g\'b3
owie cylinder na pogrzebie bratowej. By\'b3o to, dok\'b3adnie nie pami\'eatam, z pi\'ea\'e6dziesi\'b9t lat temu. Oczywi\'9ccie nie mia\'b3em w\'b3asnego, musia\'b3em wypo\'bfyczy\'e6, sam pan rozumie.
\par - Nie tyle interesuj\'b9 mnie cylindry, ile og\'f3lny obraz - wyja\'9cni\'b3 Winston, nie trac\'b9c cierpliwo\'9cci. - Z tego, co wiem, kapitali\'9cci oraz grupa \'bferuj\'b9cych na nich praw\-nik\'f3w, ksi\'ea\'bfy i tym podobnych \'b3otr\'f3
w byli panami \'9cwiata. Wszystko istnia\'b3o dla ich u\'bfytku i wygody. Wy, zwykli ludzie, robotnicy, byli\'9ccie ich niewolnikami. Mogli robi\'e6 z wami, co im si\'ea \'bfywnie podoba\'b3o. Mogli wys\'b3a\'e6 was do Kanady niczym transport byd\'b3a. Je
\'9cli nasz\'b3a ich ochota, mogli sypia\'e6 z waszymi c\'f3rkami. Mogli skaza\'e6 was na ch\'b3ost\'ea tak zwanym batogiem. Musieli\'9ccie zdejmowa\'e6 czapki, kiedy kt\'f3ry\'9c z nich przechodzi\'b3. Za ka\'bfdym kapitalist\'b9 kroczy\'b3a banda lokaj
\'f3w, kt\'f3rzy... Starzec zn\'f3w si\'ea o\'bfywi\'b3.
\par - Lokaje! Ho, ho, tego s\'b3owa te\'bf ju\'bf kop\'ea lat nie s\'b3ysza\'b3em. Lokaje! Ile wspomnie\'f1 nasuwa si\'ea od razu! Pami\'eatam, jak wiele, wiele lat temu zagl\'b9da\'b3em czasem do Hyde Parku w niedzielne popo\'b3udnia, \'bfeby pos\'b3ucha\'e6
m\'f3wc\'f3w. Przemawiali faceci z Armii Zbawienia, katolicy, \'afydzi, Hindusi, najr\'f3\'bfniejsze typy. By\'b3 tam jeden go\'9c\'e6, nazwiska to ju\'bf sobie teraz nie przypomn\'ea, i ten dopiero mia\'b3 gadane! Ani my\'9cla\'b3 przebiera\'e6 w s\'b3
owach. \'84Lokaje! - krzycza\'b3. - Lokaje bur\'bfuazji! Pacho\'b3ki klasy panuj\'b9cej! Paso\'bfyty!\'94 - tak te\'bf ich okre\'9cla\'b3, l \'84hieny\'94; to jeszcze jedno z jego ulubionych okre\'9cle\'f1. Chodzi\'b3o mu oczywi\'9c\-cie o labourzyst\'f3
w, pan rozumie.
\par Winston pomy\'9cla\'b3, \'bfe rozmawiaj\'b9 jak g\'ea\'9c z prosi\'eaciem.
\par - Chcia\'b3bym si\'ea tylko dowiedzie\'e6 jednego - rzek\'b3. -Czy uwa\'bfacie, \'bfe macie teraz wi\'eacej swob\'f3d ni\'bf przed laty? Czy czujecie si\'ea lepiej traktowani? W dawnych czasach bogacze, ci na g\'f3rze...
\par - Izba Lord\'f3w - wtr\'b9ci\'b3 starzec, kt\'f3remu zn\'f3w si\'ea co\'9c przypomnia\'b3o.
\par - Niech b\'eadzie Izba Lord\'f3w. Chcia\'b3bym wiedzie\'e6, czy ci ludzie rzeczywi\'9ccie mogli wami pomiata\'e6 tylko dlatego, \'bfe wy byli\'9ccie biedni, a oni bogaci? Czy naprawd\'ea musieli\'9ccie tytu\'b3owa\'e6 ich \'84ja\'9cnie wielmo\'bf
nymi panami\'94 i \'9cci\'b9ga\'e6 czapki, ilekro\'e6 si\'ea zbli\'bfali?
\par Starzec jakby zamy\'9cli\'b3 si\'ea g\'b3\'eaboko i wypi\'b3 jedn\'b9 czwart\'b9 szklanki, zanim odpowiedzia\'b3.
\par - Tak. Lubili, \'bfeby przynajmniej dotkn\'b9\'e6 palcami daszka. Okaza\'e6 im szacunek. Nie bardzo mi to le\'bfa\'b3o, ale trudno, robi\'b3em jak inni. W\'b3a\'9cciwie nie mia\'b3em wyboru.
\par - Czy rzeczywi\'9ccie tak by\'b3o - pytam o to, co wy\-czyta\'b3em w ksi\'b9\'bfkach historycznych - czy rzeczywi\'9ccie tak by\'b3o, \'bfe ci ludzie i ich s\'b3u\'bfba spychali was z chodnika do rynsztoka?
\par - Raz jeden go\'9c\'e6 mnie pchn\'b9\'b3 - odpar\'b3 starzec. - Pa\-mi\'eatam, jakby to wydarzy\'b3o si\'ea wczoraj. By\'b3o to w dniu regat na Tamizie; tego dnia zwykle t\'eago sobie popijali. Na Shaftesbury Avenue tr\'b9ci\'b3em pewnego m\'b3
odzika, eleganta, co si\'ea zowie: czarny p\'b3aszcz, cylinder, \'9cnie\'bfnobia\'b3a ko\-szula. Szed\'b3 zataczaj\'b9c si\'ea od kraw\'ea\'bfnika do kraw\'ea\'bfnika, wi\'eac niechc\'b9cy stukn\'b9\'b3em go ramieniem. A on z mord\'b9: \'84Uwa\'bfa\'b3by
\'9c pan lepiej!\'94 Wi\'eac ja na to: \'84A co, baranie, ca\'b3y chodnik do ciebie nale\'bfy?\'94 \'84Nie b\'b9d\'9f taki bezczelny, bo zaraz ci\'ea naucz\'ea moresu!\'94 - odszczekn\'b9\'b3 mi si\'ea. Wrzas\-n\'b9\'b3em: \'84
Nie strugaj chojraka, pijaczyno, bo zaraz zawo\'b3am gliny!\'94. Wtedy opar\'b3 mi d\'b3o\'f1 na piersi i tak mnie pchn\'b9\'b3, \'bfe o ma\'b3o nie wpad\'b3em pod autobus. M\'b3ody by\'b3em, to i krew gor\'b9ca. Chcia\'b3em mu zaraz przysoli\'e6, ale...
\par Winstona ogarn\'ea\'b3a bezsilno\'9c\'e6. Pami\'ea\'e6 starego przypo\-mina\'b3a sk\'b3ad bezwarto\'9cciowych rupieci. Mo\'bfna by go wypytywa\'e6 ca\'b3y dzie\'f1 i nie dowiedzie\'e6 si\'ea nic konkret\-nego. A to, co m\'f3wi\'b3 pokrywa\'b3o si\'ea
w pewnym stopniu z tym, co pisano w partyjnych podr\'eacznikach; mo\'bfe wi\'eac wszystko w nich zawarte by\'b3o prawd\'b9? Winston po\-stanowi\'b3 spr\'f3bowa\'e6 jeszcze raz.
\par - Mo\'bfe nie wyrazi\'b3em si\'ea do\'9c\'e6 jasno. Chodzi mi o rzecz nast\'eapuj\'b9c\'b9. \'afyjecie bardzo d\'b3ugo; po\'b3owa waszego \'bfycia przypada na lata przed Rewolucj\'b9. W tysi\'b9c dziewi\'ea\'e6set dwudziestym pi\'b9tym byli\'9ccie ju\'bf
doros\'b3ym cz\'b3owiekiem. Jak wam si\'ea wydaje, z w\'b3asnego do\'9cwiadczenia, czy w dwudziestym pi\'b9tym \'bfy\'b3o si\'ea lepiej ni\'bf teraz, czy gorzej? Gdyby\'9ccie mogli wybra\'e6, czy woleliby\'9ccie \'bfy\'e6 wtedy, czy obecnie?
\par Starzec spojrza\'b3 w zamy\'9cleniu na tarcz\'ea ze strza\'b3kami. Opr\'f3\'bfni\'b3 szklank\'ea, pij\'b9c znacznie wolniej ni\'bf przedtem. Kiedy si\'ea odezwa\'b3, w jego g\'b3osie brzmia\'b3a nuta wyrozu\-mia\'b3o\'9c
ci, niemal filozoficznej zadumy, jakby z\'b3agodnia\'b3 pod wp\'b3ywem piwa.
\par - Wiem, czego pan oczekuje - rzek\'b3. - Oczekuje pan, \'bfe powiem: \'84Zn\'f3w chcia\'b3bym by\'e6 m\'b3ody\'94. Wi\'eakszo\'9c\'e6 starych ludzi tak w\'b3a\'9cnie by odpowiedzia\'b3a. Chcieliby odzyska\'e6 zdrowie, si\'b3y. W tym wieku ci\'b9gle co\'9c
cz\'b3owie\-kowi dolega. Nogi wci\'b9\'bf mnie bol\'b9, p\'eacherz bez przerwy mi dokucza. W nocy siedem razy musz\'ea zrywa\'e6 si\'ea z \'b3\'f3\'bfka. Ale, z drugiej strony, staro\'9c\'e6 te\'bf ma swoje zalety. Odchodzi wiele zmartwie\'f1. \'af
adnych bzdur z babami, a to znaczna ulga. Wierzy\'e6 si\'ea nie chce, \'bfe min\'ea\'b3o ju\'bf trzydzie\-\'9cci lat, odk\'b9d jak\'b9\'9c mia\'b3em. I nawet nie czu\'b3em przez ten czas potrzeby.
\par Winston opar\'b3 si\'ea plecami o parapet okna. Dalsze wypytywanie starca nie mia\'b3o sensu. W\'b3a\'9cnie zamierza\'b3 ponownie i\'9c\'e6 po piwo, gdy nagle starzec zerwa\'b3 si\'ea i podrepta\'b3 szybko w stron\'ea drzwi cuchn\'b9cego ust\'ea
pu. Dodatkowe p\'f3\'b3 litra zrobi\'b3o swoje. Winston siedzia\'b3 przez
\par d\'b3u\'bfsz\'b9 chwil\'ea wpatrzony w pust\'b9 szklank\'ea. Nawet si\'ea nie zorientowa\'b3, kiedy wsta\'b3 i zn\'f3w znalaz\'b3 si\'ea w alejce. Rozmy\'9cla\'b3 o tym, \'bfe za dwadzie\'9ccia lat ju\'bf nikt nie zdo\'b3a odpowiedzie\'e6
na tak strasznie wa\'bfne, a zarazem tak szalenie proste pytanie: \'84Czy przed Rewolucj\'b9 \'bfy\'b3o si\'ea lepiej ni\'bf obecnie?\'94 Lecz w rzeczy samej ju\'bf teraz nie spos\'f3b by\'b3o uzyska\'e6 na nie odpowiedzi, gdy\'bf
nieliczne, rozproszone niedobitki dawnego \'9cwiata nie umia\'b3y por\'f3w\-na\'e6 jednej epoki z drug\'b9. Staruszkowie pami\'eatali miliony bezu\'bfytecznych szczeg\'f3\'b3\'f3w: k\'b3\'f3tni\'ea
z kumplem, szukanie zgubionej pompki rowerowej, wyraz twarzy dawno zmar\-\'b3ej siostry, kurz wiruj\'b9cy w wietrzny poranek przed siedemdziesi\'eaciu laty; natomiast wszelkie istotne fakty znajdowa\'b3y si\'ea jakby poza ich polem widzenia. Byli jak mr
\'f3wki, kt\'f3re widz\'b9 ma\'b3e przedmioty, lecz nie do\-strzegaj\'b9 wielkich. Kiedy za\'9c zawodzi pami\'ea\'e6, a wszelkie zapisy podlegaj\'b9 sfa\'b3szowaniu - w\'f3wczas chc\'b9c nie chc\'b9c musi si\'ea zaakceptowa\'e6 o\'9cwiadczenie Partii,
\'bfe polepszy\'b3a wszystkim warunki bytowe, gdy\'bf nie ma i ju\'bf nigdy nie b\'eadzie sposobu, by sprawdzi\'e6 jej prawdom\'f3wno\'9c\'e6.
\par W tym momencie tok jego my\'9cli nagle si\'ea urwa\'b3. Winston zatrzyma\'b3 si\'ea i uni\'f3s\'b3 wzrok. W w\'b9skiej uliczce opr\'f3cz dom\'f3w mieszkalnych spostrzeg\'b3 kilka mrocznych ma\'b3ych sklepik\'f3w. Tu\'bf nad jego g\'b3ow\'b9 wisia\'b3
y trzy zmatowia\'b3e metalowe kule, niegdy\'9c pewnie poz\'b3acane. Miejsce to wyda\'b3o mu si\'ea dziwnie znajome. Ale\'bf oczywi\'9c\-cie! Sta\'b3 przed sklepem z rupieciami, w kt\'f3rym kupi\'b3 sw\'f3j pami\'eatnik.
\par Przerazi\'b3 si\'ea. Ju\'bf samo nabycie zeszytu by\'b3o wyj\'b9tkowo nieroztropnym krokiem; obieca\'b3 sobie wtedy, \'bfe jego stopa nigdy wi\'eacej nie postanie w tym miejscu. Wystar\-czy\'b3a jednak chwila zamy\'9clenia, a nogi same go tu przynios\'b3
y. Przed takimi w\'b3a\'9cnie samob\'f3jczymi odrucha\-mi mia\'b3o go chroni\'e6 prowadzenie pami\'eatnika. Mimo wzburzenia zauwa\'bfy\'b3, \'bfe cho\'e6 dochodzi dwudziesta pier\-wsza, sklep jest nadal otwarty. Przysz\'b3o mu do g\'b3owy, i\'bf mniej si
\'ea b\'eadzie rzuca\'b3 w oczy, je\'9cli wejdzie do \'9crodka, zamiast tak stercze\'e6 na \'9crodku ulicy, i z tym przekonaniem skierowa\'b3 si\'ea do drzwi. Je\'9cli nadejdzie patrol, mo\'bfe przecie\'bf udawa\'e6, \'bfe chcia\'b3 kupi\'e6 \'bfyletki.
\par W\'b3a\'9cciciel akurat zapala\'b3 wisz\'b9c\'b9 lamp\'ea naftow\'b9, kt\'f3ra wydziela\'b3a ostr\'b9, lecz przyjazn\'b9 wo\'f1. By\'b3 to m\'ea\'bfczyzna oko\'b3o sze\'9c\'e6dziesi\'b9tki, w\'b9t\'b3y i przygarbiony, o d\'b3ugim, dobrotliwie wygl\'b9daj
\'b9cym nosie i \'b3agodnych oczach zniekszta\'b3conych grubymi szk\'b3ami. W\'b3osy mia\'b3 niemal ca\'b3kiem siwe, lecz brwi nadal czarne i krzaczaste. Jego okulary, mi\'eakkie, powolne ruchy oraz wytarta aksamitna marynarka, w kt\'f3r\'b9 by\'b3
odziany, przywodzi\'b3y na my\'9cl intelektualist\'ea, mo\'bfe literata albo muzyka. G\'b3os mia\'b3 cichy, jakby wyblak\'b3y, akcent za\'9c znacznie mniej prostacki ni\'bf wi\'eakszo\'9c\'e6 proli.
\par - Rozpozna\'b3em pana przez szyb\'ea! - zawo\'b3a\'b3 na powita\-nie. - To pan kupi\'b3 u mnie sztambuch pensjonarki. Pi\'eakny papier! Kiedy\'9c zwa\'b3 si\'ea czerpany. Takiego papieru nie produkuje si\'ea ju\'bf... och, chyba z pi\'ea\'e6dziesi\'b9
t lat!
\par Popatrzy\'b3 na Winstona znad okular\'f3w.
\par - Czym mog\'ea panu s\'b3u\'bfy\'e6? A mo\'bfe woli pan si\'ea sam rozejrze\'e6?
\par }{\f0 - Przec}{\f35 hodzi\'b3em t\'eady, wi\'eac postanowi\'b3em wst\'b9pi\'e6 - odpar\'b3 Winston. - Nie szukam nic konkretnego.
\par - Mo\'bfe to i lepiej, bo zapewne trudno by mi by\'b3o pana zadowoli\'e6. - Przepraszaj\'b9cym gestem delikatnej d\'b3oni wskaza\'b3 wn\'eatrze sklepu. - Sam pan widzi: pustki. Prawd\'ea m\'f3wi\'b9c, handel antykami po prostu dogorywa. Nie ma klient\'f3
w, brakuje towar\'f3w. Meble, porcelana, szk\'b3o - z czasem wszystko po\'b3ama\'b3o si\'ea lub wyt\'b3uk\'b3o. Z kolei metalowe przedmioty przetopiono. Od lat ju\'bf nie widzia\-\'b3em mosi\'ea\'bfnego lichtarza.
\par W rzeczywisto\'9cci male\'f1ki sklepik p\'eaka\'b3 w szwach, lecz nie by\'b3o w nim nic, co mia\'b3oby jak\'b9kolwiek warto\'9c\'e6. Panowa\'b3a straszliwa ciasnota, gdy\'bf prawie ca\'b3\'b9 pod\'b3og\'ea zalega\'b3y dziesi\'b9tki opartych o \'9ccian\'ea
zakurzonych ram. Na parapecie sta\'b3y tace pe\'b3ne \'9crubek i nakr\'eatek, zdartych d\'b3ut, scyzoryk\'f3w z po\'b3amanymi ostrzami, za\'9cniedzia\'b3ych zegar\-k\'f3w, kt\'f3re nawet nie pr\'f3bowa\'b3y utrzymywa\'e6 pozor\'f3w, \'bfe chodz\'b9
, oraz innych rupieci. Jedynie na niewielkim stoliku w samym rogu le\'bfa\'b3 stosik emaliowanych tabakierek, broszek z agatami i podobnych drobiazg\'f3w, w\'9cr\'f3d kt\'f3rych da\'b3oby si\'ea wyszpera\'e6 co\'9c ciekawego. Kiedy Winston podszed\'b3
do stolika, jego uwag\'ea zwr\'f3ci\'b3 okr\'b9g\'b3y, g\'b3adki przedmiot, po\'b3yskuj\'b9cy \'b3agodnie w blasku lampy naftowej. Wzi\'b9\'b3 go do r\'eaki.
\par By\'b3a to ci\'ea\'bfka bry\'b3a szk\'b3a, zaokr\'b9glona z jednej strony, zupe\'b3nie p\'b3aska z drugiej - prawie idealna p\'f3\'b3kula. Zar\'f3wno jej barwa, jak i faktura mia\'b3y w sobie dziwn\'b9 mi\'eakko\'9c\'e6 kojarz\'b9c\'b9 si\'ea z wod\'b9
deszczow\'b9. W samym \'9crodku bry\'b3y, powi\'eakszony przez jej p\'f3\'b3okr\'b9g\'b3\'b9 powierz\-chni\'ea, tkwi\'b3 jaki\'9c tajemniczy, poskr\'eacany czerwony kszta\'b3t podobny do r\'f3\'bfy lub morskiego polipa.
\par - Co to takiego? - spyta\'b3 Winston urzeczony.
\par - Koral - odpar\'b3 w\'b3a\'9cciciel. - Pochodzi z Oceanu Indyjskiego. Niegdy\'9c umiano wtapia\'e6 je w szk\'b3o. Ten przedmiot ma przynajmniej sto lat. A mo\'bfe nawet wi\'eacej.
\par - Pi\'eakna rzecz - zachwyci\'b3 si\'ea Winston.
\par - Rzeczywi\'9ccie pi\'eakna - potwierdzi\'b3 ze znawstwem w\'b3a\'9cciciel. - Ale ma\'b3o kto umie to teraz doceni\'e6. \endash Zakas\'b3a\'b3 cicho. - Gdyby przypadkiem mia\'b3 pan ochot\'ea j\'b9 kupi\'e6, kosztuje cztery dolary. Pami\'ea
tam, jak za takie cuda p\'b3aci\'b3o si\'ea osiem funt\'f3w, a osiem funt\'f3w to... nie przelicz\'ea, ale ca\'b3kiem sporo pieni\'eadzy. Lecz kogo teraz obchodz\'b9 antyki? A tak niewiele ich si\'ea osta\'b3o!
\par Winston szybko zap\'b3aci\'b3 cztery dolary i wsun\'b9\'b3 uprag\-niony przedmiot do kieszeni. Poci\'b9ga\'b3o go nawet nie tyle jego pi\'eakno, ile fakt, \'bfe pochodzi\'b3 z epoki zupe\'b3nie innej ni\'bf obecna. Jeszcze nigdy nie widzia\'b3 szk\'b3
a, kt\'f3re wy\-gl\'b9da\'b3oby tak mi\'eakko, zupe\'b3nie jak woda deszczowa. Bezu\'bfyteczno\'9c\'e6 szklanej p\'f3\'b3kuli - przypuszczalnie s\'b3u\'bfy\'b3a niegdy\'9c za przycisk - tylko pot\'eagowa\'b3a jej atrakcyjno\'9c\'e6
w oczach Winstona. Chocia\'bf do\'9c\'e6 ci\'ea\'bfka, na szcz\'ea\'9ccie nie wypycha\'b3a mu zbyt widocznie kieszeni. Posiadanie takie\-go przedmiotu przez cz\'b3onka Partii by\'b3oby nie tylko dziwne, lecz r\'f3wnie\'bf kompromituj\'b9ce. Ka\'bf
da stara lub po prostu pi\'eakna rzecz wzbudza\'b3a podejrzenia. W\'b3a\'9cciciel wyra\'9fnie powesela\'b3, kiedy otrzyma\'b3 zap\'b3at\'ea. Winston zda\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe pewnie zgodzi\'b3by si\'ea sprzeda\'e6
przycisk za trzy, a nawet dwa dolary.
\par - Na g\'f3rze mam jeszcze jeden pok\'f3j; mo\'bfe chcia\'b3by si\'ea pan po nim rozejrze\'e6? - spyta\'b3 sklepikarz. - Niewiele tam jest. Ot, troch\'ea sprz\'eat\'f3w. Wezm\'ea tylko lamp\'ea.
\par Zapali\'b3 drug\'b9 lamp\'ea i, lekko przygarbiony, ruszy\'b3 wolno po stromych, zniszczonych schodach i wzd\'b3u\'bf w\'b9ziutkiego korytarza, prowadz\'b9c Winstona do pokoju, kt\'f3rego okna wychodzi\'b3y nie na ulic\'ea, lecz na wy\-brukowane podw\'f3
rze i las blaszanych komin\'f3w. Pok\'f3j by\'b3 tak urz\'b9dzony, jakby kto\'9c w nim mieszka\'b3. Na pod\'b3odze le\'bfa\'b3 dywan, na \'9ccianie wisia\'b3 obrazek, a przy kominku - na kt\'f3rym tyka\'b3 staromodny zegar z dwunastocyfrow\'b9 tarcz\'b9
- sta\'b3 brudny g\'b3\'eaboki fotel; pod oknem
\par znajdowa\'b3o si\'ea ogromne \'b3\'f3\'bfko z materacem, zajmuj\'b9ce blisko jedn\'b9 czwart\'b9 powierzchni pomieszczenia.
\par - Mieszkali\'9cmy tu z \'bfon\'b9 do jej \'9cmierci - powiedzia\'b3 w\'b3a\'9cciciel, na wp\'f3\'b3 przepraszaj\'b9cym tonem. - Teraz wyprzedaj\'ea po kolei meble. Niech pan spojrzy, co za wspania\'b3e mahoniowe \'b3o\'bfe! Trzeba je tylko odpluskwi\'e6
. Ale podejrzewam, \'bfe dla pana by\'b3oby troch\'ea niepor\'eaczne.
\par Trzyma\'b3 lamp\'ea wysoko w g\'f3rze, aby lepiej o\'9cwietli\'e6 cale wn\'eatrze, i w jej ciep\'b3ym, nik\'b3ym blasku pok\'f3j wygl\'b9da\'b3 niezwykle zach\'eacaj\'b9co. Winstonowi przemkn\'ea\'b3o przez my\'9cl, \'bfe gdyby si\'ea tylko odwa\'bfy\'b3
, pewnie bez trudu m\'f3g\'b3by go wynaj\'b9\'e6 za kilka dolar\'f3w tygodniowo. Ten szalony, nierealny pomys\'b3 nale\'bfa\'b3o oddali\'e6 od siebie jak najpr\'eadzej; lecz pok\'f3j obudzi\'b3 w Winstonie jak\'b9\'9c t\'easknot\'ea, jakie\'9c
wspomnienie genetycznie zakodowane w pami\'eaci. Wyda\'b3o mu si\'ea, \'bfe dok\'b3adnie wie, jak to jest, kiedy przebywa si\'ea w takim pomieszczeniu, odpoczywa w fotelu przed kominkiem, dotykaj\'b9c nogami rozgrzanej kraty ochronnej i czekaj\'b9c, a
\'bf w czajniku zagotuje si\'ea woda na herbat\'ea; s\'b3owem, kiedy siedzi si\'ea samotnie, z poczuciem pe\'b3nego bezpiecze\'f1stwa, bez obawy, \'bfe jest si\'ea obser\-wowanym, a zamiast natarczywego g\'b3osu, od kt\'f3rego a\'bf puchn\'b9 uszy, s\'b3
ycha\'e6 jedynie syk wody w imbryku i przyjazne}{\f0 cykanie zegara.
\par }{\f35 - Nie ma teleekranu! - wyrwa\'b3o mu si\'ea.
\par - A tak, nigdy sobie nie kupi\'b3em. Za drogi. Poza tym jako\'9c nie czu\'b3em potrzeby. Ale prosz\'ea spojrze\'e6 na ten rozk\'b3adany st\'f3\'b3 tam w rogu; czy\'bf to nie pi\'eakny mebel? Trzeba tylko wstawi\'e6 nowe zawiasy.
\par }{\f0 Wins}{\f35 tona jednak bardziej zaciekawi\'b3 niewielki rega\'b3 z ksi\'b9\'bfkami stoj\'b9cy w przeciwnym rogu. Niestety, na p\'f3\'b3kach znalaz\'b3 same \'9cmiecie. Polowanie na ksi\'b9\'bfki i ich
\par niszczenie przeprowadzono z tak\'b9 sam\'b9 sumienno\'9cci\'b9 w dzielnicach proli, jak w pozosta\'b3ych. Przypuszczalnie w ca\'b3ej Oceanii nie zachowa\'b3a si\'ea ani jedna ksi\'b9\'bfka wydana przed 1960 rokiem. Sklepikarz o\'9cwietli\'b3 lamp\'b9
obrazek w palisandrowej ramie wisz\'b9cy po drugiej stronie ko\-minka, dok\'b3adnie na wprost \'b3\'f3\'bfka.
\par - A gdyby z kolei interesowa\'b3y pana stare ryciny... - zacz\'b9\'b3 delikatnie.
\par Winston zbli\'bfy\'b3 si\'ea, by obejrze\'e6 obrazek. By\'b3 to staloryt przedstawiaj\'b9cy owaln\'b9 budowl\'ea z prostok\'b9tnymi oknami i niewielk\'b9 wie\'bfyczk\'b9. Wok\'f3\'b3 budynku bieg\'b3 parkan, a z ty\'b3u znajdowa\'b3 si\'ea jaki\'9c
pomnik. Winston przez chwil\'ea przypatrywa\'b3 si\'ea uwa\'bfnie. Budowla wydawa\'b3a mu si\'ea znajoma, cho\'e6 pomnika na pewno nigdy nie widzia\'b3.
\par - Rama jest przy\'9crubowana do \'9cciany - oznajmi\'b3 w\'b3a\'9cciciel - ale gdyby pan chcia\'b3, m\'f3g\'b3bym j\'b9 odkr\'eaci\'e6.
\par - Poznaj\'ea ten budynek - przem\'f3wi\'b3 wreszcie Winston.
\par }{\f0 - Teraz to r}{\f35 uina, stoi na samym \'9crodku ulicy, na wprost Pa\'b3acu Sprawiedliwo\'9cci.
\par - Tak jest. Na wprost gmachu s\'b9du. Zosta\'b3 zbombar\-dowany w... och, wiele lat temu. Kiedy\'9c by\'b3 to ko\'9cci\'f3\'b3. Ko\'9cci\'f3\'b3 \'8cwi\'eatego Klemensa. - U\'9cmiechn\'b9\'b3 si\'ea z za\'bfeno\-waniem, jakby \'9cwiadom, \'bfe troch\'ea
si\'ea o\'9cmiesza, i doda\'b3:
\par - \'84Pomara\'f1cze za pensa, krzycz\'b9 dzwony Klemensa!\'94
\par - S\'b3ucham? - zdziwi\'b3 si\'ea Winston.
\par - Och, \'84Pomara\'f1cze za pensa, krzycz\'b9 dzwony Kle\-mensa\'94 to taki wierszyk, kt\'f3ry si\'ea recytowa\'b3o, kiedy by\'b3em ma\'b3y. Ca\'b3o\'9cci nie pami\'eatam, ale wiem, \'bfe ko\'f1czy\'b3 si\'ea nast\'eapuj\'b9co: \'84Oto ciastko, mo\'bf
esz zje\'9c\'e6 po\'b3ow\'ea, a oto top\'f3r, kt\'f3ry zetnie ci g\'b3ow\'ea\'94. To by\'b3a taka zabawa. Cz\'ea\'9c\'e6 dzieci sta\'b3a parami naprzeciw siebie trzymaj\'b9c w g\'f3rze z\'b3\'b9czone r\'eace, a pozosta\'b3e przechodzi\'b3
y pod nimi. Kiedy pad\'b3y s\'b3owa \'84A oto top\'f3r, kt\'f3ry zetnie ci g\'b3ow\'ea\'94, r\'eace si\'ea opuszcza\'b3y, zatrzymuj\'b9c kogo\'9c z przechodz\'b9cych. Wier\-szyk wymienia\'b3 wszystkie londy\'f1skie ko\'9ccio\'b3y; przynaj\-
mniej wszystkie wa\'bfniejsze.
\par Winston zacz\'b9\'b3 si\'ea zastanawia\'e6, ile lat mo\'bfe liczy\'e6 ko\'9cci\'f3\'b3 przedstawiony na obrazku. Trudno by\'b3o odgad\-n\'b9\'e6 wiek jakiegokolwiek londy\'f1skiego budynku. Wznie\-sienie wszystkich wi\'eakszych, imponuj\'b9cych gmach\'f3
w, kt\'f3re nie wygl\'b9da\'b3y zbyt staro, Partia automatycznie przy\-pisywa\'b3a sobie; je\'9cli za\'9c jaka\'9c budowla wyra\'9fnie sprawia\'b3a wra\'bfenie wcze\'9cniejszej, twierdzono, \'bfe powsta\'b3a w odleg\-\'b3ym okresie zwanym \'9c
redniowieczem. Wed\'b3ug Partii, po erze kapitalizmu nie pozosta\'b3o nic warto\'9cciowego. Tak wi\'eac z architektury, podobnie jak i z podr\'eacznik\'f3w, nie mo\'bfna by\'b3o nauczy\'e6 si\'ea historii. Pomniki, napisy, tablice pami\'b9
tkowe, nazwy ulic - wszystko, co mog\'b3o rzuci\'e6 \'9cwiat\'b3o na przesz\'b3o\'9c\'e6, skrupulatnie zmieniono.
\par - Nawet nie wiedzia\'b3em, \'bfe to by\'b3 ko\'9cci\'f3\'b3 - powiedzia\'b3 Winston.
\par - Jest ich wci\'b9\'bf bardzo wiele, cho\'e6 s\'b3u\'bf\'b9 teraz innym celom. Ale jak dalej szed\'b3 ten wierszyk? Ha! jednak sobie przypomnia\'b3em:
\par Pomara\'f1cze za pensa, krzycz\'b9 dzwony Klemensa, Skrad\'b3 cytryn p\'f3\'b3 tuzina, dudni\'b9 dzwony Marcina...
\par Reszty, niestety, nie pami\'eatam. A pens to taka dawniejsza moneta, odpowiednik centa.
\par - Gdzie by\'b3 ko\'9cci\'f3\'b3 Marcina?
\par - Ko\'9cci\'f3\'b3 \'8cwi\'eatego Marcina? Nadal stoi. Na placu Zwyci\'eastwa, obok galerii sztuki. Gmach z tr\'f3jk\'b9tnym frontonem, kolumnad\'b9 i szerokimi schodami.
\par Winston dobrze zna\'b3 ten budynek. By\'b3o to obecnie muzeum, w kt\'f3rym organizowano r\'f3\'bfne propagandowe wystawy: eksponowano makiety pocisk\'f3w rakietowych, modele p\'b3ywaj\'b9cych fortec oraz poustawiane w sugestyw\-
nych pozach figury woskowe, ukazuj\'b9ce zbrodnie nie\-przyjacielskich \'bfo\'b3nierzy.
\par Nie kupi\'b3 ryciny. By\'b3by to nabytek jeszcze bardziej kompromituj\'b9cy ni\'bf szklany przycisk; zreszt\'b9 nie m\'f3g\'b3by jej zabra\'e6 bez wyjmowania z ram. Ale oci\'b9ga\'b3 si\'ea jeszcze przez kilka minut z opuszczeniem sklepu, rozmawiaj\'b9
c z w\'b3a\'9ccicielem, kt\'f3ry - jak odkry\'b3 - wcale nie nazywa\'b3 si\'ea Weeks, cho\'e6 tak brzmia\'b3 napis na szyldzie sklepu, lecz Charrington. Pan Charrington by\'b3 wdowcem, mia\'b3 sze\'9c\'e6\-dziesi\'b9t trzy lata i mieszka\'b3
nad sklepem od trzydziestu lat. Przez ca\'b3y ten czas zamierza\'b3 zmieni\'e6 szyld, lecz jako\'9c nigdy si\'ea do tego nie zabra\'b3. Podczas rozmowy Winstonowi wci\'b9\'bf rozbrzmiewa\'b3 w my\'9clach strz\'eap zapo\-mnianego wierszyka. \'84Pomara\'f1
cze za pensa, krzycz\'b9 dzwo\-ny Klemensa, Skrad\'b3 cytryn p\'f3\'b3 tuzina, dudni\'b9 dzwony Marcina!\'94 Dziwne, ale kiedy powtarza\'b3 te s\'b3owa, mia\'b3 wra\'bfenie, i\'bf naprawd\'ea s\'b3yszy dzwony, dzwony dawnego Londynu, kt\'f3
ry - acz zmieniony i zapomniany - istnia\'b3 nadal. Zdawa\'b3o mu si\'ea, \'bfe s\'b3yszy, jak bij\'b9 po kolei z widm ko\'9ccielnych wie\'bf. A przecie\'bf, o ile pami\'eata\'b3, nigdy nie s\'b3ysza\'b3 ko\'9ccielnego dzwonu.
\par Po\'bfegna\'b3 si\'ea z panem Charingtonem i zacz\'b9\'b3 zbiega\'e6 po schodach, nie chc\'b9c, aby starszy jegomo\'9c\'e6 widzia\'b3, jak rozgl\'b9da si\'ea na boki przed wyj\'9cciem na ulic\'ea. Podj\'b9\'b3 ju\'bf decyzj\'ea, \'bf
e po pewnym czasie - na przyk\'b3ad po up\'b3ywie miesi\'b9ca - zaryzykuje i ponownie odwiedzi sklep. Mo\'bfe wcale nie jest to bardziej niebezpieczne od nieobecno\'9cci w \'9cwietlicy. Karygodn\'b9 lekkomy\'9clno\'9cci\'b9 wykaza\'b3 si\'ea przychodz\'b9
c po raz drugi do sklepiku, mimo \'bfe nie mia\'b3 poj\'eacia, czy mo\'bfe ufa\'e6 w\'b3a\'9ccicielowi; ale skoro to si\'ea ju\'bf sta\'b3o...
\par Tak, obieca\'b3 sobie, wr\'f3c\'ea. I zn\'f3w kupi jaki\'9c pi\'eakny rupie\'e6. Nab\'eadzie te\'bf rycin\'ea ko\'9ccio\'b3a \'8cwi\'eatego Klemensa; wyjmie j\'b9 z ram, schowa pod kurtk\'ea kombinezonu i tak zaniesie do domu. Wyci\'b9gnie reszt\'ea
strof wiersza z pami\'eaci pana Charingtona. Jeszcze raz przemkn\'b9\'b3 mu przez my\'9cl szalony pomys\'b3 wynaj\'eacia pokoju na pi\'eatrze. Radosne podniecenie sprawi\'b3o, \'bfe na moment zapomnia\'b3 o ostro\'bf\-no\'9cci i wyszed\'b3 na ulic\'ea
nie zerkn\'b9wszy przez okno. Zacz\'b9\'b3 nawet nuci\'e6 pod nosem na zaimprowizowan\'b9 melodi\'ea:
\par }{\f0
\par }{\f35 Pomara\'f1cze za pensa, krzycz\'b9 dzwony Klemensa, Skrad\'b3 cytryn p\'f3\'b3 tuzina, dudni\'b9 dzwo...
\par }{\f0
\par }{\f35 Nagle serce mu zamar\'b3o, a kiszki skr\'eaci\'b3y si\'ea ze strachu. Zaledwie dziesi\'ea\'e6 metr\'f3w przed sob\'b9 ujrza\'b3 zbli\'bfaj\'b9c\'b9 si\'ea posta\'e6 w granatowym kombinezonie. By\'b3a to ciemno\-w\'b3
osa dziewczyna z Departamentu Literatury. Mimo zmierzchu rozpozna\'b3 j\'b9 bez trudu. Spojrza\'b3a mu prosto w twarz, po czym przesz\'b3a obok, jakby go w og\'f3le nie widzia\'b3a.
\par Przez kilka sekund sta\'b3 w miejscu, dos\'b3ownie spara\-li\'bfowany strachem. W ko\'f1cu ruszy\'b3 ci\'ea\'bfkim krokiem w prawo, nawet nie orientuj\'b9c si\'ea, \'bfe idzie w z\'b3ym kierunku. Przynajmniej jedno si\'ea wyja\'9cni\'b3o. Teraz ju\'bf
nie mia\'b3 \'bfadnych w\'b9tpliwo\'9cci, \'bfe dziewczyna go szpieguje. Musia\'b3a go \'9cledzi\'e6, bo szansa spotkania jej na obskurnej uliczce odleg\'b3ej o kilka kilometr\'f3w od dzielnic prze\-znaczonych dla partyjnych by\'b3a tak mikroskopijna,
\'bfe przypadek po prostu nie wchodzi\'b3 w rachub\'ea. To, czy faktycznie by\'b3a agentk\'b9 Policji My\'9cli, czy te\'bf szpiegowa\'b3a go z nadmiaru gorliwo\'9cci, nie robi\'b3o r\'f3\'bfnicy. Do\'9c\'e6, \'bfe mia\'b3a go na oku. Prawdopodobnie widzia
\'b3a r\'f3wnie\'bf, jak wchodzi\'b3 do piwiarni.
\par Z trudem porusza\'b3 nogami. Ukryta w kieszeni szklana bry\'b3a przy ka\'bfdym kroku wali\'b3a go w udo; mia\'b3 ochot\'ea j\'b9 wyj\'b9\'e6 i wyrzuci\'e6. Najbardziej dokucza\'b3 mu skurcz \'bfo\'b3\'b9d\-ka. Ba\'b3 si\'ea, \'bfe umrze, je\'9c
li natychmiast nie znajdzie toalety. Ale wiedzia\'b3, \'bfe w tak pod\'b3ej dzielnicy nie ma publicznych szalet\'f3w. Po kilku minutach skurcz min\'b9\'b3, pozostawiaj\'b9c tylko t\'eapy b\'f3l.
\par Uliczka by\'b3a \'9clepa. Winston przystan\'b9\'b3 i przez kilka sekund zastanawia\'b3 si\'ea, co robi\'e6, po czym zawr\'f3ci\'b3 w stron\'ea sklepu. Id\'b9c pomy\'9cla\'b3, \'bfe min\'b9\'b3 si\'ea z dziewczyn\'b9 zaledwie trzy minuty temu, gdyby wi\'ea
c zacz\'b9\'b3 biec, pewnie zdo\'b3a\'b3by j\'b9 dogoni\'e6. Szed\'b3by za ni\'b9 do jakiego\'9c odludnego miejsca, a tam roztrzaska\'b3 jej czaszk\'ea kamieniem. Zreszt\'b9 wystarczy\'b3by szklany przycisk. Szybko jednak zrezyg\-nowa\'b3 z tego pomys\'b3
u, albowiem ju\'bf sama my\'9cl o najmniejszym wysi\'b3ku fizycznym by\'b3a dla niego nie do zniesienia. Podbiegni\'eacie czy zadanie ciosu przekracza\'b3o w tym momencie jego mo\'bfliwo\'9cci. Poza tym dziewczyna, m\'b3oda i silna, na pewno stawia\'b3
aby op\'f3r. Przysz\'b3o mu te\'bf do g\'b3owy, \'bfe czym pr\'eadzej powinien uda\'e6 si\'ea do osied\-lowej \'9cwietlicy, aby zapewni\'e6 sobie cho\'e6 cz\'ea\'9cciowe alibi na dzisiejszy wiecz\'f3r. Lecz to r\'f3wnie\'bf przekracza\'b3o jego si\'b3
y. Ogarn\'ea\'b3a go straszliwa niemoc. Pragn\'b9\'b3 tylko jak najszybciej znale\'9f\'e6 si\'ea u siebie, usi\'b9\'9c\'e6, nic nie robi\'e6.
\par Kiedy wreszcie dotar\'b3 do swojego mieszkania, min\'ea\'b3a ju\'bf dwudziesta druga. \'8cwiat\'b3o wy\'b3\'b9czano w ca\'b3ym domu o dwudziestej trzeciej trzydzie\'9cci. Wszed\'b3 do kuchni i wypi\'b3 duszkiem prawie pe\'b3n\'b9 fili\'bfank\'ea D\'bf
inu Zwyci\'eastwa. Nast\'eapnie usiad\'b3 przy stoliku we wn\'eace i wydoby\'b3 z szuflady pami\'eatnik. Nie otworzy\'b3 go jednak. Z teleekranu grzmia\'b3 kobiecy g\'b3os wywrzaskuj\'b9cy jak\'b9\'9c pa\-triotyczn\'b9 pie\'9c\'f1
. Winston, utkwiwszy wzrok w marmurkowej ok\'b3adce, bezskutecznie usi\'b3owa\'b3 nie dopu\'9cci\'e6 \'9cpie\-wu do swojej \'9cwiadomo\'9cci.
\par Przychodz\'b9 w nocy, zawsze w nocy. Najlepiej si\'ea zabi\'e6, zanim wpadnie si\'ea w ich r\'eace. Na pewno sporo os\'f3b tak w\'b3a\'9cnie post\'eapuje. Wielu spo\'9cr\'f3d tych, kt\'f3rzy znikali, po prostu pope\'b3nia\'b3o samob\'f3
jstwo. Lecz odebranie sobie \'bfycia w \'9cwiecie, gdzie bro\'f1 palna lub dzia\'b3aj\'b9ca szybko i niezawodnie trucizna by\'b3y absolutnie nie do zdobycia, wymaga\'b3o desperackiej odwagi. Pomy\'9cla\'b3 jakby ze zdzi\-
wieniem o biologicznym bezsensie istnienia b\'f3lu i strachu, o zdradliwo\'9cci ludzkiego cia\'b3a, kt\'f3re ogarnia totalna inercja dok\'b3adnie wtedy, kiedy konieczny jest maksymal\-ny wysi\'b3ek. Gdyby zmobilizowa\'b3 si\'ea do dzia\'b3ania, m\'f3g\'b3
by raz na zawsze zamkn\'b9\'e6 usta ciemnow\'b3osej dziewczynie; lecz w\'b3a\'9cnie z powodu grozy sytuacji zupe\'b3nie straci\'b3 zdolno\'9c\'e6 sprawnego funkcjonowania. Uderzy\'b3a go my\'9cl, \'bfe w chwilach kryzysu nigdy nie walczy si\'ea
z wrogiem zewn\'eatrznym, ale zawsze z w\'b3asnym cia\'b3em. Nawet teraz, pomimo wypitego d\'bfinu, t\'eape k\'b3ucie w \'bfo\'b3\'b9dku uniemo\'bf\-liwia\'b3o mu koncentracj\'ea. Podejrzewa\'b3, \'bfe tak samo dzieje si\'ea we wszystkich gro\'9f
nych lub tragicznych sytuacjach. Na polu bitwy, w sali tortur, na ton\'b9cym okr\'eacie zapomina si\'ea o najwznio\'9clejszych idea\'b3ach, gdy\'bf cia\'b3o p\'eacznieje, a\'bf wype\'b3nia sob\'b9 ca\'b3y wszech\'9cwiat; lecz przecie\'bf nawet w\'f3
wczas, kiedy cz\'b3owiek nie jest sparali\'bfowany strachem albo nie wyje z b\'f3lu, \'bfycie stanowi nieprzerwane pasmo zmaga\'f1 z g\'b3odem, ch\'b3odem, bezsenno\'9cci\'b9, ze zgag\'b9 lub rw\'b9cym z\'eabem.
\par Otworzy\'b3 pami\'eatnik. Wa\'bfne by\'b3o, aby co\'9c napisa\'e6. Kobieta na teleekranie rozpocz\'ea\'b3a kolejn\'b9 pie\'9c\'f1. Jej g\'b3os wbija\'b3 mu si\'ea w m\'f3zg jak od\'b3amki szk\'b3a. Pr\'f3bowa\'b3 my\'9cle\'e6 o O'Brienie, dla kt\'f3
rego pisa\'b3 lub do kt\'f3rego adresowa\'b3 pami\'eatnik, ale na pr\'f3\'bfno; wyobra\'9fnia zacz\'ea\'b3a mu pod\-suwa\'e6 obrazy tego, co go czeka, kiedy wpadnie w \'b3apy Policji My\'9cli. Gdyby zabijali od razu, nie by\'b3oby to takie straszne. Ka
\'bfdy wi\'eazie\'f1 oczekiwa\'b3, \'bfe pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej zostanie stracony. Ale przed \'9cmierci\'b9 (cho\'e6 nikt o tym nie m\'f3wi\'b3, wiedzieli to wszyscy) przechodzi\'b3o si\'ea przez rytua\'b3 przes\'b3ucha\'f1, do kt\'f3rego nale\'bfa
\'b3o czo\'b3ganie si\'ea po ziemi i skamlanie o lito\'9c\'e6, trzask \'b3amanych ko\'9cci, wybijane z\'eaby, skrzepy krwi we w\'b3osach. Dlaczego cz\'b3owiek musia\'b3 tak strasznie cierpie\'e6, skoro czeka\'b3 go i tak identyczny koniec? Dlaczego nie mo
\'bfna by\'b3o umrze\'e6 o te kilka dni lub tygodni wcze\'9cniej? Nikomu nie udawa\'b3o si\'ea unikn\'b9\'e6 wykrycia, wszyscy te\'bf w pe\'b3ni przyznawali si\'ea do winy. Je\'bfeli kto\'9c dopu\'9cci\'b3 si\'ea my\'9clozbrodni, m\'f3g\'b3 mie\'e6 pew\-
no\'9c\'e6, \'bfe jego \'9cmier\'e6 to tylko kwestia czasu. Dlaczego wi\'eac ten koszmar, kt\'f3ry i tak niczego nie zmienia\'b3, musia\'b3 si\'ea stawa\'e6 jego udzia\'b3em?
\par Ponownie, tym razem z nieco wi\'eakszym powodzeniem, spr\'f3bowa\'b3 my\'9cle\'e6 o O'Brienie. \'84Spotkamy si\'ea tam, gdzie nie ma mroku\'94 - tak mu oznajmi\'b3. Winston wiedzia\'b3, co to znaczy, a przynajmniej tak mu si\'ea zdawa\'b3
o. Miejsce, gdzie nie ma mroku, to nast\'eapna epoka, kt\'f3rej nigdy nie ujrzy, ale wierz\'b9c, \'bfe nadejdzie, mo\'bfe w niej duchowo uczest\-niczy\'e6. Lecz natr\'eatny g\'b3os dobiegaj\'b9cy z teleekranu nie pozwoli\'b3 pe\'b3niej rozwin\'b9\'e6
tej my\'9cli. Winston w\'b3o\'bfy\'b3 do ust papierosa. Po\'b3owa tytoniu natychmiast wysypa\'b3a mu si\'ea na j\'eazyk; gorzki py\'b3 nie dawa\'b3 si\'ea wyplu\'e6. Nagle twarz Wielkiego Brata przys\'b3oni\'b3a O'Briena. Tak jak przed
\par }{\f0 kilko}{\f35 ma dniami, Winston wyj\'b9\'b3 z kieszeni monet\'ea i pod\-ni\'f3s\'b3 do oczu. Patrzy\'b3o z niej to samo masywne, spokojne, opieku\'f1cze oblicze; ale jaki by\'b3 u\'9cmiech, kt\'f3ry kry\'b3 si\'ea pod czarnym w\'b9sem? Niczym \'bfa
\'b3obne tony dzwonu rozd\'9fwi\'eacza\'b3y si\'ea w m\'f3zgu Winstona wybite na monecie has\'b3a:
\par }{\f0
\par WOJNA TO POK\'d3J
\par }{\f35 WOLNO\'8c\'c6 TO NIEWOLA
\par IGNORANCJA TO SI\'a3A
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f0 \page }{\b\f35\fs28 CZ\'ca\'8c\'c6 DRUGA
\par }{\b\f0\fs28
\par
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\b\f0\fs28 1
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Min\'ea\'b3a po\'b3owa poranka, kiedy Winston opu\'9cci\'b3 swoj\'b9 przegrod\'ea, \'bfeby p\'f3j\'9c\'e6 do toalety.
\par Jaka\'9c samotna posta\'e6 sz\'b3a ku niemu z przeciwnego ko\'f1ca d\'b3ugiego, jaskrawo o\'9cwietlonego korytarza. By\'b3a to ta sama ciemnow\'b3osa dziewczyna. Up\'b3yn\'ea\'b3y cztery dni, od\-k\'b9d owego wieczoru natkn\'b9\'b3 si\'ea na ni\'b9
przed sklepem ze starociami. Z bliska zobaczy\'b3, \'bfe praw\'b9 r\'eak\'ea ma na tem\-blaku, wcze\'9cniej niewidocznym, gdy\'bf by\'b3 tej samej barwy co kombinezon. Przypuszczalnie wybi\'b3a j\'b9 sobie prze\-stawiaj\'b9c kt\'f3ry\'9c
z ogromnych kalejdoskop\'f3w u\'bfywanych do \'84wype\'b3niania\'94 fabularnych zarys\'f3w powie\'9cci. Takie wypadki zdarza\'b3y si\'ea cz\'easto w Departamencie Literatury.
\par Dzieli\'b3y ich mniej wi\'eacej cztery metry, gdy naraz dziewczyna potkn\'ea\'b3a si\'ea i upad\'b3a jak d\'b3uga na ziemi\'ea. Wyda\'b3a g\'b3o\'9cny okrzyk b\'f3lu - pewnie przygniot\'b3a sobie zwichni\'eat\'b9 r\'eak\'ea. Winston przystan\'b9\'b3
. Dziewczyna tym\-czasem unios\'b3a si\'ea na kl\'eaczki. Jej twarz przybra\'b3a \'bf\'f3\'b3to-mleczn\'b9 barw\'ea, a przez to usta wydawa\'b3y si\'ea jeszcze czerwie\'f1sze. W oczach, patrz\'b9cych b\'b3agalnie na niego, malowa\'b3 si\'ea
jednak nie tyle b\'f3l, ile strach.
\par W sercu Winstona zrodzi\'b3o si\'ea wsp\'f3\'b3czucie. Oto widzia\'b3 przed sob\'b9 \'9cmiertelnego wroga, lecz by\'b3 to zarazem cz\'b3owiek, kt\'f3ry cierpia\'b3, mo\'bfe nawet mia\'b3 z\'b3ama\-ny nadgarstek. Niewiele my\'9cl\'b9c Winston podszed\'b3,
\'bfeby pom\'f3c dziewczynie. Kiedy upad\'b3a na zabanda\'bfowan\'b9 r\'eak\'ea, b\'f3l przeszy\'b3 tak\'bfe jego cia\'b3o.
\par - Bardzo\'9ccie si\'ea pot\'b3ukli? - spyta\'b3.
\par - Nie, nie. Tylko r\'eaka. Zaraz mi przejdzie. M\'f3wi\'b3a urywanym g\'b3osem, jakby serce wci\'b9\'bf wali\'b3o jej m\'b3otem. I wyra\'9fnie zblad\'b3a.
\par - Nic sobie nie z\'b3amali\'9ccie?
\par - Nie, wszystko w porz\'b9dku. Ju\'bf przesta\'b3o bole\'e6. Wyci\'b9gn\'ea\'b3a do niego zdrow\'b9 r\'eak\'ea i pom\'f3g\'b3 jej wsta\'e6. Odzyska\'b3a rumie\'f1ce; wygl\'b9da\'b3a znacznie lepiej.
\par }{\f0 - Nic mi nie jest! -}{\f35 o\'9cwiadczy\'b3a zdecydowanie. - Tylko si\'ea uderzy\'b3am. Dzi\'eakuj\'ea wam, towarzyszu!
\par I z tymi s\'b3owy dziarskim krokiem ruszy\'b3a przed siebie, jakby rzeczywi\'9ccie nic jej nie dolega\'b3o. Ca\'b3e zaj\'9ccie trwa\'b3o najwy\'bfej p\'f3\'b3 minuty. Kontrolowanie mimiki by\'b3o nawy\-kiem, kt\'f3ry ju\'bf dawno przerodzi\'b3 si\'ea
w odruch, a w dodat\-ku znajdowali si\'ea bezpo\'9crednio pod teleekranem. Mimo to Winston ledwo pohamowa\'b3 wyraz zdumienia, albowiem gdy pomaga\'b3 dziewczynie wsta\'e6, wsun\'ea\'b3a mu co\'9c w d\'b3o\'f1. Nie ulega\'b3o w\'b9tpliwo\'9cci, \'bfe
\'9cwiadomie. To co\'9c by\'b3o niewielkie i p\'b3askie. Wchodz\'b9c do toalety w\'b3o\'bfy\'b3 przed\-miot do kieszeni i pomaca\'b3 czubkami palc\'f3w. Wyczu\'b3 z\'b3o\'bfony w kwadrat kawa\'b3ek papieru.
\par Stoj\'b9c nad pisuarem z trudem rozprostowa\'b3 kartk\'ea, pos\'b3uguj\'b9c si\'ea tylko jedn\'b9 r\'eak\'b9. Co\'9c musia\'b3o by\'e6 tam napisane. Mia\'b3 ochot\'ea wej\'9c\'e6 do kabiny i przeczyta\'e6 od razu. By\'b3oby to jednak istne szale\'f1
stwo. Gdzie jak gdzie, ale w toaletach teleekrany nastawiano na ci\'b9g\'b3y podgl\'b9d.
\par Wr\'f3ci\'b3 do swojej przegrody, usiad\'b3, rzuci\'b3 niedbale kartk\'ea pomi\'eadzy inne papiery na biurku, w\'b3o\'bfy\'b3 okulary i przysun\'b9\'b3 mowopis. \'84Pi\'ea\'e6 minut - pomy\'9cla\'b3. - Musz\'ea wytrzyma\'e6 przynajmniej pi\'ea\'e6 minut!
\'94 Serce wali\'b3o mu przera\'9fliwie g\'b3o\'9cno. Na szcz\'ea\'9ccie zadanie, kt\'f3re wykony\-wa\'b3 - wprowadzanie zmian w d\'b3ugiej kolumnie liczb - nale\'bfa\'b3o do rutynowych i nie wymaga\'b3o specjalnej koncentracji.
\par By\'b3 przekonany, \'bfe wiadomo\'9c\'e6 zapisana na kartce musi mie\'e6 znaczenie polityczne. W gr\'ea wchodzi\'b3y jedynie dwie mo\'bfliwo\'9cci. Pierwsza, bardziej prawdopodobna, to \'bfe dziewczyna rzeczywi\'9ccie jest agentk\'b9 Policji My\'9c
li, tak jak si\'ea tego obawia\'b3. Nie rozumia\'b3 tylko, dlaczego Policja My\'9cli wybra\'b3a akurat ten spos\'f3b, \'bfeby si\'ea z nim komuni\-kowa\'e6, ale pewnie mia\'b3a swoje powody. Kartka mog\'b3a zawiera\'e6 gro\'9fb\'ea, wezwanie, rozkaz pope
\'b3nienia samob\'f3j\-stwa; m\'f3g\'b3 te\'bf kry\'e6 si\'ea za ni\'b9 podst\'eap, pr\'f3ba zdemas\-kowania. Ale by\'b3a i inna mo\'bfliwo\'9c\'e6, szalona i nierealna, kt\'f3ra uporczywie domaga\'b3a si\'ea rozpatrzenia, cho\'e6 stara\'b3 si\'ea j\'b9
od siebie odsun\'b9\'e6. Mo\'bfe autorem wiadomo\'9cci wcale nie jest Policja My\'9cli, lecz jaka\'9c podziemna organizacja! Mo\'bfe Braterstwo jednak istnieje! Mo\'bfe dziewczyna do niego nale\'bfy! Pomys\'b3 niew\'b9tpliwie absurdalny, ale przy\-szed
\'b3 mu do g\'b3owy, ledwie poczu\'b3 pod palcami szelesz\-cz\'b9cy papier. Dopiero po kilku minutach wpad\'b3 na bardziej racjonalne wyt\'b3umaczenie. Cho\'e6 rozum m\'f3wi\'b3, \'bfe kartka najprawdopodobniej zawiera wyrok \'9cmierci, wci\'b9\'bf
nie chcia\'b3 wierzy\'e6, wci\'b9\'bf \'bfywi\'b3 niedorzeczn\'b9 nadziej\'ea, i\'bf nie taki jest jej sens. Serce mu wali\'b3o i z trudem panowa\'b3 nad dr\'bfeniem g\'b3osu, dyktuj\'b9c liczby do mowopisu.
\par Zwin\'b9\'b3 otrzymany wydruk i wsun\'b9\'b3 do rury pneumaty\-cznej. Min\'ea\'b3o osiem minut. Poprawi\'b3 okulary, westchn\'b9\'b3
\par i przysun\'b9\'b3 do siebie kolejny plik papier\'f3w - ten z le\'bf\'b9c\'b9 na wierzchu kartk\'b9. Rozprostowa\'b3 j\'b9. Wiadomo\'9c\'e6, skre\'9c\-lona du\'bfym, dziecinnym pismem, brzmia\'b3a:
\par }{\f0
\par }{\f35 Kocham ci\'ea
\par }{\f0
\par }{\f35 Przez kilka sekund by\'b3 tak oszo\'b3omiony, \'bfe zapomnia\'b3 wrzuci\'e6 kartk\'ea do luki pami\'eaci. Zanim to uczyni\'b3 - cho\-cia\'bf wiedzia\'b3, \'bfe zbyt wyra\'9fne zainteresowanie jest bardzo podejrzane - przeczyta\'b3 j\'b9
jeszcze raz, chc\'b9c si\'ea upewni\'e6, czy nic mu si\'ea nie przywidzia\'b3o.
\par Przez reszt\'ea poranka nie mia\'b3 serca do pracy. Jeszcze trudniej od skupienia si\'ea na serii nudnych drobiazg\'f3w przychodzi\'b3o mu ukrywa\'e6 podniecenie przed teleekranem. Czu\'b3 si\'ea tak, jakby ogie\'f1 trawi\'b3 jego trzewia. Obiad w gor\'b9
cej, zat\'b3oczonej i ha\'b3a\'9cliwej sto\'b3\'f3wce by\'b3 prawdziw\'b9 m\'eaczarni\'b9. Liczy\'b3 na chwil\'ea spokoju, lecz jak na nieszcz\'ea\'9c\-cie ten imbecyl Parsons klapn\'b9\'b3 przy jego stoliku, niemal zabijaj\'b9c woni\'b9
potu metaliczny, kwa\'9cny zapach gulaszu, i zacz\'b9\'b3 rozwodzi\'e6 si\'ea nad przygotowaniami do Tygodnia Nienawi\'9cci. Z ogromnym entuzjazmem m\'f3wi\'b3 o dwumet\-rowej g\'b3owie Wielkiego Brata robionej na t\'ea okazj\'ea z papier-m\'e2ch\'e9
przez dru\'bfyn\'ea Kapusi\'f3w, do kt\'f3rej nale\'bfa\'b3a jego c\'f3rka. Najbardziej irytuj\'b9ce by\'b3o to, \'bfe w zgie\'b3ku panuj\'b9cym w sto\'b3\'f3wce Winston ledwo s\'b3ysza\'b3, co Parsons m\'f3wi, i co chwila musia\'b3 go prosi\'e6 o po\-wt
\'f3rzenie jakiego\'9c kolejnego idiotyzmu. Tylko raz spo\-jrza\'b3 na dziewczyn\'ea; siedzia\'b3a z dwiema kole\'bfankami w drugim ko\'f1cu sali. Chyba go wcale nie zauwa\'bfy\'b3a. Wi\'eacej nie patrzy\'b3 w jej stron\'ea.
\par Popo\'b3udnie by\'b3o zno\'9cniejsze. Tu\'bf po obiedzie zlecono mu subtelne i trudne zadanie, kt\'f3re wymaga\'b3o kilku
\par godzin pracy i od\'b3o\'bfenia innych zlece\'f1 na p\'f3\'9fniej. Chodzi\'b3o o sfa\'b3szowanie pliku sprawozda\'f1 produkcyj\-nych sprzed dw\'f3ch lat w taki spos\'f3b, aby zdyskredytowa\'e6 wa\'bfnego cz\'b3onka Wewn\'eatrznej Partii, kt\'f3ry popad\'b3
w nie\-\'b3ask\'ea. Winston mia\'b3 dar do podobnych zada\'f1 i wci\'b9gn\'b9\'b3 si\'ea do tego stopnia, \'bfe przez dwie godziny ani razu nie pomy\'9cla\'b3 o dziewczynie. Ale potem jej twarz zn\'f3w stan\'ea\'b3a mu przed oczyma i ponownie ogarn\'ea
\'b3o go w\'9cciek\'b3e, przemo\'bfne pragnienie, \'bfeby znale\'9f\'e6 si\'ea w samotno\'9cci. Dopiero wtedy m\'f3g\'b3by przemy\'9cle\'e6 sobie ca\'b3\'b9 sytuacj\'ea. Jednak\'bfe tego dnia musia\'b3 pokaza\'e6 si\'ea w osiedlowej \'9cwietlicy. Po sko
\'f1czonej pracy przegryz\'b3 co\'9c pospiesznie w sto\'b3\'f3wce i pogna\'b3 do \'9cwietlicy, gdzie wzi\'b9\'b3 udzia\'b3 w namaszczonej b\'b3azenadzie zwanej \'84k\'f3\'b3kiem dyskusyj\-nym\'94, rozegra\'b3 dwa mecze ping-ponga, wypi\'b3
kilka szklanek d\'bfinu oraz wys\'b3ucha\'b3 p\'f3\'b3godzinnego referatu zatytu\'b3owanego \'84Angsoc a szachy\'94. W \'9crodku a\'bf skr\'eaca\'b3 si\'ea z nudy, lecz tym razem nawet nie przysz\'b3o mu do g\'b3owy, \'bfeby si\'ea nie stawi\'e6 w \'9c
wietlicy. Na widok s\'b3\'f3w Kocham ci\'ea wezbra\'b3a w nim ochota do \'bfycia i pode\-jmowanie zb\'eadnego ryzyka wydawa\'b3o mu si\'ea nagle idiotyczne. Dopiero o dwudziestej trzeciej, gdy ju\'bf wr\'f3ci\'b3 do domu i le\'bfa\'b3 w \'b3\'f3\'bf
ku przy zgaszonym \'9cwietle - a wi\'eac wreszcie, dop\'f3ki si\'ea nie odzywa\'b3, bezpieczny - m\'f3g\'b3 si\'ea bez przeszk\'f3d odda\'e6 rozmy\'9claniom.
\par Mia\'b3 do rozwi\'b9zania nie\'b3atwy problem: jak skontak\-towa\'e6 si\'ea z dziewczyn\'b9 i um\'f3wi\'e6 na spotkanie. Nie obawia\'b3 si\'ea \'bfadnego podst\'eapu. By\'b3 pewien, \'bfe dziewczyna nic nie knuje, bo jej zdenerwowanie, kiedy przekazywa
\'b3a mu kartk\'ea, wygl\'b9da\'b3o na jak najbardziej autentyczne. Dos\'b3ownie dr\'bfa\'b3a ze strachu, i nie bez przyczyny. Nawet przez my\'9cl mu nie przesz\'b3o, aby zignorowa\'e6 jej awanse.
\par Chocia\'bf zaledwie pi\'ea\'e6 dni wcze\'9cniej chcia\'b3 dziewczynie rozwali\'e6 g\'b3ow\'ea kamieniem, w tej chwili nie liczy\'b3o si\'ea to zupe\'b3nie. Wyobra\'bfa\'b3 sobie nagie m\'b3odzie\'f1cze cia\'b3o, kt\'f3re dot\'b9d widzia\'b3 tylko we \'9c
nie. Jeszcze niedawno uwa\'bfa\'b3 j\'b9 za tak\'b9 sam\'b9 idiotk\'ea jak inne kobiety, o umy\'9cle zatrutym bzdurami i nienawi\'9cci\'b9, a \'b3onie zimnym jak l\'f3d. Teraz my\'9cla\'b3 gor\'b9czkowo o tym, \'bfe mo\'bfe j\'b9 utraci\'e6, \'bfe to bia
\'b3e cia\'b3o mo\'bfe mu si\'ea wymkn\'b9\'e6! Najbardziej l\'eaka\'b3 si\'ea tego, \'bfe dziewczyna po prostu zmieni zdanie, je\'9cli si\'ea szybko z ni\'b9 nie skontaktuje. Ale um\'f3wienie si\'ea by\'b3o w\'b3a\'9cciwie rzecz\'b9 niewykonaln\'b9. R
\'f3wnie trudn\'b9 jak zrobienie ruchu, kiedy ju\'bf si\'ea dosta\'b3o mata. Gdziekolwiek si\'ea cz\'b3owiek obr\'f3ci\'b3, mia\'b3 przed sob\'b9 teleekrany. Prawd\'ea m\'f3wi\'b9c, nim up\'b3yn\'ea\'b3o pi\'ea\'e6 minut od przeczytania kartki, przysz\'b3
o mu do g\'b3owy kilka pomys\'b3\'f3w; teraz, w zaciszu domowym, rozwa\'bfa\'b3 je wszystkie po kolei, jakby zastanawia\'b3 si\'ea nad wyborem na\-rz\'eadzi przed przyst\'b9pieniem do skomplikowanej operacji. Powt\'f3
rne zainscenizowanie ich porannego spotkania by\'b3o oczywi\'9ccie wykluczone. Gdyby pracowa\'b3a w Depar\-tamencie Archiw\'f3w, nawi\'b9zanie kontaktu nie przedsta\-wia\'b3oby wi\'eakszych trudno\'9cci; nie orientowa\'b3 si\'ea nato\-miast, gdzie dok\'b3
adnie mie\'9cci si\'ea Departament Literatury, i nie mia\'b3 \'bfadnego powodu, aby tam p\'f3j\'9c\'e6. Gdyby wiedzia\'b3, gdzie dziewczyna mieszka lub o kt\'f3rej ko\'f1czy prac\'ea, postara\'b3by si\'ea j\'b9 spotka\'e6, kiedy b\'eadzie wraca\'b3
a do domu; ale czekanie pod ministerstwem to zbyt wielkie ryzyko. Wys\'b3anie listu te\'bf nie wchodzi\'b3o w rachub\'ea, gdy\'bf dla nikogo nie by\'b3o tajemnic\'b9, \'bfe ca\'b3a poczta jest kontro\-lowana. W og\'f3le ma\'b3o kto korespondowa\'b3. Je
\'9cli czasem zachodzi\'b3a konieczno\'9c\'e6 przekazania jakiej\'9c wiadomo\'9cci listownie, istnia\'b3y druczki z gotowym spisem sformu\'b3o\-wa\'f1; nale\'bfa\'b3o jedynie skre\'9cli\'e6 niepotrzebne. Nie zna\'b3 zreszt\'b9
adresu dziewczyny ani nawet jej imienia i nazwiska. W ko\'f1cu uzna\'b3, \'bfe najbezpieczniej b\'eadzie nawi\'b9za\'e6 kontakt w sto\'b3\'f3wce. Je\'9cli tylko uda mu si\'ea zasta\'e6 j\'b9 sam\'b9 przy stoliku gdzie\'9c po\'9c
rodku sali, nie za blisko teleekran\'f3w, i je\-\'9cli wok\'f3\'b3 cho\'e6 przez trzydzie\'9cci sekund b\'eadzie rozbrzmie\-wa\'b3 zwyk\'b3y gwar - zdo\'b3aj\'b9 zamieni\'e6 kilka s\'b3\'f3w.
\par Przez ca\'b3y tydzie\'f1 jego \'bfycie przypomina\'b3o niespokojny sen. Nazajutrz po przekazaniu kartki dziewczyna pojawi\'b3a si\'ea w sto\'b3\'f3wce dopiero gdy wychodzi\'b3, ju\'bf po dzwonku oznajmiaj\'b9cym koniec przerwy. Zapewne pracowa\'b3a na p
\'f3\'9fniejszej zmianie. Min\'eali si\'ea nawet na siebie nie patrz\'b9c. Nast\'eapnego dnia by\'b3a w sto\'b3\'f3wce o normalnej porze, lecz siedzia\'b3a tu\'bf pod teleekranem w towarzystwie trzech kole\'bfanek. Przez trzy kolejne straszne dni w og\'f3
le si\'ea nie zjawi\'b3a. Umys\'b3 i cia\'b3o Winstona sta\'b3y si\'ea bole\'9cnie nadwra\'bfliwe; dziwne wyostrzenie zmys\'b3\'f3w sprawia\'b3o, \'bfe ka\'bfdy ruch, ka\'bfdy d\'9fwi\'eak, ka\'bfdy kontakt z drugim cz\'b3owiekiem, ka\'bfde s\'b3owo, kt
\'f3re s\'b3ysza\'b3 lub wypowiada\'b3, stanowi\'b3y tortur\'ea. Obraz dziewczyny towarzyszy\'b3 mu nawet we \'9cnie. Przez ca\'b3y ten czas ani razu nie otworzy\'b3 pami\'eatnika. Jedyn\'b9 ulg\'ea dawa\'b3a mu praca; czasami tak si\'ea wci\'b9ga\'b3,
\'bfe na dziesi\'ea\'e6 minut udawa\'b3o mu si\'ea zapomnie\'e6 o wszystkim. Nie mia\'b3 bladego poj\'eacia, co si\'ea sta\'b3o z dziewczyn\'b9, a pyta\'e6 nie m\'f3g\'b3. Mo\'bfe j\'b9 ewaporowano, mo\'bfe pope\'b3ni\'b3a samo\-b\'f3jstwo, mo\'bfe przen
iesiono j\'b9 na drugi koniec Oceanii; najgorsze, a zarazem najbardziej prawdopodobne by\'b3o to, \'bfe go unika, bo si\'ea rozmy\'9cli\'b3a.
\par Lecz dzie\'f1 p\'f3\'9fniej zn\'f3w j\'b9 zobaczy\'b3. Nie mia\'b3a ju\'bf r\'eaki na temblaku, tylko kawa\'b3ek plastra na nadgarstku. Poczu\'b3 tak wielk\'b9 ulg\'ea, \'bfe przez kilka sekund gapi\'b3 si\'ea wprost na ni\'b9. Nast\'ea
pnego dnia prawie uda\'b3o mu si\'ea do niej odezwa\'e6. Kiedy wszed\'b3 do sto\'b3\'f3wki, siedzia\'b3a przy stoliku
\par z dala od \'9cciany, i w dodatku zupe\'b3nie sama. Zjawi\'b3 si\'ea wcze\'9cnie, wci\'b9\'bf by\'b3o sporo wolnych miejsc. Kolejka prze\-suwa\'b3a si\'ea do przodu, a\'bf w ko\'f1cu, gdy Winston doszed\'b3 prawie do samego okienka, stan\'ea\'b3
a na dwie minuty, bo kto\'9c zacz\'b9\'b3 si\'ea awanturowa\'e6, \'bfe nie dosta\'b3 pastylki sacharyny. Ale dziewczyna wci\'b9\'bf siedzia\'b3a sama, gdy Winstonowi wydano obiad, ruszy\'b3 wi\'eac z tac\'b9 w jej stron\'ea. Szed\'b3
niedbale, niby to szukaj\'b9c wzrokiem wolnego miejsca. Dzieli\'b3y go od niej ju\'bf tylko trzy metry. Jeszcze dwie sekundy i mu si\'ea powiedzie.
\par Wtem jaki\'9c g\'b3os za nim zawo\'b3a\'b3:
\par }{\f0 - Smith! }{\f0\super
\par }{\f35 Uda\'b3, \'bfe nie s\'b3yszy.
\par - Smith! - Wo\'b3anie powt\'f3rzy\'b3o si\'ea, tym razem g\'b3o\'9c\-niejsze.
\par Nie mia\'b3 innego wyj\'9ccia. Odwr\'f3ci\'b3 si\'ea. M\'b3ody blondyn o nieco g\'b3upkowatym wyrazie twarzy, nazwiskiem Wilsher, kt\'f3rego zna\'b3 bardzo s\'b3abo, zaprasza\'b3 go z u\'9cmiechem do swojego stolika. Niebezpiecznie by\'b3o odm\'f3wi\'e6
. Skoro znalaz\'b3o si\'ea wolne miejsce, nie m\'f3g\'b3 p\'f3j\'9c\'e6 dalej i przy si\'b9\'9c\'e6 si\'ea do samotnej dziewczyny. Za bardzo by to k\'b3u\'b3o w oczy. Usiad\'b3 u\'9cmiechaj\'b9c si\'ea przyja\'9fnie. G\'b3upkowata twarz blondyna promienia
\'b3a. Mia\'b3 ochot\'ea zmia\'bfd\'bfy\'e6 j\'b9 kilofem. Przy stoliku dziewczyny zaj\'eato wszystkie m}{\f0 iejsca.
\par }{\f35 Na pewno jednak widzia\'b3a, \'bfe szed\'b3 w jej stron\'ea, i po\-winna wyci\'b9gn\'b9\'e6 z tego wniosek. I rzeczywi\'9ccie; gdy nazajutrz zjawi\'b3 si\'ea w sto\'b3\'f3wce, siedzia\'b3
a przy stoliku sama i podobnie jak wczoraj, z dala od teleekranu. W kolejce tu\'bf przed Winstonem sta\'b3 ma\'b3y, zwinny, pluskwowaty cz\'b3o\-wieczek o p\'b3askiej twarzy i male\'f1kich, podejrzliwych oczkach. Kiedy Winston odwr\'f3ci\'b3 si\'ea z tac
\'b9 od kraty, zo\-baczy\'b3, \'bfe tamten kieruje si\'ea prosto do sto\'b3u dziewczyny.
\par Zn\'f3w straci\'b3 nadziej\'ea. Przy nast\'eapnym stoliku by\'b3o wpra\-wdzie jedno wolne miejsce, lecz co\'9c w wygl\'b9dzie cz\'b3owie\-czka sugerowa\'b3o, \'bfe za bardzo ceni sobie wygod\'ea, aby si\'ea t\'b3oczy\'e6 z trzema osobami. Winston szed\'b3
za nim ze \'9cci\'9cni\'ea\-tym sercem. Musi znale\'9f\'e6 si\'ea z dziewczyn\'b9 sam na sam, bo inaczej nic z tego nie wyjdzie. W tym momencie rozleg\'b3 si\'ea pot\'ea\'bfny \'b3oskot. Cz\'b3owieczek pad\'b3 na ziemi\'ea jak d\'b3ugi, wypuszczaj\'b9
c z r\'b9k tac\'ea i rozbryzguj\'b9c zup\'ea i kaw\'ea po posadzce. Podni\'f3s\'b3 si\'ea i spojrza\'b3 gniewnie na Winstona, kt\'f3rego najwyra\'9fniej podejrzewa\'b3 o podstawienie nogi. Ale wszystko zako\'f1czy\'b3o si\'ea szcz\'ea\'9cliwie. Pi\'ea\'e6
sekund p\'f3\'9fniej Winston, z wal\'b9cym sercem, siedzia\'b3 przy stoliku dziewczyny.
\par Nie spojrza\'b3 na ni\'b9. Zestawi\'b3 naczynia z tacy i zabra\'b3 si\'ea do jedzenia. Wiedzia\'b3, \'bfe powinien przem\'f3wi\'e6 jak naj\-rychlej, zanim kto\'9c si\'ea dosi\'b9dzie, lecz nagle zdj\'b9\'b3 go blady strach. Min\'b9\'b3 tydzie\'f1, odk\'b9
d da\'b3a mu kartk\'ea. Mog\'b3a si\'ea rozmy\'9cli\'e6, na pewno si\'ea rozmy\'9cli\'b3a! Nie wierzy\'b3 w pomy\'9cl\-ny rozw\'f3j tej historii; w \'bfyciu takie rzeczy po prostu si\'ea nie zdarza\'b3y. Mo\'bfe w og\'f3le nie wykrztusi\'b3by s\'b3
owa, gdy\-by naraz nie ujrza\'b3 Amplefortha, poety o ow\'b3osionych uszach, sun\'b9cego niemrawo po sali w poszukiwaniu wolnego miejsca. Na sw\'f3j \'9clamazarny spos\'f3b Ampleforth lubi\'b3 Winstona, by\'b3o wi\'eac pewne, \'bfe si\'ea do niego dosi
\'b9\-dzie, je\'9cli tylko go zauwa\'bfy. Winston mia\'b3 najwy\'bfej minut\'ea na dzia\'b3anie. Oboje z dziewczyn\'b9 siedzieli wpa\-trzeni w miski, jedz\'b9c rzadki gulasz, a w\'b3a\'9cciwie zup\'ea - zup\'ea fasolow\'b9. Winston zacz\'b9\'b3 m\'f3wi
\'e6 cichym, przy\-t\'b3umionym g\'b3osem. \'afadne z nich nie podnios\'b3o g\'b3owy; jedli wodnist\'b9 brej\'ea, mi\'eadzy jedn\'b9 \'b3y\'bfk\'b9 a drug\'b9 monoton\-nym szeptem wymieniaj\'b9c niezb\'eadne informacje.
\par - O kt\'f3rej ko\'f1czysz prac\'ea?
\par - O osiemnastej trzydzie\'9cci.
\par - Gdzie si\'ea mo\'bfemy spotka\'e6?
\par - Na placu Zwyci\'eastwa, obok pomnika.
\par - Tam jest pe\'b3no teleekran\'f3w.
\par - Je\'9cli jest t\'b3um, to nic nie szkodzi.
\par - Dasz mi jaki\'9c znak?
\par - Nie. Po prostu podejd\'9f do mnie w\'f3wczas, kiedy b\'ead\'ea w t\'b3umie. I nie patrz na mnie. Ale podejd\'9f blisko.
\par }{\f0 - O kt\'f3rej?
\par }{\f35 - O dziewi\'eatnastej.
\par }{\f0 - Dobrze.
\par }{\f35 Ampleforth nie dostrzeg\'b3 Winstona; usiad\'b3 przy innym stoliku. Ale i tak nie odzywali si\'ea ju\'bf wi\'eacej i - na tyle, na ile by\'b3o to mo\'bfliwe w wypadku dw\'f3ch os\'f3b siedz\'b9cych naprzeciwko siebie - unikali si\'ea
wzrokiem. Dziewczyna szybko sko\'f1czy\'b3a obiad i odesz\'b3a, a Winston zosta\'b3 i zapali\'b3 papierosa.
\par Na placu Zwyci\'eastwa zjawi\'b3 si\'ea przed wyznaczonym czasem. Obszed\'b3 cok\'f3\'b3 ogromnej, \'bf\'b3obionej kolumny, z kt\'f3rej szczytu pos\'b9g Wielkiego Brata patrzy\'b3 na po\'b3udnie nieba; tam w\'b3a\'9cnie w\'f3dz rozgromi\'b3
eurazjatyckie eskadry (kilka lat temu m\'f3wi\'b3o si\'ea, \'bfe wsch\'f3dazjatyckie) w Bitwie o Pas Startowy Jeden. Nie opodal kolumny wznosi\'b3 si\'ea pomnik je\'9fd\'9fca; podobno przedstawia\'b3 Olivera Cromwella. O dziewi\'eatnastej zero pi\'ea\'e6
dziewczyny wci\'b9\'bf nie by\'b3o; Winstona zn\'f3w obla\'b3 zimny pot. Nie przyjdzie, rozmy\'9cli\'b3a si\'ea! Poszed\'b3 wolno na p\'f3\'b3nocn\'b9 stron\'ea placu i z pewn\'b9 satysfakcj\'b9 zidentyfikowa\'b3 ko\'9cci\'f3\'b3 \'8cwi\'ea
tego Marcina, kt\'f3rego dzwony - kiedy mia\'b3 jeszcze takowe - bi\'b3y \'84Skrad\'b3 cytryn p\'f3\'b3 tuzina\'94. Chwil\'ea p\'f3\'9fniej ujrza\'b3 dziewczyn\'ea; sta\'b3a przy kolumnie i czyta\'b3a - lub udawa\'b3a, \'bfe czyta - transparent obiegaj
\'b9cy spiralnie kamienny s\'b3up.
\par }{\f0 Wi}{\f35 edzia\'b3, \'bfe dop\'f3ki nie zgromadzi si\'ea wi\'eacej os\'f3b, dla w\'b3asnego bezpiecze\'f1stwa powinni trzyma\'e6 si\'ea od siebie z daleka - kolumn\'ea otacza\'b3y teleekrany. Nagle jednak rozleg\'b3y si\'ea okrzyki i warkot ci\'ea
\'bfkich pojazd\'f3w nadje\'bf\-d\'bfaj\'b9cych z lewa. Wszyscy zacz\'eali biec w tamt\'b9 stron\'ea. Dziewczyna zwinnie okr\'b9\'bfy\'b3a lwy u coko\'b3u kolumny i przy\'b3\'b9czy\'b3a si\'ea do biegn\'b9cych. Winston pop\'eadzi\'b3 za ni\'b9. Z okrzyk
\'f3w wywnioskowa\'b3, \'bfe zbli\'bfa si\'ea konw\'f3j eurazjatyckich je\'f1c\'f3w.
\par Zbity t\'b3um wype\'b3nia\'b3 ju\'bf po\'b3udniow\'b9 stron\'ea placu. Winston, kt\'f3ry w podobnych sytuacjach zwykle wola\'b3 trzyma\'e6 si\'ea na uboczu, tym razem pcha\'b3 si\'ea do przodu, toruj\'b9c sobie drog\'ea \'b3okciami. Wkr\'f3
tce od dziewczyny dzieli\'b3o go zaledwie p\'f3\'b3 metra, lecz dalsz\'b9 drog\'ea blokowa\-\'b3a mu para ogromnych proli, prawdopodobnie ma\'b3\'bfe\'f1\-stwo, kt\'f3rych pot\'ea\'bfne cielska stanowi\'b3y przeszkod\'ea nie do przebycia. Ustawi\'b3 si
\'ea bokiem i napar\'b3 z ca\'b3ej si\'b3y; zdo\'b3a\'b3 wcisn\'b9\'e6 rami\'ea. Szamota\'b3 si\'ea przez chwil\'ea, z uczuciem, \'bfe si\'ea dosta\'b3 mi\'eadzy dwa kamienie m\'b3y\'f1skie, ale w ko\'f1cu, zlany potem, przebi\'b3 si\'ea na drug\'b9 stron
\'ea. By\'b3 tu\'bf obok dziewczyny. Stali rami\'ea w rami\'ea, ze skupieniem patrz\'b9c prosto przed siebie.
\par D\'b3uga kolumna ci\'ea\'bfar\'f3wek jecha\'b3a wolno ulic\'b9. W ro\-gach ka\'bfdej platformy stali uzbrojeni w pistolety maszy\-nowe stra\'bfnicy o surowych obliczach; pilnowali drob\-nych, \'bf\'f3\'b3tych m\'ea\'bfczyzn odzianych w liche zielone mun\-
dury. Je\'f1cy siedzieli w kucki, st\'b3oczeni ciasno, a ich pos\'eapne mongolskie oczy patrzy\'b3y w d\'f3\'b3 z kra\'f1cow\'b9 oboj\'eatno\'9cci\'b9. Co pewien czas, gdy ci\'ea\'bfar\'f3wki podskaki\-wa\'b3y na wybojach, rozlega\'b3 si\'ea brz\'eak \'bf
elastwa; je\'f1cy mieli skute nogi. Ci\'ea\'bfar\'f3wka za ci\'ea\'bfar\'f3wk\'b9 przesuwa\'b3y si\'ea przed Winstonem ponure twarze. Patrzy\'b3 na nie, ale w\'b3a\'9cciwie ich nie dostrzega\'b3. Rami\'ea dziewczyny przycis\-ka\'b3o si\'ea
do jego ramienia. Jej policzek by\'b3 tak blisko, \'bfe czu\'b3 niemal jego ciep\'b3o. Podobnie jak w sto\'b3\'f3wce, od razu przej\'ea\'b3a inicjatyw\'ea. Ledwo poruszaj\'b9c wargami, zacz\'ea\'b3a m\'f3wi\'e6
tym samym szeptem co poprzednio - cichym, monotonnym, \'b3atwo gin\'b9cym po\'9cr\'f3d powszechnego zgie\'b3\-ku i warkotu silnik\'f3w.
\par - S\'b3yszysz mnie?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 - Czy jeste\'9c wolny w niedziel\'ea po po\'b3udniu?
\par }{\f0 - Tak.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Wi\'eac s\'b3uchaj uwa\'bfnie. Musisz wszystko zapami\'eata\'e6. P\'f3
jdziesz na dworzec Paddington...
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Z niemal wojskow\'b9 precyzj\'b9, kt\'f3ra wprawi\'b3a Winstona w zdumienie, poinstruowa\'b3
a go krok po kroku, co ma zrobi\'e6. P\'f3\'b3 godziny kolej\'b9; ze stacji skr\'eaci\'e6 w lewo; przej\'9c\'e6 szos\'b9 dwa kilometry; przy bramie bez g\'f3rnego pr\'eata skr\'ea\-ci\'e6 w poln\'b9 drog\'ea; doj\'9c\'e6 do le\'9cnego duktu; potem skr\'ea
ci\'e6 na \'9ccie\'bfk\'ea mi\'eadzy krzakami; doj\'9c\'e6 do zwalonego pnia po\-ro\'9cni\'eatego mchem. Zupe\'b3nie jakby w g\'b3owie mia\'b3a map\'ea.
\par }{\f0 - Za}{\f35 pami\'eatasz? - szepn\'ea\'b3a na koniec.
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 - Skr\'eacasz w lewo, w prawo, potem zn\'f3w w lewo. Brama bez g\'f3rnego pr\'eata.
\par }{\f0 - Dobrze. O kt\'f3rej?
\par }{\f35 - Oko\'b3o pi\'eatnastej. Mo\'bfe b\'eadziesz musia\'b3 na mnie zaczeka\'e6. Przyjd\'ea inn\'b9 tras\'b9. Na pewno wszystko zapami\'ea\-ta\'b3e\'9c?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 - Wi\'eac teraz szybko odejd\'9f.
\par Tego nie musia\'b3a mu m\'f3wi\'e6. Ale nie od razu mogli si\'ea rozdzieli\'e6. Wci\'b9\'bf przeje\'bfd\'bfa\'b3y ci\'ea\'bfar\'f3wki, wszyscy wi\'eac stali gapi\'b9c si\'ea \'b3apczywie. Na pocz\'b9tku rozleg\'b3o si\'ea troch\'ea gwizd\'f3
w i wrogich okrzyk\'f3w, ale wydawali je nieliczni w t\'b3umie partyjni i wkr\'f3tce te\'bf ucichli. Dominuj\'b9cym uczuciem by\'b3a zwyczajna ciekawo\'9c\'e6. Cudzoziemcy, czy to Eurazjaci, czy Wsch\'f3dazjaci, stanowili tak\'b9 sam\'b9 osob\-liwo\'9c
\'e6 jak rzadkie okazy zwierz\'b9t. Nigdy nie widywano ich inaczej ni\'bf w charakterze je\'f1c\'f3w, i nawet w\'f3wczas zaledwie przez kr\'f3tk\'b9 chwil\'ea. Nikt te\'bf nie wiedzia\'b3, co si\'ea z nimi dzieje p\'f3\'9fniej; prawdopodobnie wi\'eakszo
\'9c\'e6 trafia\'b3a do oboz\'f3w pracy, bo tylko drobn\'b9 cz\'ea\'9c\'e6 wieszano jako zbrodniarzy wojennych. Okr\'b9g\'b3e, mongolskie twarze ust\'b9pi\'b3y miejsca bardziej europejskim, brudnym, zaro\'9c\-ni\'ea
tym i wymizerowanym. Znad nie ogolonych policz\-k\'f3w patrzy\'b3y na Winstona wci\'b9\'bf nowe pary oczu; czasem wpija\'b3y si\'ea w niego z dziwn\'b9 intensywno\'9cci\'b9, po czym odwraca\'b3y. Konw\'f3j zbli\'bfa\'b3 si\'ea do ko\'f1ca. W ostatniej ci
\'ea\'bfar\'f3wce Winston zobaczy\'b3 niem\'b3odego m\'ea\'bfczyzn\'ea z siw\'b9 g\'east\'b9 brod\'b9, kt\'f3ry sta\'b3 ze skrzy\'bfowanymi r\'eakami, jakby przywyk\'b3 do tego, \'bfe skuwaj\'b9 mu je kajdany. By\'b3 ju\'bf najwy\'bfszy czas odej\'9c\'e6
od dziewczyny. Lecz w ostatniej chwili, kiedy wci\'b9\'bf otacza\'b3 ich zwarty t\'b3um, jej d\'b3o\'f1 znalaz\'b3a jego r\'eak\'ea i \'9ccisn\'ea\'b3a j\'b9 lekko.
\par Trwa\'b3o to najwy\'bfej dziesi\'ea\'e6 sekund, a jednak zdawa\'b3o mu si\'ea, \'bfe trzymaj\'b9 si\'ea za r\'eace bardzo d\'b3ugo. Mia\'b3 do\'9c\'e6 czasu, by pozna\'e6 ka\'bfdy szczeg\'f3\'b3 jej d\'b3oni. Bada\'b3 dotykiem d\'b3ugie palce, kszta\'b3
tne paznokcie, stwardnia\'b3e od pracy i pokryte odciskami wn\'eatrze d\'b3oni, mi\'eakki nadgarstek. Umia\'b3by teraz odr\'f3\'bfni\'e6 t\'ea d\'b3o\'f1 wzrokiem. Nagle pomy\'9c\-la\'b3, \'bfe nawet nie wie, jakiego koloru s\'b9
oczy dziewczyny. Prawdopodobnie piwne, cho\'e6 szatyni miewaj\'b9 czasem niebieskie t\'eacz\'f3wki. Pragn\'b9\'b3 odwr\'f3ci\'e6 g\'b3ow\'ea i sprawdzi\'e6, ale by\'b3aby to niewyobra\'bfalna g\'b3upota. Trzymaj\'b9c si\'ea za r\'ea
ce, niewidoczne w zbitym t\'b3umie, patrzyli prosto przed siebie i zamiast oczu dziewczyny, Winston napotka\'b3 sm\'eatny wzrok starego je\'f1ca, spogl\'b9daj\'b9cego spomi\'eadzy siwych k\'b3ak\'f3w.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 2}{\f0\fs28
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Winston szed\'b3 ocienionym duktem; gdzieniegdzie promienie s\'b3o\'f1ca przedziera\'b3y si\'ea przez ga\'b3\'eazie, tworz\'b9c na ziemi jasne c\'eatki; chwilami drzewa rzed\'b3y i w\'f3wczas dukt l\'9cni\'b3 z\'b3oci\'9c
cie. Pobocze po lewej stronie drogi mieni\'b3o si\'ea od dzwonk\'f3w. Powietrze jakby pokrywa\'b3o pieszczotami sk\'f3r\'ea. By\'b3 drugi dzie\'f1 maja. Gdzie\'9c z g\'b3\'eabi lasu dolatywa\'b3o gruchanie grzywaczy.
\par Przyjecha\'b3 troch\'ea wcze\'9cniej. Podr\'f3\'bf odby\'b3a si\'ea bez \'bfadnych przyg\'f3d; zorientowawszy si\'ea, \'bfe dziewczyna ma najwyra\'9fniej do\'9cwiadczenie w tego rodzaju sprawach, l\'eaka\'b3 si\'ea znacznie mniej, ni\'bfby oczekiwa\'b3
. Z pewno\'9cci\'b9 znalaz\'b3a bezpieczne miejsce. Na og\'f3\'b3 nie nale\'bfa\'b3o si\'ea spodziewa\'e6, \'bfe poza miastem zagro\'bfenie maleje. W lasach nie instalowano oczywi\'9ccie teleekran\'f3w, lecz ka\'bfde s\'b3owo mog\'b3y zarejestrowa\'e6
poukrywane mikrofony, a rozpo\-znanie g\'b3osu nie nastr\'eacza\'b3o Policji My\'9cli najmniejszych k\'b3opot\'f3w. Zreszt\'b9 trudno by\'b3o podr\'f3\'bfowa\'e6 nie zwracaj\'b9c na siebie uwagi. Aczkolwiek wyjazd na odleg\'b3o\'9c\'e6 poni\'bf
ej stu kilometr\'f3w od miejsca sta\'b3ego pobytu nie wymaga\'b3 specjalnej przepustki, to jednak na dworcach cz\'easto kr\'ea\-ci\'b3y si\'ea patrole policji, kt\'f3re legitymowa\'b3y i szczeg\'f3\'b3owo wypytywa\'b3y wszystkich napotkanych cz\'b3onk\'f3
w Partii. Ale tego dnia nie pojawi\'b3 si\'ea \'bfaden patrol ani te\'bf nikt nie \'9cledzi\'b3 Winstona w drodze ze stacji, o czym si\'ea przekona\'b3, co pewien czas ogl\'b9daj\'b9c si\'ea dyskretnie za siebie. Poci\'b9g pe\'b3en by\'b3
proli, w znakomitych humorach, bo akurat dopisa\'b3a pogoda. Wagon z drewnianymi \'b3awkami, w kt\'f3\-rym podr\'f3\'bfowa\'b3 Winston, zajmowa\'b3a niemal w ca\'b3o\'9cci jedna ogromna rodzina - od bezz\'eabnej prababki po miesi\'eaczne niemowl\'ea
- jad\'b9ca odwiedzi\'e6 te\'9cci\'f3w na wsi, aby tam - jak wyznali bez skr\'eapowania - na lewo zaopatrzy\'e6 si\'ea w mas\'b3o.
\par Dukt poszerzy\'b3 si\'ea; po chwili Winston ujrza\'b3 \'9ccie\'bfk\'ea, o kt\'f3rej m\'f3wi\'b3a dziewczyna: w\'b9sk\'b9 le\'9cn\'b9 dro\'bfyn\'ea wiod\'b9c\'b9 przez k\'eapy krzak\'f3w. Nie mia\'b3 zegarka, ale wiedzia\'b3, \'bfe zjawi\'b3 si\'ea
przed czasem. Dzwonki ros\'b3y tu g\'easto - nie spos\'f3b by\'b3o po nich nie depta\'e6. Ukl\'b9k\'b3 i zacz\'b9\'b3 je zbiera\'e6, troch\'ea dla zabicia czasu, a cz\'ea\'9cciowo dlatego, \'bfe nagle przysz\'b3o mu do g\'b3owy, i\'bf z przyjemno\'9cci
\'b9 da\'b3by dziew\-czynie bukiecik na powitanie. Mia\'b3 ju\'bf ca\'b3kiem spory bukiet i w\'b3a\'9cnie go w\'b9cha\'b3, wci\'b9gaj\'b9c w nozdrza nik\'b3y, nieco md\'b3awy zapach, gdy wtem zamar\'b3 - us\'b3ysza\'b3 za sob\'b9 wyra\'9fny trzask ga\'b3
\'b9zki p\'eakaj\'b9cej pod stop\'b9. Wr\'f3ci\'b3 do zrywania dzwonk\'f3w. To by\'b3o jedyne rozs\'b9dne wyj\'9ccie. Mog\'b3a nadchodzi\'e6 ona, ale r\'f3wnie dobrze kto\'9c m\'f3g\'b3 go mimo wszystko \'9cledzi\'e6 od stacji. Gdyby si\'ea obejrza\'b3
, wygl\'b9da\'b3oby na to, \'bfe ma nieczyste sumienie. Zerwa\'b3 jeden kwiat, zerwa\'b3 drugi. Nagle poczu\'b3 na ramieniu d\'b3o\'f1.
\par }{\f0 Spojr}{\f35 za\'b3 do g\'f3ry. To by\'b3a ona. Potrz\'b9sn\'ea\'b3a g\'b3ow\'b9, widocznie aby go ostrzec, \'bfeby si\'ea nie odzywa\'b3, po czym rozgarn\'ea\'b3a krzaki i szybkim krokiem poprowadzi\'b3a go \'9ccie\'bfk\'b9 w g\'b3\'b9
b lasu. Najwyra\'9fniej bywa\'b3a tu nieraz, bo bez wahania omija\'b3a ka\'bfde grz\'b9skie miejsce. Winston szed\'b3 za ni\'b9 wci\'b9\'bf \'9cciskaj\'b9c w d\'b3oni bukiet. Najpierw odetchn\'b9\'b3 z ulg\'b9, lecz teraz, kiedy widzia\'b3 przed sob\'b9
szczup\'b3e, silne cia\'b3o przepasane w talii szkar\'b3atn\'b9 szarf\'b9 podkre\'9claj\'b9c\'b9 kr\'b9g\'b3o\'9c\'e6 bioder, ow\'b3adn\'ea\'b3o nim poczucie skrajnej ni\'bfszo\'9cci. L\'eaka\'b3 si\'ea, \'bfe gdy dziewczyna odwr\'f3ci si\'ea
i mu przyjrzy, nie b\'eadzie go chcia\'b3a. Wonne powietrze i widok zielonych li\'9cci odebra\'b3y Winstonowi resztki wiary w sie\-bie. Ju\'bf w drodze ze stacji majowe s\'b3o\'f1ce uzmys\'b3owi\'b3o mu w\'b3asn\'b9 marno\'9c\'e6 - marno\'9c\'e6
bladej istoty \'bfyj\'b9cej wiecznie po\'9cr\'f3d mur\'f3w, z londy\'f1skim kurzem i sadz\'b9, w\'bfartymi w pory sk\'f3ry. Zda\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe dziewczyna nigdy dot\'b9d nie widzia\'b3a go w jasnym, dziennym \'9c
wietle. Dotarli do zwalonego pnia, o kt\'f3rym mu wspomina\'b3a. Prze\-skoczy\'b3a przez pie\'f1 i wesz\'b3a w krzaki, cho\'e6 nie wida\'e6 by\'b3o mi\'eadzy nimi \'bfadnego przej\'9ccia. Winston ruszy\'b3 jej \'9cladem; chwil\'ea p\'f3\'9fniej znale\'9f
li si\'ea na niewielkiej poro\'9cni\'eatej traw\'b9 polanie na szczycie ma\'b3ego pag\'f3rka, ze wszystkich stron otoczonego przez strzeliste drzewka, ca\'b3kowicie kryj\'b9ce go przed ludzkim wzrokiem. Dziewczyna zatrzyma\'b3a si\'ea i odwr\'f3ci\'b3
a do Winstona.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Jeste\'9cmy na miejscu - o\'9cwiadczy\'b3a. Sta\'b3 kilka krok\'f3w od niej. I nie mia\'b3 odwagi podej
\'9c\'e6 bli\'bfej.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Specjalnie nie odezwa\'b3am si\'ea przy dukcie, bo tam mog\'b9 by\'e6 mikrofony. Pewnie ich nie
ma, ale lepiej nie ryzykowa\'e6, \'bfe kt\'f3ry\'9c z tych wieprzy rozpozna nasze g\'b3osy. Tu jeste\'9cmy bezpieczni.
\par Wci\'b9\'bf brakowa\'b3o mu \'9cmia\'b3o\'9cci, \'bfeby si\'ea do niej zbli\'bfy\'e6.
\par - Tu jeste\'9cmy bezpieczni? - powt\'f3rzy\'b3 t\'eapo.
\par }{\f0 - Pewnie. Sp\'f3jrz na te drzewa.
\par }{\f35 Wok\'f3\'b3 szumia\'b3y m\'b3ode jesiony - niegdy\'9c r\'f3s\'b3 tutaj wielki las, ale potem stare drzewa \'9cci\'eato; ich pnie wypu\'9cci\'b3y nowe, proste p\'eady, z kt\'f3rych \'bfaden nie by\'b3 grubszy od ludzkiej r\'eaki.
\par }\pard\plain \s22\qj \fi709\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nawet nie ma gdzie schowa\'e6 mikrofonu! - doda\'b3a. - Zreszt\'b9 jestem tu nie pierwszy raz.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 Lecz nie p}{\f35 o to tu przyjechali, \'bfeby rozmawia\'e6. Winston zdoby\'b3 si\'ea na odwag\'ea i post\'b9pi
\'b3 krok naprz\'f3d. Sta\'b3a przed nim sztywno wyprostowana, z lekko ironicznym u\'9cmie\-chem na ustach, jakby pytaj\'b9c, na co jeszcze czeka. Bukiet le\'bfa\'b3 na ziemi, cho\'e6 nie pami\'eata\'b3, \'bfeby wypu\'9cci\'b3 go z r\'b9k. Uj\'b9\'b3 d
\'b3o\'f1 dziewczyny.
\par - Czy uwierzysz, \'bfe do tej pory nie wiem, jakiego koloru masz oczy? - spyta\'b3.
\par }\pard \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Przekona\'b3 si\'ea, \'bfe s\'b9 piwne; jasnopiwne, okolone czar\-nymi rz\'easami.
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 - Powiedz, czy teraz, kiedy zobaczy\'b3a\'9c mnie z bliska, nie wydaj\'ea ci si\'ea wstr\'eatny?
\par - Nie, sk\'b9d\'bfe - odpar\'b3a.
\par - Mam trzydzie\'9cci dziewi\'ea\'e6 lat. \'afon\'ea, kt\'f3rej nie mog\'ea si\'ea pozby\'e6. Wrzody na nogach. I pi\'ea\'e6 sztucznych z\'eab\'f3w.
\par }{\f0 - To mnie nic nie obchodzi!
\par }{\f35 W nast\'eapnej chwili, nie wiadomo, czy za jej, czy za jego spraw\'b9, znalaz\'b3a si\'ea w ramionach Winstona. Z pocz\'b9tku my\'9cla\'b3 jedynie o tym, jakie to wszystko jest niepraw\-dopodobne. Dziewcz\'eace cia\'b3o tuli\'b3o si\'ea
do niego, ciemne w\'b3osy muska\'b3y mu twarz, a teraz... tak, unios\'b3a twarz i oto ca\'b3owa\'b3 pe\'b3ne, czerwone usta! Zarzuci\'b3a mu r\'eace na szyj\'ea, szepta\'b3a, \'bfe jest najdro\'bfszy, cudowny, ukochany. Osun\'eali si\'ea na muraw\'ea
; nie stawia\'b3a najmniejszego oporu, m\'f3g\'b3 z ni\'b9 robi\'e6 co chcia\'b3. Jednak\'bfe dotyk jej cia\'b3a nie rozpali\'b3 w nim nami\'eatno\'9cci. Czu\'b3 si\'ea dumny, szcz\'ea\'9cliwy. Radowa\'b3 si\'ea z tego, co si\'ea dzieje, ale nie czu\'b3
po\'bf\'b9dania. Sam dobrze nie wiedzia\'b3 dlaczego: mo\'bfe by\'b3o na to zbyt wcze\'9cnie, mo\'bfe peszy\'b3y go jej m\'b3odo\'9c\'e6 i uroda, mo\'bfe za d\'b3ugo \'bfy\'b3 bez kobiety. Dziewczyna podnios\'b3a si\'ea i wyj\'ea\'b3a z w\'b3os\'f3
w zgnieciony dzwonek. Usiad\'b3a i obj\'ea\'b3a Winstona ramieni}{\f0 em.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nie przejmuj si\'ea, kochanie. Nie ma po\'9cpiechu. Ca\'b3e popo\'b3
udnie przed nami. Czy to nie wspania\'b3a kryj\'f3wka? Znalaz\'b3am to miejsce, kiedy pewnego razu zgubi\'b3am si\'ea na zbiorowej wycieczce. Je\'9cli kto\'9c idzie, s\'b3ycha\'e6 go na sto metr\'f3w.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Jak masz na imi\'ea? - spyta\'b3.
\par - Julia. A ty Winston; nazywasz si\'ea Winston Smith.
\par - Sk\'b9d wiesz?
\par - Chyba jestem lepszym detektywem ni\'bf ty, m\'f3j kochany. Powiedz, co my\'9cla\'b3e\'9c o mnie, zanim da\'b3am ci kartk\'ea?
\par Nie mia\'b3 ochoty k\'b3ama\'e6. A zreszt\'b9, wyjawienie najgor\-szego by\'b3o te\'bf pewnego rodzaju mi\'b3osnym podarkiem.
\par - Nienawidzi\'b3em ci\'ea strasznie. Chcia\'b3em ci\'ea zgwa\'b3ci\'e6, a potem zamordowa\'e6. Przed dwoma tygodniami powa\'bf\-nie zastanawia\'b3em si\'ea nad tym, czy nie roztrzaska\'e6 ci czaszki kamieniem. Skoro chcesz wiedzie\'e6, powiem ci: by\'b3
em przekonany, \'bfe pracujesz dla Policji My\'9cli!
\par Dziewczyna roze\'9cmia\'b3a si\'ea rado\'9cnie, traktuj\'b9c to jako komplement dla swojej umiej\'eatno\'9cci kamufla\'bfu.
\par - Co\'9c ty, dla Policji My\'9cli?! Powa\'bfnie?
\par - No, mo\'bfe nie do ko\'f1ca. Ale kieruj\'b9c si\'ea twoim wygl\'b9dem, by\'b3em przekonany... No, sama rozumiesz: jeste\'9c m\'b3oda, \'9cwie\'bfa, zdrowa...
\par - By\'b3e\'9c przekonany, \'bfe jestem wzorowym cz\'b3onkiem Partii. Czysta w my\'9cli i uczynku. Transparenty, pochody, post\'eapowe has\'b3a, wsp\'f3lne gry, piesze wycieczki i reszta tego g\'f3wna. I pewnie my\'9cla\'b3e\'9c, \'bfe gdybym mia\'b3a cho
\'e6 cie\'f1 podejrzenia, natychmiast bym ci\'ea zadenuncjowa\'b3a jako my\'9clozbrodniarza i cieszy\'b3a si\'ea z twojej \'9cmierci?
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Tak, w\'b3a\'9cnie co\'9c w tym stylu. Pami\'eataj, \'bfe wiele m\'b3odych kobiet jest dok\'b3
adnie takich.
\par - To wszystko przez t\'ea przekl\'eat\'b9 szmat\'ea! - zawo\'b3a\'b3a, zrywaj\'b9c z siebie szkar\'b3atn\'b9 szarf\'ea M\'b3odzie\'bfowej Ligi Antyseksualnej i ciskaj\'b9c j\'b9 na najbli\'bfsz\'b9 ga\'b3\'b9\'9f.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Nast\'eapnie, jakby dotkn\'b9wszy talii co\'9c sobie przypo\-mnia\'b3a, wsun\'ea\'b3a d\'b3o\'f1
do kieszeni kombinezonu i wyj\'ea\'b3a niedu\'bf\'b9 tabliczk\'ea czekolady. Prze\'b3ama\'b3a na dwie cz\'ea\'9cci i jedn\'b9 da\'b3a Winstonowi. Jeszcze zanim jej skosztowa\'b3, pozna\'b3 po zapachu, \'bfe to niezwyk\'b3a czekolada. By\'b3a ciemna, l
\'9cni\'b9ca i owini\'eata w srebrn\'b9 foli\'ea, podczas gdy normalnie sprzedawano matow\'b9, \'b3amliw\'b9 mas\'ea br\'b9zowej barwy, o smaku kojarz\'b9cym si\'ea z woni\'b9 palonych \'9cmieci. Ale kiedy\'9c, dawno temu, jad\'b3 ju\'bf tak\'b9 czekolad
\'ea jak ta, kt\'f3r\'b9 pocz\'eastowa\'b3a go Julia. Sam zapach zbudzi\'b3 w nim silne, niepokoj\'b9ce, lecz ca\'b3kiem zatarte wspomnienia.
\par - Sk\'b9d to masz? - spyta\'b3.
\par - Kupi\'b3am na czarnym rynku - odpar\'b3a oboj\'eatnie. - Fakt, \'bfe pozornie jestem taka, za jak\'b9 mnie wzi\'b9\'b3e\'9c. Nigdy nie unikam sportu. W Kapusiach pe\'b3ni\'b3am funkcj\'ea dru\'bfynowej. Przez trzy wieczory w tygodniu pracuj\'ea
ochotniczo w M\'b3odzie\'bfowej Lidze Antyseksualnej. Ile\'bf to godzin zmarnowa\'b3am obklejaj\'b9c ca\'b3y Londyn tymi ich bzdetami! W pochodach z regu\'b3y nosz\'ea transparenty. Wygl\'b9dam pogodnie, nie wymiguj\'ea si\'ea od pracy spo\'b3ecz\-
nej. Zawsze krzycz to co inni, taka jest moja zasada. Tylko ona gwarantuje bezpiecze\'f1stwo.
\par Pierwszy kawa\'b3ek czekolady roztopi\'b3 si\'ea na j\'eazyku Winstona. By\'b3a przepyszna. Tu\'bf na skraju jego \'9cwiadomo\-\'9cci ko\'b3ata\'b3 si\'ea jaki\'9c zapomniany obraz, jakie\'9c wspo\-mnienie, silne, lecz niewyra\'9fne niczym kszta\'b3
t dostrzegany k\'b9tem oka. Odsun\'b9\'b3 go od siebie, czuj\'b9c gdzie\'9c w g\'b3\'eabi, \'bfe wi\'b9\'bfe si\'ea z jakim\'9c uczynkiem, kt\'f3ry najch\'eatniej by odwo\'b3a\'b3, gdyby to tylko by\'b3o mo\'bfliwe.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Jeste\'9c bardzo m\'b3oda, Julio - rzek\'b3. - Dziesi\'ea\'e6, pi\'eatna\'9ccie lat m\'b3
odsza ode mnie. Co takiego ci si\'ea we mnie spodoba\'b3o?
\par }\pard\plain \s22\qj \fi709\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Masz co\'9c w twarzy. Pomy\'9cla\'b3am, \'bfe zaryzykuj\'ea. Umiem ocenia\'e6 ludzi po wygl\'b9
dzie. Wiedzia\'b3am, \'bfe oni ci\'ea mier\'bf\'b9.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 M\'f3wi\'b9c oni mia\'b3a na my\'9cli Parti\'ea, a zw\'b3aszcza We\-wn\'eatrzn\'b9 Parti\'ea, z kt\'f3
rej tak bardzo si\'ea naigrawa\'b3a, nie kryj\'b9c swojej nienawi\'9cci, \'bfe Winston poczu\'b3 si\'ea nieswojo, chocia\'bf wiedzia\'b3, i\'bf s\'b9 tu wyj\'b9tkowo bezpieczni. Zdumie\-wa\'b3o go te\'bf jej ordynarne s\'b3ownictwo. Cz\'b3
onkowie Partii nie powinni przeklina\'e6 i sam Winston kl\'b9\'b3 bardzo rzadko, przynajmniej na g\'b3os. Julia natomiast jakby w og\'f3le nie potrafi\'b3a wspomnie\'e6 o Partii, a zw\'b3aszcza o Wewn\'eatrznej Partii, nie u\'bfywaj\'b9c r\'f3
wnie plugawych s\'b3\'f3w jak te powypisywane w cuchn\'b9cych zau\'b3kach. Nie \'bfeby mu to przeszkadza\'b3o. Stanowi\'b3o po prostu kolejny przejaw buntu dziewczyny przeciwko Partii i wszystkiemu, co reprezentowa\'b3a, i w pewien spos\'f3b wydawa\'b3
o mu si\'ea r\'f3wnie naturalne i zdrowe jak prychanie konia, kt\'f3ry czuje zapach zgni\'b3ego siana. Opu\'9ccili polan\'ea i w\'eadrowali przed siebie \'9ccie\'bfk\'b9 nakrapian\'b9 s\'b3o\'f1cem, id\'b9c obj\'eaci, ilekro\'e6 jej szeroko\'9c\'e6
na to pozwala\'b3a. Zdziwi\'b3o Winstona, o ile\'bf mi\'eaksza wydaje si\'ea talia dziewczyny, gdy nie opasuje jej szarfa. Rozmawiali szeptem. Poza polan\'b9, zdaniem Julii, nale\'bfa\'b3o zachowa\'e6 ostro\'bfno\'9c\'e6. Wkr\'f3
tce doszli do skraju lasu. Julia zatrzyma\'b3a si\'ea.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Dalej nie id\'9fmy. Na otwartym terenie kto\'9c mo\'bfe nas zauwa\'bfy\'e6. Tu zas\'b3aniaj\'b9 nas ga
\'b3\'eazie.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Stali w cieniu k\'eapy leszczyny. Promienie s\'b3o\'f1ca, mimo \'bfe przedziera\'b3y si\'ea przez dziesi\'b9
tki li\'9cci, wci\'b9\'bf grza\'b3y im twarze. Winston spojrza\'b3 na pole rozci\'b9gaj\'b9ce si\'ea przed nimi i nagle, z najwy\'bfszym zdumieniem, rozpozna\'b3 to miejsce. Widzia\'b3 je nieraz. Opuszczone pastwisko z wy\-skuban\'b9 traw\'b9, po kt\'f3
rym - mi\'eadzy kopczykami kreto\-wisk - wiod\'b3a kr\'eata \'9ccie\'bfka. Naprzeciw, w nier\'f3wnym szeregu drzew, ga\'b3\'eazie wi\'b9z\'f3w drga\'b3y leciutko na wietrze, ko\'b3ysz\'b9c g\'eastwin\'b9 li\'9cci niczym kobiecymi splotami. Gdzie\'9c
w pobli\'bfu, cho\'e6 poza zasi\'eagiem wzroku, musi przep\'b3ywa\'e6 strumie\'f1, w kt\'f3rego zielonych rozlewiskach \'9cmigaj\'b9 klenie!
\par - Czy gdzie\'9c t\'eady przep\'b3ywa strumyk? - spyta\'b3 cicho.
\par - Tak, na skraju s\'b9siedniego pola. S\'b9 w nim ryby, i to naprawd\'ea ogromne. Wida\'e6, jak czatuj\'b9 w rozlewiskach pod wierzbami, utrzymuj\'b9c si\'ea w miejscu lekkimi ruchami ogona.
\par - Z\'b3ota Kraina - szepn\'b9\'b3. - Prawie!
\par - Z\'b3ota Kraina?
\par - Tak sobie nazwa\'b3em krajobraz, kt\'f3ry czasami jawi mi si\'ea we \'9cnie.
\par - Patrz! - powiedzia\'b3a cicho Julia.
\par Niespe\'b3na pi\'ea\'e6 metr\'f3w od nich i na wysoko\'9cci ich twarzy, na ga\'b3\'eazi, przysiad\'b3 drozd. Mo\'bfe ich nie zauwa\'bfy\'b3. By\'b3 w s\'b3o\'f1cu, a oni stali w cieniu. Rozpostar\'b3 skrzyd\'b3a i zn\'f3w je z\'b3o\'bfy\'b3, pokr\'eaci
\'b3 \'b3ebkiem, jakby si\'ea k\'b3ania\'b3 s\'b3o\'f1cu, po czym nagle za\'9cpiewa\'b3. W popo\'b3udniowej ciszy jego trel zabrzmia\'b3 z niespodziewan\'b9 moc\'b9. Winston i Julia przy\-lgn\'eali do siebie, s\'b3uchaj\'b9c w oczarowaniu. Minuty mija\'b3
y, a ptak \'9cpiewa\'b3 i \'9cpiewa\'b3, coraz to inaczej, nie powtarzaj\'b9c si\'ea ani razu, jakby specjalnie popisywa\'b3 si\'ea swoim kunsz\-tem. Czasami milk\'b3 na kilka sekund, rozpo\'9cciera\'b3 i sk\'b3ada\'b3 skrzyd\'b3a, a po chwili wypina\'b3
pier\'9c i zn\'f3w zanosi\'b3 si\'ea \'9cpiewem. Winston przypatrywa\'b3 mu si\'ea z podziwem. Dla kogo i po co tak trelowa\'b3? W pobli\'bfu nie by\'b3o \'bfadnej samiczki, \'bfadnego rywala. Co nim powodowa\'b3o, \'bfe siedz\'b9c na skraju pustego lasu
wy\'9cpiewywa\'b3 w przestrze\'f1 swoje tony? Ciekawe, czy by\'b3 tu gdzie\'9c ukryty mikrofon. On i Julia odzywali si\'ea do siebie tylko szeptem, zbyt cichym, aby mikrofon m\'f3g\'b3 go wy\'b3owi\'e6, ale na pewno musia\'b3 rejestrowa\'e6 \'9c
wiergot. Mo\'bfe przy odbiorniku, daleko st\'b9d, jaki\'9c ma\'b3y, pluskwowaty cz\'b3owieczek na\-s\'b3uchuje uwa\'bfnie - i s\'b3yszy ptaka? Ale rozbrzmiewaj\'b9ca melodia stopniowo wypar\'b3a wszystkie my\'9cli Winstona. Mia\'b3 wra\'bfenie, \'bf
e zalewa go niczym balsamiczny p\'b3yn i miesza si\'ea z promieniami s\'b3o\'f1ca przedzieraj\'b9cymi si\'ea przez ga\'b3\'eazie. Przesta\'b3 my\'9cle\'e6; po prostu czu\'b3. Kibi\'e6 dziewczyny by\'b3a mi\'eakka i ciep\'b3a. Obr\'f3ci\'b3 Juli\'ea
przodem do siebie; jej cia\'b3o jakby wtopi\'b3o si\'ea w jego w\'b3asne. Kiedy dotyka\'b3 dziewczyny, ulegle przyjmowa\'b3a pieszczoty. Ich usta z\'b3\'b9czy\'b3y si\'ea, ale inaczej ni\'bf podczas pierwszych gwa\'b3townych poca\'b3unk\'f3w. Kiedy si
\'ea odsun\'eali, oboje westchn\'eali g\'b3\'eaboko. Sp\'b3oszony drozd odfrun\'b9\'b3 \'b3opocz\'b9c skrzyd\'b3ami.
\par Winston zbli\'bfy\'b3 wargi do ucha Julii.
\par - Teraz - szepn\'b9\'b3.
\par - Nie tutaj - odszepn\'ea\'b3a. - Chod\'9fmy na polank\'ea. Tam bezpieczniej.
\par }{\f0 Posp}{\f35 iesznie, nie zwa\'bfaj\'b9c na trzask ga\'b3\'b9zek, kt\'f3re p\'eaka\'b3y pod ich stopami, wr\'f3cili na dawne miejsce. Gdy znale\'9fli si\'ea na pag\'f3rku otoczonym m\'b3odymi jesionami, Julia odwr\'f3ci\'b3a si\'ea
do Winstona. Oboje oddychali ci\'ea\'bfko, ale na jej wargach b\'b3\'b9ka\'b3 si\'ea u\'9cmiech. Przez chwil\'ea przypatrywa\'b3a si\'ea m\'ea\'bfczy\'9fnie, po czym zbli\'bfy\'b3a d\'b3o\'f1 do b\'b3yskawicznego zamka kombinezonu. I sta\'b3o si\'ea
niemal to, co w jego \'9cnie! Niemal tak szybko, jak sobie wyobrazi\'b3, zdar\'b3a z siebie ubranie i cisn\'ea\'b3a na bok dok\'b3adnie tym samym wspania\'b3ym gestem, obracaj\'b9cym wniwecz wszystkie nauki Partii. Jej bia\'b3e cia\'b3o l\'9cni\'b3o w s
\'b3o\'f1cu. Na razie nie patrzy\'b3 na nie; utkwi\'b3 oczy w piegowatej, \'b3obuzersko u\'9cmiechni\'eatej twarzy. Ukl\'b9k\'b3 przed Juli\'b9 i uj\'b9\'b3 jej r\'eace w swoje.
\par - Czy robi\'b3a\'9c to ju\'bf przedtem?
\par }{\f0 - Pewnie. Setki..}{\f35 . no, dziesi\'b9tki razy.
\par }{\f0 - Z partyjnymi?
\par - Zawsze z partyjnymi.
\par }{\f35 - Z cz\'b3onkami Wewn\'eatrznej Partii r\'f3wnie\'bf?
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nie, z tymi bydlakami nigdy. Ale wystarczy\'b3oby, \'bfebym kiwn\'ea\'b3a palcem, a prawie ka\'bf
dy z nich polecia\'b3by na mnie. Tylko, cholery, strugaj\'b9 takich \'9cwi\'eato}{\f0 szk\'f3w!
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Serce zabi\'b3o mu rado\'9cniej. Robi\'b3a to dziesi\'b9tki razy - pragn\'b9\'b3, aby by\'b3y to setki, tysi
\'b9ce. Wszystko, co mia\'b3o posmak zepsucia, napawa\'b3o go nadziej\'b9. Kto wie, mo\'bfe Parti\'ea ju\'bf dawno prze\'bfar\'b3a zgnilizna, mo\'bfe kult pracy i ascezy to blaga, zaledwie cienka otoczka skrywaj\'b9ca pe\'b3ne rozpasanie. Gdyby m\'f3g\'b3
ich wszystkich zarazi\'e6 tr\'b9dem lub syfilisem, uczyni\'b3by to z rado\'9cci\'b9! Cokolwiek, byleby tylko os\'b3abi\'e6, podkopa\'e6 i zniszczy\'e6 tych drani! Poci\'b9gn\'b9\'b3 Juli\'ea w d\'f3\'b3, tak aby kl\'eaczeli naprzeciw siebie.
\par - S\'b3uchaj. Im wi\'eacej m\'ea\'bfczyzn mia\'b3a\'9c, tym bardziej ci\'ea kocham. Wiesz dlaczego?
\par }{\f0 - Tak. Doskonale.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nienawidz\'ea czysto\'9cci, nienawidz\'ea dobroci! Nie chc\'ea, \'bfeby istnia\'b3
y jakiekolwiek cnoty. Pragn\'ea, aby wszyscy byli zepsuci do szpiku ko\'9cci.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 - W takim razie powinnam ci odp}{\f35 owiada\'e6, kochanie. Jestem zepsuta jak nikt.
\par - Lubisz to robi\'e6? Nie pytam o pieszczoty ze mn\'b9, lecz o seks jako taki.
\par }{\f0 - Uwielbiam!
\par }{\f35 To w\'b3a\'9cnie najbardziej pragn\'b9\'b3 us\'b3ysze\'e6. Nie chodzi\'b3o mu o uczucie do konkretnej osoby, tylko o zwierz\'eacy instynkt, niepohamowany fizyczny pop\'ead; on w\'b3a\'9cnie by\'b3 si\'b3\'b9, kt\'f3ra mog\'b3a rozsadzi\'e6 Parti
\'ea. Przewr\'f3ci\'b3 Juli\'ea na muraw\'ea, na rozsypane dzwonki; tym razem nie mia\'b3 \'bfadnych trudno\'9cci. Po pewnym czasie ich przyspieszone oddechy powr\'f3ci\'b3y do zwyk\'b3ego rytmu i ow\'b3adni\'eaci b\'b3og\'b9 niemoc\'b9 odsun\'eali si\'ea
troch\'ea od siebie. S\'b3o\'f1ce \'9cwieci\'b3o teraz jakby mocniej. Oboje czuli si\'ea senni. Winston przyci\'b9gn\'b9\'b3 kombinezon i narzuci\'b3 na dziewczyn\'ea. Zasn\'eali niemal natychmiast i spali blisko p\'f3\'b3 godziny.
\par Winston obudzi\'b3 si\'ea pierwszy. Usiad\'b3 i popatrzy\'b3 na piegowat\'b9 twarz Julii; dziewczyna nadal spa\'b3a spokojnie, z policzkiem wspartym na d\'b3oni. \'afadna pi\'eakno\'9c\'e6, ale usta mia\'b3a naprawd\'ea wspania\'b3e. Kiedy si\'ea
lepiej przyjrza\'b3, pod jej oczami dostrzeg\'b3 kilka pojedynczych zmarszczek. Za to kr\'f3tkie ciemne w\'b3osy by\'b3y wyj\'b9tkowo g\'easte i puszyste. Zda\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe wci\'b9\'bf nie zna nazwiska Julii i nie wie, gdzie ona mieszka.
\par M\'b3ode, silne cia\'b3o, tak niewinnie pogr\'b9\'bfone we \'9cnie, wyda\'b3o mi si\'ea kruche i bezradne, wzbudza\'b3o w nim opieku\'f1cze uczucia. Lecz naiwna tkliwo\'9c\'e6, kt\'f3ra wezbra\'b3a w nim pod leszczyn\'b9, kiedy s\'b3uchali \'9c
piewu drozda, min\'ea\'b3a bezpowrotnie. \'8cci\'b9gn\'b9\'b3 z Julii kombinezon i d\'b3ugo wpat\-rywa\'b3 si\'ea w jej g\'b3adkie bia\'b3e cia\'b3o. W dawnych czasach, pomy\'9cla\'b3, gdy m\'ea\'bfczyzna patrzy\'b3 na cia\'b3o dziewczyny, kt\'f3
re go podnieca\'b3o, sprawa by\'b3a prosta. Obecnie jednak nie istnia\'b3a sama mi\'b3o\'9c\'e6 lub samo po\'bf\'b9danie. \'afadne uczucie nie mog\'b3o by\'e6 czyste, bo wszystko przesyca\'b3y strach i nienawi\'9c\'e6. U\'9cciski jego i Julii by\'b3y walk
\'b9; ich orgazm zwyci\'eastwem. Ciosem zadanym Partii. Udan\'b9 akcj\'b9 polityczn\'b9.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 3
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Kiedy\'9c mo\'bfemy tu zn\'f3w przyjecha\'e6 - powiedzia\'b3a Julia. - Zwykle ka\'bfdej kryj\'f3wki mo\'bfna bezpiecznie u\'bfywa\'e6 dwa razy. Ale dopiero po miesi\'b9cu lub dw\'f3ch, oczywi\'9ccie.
\par Natychmiast po przebudzeniu jej zachowanie ca\'b3kiem si\'ea zmieni\'b3o: sta\'b3a si\'ea czujna i rzeczowa. Ubra\'b3a si\'ea, obwi\'b9za\'b3a szarf\'b9 i zacz\'ea\'b3a instruowa\'e6 Winstona, kt\'f3r\'eady ma jecha\'e6 do domu. Wyda\'b3o mu si\'ea
naturalne, \'bfe to ona zaj\'ea\'b3a si\'ea planowaniem powrotu. Najwyra\'9fniej mia\'b3a dryg do takich spraw, kt\'f3rego jemu zupe\'b3nie brakowa\'b3o, a w dodatku doskonale zna\'b3a okolice Londynu z licznych pieszych wycieczek. Marszruta, jak\'b9
dla niego u\'b3o\'bfy\'b3a, nie pokrywa\'b3a si\'ea z jego porann\'b9 tras\'b9; w Londynie te\'bf przyje\'bfd\'bfa\'b3 na inny dworzec.
\par - Nigdy nie nale\'bfy wraca\'e6 t\'b9 sam\'b9 drog\'b9 - o\'9cwiadczy\'b3a takim tonem, jakby obwieszcza\'b3a \'bfelazn\'b9 regu\'b3\'ea.
\par Postanowi\'b3a, \'bfe ruszy pierwsza; Winston mia\'b3 odczeka\'e6 jeszcze p\'f3\'b3 godziny. Powiedzia\'b3a mu, gdzie mog\'b9 si\'ea spotka\'e6 po pracy, za cztery dni. Wybra\'b3a uliczk\'ea w jednej z ubo\'bfszych dzielnic, na kt\'f3rej znajdowa\'b3 si
\'ea targ; zwykle panowa\'b3 tam zgie\'b3k i przewala\'b3y si\'ea t\'b3umy. B\'eadzie kr\'eaci\'b3a si\'ea mi\'eadzy straganami, udaj\'b9c, \'bfe szuka sznurowade\'b3 lub nici. Je\'9cli uzna, \'bfe jest bezpiecznie, wytrze nos, kiedy Winston si\'ea zbli
\'bfy; je\'9cli nie da tego znaku, ma j\'b9 po prostu min\'b9\'e6. Je\'bfeli szcz\'ea\'9ccie dopisze, uda im si\'ea, niewidocznym w t\'b3umie, porozmawia\'e6 z kwadrans i um\'f3wi\'e6 si\'ea na nast\'eapne spotkanie.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Lec\'ea - powiedzia\'b3a, gdy tylko zapami\'eata\'b3 jej instruk\-cje. - O dziewi\'eatnastej trzydzie
\'9cci musz\'ea by\'e6 z powrotem. Obieca\'b3am przepracowa\'e6 dwie godziny w M\'b3odzie\'bfowej Lidze Antyseksualnej, pewnie b\'ead\'ea rozdawa\'e6 ulotki czy robi\'e6 co\'9c podobnego. Szlag by ich trafi\'b3! Otrzep mnie, dobrze? Nie mam we w\'b3
osach li\'9cci? Na pewno? W takim razie \'bfegnaj, najdro\'bfszy, \'bfegnaj!
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Pad\'b3a mu w ramiona, wyca\'b3owa\'b3a gwa\'b3townie, a chwil\'ea p\'f3\'9fniej przedar\'b3a si\'ea przez m
\'b3ode jesiony i prawie bez\-szelestnie oddali\'b3a. Wci\'b9\'bf nie zna\'b3 jej nazwiska i adresu - ale mniejsza, bo przecie\'bf i tak nie mogli ani si\'ea odwiedza\'e6, ani ze sob\'b9 korespondowa\'e6.
\par Tak si\'ea z\'b3o\'bfy\'b3o, \'bfe nigdy wi\'eacej nie pojechali na polan\'ea. W maju jeszcze tylko raz mieli okazj\'ea si\'ea kocha\'e6. Zdarzy\'b3o si\'ea to w innej kryj\'f3wce znanej Julii, dzwonnicy zburzone\-go ko\'9ccio\'b3a w niemal ca\'b3
kiem wyludnionej okolicy, na kt\'f3r\'b9 przed trzydziestu laty zrzucono bomb\'ea atomow\'b9. By\'b3o to \'9cwietne miejsce, lecz samo dotarcie do niego wi\'b9za\'b3o si\'ea ze znacznym ryzykiem. W pozosta\'b3e dni spotykali si\'ea na ulicy, ka\'bf
dego wieczora gdzie indziej i nigdy na d\'b3u\'bfej ni\'bf na p\'f3\'b3 godziny. Mogli ze sob\'b9 w\'f3wczas rozmawia\'e6, cho\'e6 w do\'9c\'e6 osobliwy spos\'f3b. W\'eadruj\'b9c zat\'b3oczonymi chodnikami, nigdy rami\'ea w rami\'ea
i ani razu na siebie nie patrz\'b9c, prowadzili dziwaczny dialog, przerywany niczym \'9cwiat\'b3o latarni morskiej; milkli nagle - cz\'easto w po\'b3owie zdania - ilekro\'e6 widzieli partyjny kombinezon lub zbli\'bfali si\'ea do teleekranu, by po kilku
minutach podj\'b9\'e6 przerwany w\'b9tek; gdy za\'9c dochodzili do miejsca, gdzie mieli si\'ea rozsta\'e6, urywali rozmow\'ea, po czym nazajutrz kontynuowali j\'b9 bez \'bfadnego wst\'eapu. Julia by\'b3a najwyra\'9f
niej przyzwyczajona do takiego sposobu porozu\-miewania si\'ea, kt\'f3ry nazywa\'b3a \'84rozmow\'b9 na raty\'94. Posia\-da\'b3a te\'bf niezwyk\'b3\'b9 bieg\'b3o\'9c\'e6 w m\'f3wieniu bez poruszania ustami. Tylko raz, w ci\'b9gu niemal miesi\'b9
ca wieczornych spotka\'f1, uda\'b3o im si\'ea poca\'b3owa\'e6. Szli w milczeniu boczn\'b9 ulic\'b9 (Julia uwa\'bfa\'b3a, \'bfe z dala od g\'b3o\'9cnych arterii nie wolno si\'ea odzywa\'e6), gdy nagle doszed\'b3 ich og\'b3uszaj\'b9cy ryk, ziemia zadygota
\'b3a, niebo poczernia\'b3o i Winston nagle stwierdzi\'b3, \'bfe le\'bfy na ziemi, przera\'bfony i pot\'b3uczony. Gdzie\'9c bardzo blisko r\'b9bn\'b9\'b3 pocisk rakietowy. Wtem Winston ujrza\'b3 o kilka centymetr\'f3w od siebie twarz Julii - trupioblad
\'b9. Nawet usta mia\'b3a bia\'b3e. \'84Nie \'bfyje!\'94 - przerazi\'b3 si\'ea. Przytuli\'b3 j\'b9 i dopiero wtedy sobie u\'9cwiado\-mi\'b3, \'bfe ca\'b3uje ciep\'b3\'b9 twarz \'bfywej osoby. Pod wargami czu\'b3 py\'b3; pokrywa\'b3
a ich gruba warstwa tynku.
\par }{\f0 Czasem, kiedy docierali na}{\f35 um\'f3wione miejsce, musieli si\'ea mija\'e6 bez jednego spojrzenia, bo albo zza rogu wy\'b3ania\'b3 si\'ea patrol, albo w g\'f3rze terkota\'b3 helikopter. Nawet gdyby by\'b3
o to mniej niebezpieczne, i tak nie mieliby czasu spotyka\'e6 si\'ea cz\'ea\'9cciej. Winston pracowa\'b3 sze\'9c\'e6dziesi\'b9t godzin tygodniowo, Julia jeszcze wi\'eacej; od nawa\'b3u pracy zale\'bfa\'b3o, kiedy wypadn\'b9 ich wolne dni - cz\'easto si
\'ea nie pokrywa\'b3y. Co wi\'eacej, Julia rzadko mia\'b3a ca\'b3y wolny wiecz\'f3r. Niesamowicie du\'bfo czasu poch\'b3ania\'b3o jej s\'b3ucha\-nie odczyt\'f3w, udzia\'b3 w pochodach, rozdawanie ulotek M\'b3odzie\'bf
owej Ligi Antyseksualnej, przygotowywanie transparent\'f3w na Tydzie\'f1 Nienawi\'9cci, zbieranie sk\'b3adek podczas kampanii oszcz\'eadno\'9cciowej i podobna dzia\'b3al\-no\'9c\'e6 spo\'b3eczna. Twierdzi\'b3a, \'bfe jej si\'ea to op\'b3aca; daje doskona
\'b3y kamufla\'bf. Przestrzegaj\'b9c b\'b3ahych praw, mo\'bfna \'b3ama\'e6 wielkie. Nam\'f3wi\'b3a nawet Winstona, aby po\'9cwi\'eaci\'b3 jeszcze jeden ze swoich wolnych wieczor\'f3w i zg\'b3osi\'b3 si\'ea
ochotniczo do pracy w fabryce broni, gdzie - w ramach dodatkowych zaj\'ea\'e6 - zatrudniano gorliwych partyjnia\-k\'f3w. Tak wi\'eac raz w tygodniu, przez cztery godziny, Winston z nudy odchodzi\'b3 niemal od zmys\'b3\'f3w, skr\'eacaj\'b9c ze sob\'b9
niewielkie kawa\'b3ki metalu, prawdopodobnie cz\'ea\'9cci zapalnik\'f3w, w kiepsko o\'9cwietlonej, pe\'b3nej przeci\'b9\-g\'f3w hali, w kt\'f3rej ponury stukot m\'b3otk\'f3w zlewa\'b3 si\'ea z muzyk\'b9 p\'b3yn\'b9c\'b9 z teleekran\'f3w.
\par Kiedy spotkali si\'ea w dzwonnicy, mogli wreszcie uzupe\'b3\-ni\'e6 luki w swoich przerywanych rozmowach. By\'b3o upalne popo\'b3udnie. Powietrze w ma\'b3ym kwadratowym pomiesz\-czeniu nad dzwonami, nagrzane i duszne, cuchn\'ea\'b3o go\'b3\'eabi\-
mi odchodami. Rozmawiali przez wiele godzin siedz\'b9c na zakurzonej, pokrytej ga\'b3\'b9zkami pod\'b3odze; tylko co jaki\'9c czas kt\'f3re\'9c z nich wstawa\'b3o, by spojrze\'e6 przez w\'b9skie otwory strzelnicze i sprawdzi\'e6, czy nikt si\'ea nie zbli
\'bfa.
\par Julia mia\'b3a dwadzie\'9ccia sze\'9c\'e6 lat. Mieszka\'b3a w hotelu robotniczym z trzydziestoma innymi dziewcz\'eatami (\'84Wie\-cznie w tym babskim smrodzie! Jak ja nienawidz\'ea kobiet\'94 - dorzuci\'b3a) i pracowa\'b3a, tak jak si\'ea domy\'9cla\'b3
, przy automatach do pisania powie\'9cci w Departamencie Litera\-tury. Lubi\'b3a sw\'f3j zaw\'f3d: jej obowi\'b9zki polega\'b3y g\'b3\'f3wnie na obs\'b3udze i konserwacji pot\'ea\'bfnego, skomplikowanego silnika elektrycznego. Nie uwa\'bfa\'b3a si\'ea
za specjalnie b\'b3ys\-kotliw\'b9, ale zna\'b3a si\'ea na maszynach, a praca fizyczna sprawia\'b3a jej przyjemno\'9c\'e6. Potrafi\'b3a opisa\'e6 ca\'b3y proces tworzenia powie\'9cci od momentu nadej\'9ccia zlecenia z Ko\-misji Planowania a\'bf
po ostateczny retusz dokonywany przez zesp\'f3\'b3 autorski. Za to ko\'f1cowy wynik jej nie interesowa\'b3. Jak o\'9cwiadczy\'b3a, nie mia\'b3a g\'b3owy do ksi\'b9\'bfek. Traktowa\'b3a je tak samo jak inne artyku\'b3y, kt\'f3re si\'ea produkuje, na przyk
\'b3ad sznurowad\'b3a lub d\'bfemy.
\par Nie si\'eaga\'b3a pami\'eaci\'b9 dalej ni\'bf do pocz\'b9tku lat sze\'9c\'e6\-dziesi\'b9tych, a jedyn\'b9 znan\'b9 jej osob\'b9, kt\'f3ra cz\'easto m\'f3wi\'b3a o czasach przed Rewolucj\'b9, by\'b3 jej dziadek; znik\'b3, kiedy mia\'b3
a osiem lat. W szkole zosta\'b3a kapitanem dru\'bfyny hokejowej i dwa lata z rz\'eadu zdoby\'b3a tytu\'b3 najlepszej gimnastyczki. W Kapusiach by\'b3a dru\'bfynow\'b9, a w Lidze M\'b3odych - zanim przesz\'b3a do M\'b3odzie\'bf
owej Ligi Antyseksualnej - sekretarzem okr\'eagowym. Zawsze cieszy\'b3a si\'ea znakomit\'b9 opini\'b9. Wybrano j\'b9 nawet (nieomylna oznaka zaufania) do pracy w Pornoseku, sekcji Departamentu Literatury zajmuj\'b9cej si\'ea produkcj\'b9
tandetnej pornografii do rozprowadzania w\'9cr\'f3d proli. Mi\'eadzy sob\'b9, jak wy\-zna\'b3a, pracownicy przezywali t\'ea sekcj\'ea \'84Kloak\'b9\'94. Praco\-wa\'b3a tam przez rok, pomagaj\'b9c wydawa\'e6
broszury - od razu w zaklejonych opakowaniach - pod takimi tytu\'b3ami, jak Lubi\'ea by\'e6 ch\'b3ostana albo Noc w internacie dla dziewcz\'b9t, kt\'f3re p\'f3\'9fniej kupowali ukradkiem m\'b3odzie\'f1cy z prole\-tariackich rodzin, przekonani, \'bf
e zdobywaj\'b9 co\'9c zaka\-zanego.
\par - Jakie one s\'b9? - zapyta\'b3 zaciekawiony Winston.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Ech, straszne \'9cmiecie. I tak naprawd\'ea, potwornie nudne. Jest tylko sze\'9c\'e6 fabu\'b3, kt\'f3
re za ka\'bfdym razem co nieco si\'ea zmienia. Zreszt\'b9 ja tylko obs\'b3ugiwa\'b3am kalejdo\-skop. Nigdy nie pracowa\'b3am w zespole autorskim. Nie mam \'bfadnych zdolno\'9cci literackich, nawet do wymy\'9clania takiej szmiry.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Zdumia\'b3a go wiadomo\'9c\'e6, \'bfe z wyj\'b9tkiem szef\'f3w wszyst\-
kich podsekcji w Pornoseku zatrudniano wy\'b3\'b9cznie dziew\-cz\'eata, uwa\'bfaj\'b9c, \'bfe m\'ea\'bfczy\'9fni, u kt\'f3rych pop\'ead p\'b3ciowy jest znacznie silniejszy, mog\'b9 pr\'eadzej ulec zepsuciu przez kontakt z produkowanymi przez siebie \'9cwi
\'f1stwami.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nawet m\'ea\'bfatki niech\'eatnie zatrudniaj\'b9 - doda\'b3a. - Wol\'b9 m\'b3ode dziewczyny, bo niby s
\'b9 takie czyste. Ale co do mnie grubo si\'ea omylili!
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Sw\'f3j pierwszy romans mia\'b3a w wieku lat szesnastu z sze\'9c\'e6dziesi\'eacioletnim cz\'b3
onkiem Partii, kt\'f3ry p\'f3\'9fniej pope\'b3ni\'b3 samob\'f3jstwo, aby unikn\'b9\'e6 aresztowania.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - I dobrze si\'ea sta\'b3o - stwierdzi\'b3a - bo gdyby go zacz\'eali maglowa\'e6, na pewno by mnie wsypa
\'b3.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Od tego czasu mia\'b3a wielu kochank\'f3w. Filozofia \'bfyciowa Julii by\'b3a bardzo prosta. Pragn\'ea\'b3
a si\'ea bawi\'e6, a \'84oni\'94, czyli Partia, usi\'b3owali jej w tym przeszkodzi\'e6; \'b3ama\'b3a wi\'eac prawo i jako\'9c sobie radzi\'b3a. Uwa\'bfa\'b3a za tak samo naturalne to, \'bfe \'84oni\'94 chc\'b9 pozbawi\'e6 ka\'bfdego rado\'9cci, jak to,
\'bfe ka\'bfdy pr\'f3buje unikn\'b9\'e6 z\'b3apania. Nienawidzi\'b3a Partii i cz\'easto o tym m\'f3wi\'b3a, u\'bfywaj\'b9c jak najordynarniejszych s\'b3\'f3w, ale nie krytykowa\'b3a jej za\'b3o\'bfe\'f1 i polityki. Doktryny Partii zupe\'b3
nie Julii nie interesowa\'b3y, chyba \'bfe dotyczy\'b3y jej w\'b3asnego \'bfycia. Winston stwierdzi\'b3, \'bfe w og\'f3le nie stosuje nowomowy, z wyj\'b9tkiem paru s\'b3\'f3w, kt\'f3re wesz\'b3y do powszechnego u\'bfycia. Nigdy nie s\'b3ysza\'b3
a o Braterstwie i nie chcia\'b3a wierzy\'e6 w jego istnienie. Zorganizowany bunt przeciwko Partii, z g\'f3ry skazany na niepowodzenie, uzna\'b3a za idiotyzm. Twierdzi\'b3a, \'bfe najrozs\'b9dniej jest po prostu \'b3ama\'e6 przepisy, lecz umiej\'ea
tnie, tak aby nie wpa\'9c\'e6. Winston ciekaw by\'b3, ilu przedstawicieli m\'b3odego pokolenia my\'9cli podobnie jak ona - czy mo\'bfna znale\'9f\'e6 wielu ludzi wychowanych po Rewolucji, nie\-\'9cwiadomych innego \'bfycia., kt\'f3rzy uwa\'bfaj\'b9 Parti
\'ea za co\'9c r\'f3wnie trwa\'b3ego jak niebo i nie buntuj\'b9 si\'ea otwarcie przeciwko jej autorytetowi, lecz usi\'b3uj\'b9 jej si\'ea wymkn\'b9\'e6 ukradkiem niczym zaj\'b9c sforze ps\'f3w.
\par Ani razu nie rozwa\'bfali mo\'bfliwo\'9cci wzi\'eacia \'9clubu, bo Zastanawianie si\'ea nad czym\'9c tak nierealnym po prostu nie mia\'b3o sensu. \'afadna, komisja nie udzieli\'b3aby im zgody, nawet gdyby Winstonowi uda\'b3o si\'ea jako\'9c pozby\'e6
Katherine. Nie by\'b3o co marzy\'e6.
\par - Jaka ona jest, ta twoja \'bfona? - zapyta\'b3a Julia.
\par }{\f0 - Hm... czy znasz taki termin z nowomowy: }{\f35 dobromy\'9clak? Oznacza osob\'ea dog\'b3\'eabnie ortodoksyjn\'b9, niezdoln\'b9 do pomy\'9clenia czego\'9c z\'b3ego.
\par - Nie, tego zwrotu nie znam, ale wiem dobrze, o jaki typ cz\'b3owieka ci chodzi.
\par Zacz\'b9\'b3 jej opowiada\'e6 histori\'ea swojego ma\'b3\'bfe\'f1stwa, lecz ku jego zaskoczeniu, nie gorzej ni\'bf on umia\'b3a scharak\-teryzowa\'e6 ten zwi\'b9zek. Opisa\'b3a mu cia\'b3o Katherine, jakby je widzia\'b3a lub dotyka\'b3a, sztywniej\'b9
ce, ilekro\'e6 si\'ea do niej zbli\'bfa\'b3, oraz spos\'f3b, w jaki \'bfona zdawa\'b3a si\'ea z ca\'b3ej si\'b3y go odpycha\'e6 nawet w\'f3wczas, gdy obejmowa\'b3a go ciasno ramionami. Rozmawiaj\'b9c z Juli\'b9 o tych sprawach nie czu\'b3 skr\'ea
powania; zreszt\'b9 Katherine ju\'bf dawno przesta\'b3a by\'e6 dla niego bolesnym wspomnieniem; co najwy\'bfej my\'9cla\'b3 o niej z niesmakiem.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Wytrzyma\'b3bym z ni\'b9, gdyby nie jedno - o\'9cwiadczy\'b3 i opowiedzia\'b3 o frustruj\'b9cej
rodzinnej ceremonii, do kt\'f3rej Katherine przymusza\'b3a go regularnie raz w tygodniu. - Nie znosi\'b3a tego, ale nic nie mog\'b3o jej powstrzyma\'e6. Nazywa\'b3a to... Nigdy nie zgadniesz!
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Obowi\'b9zkiem wobec Partii - oznajmi\'b3a natychmiast Julia.
\par - Sk\'b9d wiedzia\'b3a\'9c?!
\par - Ja te\'bf, kochany, chodzi\'b3am do szko\'b3y. Szesnastolatki maj\'b9 raz w miesi\'b9cu pogadanki na temat \'bfycia rodzinnego. To samo dzieje si\'ea w organizacjach m\'b3odzie\'bfowych. Ca\'b3ymi latami wbijaj\'b9 ci do g\'b3
owy te bzdury. I w wielu wypadkach chyba rzeczywi\'9ccie im si\'ea udaje. Chocia\'bf w\'b3a\'9cciwie trudno oceni\'e6; ludzie potrafi\'b9 by\'e6 szalenie ob\'b3udni!
\par Zacz\'ea\'b3a rozwija\'e6 t\'ea kwesti\'ea. Prawie ka\'bfdy temat spro\-wadza\'b3a do w\'b3asnej zmys\'b3owo\'9cci, a w\'f3wczas potrafi\'b3a wyg\'b3asza\'e6 niezwykle wnikliwe s\'b9dy. W odr\'f3\'bfnieniu od
\par Winstona, \'9cwietnie rozumia\'b3a, dlaczego Partia jest taka puryta\'f1ska. Udane wsp\'f3\'b3\'bfycie p\'b3ciowe zwalczano nie dlatego, \'bfe mi\'eadzy partnerami tworzy si\'ea intymna wi\'ea\'9f nie poddaj\'b9ca si\'ea partyjnej kontroli, ale poniewa
\'bf niezaspokojenie seksualne wywo\'b3uje histeri\'ea, stan ogromnie po\'bf\'b9dany, gdy\'bf \'b3atwo go przekszta\'b3ci\'e6 w gor\'b9czk\'ea wojen\-n\'b9 lub w kult przyw\'f3dcy. Julia uj\'ea\'b3a to tak:
\par - Kiedy ludzie si\'ea kochaj\'b9, zu\'bfywaj\'b9 energi\'ea, a potem jest im dobrze i zupe\'b3nie nic ich nie obchodzi. Wi\'eac Partia zakazuje im si\'ea kocha\'e6, bo chce, \'bfeby ka\'bfdy bezustannie a\'bf tryska\'b3 energi\'b9. Te ci\'b9g\'b3
e pochody, okrzyki, wymachiwa\-nie flagami to po prostu oznaki niewy\'bfycia seksualnego. Je\'9cli jest ci dobrze, po choler\'ea mia\'b3by\'9c si\'ea podnieca\'e6 Wielkim Bratem, planami trzyletnimi, Dwiema Minutami Nienawi\'9cci i reszt\'b9 tych bred}{
\f0 ni?
\par }{\f35 Ma racj\'ea, pomy\'9cla\'b3. Mi\'eadzy wstrzemi\'ea\'9fliwo\'9cci\'b9 p\'b3cio\-w\'b9 a ortodoksj\'b9 polityczn\'b9 musi istnie\'e6 \'9ccis\'b3y, bliski zwi\'b9zek. Bo jak inaczej mo\'bfna utrzyma\'e6 na tak wysokim poziomie owo nat\'ea\'bf
enie strachu, nienawi\'9cci i ob\'b3\'b9ka\'f1czej \'b3atwowierno\'9cci u wszystkich cz\'b3onk\'f3w Partii, je\'9cli nie przez zatamowanie, spi\'eatrzenie i odpowiednie ukierun\-kowanie jakiego\'9c pot\'ea\'bfnego naturalnego instynktu? Po\-p\'ead p\'b3
ciowy stwarza\'b3 dla Partii zagro\'bfenie, ale umia\'b3a go wykorzysta\'e6. Podobnie post\'b9pi\'b3a z instynktem rodziciel\-skim. Nie mog\'b3a zakaza\'e6 posiadania dzieci, zach\'eaca\'b3a wi\'eac do kochania ich w jak najbardziej tradycyjny spos\'f3
b. Natomiast dzieci systematycznie obracano przeciwko rodzicom; uczono je, aby szpiegowa\'b3y i donosi\'b3y, je\'9cli tylko zauwa\'bf\'b9 co\'9c odbiegaj\'b9cego od normy. Tak wi\'eac rodzina sta\'b3a si\'ea jakby przed\'b3u\'bfeniem Policji My\'9cli; ka
\'bfdy, kto mia\'b3 dzieci, przez ca\'b3y czas przebywa\'b3 w towarzystwie doskonale go znaj\'b9cych kapusi\'f3w.
\par Nagle Winstonowi przypomnia\'b3a si\'ea Katherine. Na pewno donios\'b3aby na niego Policji My\'9cli, gdyby po prostu nie by\'b3a zbyt g\'b3upia, aby si\'ea zorientowa\'e6, jak nieprawomy\'9clne ma pogl\'b9dy. My\'9cl o niej nasun\'b9\'b3 mu panuj\'b9
cy upa\'b3, od kt\'f3rego czo\'b3o mia\'b3 zroszone potem. Zacz\'b9\'b3 opowiada\'e6 Julii o tym, co si\'ea wydarzy\'b3o - a racz\'ea] prawie wydarzy\'b3o - w r\'f3wnie upalne letnie popo\'b3udnie}{\f0 przed jedenastu laty.
\par }{\f35 By\'b3o to trzy lub cztery miesi\'b9ce po ich \'9clubie. Zgubili si\'ea podczas pieszej wycieczki w okolice Kent. Zostali w tyle za grup\'b9 zaledwie o kilkaset metr\'f3w, lecz skr\'eacili w z\'b3\'b9 stron\'ea i nagle znale\'9fli si\'ea
na skraju urwiska, w miejscu gdzie niegdy\'9c wybierano kred\'ea. Pionowa \'9cciana - dziesi\'ea\'e6, dwadzie\'9ccia metr\'f3w - a poni\'bfej g\'b3azy. Nie by\'b3o nikogo, kogo mogliby zapyta\'e6 o drog\'ea. Kiedy Katherine zro\-zumia\'b3a, \'bfe si\'ea
zgubili, wpad\'b3a w pop\'b3och. Przebywanie cho\'e6 przez chwil\'ea z dala od ha\'b3a\'9cliwych wsp\'f3\'b3uczestnik\'f3w wycieczki wywo\'b3ywa\'b3o u niej poczucie winy. Chcia\'b3a czym pr\'eadzej wr\'f3ci\'e6 t\'b9 sam\'b9 drog\'b9, kt\'f3r\'b9
przyszli, i uda\'e6 si\'ea na poszukiwanie grupy. Ale akurat wtedy Winston spo\-strzeg\'b3 k\'eapy krwawnicy rosn\'b9ce w szczelinach skalnych poni\'bfej. W\'9cr\'f3d nich dwubarwn\'b9 - karmazynow\'b9 i ceglastoczerwon\'b9 - kt\'f3ra najwyra\'9f
niej wyrasta\'b3a z jednego korzenia. Nigdy nie widzia\'b3 czego\'9c podobnego, zawo\'b3a\'b3 wi\'eac Katherine, \'bfeby te\'bf zobaczy\'b3a.
\par - Sp\'f3jrz, Katherine! Popatrz na tamte kwiaty. Ta k\'eapa prawie na samym dole. Widzisz, \'bfe s\'b9 w dw\'f3ch kolorach?
\par Ju\'bf odchodzi\'b3a, ale mimo wzburzenia cofn\'ea\'b3a si\'ea. Wychyli\'b3a si\'ea przez urwisko i spojrza\'b3a tam, gdzie wskazy\-wa\'b3. Stoj\'b9c o krok za ni\'b9, obj\'b9\'b3 j\'b9 w talii, by nie straci\'b3a r\'f3wnowagi. W tej\'bfe chwili zda\'b3
sobie spraw\'ea, \'bfe s\'b9 zupe\'b3nie sami. W pobli\'bfu nie by\'b3o nikogo, nie drga\'b3 ani jeden li\'9c\'e6, nie s\'b3ysza\'b3o si\'ea nawet ptak\'f3w. Ma\'b3a szansa, aby
\par w takim miejscu znajdowa\'b3 si\'ea mikrofon, a nawet gdyby go tu gdzie\'9c ukryto, wy\'b3apywa\'b3by przecie\'bf tylko d\'9fwi\'eaki. By\'b3a to najgor\'eatsza, najbardziej senna pora popo\'b3udnia. S\'b3o\'f1ce pali\'b3o, pot \'9ccieka\'b3
Winstonowi z twarzy. I wtedy nagle przysz\'b3o mu do g\'b3owy...
\par - Dlaczego\'9c jej nie zepchn\'b9\'b3? - spyta\'b3a Julia. - Ja bym si\'ea tam nie waha\'b3a.
\par }\pard\plain \s22\qj \fi709\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Tak, najdro\'bfsza, nie w\'b9tpi\'ea. Ja te\'bf bym si\'ea nie waha\'b3, gdybym wtedy by\'b3 tym cz\'b3
owiekiem co teraz. Chocia\'bf... sam nie wiem.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - \'afa\'b3ujesz, \'bfe\'9c jej nie zrzuci\'b3?
\par - Tak. W gruncie rzeczy \'bfa\'b3uj\'ea.
\par Siedzieli obok siebie na zakurzonej posadzce. Przyci\'b9g\-n\'b9\'b3 dziewczyn\'ea bli\'bfej. Opar\'b3a g\'b3ow\'ea o jego rami\'ea; jej w\'b3osy wydziela\'b3y przyjemny zapach niwecz\'b9cy smr\'f3d go\'b3\'eabich odchod\'f3w. Jest m\'b3oda, pomy\'9cla
\'b3, wci\'b9\'bf oczekuje czego\'9c od \'bfycia i nie rozumie, \'bfe zepchni\'eacie ze ska\'b3y niewygod\-nej osoby niczego nie rozwi\'b9zuje.
\par - Przecie\'bf to by nic nie zmieni\'b3o - o\'9cwiadczy\'b3.
\par - Wi\'eac dlaczego \'bfa\'b3ujesz, \'bfe\'9c jej nie zepchn\'b9\'b3?
\par - Bo lepsze jest dzia\'b3anie od bierno\'9cci. W grze, jak\'b9 prowadzimy, nie mo\'bfemy odnie\'9c\'e6 zwyci\'eastwa. Ale nie\-kt\'f3re przegrane s\'b9 mimo wszystko lepsze od innych.
\par Poczu\'b3, \'bfe Julia wzrusza ramionami na znak sprzeci\-wu. Nigdy si\'ea z nim nie zgadza\'b3a, ilekro\'e6 m\'f3wi\'b3 co\'9c podobnego. Nie chcia\'b3a przyj\'b9\'e6 do wiadomo\'9cci, \'bfe jednostka zawsze musi przegra\'e6. Zdawa\'b3a sobie spraw\'ea
, i\'bf zguba jest przes\'b9dzona, \'bfe pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej Policja My\'9cli z\'b3apie ich i zabije, ale r\'f3wnocze\'9cnie jaka\'9c cz\'b9stka jej umys\'b3u wierzy\'b3a w szans\'ea stworzenia sobie tajem\-niczego \'9cwiata, w kt\'f3rym mo\'bf
na \'bfy\'e6, jak si\'ea tylko zapragnie. Wystarczy\'b3o mie\'e6 szcz\'ea\'9ccie, przebieg\'b3o\'9c\'e6 i odwag\'ea. Nie rozumia\'b3a, \'bfe szcz\'ea\'9ccie po prostu nie istnieje, \'bfe zwyci\'eastwo jest mo\'bfliwe jedynie w odleg\'b3ej przysz\'b3o\-
\'9cci, d\'b3ugo po ich \'9cmierci, \'bfe od chwili wypowiedzenia wojny Partii najlepiej my\'9cle\'e6 o sobie jako o trupie.
\par - Jeste\'9cmy martwi - rzek\'b3 Winston.
\par - Jeszcze nie jeste\'9cmy - zaprotestowa\'b3a rzeczowo.
\par - Fizycznie nie jeste\'9cmy. Ale za p\'f3\'b3 roku, za rok, g\'f3ra za pi\'ea\'e6 lat b\'eadziemy. Boj\'ea si\'ea \'9cmierci. Jeste\'9c m\'b3odsza ode mnie, wi\'eac pewnie boisz si\'ea bardziej. Jasne, \'bfe spr\'f3bujemy odwleka\'e6 nasz koniec tak d\'b3
ugo, jak nam si\'ea uda. Ale nie ma to wielkiego znaczenia. Skoro zdecydowali\'9cmy si\'ea by\'e6 wolnymi lud\'9fmi, musimy postawi\'e6 znak r\'f3wno\'9cci mi\'eadzy \'bfyciem i \'9cmierci\'b9.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Bzdura! Wolisz si\'ea kocha\'e6 ze mn\'b9 czy z jakim\'9c szkie\-letem? Nie radujesz si\'ea \'bf
yciem? Nie cieszy ci\'ea, \'bfe mo\'bfesz powiedzie\'e6: to jestem ja, to jest moja r\'eaka, moja noga, istniej\'ea, naprawd\'ea istniej\'ea, \'bfyj\'ea?! Nie sprawia ci to rado\'9cci?!
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Obr\'f3ci\'b3a si\'ea ku niemu i przywar\'b3a ca\'b3ym cia\'b3em. Czu\'b3 przez kombinezon dotyk jej dojrza
\'b3ych, j\'eadrnych piersi. Cia\'b3o Julii wlewa\'b3o w niego swoj\'b9 m\'b3odo\'9c\'e6 i animusz.
\par - Masz racj\'ea, sprawia - przyzna\'b3.
\par - Wi\'eac przesta\'f1 gada\'e6 o \'9cmierci. A teraz, kochany, musimy si\'ea um\'f3wi\'e6 na nast\'eapne spotkanie. Chyba zn\'f3w mo\'bfemy si\'ea spotka\'e6 na polance. Odczekali\'9cmy do\'9c\'e6 d\'b3ugo. Tylko tym razem pojedziesz inn\'b9 tras\'b9
. Wszystko ju\'bf obmy\'9cli\'b3am. Wsi\'b9dziesz w poci\'b9g... poczekaj, najlepiej ci to narysuj\'ea.
\par I, zaradna jak zawsze, ga\'b3\'b9zk\'b9 z go\'b3\'eabiego gniazda zacz\'ea\'b3a rysowa\'e6 map\'ea na zakurzonej posadzce.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 4}{\f0
\par
\par
\par }{\f35 Winston rozejrza\'b3 si\'ea po n\'eadznym pokoiku nad skle\-pem pana Charringtona. Na ogromnym \'b3\'f3\'bfku pod oknem le\'bfa\'b3y wystrz\'eapione koce i poduszka bez pow\'b3oczki. Na kominku tyka\'b3 staromodny zegar z dwunastocyfrow\'b9 tarcz
\'b9. W rogu, na rozk\'b3adanym stole, po\'b3yskiwa\'b3 \'b3agod\-nie w p\'f3\'b3mroku szklany przycisk, kt\'f3ry Winston kupi\'b3 przed miesi\'b9cem.
\par Za metalow\'b9 os\'b3on\'b9 kominka sta\'b3 poobijany blaszany prymus, garnek oraz dwie fili\'bfanki, wszystko dostarczone przez pana Charringtona. Winston rozpali\'b3 prymus i na\-stawi\'b3 w garnku wod\'ea. Przyni\'f3s\'b3 ze sob\'b9 pe\'b3n\'b9 kopert
\'ea Kawy Zwyci\'eastwa i kilka pastylek sacharyny. Zegar wskazywa\'b3 si\'f3dm\'b9 dwadzie\'9ccia, czyli dziewi\'eatnast\'b9 dwa\-dzie\'9ccia. Julia mia\'b3a przyj\'9c\'e6 o dziewi\'eatnastej trzydzie\'9cci.
\par Szale\'f1stwo, szale\'f1stwo, szepta\'b3 mu wewn\'eatrzny g\'b3os; \'9cwiadome, niepotrzebne, samob\'f3jcze szale\'f1stwo. Ze wszystkich przest\'eapstw, jakie m\'f3g\'b3 pope\'b3ni\'e6 cz\'b3onek Partii, to by\'b3o najtrudniejsze do ukrycia. Pomys\'b3
przyszed\'b3 mu do g\'b3owy, gdy ujrza\'b3 w my\'9clach szklany przycisk odbijaj\'b9cy si\'ea w wypolerowanym blacie rozk\'b3adanego sto\'b3u. Tak jak oczekiwa\'b3, pan Charrington ch\'eatnie wynaj\'b9\'b3 pok\'f3j. Ucieszy\'b3 si\'ea, \'bf
e wpadnie mu kilka dolar\'f3w ekstra. Ani si\'ea nie oburzy\'b3, ani nie zacz\'b9\'b3 nieprzyjemnie spoufala\'e6, kiedy sta\'b3o si\'ea jasne, i\'bf Winston potrzebuje pokoju w celach romansowych. Stara\'b3 si\'ea raczej nie patrze\'e6 mu w oczy i wyra
\'bfa\'e6 tylko og\'f3lnikami; w sumie zachowywa\'b3 si\'ea tak delikatnie, jakby chcia\'b3 niemal sta\'e6 si\'ea niewidoczny. Mo\'bfliwo\'9c\'e6 przebywania z dala od ludzi to cenna rzecz, o\'9cwiadczy\'b3. Co pewien czas ka\'bfdy odczuwa potrzeb\'ea
samotno\'9cci. A je\'9cli komu\'9c akurat wiadomo, gdzie kto\'9c inny lubi izolowa\'e6 si\'ea od \'9cwiata, zwyk\'b3a grzeczno\'9c\'e6 wymaga, aby tego nie rozg\'b3asza\'b3. Doda\'b3 nawet, z takim wyrazem twarzy, jakby najch\'eatniej w og\'f3le rozp\'b3
yn\'b9\'b3 si\'ea w powietrzu, \'bfe drugie drzwi domku wychodz\'b9 na podw\'f3rze, z kt\'f3rego jest przej\'9ccie na s\'b9siedni\'b9 uliczk\'ea. Za oknem kto\'9c \'9cpiewa\'b3. Winston, ukryty za mu\'9clinow\'b9 firank\'b9, wyjrza\'b3 na zewn\'b9
trz. Czerwcowe s\'b3o\'f1ce wci\'b9\'bf w\'ea\-drowa\'b3o wysoko po niebie, a na podw\'f3rku sk\'b9panym w jego blasku olbrzymia baba przewi\'b9
zana w pasie fartuchem uszytym z worka, masywna jak normandzka kolumna, o krzepkich, czerwonych ramionach, chodzi\'b3a ci\'ea\'bfko tam i z powrotem mi\'eadzy bali\'b9 a sznurem na bielizn\'ea, rozwieszaj\'b9c dziesi\'b9tki bia\'b3ych, kwadratowych kawa
\'b3k\'f3w materia\'b3u, w kt\'f3rych Winston rozpozna\'b3 pielu\-szki. Ilekro\'e6 wyjmowa\'b3a z ust drewniane spinacze, natych\-miast zaczyna\'b3a \'9cpiewa\'e6 dono\'9cnym kontraltem:
\par }{\f0
\par }{\f35 To by\'b3 tylko chwilowy urok
\par I min\'b9\'b3 jak kwietniowy dzie\'f1,
\par Lecz c\'f3\'bf za marzenia rozbudzi\'b3!
\par Z serca mego najl\'bfejszy zdj\'b9\'b3 cie\'f1!
\par }{\f0
\par }{\f35 S\'b3owa te od tygodni nuci\'b3 do znudzenia ca\'b3y Londyn. By\'b3a to jedna z nielicznych, bardzo do siebie podobnych piosenek, przygotowywanych dla proli przez kt\'f3r\'b9\'9c z sek\-cji Departamentu
Muzyki. Ich teksty, bez absolutnie niczyjego udzia\'b3u, uk\'b3ada\'b3a maszyna zwana wersyfikatorem. Ale kobieta \'9cpiewa\'b3a tak melodyjnie, \'bfe w jej ustach nawet te straszne brednie brzmia\'b3y niemal przyjemnie. Win\-ston s\'b3ysza\'b3 \'9c
piew i szuranie but\'f3w prolki o bruk, krzyki dzieci bawi\'b9cych si\'ea na ulicy, a gdzie\'9c w oddali st\'b3umione odg\'b3osy ruchu ko\'b3owego, lecz pok\'f3j i tak wydawa\'b3 mu si\'ea cichy przez to, \'bfe brakowa\'b3o w nim teleekranu.
\par \'84Szale\'f1stwo, czyste szale\'f1stwo!\'94 - pomy\'9cla\'b3 zn\'f3w. Nie wierzy\'b3, aby widuj\'b9c si\'ea tutaj mogli unikn\'b9\'e6 wykrycia d\'b3u\-\'bfej ni\'bf przez kilka tygodni. Ale pokusa, by wreszcie mie\'e6 sta\'b3e miejsce spotka\'f1
, w dodatku blisko i pod dachem, by\'b3a dla nich zbyt silna. Po randce w dzwonnicy w og\'f3le nie udawa\'b3o im si\'ea spotka\'e6. W zwi\'b9zku ze zbli\'bfaj\'b9cym si\'ea Tygodniem Nienawi\'9cci drako\'f1sko wyd\'b3u\'bf
ono czas pracy. Wprawdzie obchody rozpoczyna\'b3y si\'ea dopiero za miesi\'b9c, ale przygotowania prowadzono na tak gigantyczn\'b9 skal\'ea, \'bfe nikogo nie omin\'ea\'b3y jakie\'9c dodatkowe zaj\'eacia. Wreszcie jednego dnia obojgu wypada\'b3o wolne popo
\'b3udnie. Um\'f3\-wili si\'ea, \'bfe pojad\'b9 na polank\'ea. Dzie\'f1 wcze\'9cniej spotkali si\'ea wieczorem na ulicy. Jak zwykle Winston ledwo spojrza\'b3 na Juli\'ea, kiedy lawirowali w t\'b3umie powoli zbli\'bfaj\'b9c si\'ea do siebie, lecz wyda\'b3
a mu si\'ea bledsza ni\'bf zazwyczaj.
\par }\pard \qj \li720\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin720\itap0 {\f35 - Nic z tego - szepn\'ea\'b3a, gdy tylko uzna\'b3a, \'bfe mo\'bfe si\'ea bezpiecznie odezwa\'e6. - Z jutra nici!
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f0 - Co takiego?
\par }{\f35 - Jutro nie mog\'ea.
\par }{\f0 - Dlaczego?
\par }{\f35 - Z prozaicznej przyczyny. Tym razem zacz\'b9\'b3 mi si\'ea wcze\'9cniej.
\par M\'ea\'bfczyzna na moment wpad\'b3 we w\'9cciek\'b3o\'9c\'e6. Odk\'b9d miesi\'b9c temu pozna\'b3 Juli\'ea, zmieni\'b3 si\'ea charakter jego po\'bf\'b9dania. Na pocz\'b9tku niewiele by\'b3o w ich pieszczotach prawdziwej zmys\'b3owo\'9cci. Kiedy kochali si
\'ea po raz pierw\-szy, by\'b3 to po prostu \'9cwiadomy akt woli. Ale ju\'bf po drugim razie wszystko si\'ea zmieni\'b3o. Zapach w\'b3os\'f3w Julii, smak jej ust, dotyk sk\'f3ry sta\'b3y si\'ea jakby cz\'ea\'9cci\'b9 jego i jego \'9c
wiata. Dziewczyna wydawa\'b3a mu si\'ea teraz fizycznie niezb\'eadna; nie tylko jej pragn\'b9\'b3 - uwa\'bfa\'b3 wr\'eacz, \'bfe ma do niej prawo. Kiedy powiedzia\'b3a, \'bfe jutro nie mo\'bfe jecha\'e6, poczu\'b3 si\'ea g\'b3\'ea
boko oszukany. Akurat w tym momencie t\'b3um pchn\'b9\'b3 ich ku sobie i ich d\'b3onie si\'ea zetkn\'ea\'b3y. Szybko u\'9ccisn\'ea\'b3a czubki jego palc\'f3w gestem, kt\'f3ry wzbudzi\'b3 w nim nie tyle po\'bf\'b9danie, ile czu\'b3o\'9c\'e6. Uzmys\'b3owi
\'b3 sobie, \'bfe kiedy \'bfyje si\'ea z kobiet\'b9, taki pow\'f3d odmowy jest rzecz\'b9 cz\'east\'b9 i naturaln\'b9; ogarn\'ea\'b3o go rozrzewnienie, jakiego nie zna\'b3 nigdy dot\'b9d. Zapragn\'b9\'b3 nagle, aby byli ma\'b3\'bfe\'f1stwem ju\'bf
od dziesi\'eaciu lat. Zapragn\'b9\'b3 i\'9c\'e6 z ni\'b9 ulic\'b9; nie tak jak teraz, lecz otwarcie i bez l\'eaku, rozmawiaj\'b9c o b\'b3ahostkach i kupuj\'b9c drobiazgi do wsp\'f3lnego domu. Zamarzy\'b3o mu si\'ea, aby mieli gdzie si\'ea spotyka\'e6
i przebywa\'e6 tylko we dwoje bez poczucia, \'bfe za ka\'bfdym razem musz\'b9 si\'ea kocha\'e6. Nie tego wieczoru, ale ju\'bf nast\'eapnego dnia wpad\'b3 mu pomys\'b3, \'bfeby wynaj\'b9\'e6 pok\'f3j od pana Charringtona. Gdy powiedzia\'b3
o tym Julii, niespodziewanie przysta\'b3a ocho\-czo. Oboje zdawali sobie spraw\'ea, \'bfe to szale\'f1stwo. Jakby naumy\'9clnie post\'eapowali o krok w stron\'ea grobu. Siedz\'b9c na brzegu \'b3\'f3\'bfka i czekaj\'b9c na Juli\'ea, pomy\'9cla\'b3
o lochach Ministerstwa Mi\'b3o\'9cci. Dziwne, jak \'f3w nieuchronny kosz\-mar jawi\'b3 si\'ea nagle przed oczyma, po czym zn\'f3w znika\'b3. By\'b3 czym\'9c nieodwo\'b3alnym: stanowi\'b3 cz\'ea\'9c\'e6 ich przysz\'b3o\'9cci, cz\'ea\'9c\'e6 poprzedzaj\'b9
c\'b9 \'9cmier\'e6 tak niezawodnie, jak liczba 99 poprzedza liczb\'ea 100. Nie spos\'f3b by\'b3o tego unikn\'b9\'e6, ale istnia\'b3a szansa odroczenia; jednak\'bfe raz po raz z pe\'b3n\'b9 \'9cwiadomo\'9cci\'b9 niebezpiecze\'f1stwa robili co\'9c
, co tylko mog\'b3o skr\'f3ci\'e6 okres dziel\'b9cy ich od zguby.
\par W tym momencie na schodach rozleg\'b3 si\'ea pospieszny tupot krok\'f3w i do pokoju wpad\'b3a Julia. Mia\'b3a ze sob\'b9 torb\'ea na narz\'eadzia wykonan\'b9 z grubego br\'b9zowego p\'b3\'f3tna, z kt\'f3r\'b9 czasami widywa\'b3 j\'b9 na korytarzu minister
\-stwa. Podszed\'b3 i przytuli\'b3 dziewczyn\'ea, lecz szybko wy\-zwoli\'b3a si\'ea z obj\'ea\'e6, wci\'b9\'bf \'9cciskaj\'b9c torb\'ea.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Jedn\'b9 chwilk\'ea! Najpierw chc\'ea ci pokaza\'e6, co zdoby\-\'b3am. Ty pewnie przynios\'b3e\'9c t
\'ea ohydn\'b9 Kaw\'ea Zwyci\'ea\-stwa, no nie? Tak te\'bf my\'9cla\'b3am. Mo\'bfesz wyrzuci\'e6 to g\'f3wno, nie b\'eadzie nam potrzebna. Patrz!
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Ukl\'eak\'b3a na pod\'b3odze, otworzy\'b3a torb\'ea i wysypa\'b3a z niej le\'bf\'b9ce na wierzchu narz\'ea
dzia. Pod spodem znajdowa\'b3o si\'ea kilka zgrabnych papierowych paczuszek. W pierwszej, kt\'f3\-r\'b9 mu poda\'b3a, wyczu\'b3 dotykiem co\'9c dziwnego, ale zarazem jakby mgli\'9ccie znajomego. Wype\'b3nia\'b3a j\'b9 jaka\'9c ci\'ea\'bf
ka, ziarnista substancja ust\'eapuj\'b9ca pod naciskiem palc\'f3w.
\par - Czy\'bfby to by\'b3 cukier? - spyta\'b3.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 - Tak, prawdziwy cukier. Nie sacharyna, tylko cu}{\f35
kier! A oto bochenek chleba, prawdziwego, jasnego chleba, nie tego \'9cwi\'f1stwa, kt\'f3rym nas karmi\'b9, oraz s\'b3oiczek d\'bfemu. Do tego jeszcze puszka mleka i... Sp\'f3jrz! Z tego jestem najbardziej dumna. Musia\'b3am owin\'b9\'e6 w szmat\'ea
, bo...
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Nie potrzebowa\'b3a mu wyja\'9cnia\'e6, dlaczego zawin\'ea\'b3a t\'ea paczk\'ea: jej aromat od razu wype\'b3
ni\'b3 pok\'f3j. Wonny, intensywny zapach kojarzy\'b3 si\'ea Winstonowi z najwcze\'9c\-niejszym dzieci\'f1stwem, cho\'e6 i teraz czasem zdarza\'b3o mu si\'ea go czu\'e6 - dochodzi\'b3 na przyk\'b3ad z g\'b3\'eabi mijanej klatki schodowej, dop\'f3ki n
agle nie zatrza\'9cni\'eato drzwi, albo unosi\'b3 si\'ea tajemniczo na zat\'b3oczonej ulicy; w\'b9cha\'b3o si\'ea go przez chwil\'ea, po czym raptem nik\'b3.
\par - Kawa - szepn\'b9\'b3. - Prawdziwa kawa!
\par - Kawa Wewn\'eatrznej Partii. Przynios\'b3am ca\'b3y kilo\-gram.
\par - Jak zdoby\'b3a\'9c te skarby?
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Cz\'b3onkowie Wewn\'eatrznej Partii maj\'b9 wszystkiego w br\'f3d. Tym \'9c
winiom niczego nie brakuje, dos\'b3ownie niczego. Ale kelnerzy, s\'b3u\'bfba i inni zawsze co\'9c tam podkradaj\'b9, wi\'eac... Patrz, mam nawet troch\'ea herbaty.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Winston ju\'bf dobr\'b9 chwil\'ea temu przykucn\'b9\'b3 obok Julii. Rozerwa\'b3 r\'f3g paczuszki.
\par - Prawdziwa herbata! Nie li\'9ccie je\'bfyn!
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Ostatnio jest sporo herbaty. Pewnie zdobyli Indie czy co\'9c w tym rodzaju - o\'9cwiadczy\'b3
a. - Poczekaj, kochany. Odwr\'f3\'e6 si\'ea i nie patrz na mnie przez kilka minut. Usi\'b9d\'9f po drugiej stronie \'b3\'f3\'bfka. Tylko nie podchod\'9f zbyt blisko okna. I nie ogl\'b9daj si\'ea, dop\'f3ki ci nie powiem.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Winston zapatrzy\'b3 si\'ea w mu\'9clinow\'b9 firank\'ea. Na po\-dw\'f3rzu kobieta o czerwonych ramionach wci
\'b9\'bf drepta\'b3a mi\'eadzy bali\'b9 i sznurem z bielizn\'b9. Wyj\'ea\'b3a z ust kolejne dwa drewniane spinacze i za\'9cpiewa\'b3a z przej\'eaciem:
\par }{\f0
\par }{\f35 M\'f3wi\'b9, \'bfe czas leczy rany,
\par Wszystko w niepami\'ea\'e6 odp\'b3ywa;
\par Lecz moje serce wci\'b9\'bf szlocha \'bfa\'b3o\'9cnie,
\par Gdy wspomnienie sprzed lat w nim od\'bfywa!
\par }{\f0
\par }{\f35 Najwyra\'9fniej zna\'b3a na pami\'ea\'e6 ca\'b3\'b9 szmat\'b3aw\'b9 piosnk\'ea. Jej g\'b3os - melodyjny, przepojony jakby pogodn\'b9 melan\-choli\'b9 - wzbija\'b3 si\'ea do g\'f3ry wraz z wonnym letnim powietrzem. Odnosi\'b3o si\'ea wra\'bfenie,
\'bfe by\'b3aby zupe\'b3nie szcz\'ea\'9cliwa, gdyby ten czerwcowy wiecz\'f3r trwa\'b3 wiecznie, a g\'f3ra prania nigdy si\'ea nie ko\'f1czy\'b3a, i gdyby przez nast\'eapne tysi\'b9ce lat mog\'b3a rozwiesza\'e6 pieluszki i wy\-\'9cpiewywa\'e6 bzdury. Pomy
\'9cla\'b3 z zaskoczeniem, \'bfe nigdy nie s\'b3ysza\'b3, aby cz\'b3onek Partii \'9cpiewa\'b3 co\'9c spontanicznie sam jeden. By\'b3oby to wr\'eacz nieprawomy\'9clne i pewnie uznane za oznak\'ea niebezpiecznej ekscentryczno\'9cci, podobnie jak m\'f3wien
ie na g\'b3os do siebie. Czy\'bfby tylko ludzie \'bfyj\'b9cy na granicy ub\'f3stwa mieli ochot\'ea \'9cpiewa\'e6?
\par - Mo\'bfesz si\'ea odwr\'f3ci\'e6! - zawo\'b3a\'b3a Julia.
\par Kiedy na ni\'b9 spojrza\'b3, w pierwszej chwili prawie jej nie pozna\'b3. Spodziewa\'b3 si\'ea, \'bfe zobaczy dziewczyn\'ea nag\'b9. Tym\-czasem zmiana, jaka nast\'b9pi\'b3a, by\'b3a znacznie bardziej niezwyk\'b3a. Julia si\'ea umalowa\'b3a.
\par Zapewne wst\'b9pi\'b3a ukradkiem do jakiego\'9c sklepu w dzielnicy dla proli i kupi\'b3a sobie zestaw kosmetyk\'f3w. Usta mia\'b3a ciemnoczerwone, na policzkach r\'f3\'bf, nos przypudrowany; nawet oczy podkre\'9cli\'b3a czym\'9c, co sprawi\-\'b3o, \'bf
e wydawa\'b3y si\'ea ja\'9cniejsze. Makija\'bf wykona\'b3a do\'9c\'e6 nieudolnie, ale te\'bf Winston nie by\'b3 \'bfadnym znawc\'b9. Dotychczas nigdy nie widzia\'b3 i nawet sobie nie potrafi\'b3 wyobrazi\'e6 partyjniaczki z umalowan\'b9 twarz\'b9
. Przemiana, jaka si\'ea w Julii dokona\'b3a, by\'b3a wprost niesamowita. Za pomoc\'b9 zaledwie kilku poci\'b9gni\'ea\'e6 w odpowiednich miejs\-cach sta\'b3a si\'ea nie tylko znacznie \'b3adniejsza, lecz przede wszystkim znacznie bardziej kobieca. Jej kr
\'f3tka fryzura i ch\'b3opi\'eacy kombinezon jedynie pot\'eagowa\'b3y to wra\'bfenie. Gdy bra\'b3 j\'b9 w ramiona, poczu\'b3 sztuczny zapach fio\'b3k\'f3w. Przypomnia\'b3 mu si\'ea p\'f3\'b3mrok sutereny i czarna jama w twarzy prostytutki. U\'bfywa\'b3
a tych samych perfum, ale wcale mu to nie przeszkadza\'b3o.
\par - Nawet perfumy! - wykrzykn\'b9\'b3.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Tak, najdro\'bfszy, nawet perfumy. I wiesz, co jeszcze zrobi\'ea? Zdob\'ead\'ea jako\'9c prawdziw\'b9
babsk\'b9 sukienk\'ea i b\'ead\'ea j\'b9 nosi\'e6 zamiast tych cholernych gaci. W\'b3o\'bf\'ea jedwabne po\'f1czochy i pantofle na wysokich obcasach! W tym pokoju b\'ead\'ea kobiet\'b9, a nie towarzyszk\'b9 partyjn\'b9!
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 Zrzucili z siebie ubran}{\f35 ia i po\'b3o\'bfyli si\'ea na ogromnym mahoniowym \'b3o\'bf
u. Winston po raz pierwszy rozebra\'b3 si\'ea ca\'b3kiem do naga w obecno\'9cci Julii. Dotychczas zbyt si\'ea wstydzi\'b3 swojego bladego, mizernego cia\'b3a, \'bfylak\'f3w na \'b3ydkach i fioletowej plamy nad kostk\'b9. Nie mieli prze\'9ccierad\'b3a,
lecz wytarte koce, na kt\'f3rych spoczywali, by\'b3y g\'b3adkie w dotyku, a rozmiary i spr\'ea\'bfysto\'9c\'e6 \'b3\'f3\'bfka wprawia\-\'b3y ich oboje w zdumienie.
\par - Pewnie a\'bf roi si\'ea od pluskiew, ale co tam! - zawo\'b3a\'b3a Julia.
\par Podw\'f3jnych \'b3\'f3\'bfek w og\'f3le si\'ea nie widywa\'b3o, chyba \'bfe w domach proli. W dzieci\'f1stwie Winston sypia\'b3 czasami w takim \'b3\'f3\'bfku; Julia - z tego, co pami\'eata\'b3a - nigdy.
\par Wkr\'f3tce oboje zapadli w drzemk\'ea. Kiedy Winston si\'ea zbudzi\'b3, wskaz\'f3wki zegara zbli\'bfa\'b3y si\'ea do dziewi\'b9tej. Le\'bfa\'b3 bez ruchu, poniewa\'bf Julia spa\'b3a z g\'b3ow\'b9 opart\'b9 na jego ramieniu. Star\'b3 jej si\'ea prawie ca
\'b3y makija\'bf, pozostawiaj\'b9c \'9clady na poduszce i twarzy Winstona, lecz resztka r\'f3\'bfu wci\'b9\'bf jeszcze podkre\'9cla\'b3a pi\'eakno ko\'9cci policzkowych. Z\'b3ote promienie zachodz\'b9cego s\'b3o\'f1ca pada\'b3y na skraj \'b3\'f3\'bf
ka i kominek, o\'9cwietlaj\'b9c garnek, w kt\'f3rym bulgota\'b3a woda. Prolka na podw\'f3rzu przesta\'b3a \'9cpiewa\'e6, ale z uliczki nadal dobiega\'b3y przyt\'b3umione krzyki bawi\'b9cych si\'ea dzieci. Winston zacz\'b9\'b3 si\'ea zastanawia\'e6
, czy w wymazanej prze\-sz\'b3o\'9cci le\'bfenie w \'b3\'f3\'bfku w ch\'b3odzie letniego wieczoru by\'b3o czym\'9c normalnym; czy kobieta i m\'ea\'bfczyzna mogli le\'bfe\'e6 tak razem nago, kocha\'e6 si\'ea, kiedy tylko zapragn\'b9, roz\-mawia\'e6
, o czym tylko chc\'b9, nie czuj\'b9c \'bfadnej potrzeby, aby wsta\'e6 - czy wolno im by\'b3o po prostu tak le\'bfe\'e6 i s\'b3ucha\'e6 cichych d\'9fwi\'eak\'f3w p\'b3yn\'b9cych zza okna? Chyba niemo\'bf\-liwe, \'bfeby taka s\'b3odka bezczynno\'9c\'e6 by
\'b3a kiedykolwiek dozwolona! Julia obudzi\'b3a si\'ea, przetar\'b3a oczy i unosz\'b9c si\'ea na \'b3okciu spojrza\'b3a na prymus.
\par }\pard \qj \li720\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin720\itap0 {\f35 - Po\'b3owa wody si\'ea wygotowa\'b3a - stwierdzi\'b3a. - Zaraz wstan\'ea i zrobi\'ea nam kawy. Mamy godzin\'ea. O kt\'f3rej gasz\'b9 \'9cwiat\'b3o w twoim bloku? :
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 - O dwudziestej trzeciej trzydzie\'9cci.
\par - U mnie w hotelu punkt dwudziesta trzecia. Ale wszystkie musimy wraca\'e6 sporo wcze\'9cniej, bo... Ojej! A masz, ty obrzydliwa bestio!
\par Nagle wychyli\'b3a si\'ea z \'b3\'f3\'bfka, chwyci\'b3a z pod\'b3ogi but i rzuci\'b3a w r\'f3g pokoju tym samym ch\'b3opi\'eacym ruchem ramienia, jakim podczas Dw\'f3ch Minut Nienawi\'9cci na oczach Winstona cisn\'ea\'b3a s\'b3ownik w podobizn\'ea
Goldsteina.
\par - Co to by\'b3o? - spyta\'b3 zaskoczony.
\par - Szczur. Wystawi\'b3 sw\'f3j \'9cmierdz\'b9cy nos zza listwy. Na pewno jest tam dziura. Przynajmniej nap\'eadzi\'b3am mu pietra!
\par - Szczury - szepn\'b9\'b3 Winston. - Tutaj!
\par - S\'b9 wsz\'eadzie - powiedzia\'b3a oboj\'eatnie Julia, k\'b3ad\'b9c si\'ea z powrotem. - W hotelu robotniczym mamy je w kuchni. Cz\'ea\'9c\'e6 dzielnic Londynu a\'bf si\'ea od nich roi. Wiesz, \'bfe atakuj\'b9 dzieci? Na niekt\'f3
rych ulicach kobiety boj\'b9 si\'ea zostawia\'e6 niemowl\'ea bez opieki nawet na minut\'ea. Najgor\-sze s\'b9 te wielkie i brunatne. A najpotworniejsze jest to, \'bfe...
\par - Przesta\'f1!- zawo\'b3a\'b3 Winston, zaciskaj\'b9c mocno oczy.
\par }{\f0 - Najd}{\f35 ro\'bfszy, strasznie zblad\'b3e\'9c! Co si\'ea sta\'b3o? Masz alergi\'ea na szczury?
\par - Szczury to najohydniejsze, co mo\'bfe by\'e6 na \'9cwiecie!
\par Przytuli\'b3a go do siebie i otoczy\'b3a ramionami, jakby chc\'b9c rozproszy\'e6 jego l\'eaki ciep\'b3em swojego cia\'b3a. Nie od razu otworzy\'b3 oczy. Przez kilka chwil zdawa\'b3o mu si\'ea, \'bfe zn\'f3w powr\'f3ci\'b3 koszmarny sen, kt\'f3ry prze\'9c
ladowa\'b3 go przez ca\'b3e \'bfycie w r\'f3\'bfnych odst\'eapach czasu. Prawie zawsze by\'b3 taki sam. Przed Winstonem jawi\'b3a si\'ea mroczna jama, a w niej czai\'b3o si\'ea co\'9c tak przera\'bfaj\'b9cego i obrzydliwego, \'bfe ba\'b3 si\'ea
nawet spojrze\'e6. We \'9cnie ca\'b3y czas czu\'b3, \'bfe oszukuje sam siebie, bo pod\'9cwiadomie wie, co kryje si\'ea w ciemno\-\'9cciach. Gdyby zdoby\'b3 si\'ea na prawdziwie wielki wysi\'b3ek, tak brutalny, jakby chcia\'b3 sam rozsadzi\'e6
sobie czaszk\'ea, zdo\'b3a\'b3by odkry\'e6, co to takiego. Lecz za ka\'bfdym razem budzi\'b3 si\'ea nie uczyniwszy tego; koszmar jednak mia\'b3 jaki\'9c zwi\'b9zek z tym, co m\'f3wi\'b3a Julia, kiedy na ni\'b9 krzykn\'b9\'b3.
\par - Przepraszam - rzek\'b3. - Nic si\'ea nie sta\'b3o. Po prostu nie lubi\'ea szczur\'f3w.
\par }\pard\plain \s22\qj \fi709\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nie martw si\'ea, najdro\'bfszy, ju\'bf ich wi\'eacej nie ujrzysz. Przed wyj\'9cciem zatkam otw\'f3r kawa
\'b3kiem worka. A na\-st\'eapnym razem przynios\'ea gips i porz\'b9dnie wszystko zaklajstruj\'ea.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Ju\'bf prawie zapomnia\'b3 o swoim panicznym strachu. Lekko zawstydzony usiad\'b3 na \'b3\'f3\'bf
ku. Julia wsta\'b3a, w\'b3o\'bfy\'b3a kombinezon i zaparzy\'b3a kawy. Z garnka unosi\'b3 si\'ea tak silny, wspania\'b3y aromat, \'bfe zamkn\'eali okno, aby przypad\-kiem nie poczu\'b3 go kto\'9c obcy i nie zacz\'b9\'b3 sprawdza\'e6, sk\'b9
d dochodzi. Jeszcze lepsza od samego smaku kawy by\'b3a jedwabisto\'9c\'e6, jak\'b9 nadawa\'b3 jej cukier - co\'9c, czego Wins\-ton, po latach u\'bfywania sacharyny, niemal nie pami\'eata\'b3. Z jedn\'b9 r\'eak\'b9 w kieszeni, a w drugiej trzymaj\'b9
c pajd\'ea chleba z d\'bfemem, Julia obesz\'b3a pok\'f3j; zerkn\'ea\'b3a oboj\'eatnie na rega\'b3 z ksi\'b9\'bfkami, obejrza\'b3a rozk\'b3adany st\'f3\'b3 i powie\-dzia\'b3a, jak najlepiej go naprawi\'e6, opad\'b3a na fotel, \'bfeby sprawdzi\'e6
, czy siedzi si\'ea w nim wygodnie, wreszcie z ciekawo\'9cci\'b9 i rozbawieniem popatrzy\'b3a na zegar z absur\-daln\'b9 dwunastocyfrow\'b9 tarcz\'b9. Potem przynios\'b3a do \'b3\'f3\'bfka szklany przycisk, chc\'b9c obejrze\'e6 go w lepszym \'9c
wietle. Winston wyj\'b9\'b3 go jej z r\'b9k, jak zawsze zauroczony mi\'eakk\'b9 wodnisto\'9cci\'b9 szk\'b3a.
\par - Jak my\'9clisz, do czego to s\'b3u\'bfy? - spyta\'b3a Julia.
\par - Do niczego; chyba nigdy nie mia\'b3o \'bfadnego zasto\-sowania. I w\'b3a\'9cnie dlatego tak mi si\'ea podoba. To kawa\'b3ek dawnej historii, kt\'f3ry zapomnieli zmieni\'e6. Przes\'b3anie sprzed stu lat; gdyby\'9cmy tylko umieli je odczyta\'e6!
\par - A ten obrazek - wskaza\'b3a g\'b3ow\'b9 rycin\'ea na przeciw\-leg\'b3ej \'9ccianie - te\'bf ma tyle lat?
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Wi\'eacej. S\'b9dz\'ea, \'bfe dwie\'9ccie. Ale trudno odgadn\'b9\'e6
. Nie wiadomo, co pochodzi z jakiego okresu. Podesz\'b3a, \'bfeby obejrze\'e6 rycin\'ea z bliska.
\par }\pard\plain \qj \li720\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin720\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - O, to t\'eady wylaz\'b3a ta bestia! - zawo\'b3a\'b3a, kopi\'b9c listw\'ea dok\'b3
adnie pod obrazkiem. - Co to za budynek? Gdzie\'9c go chyba widzia\'b3am.
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 - To ko\'9cci\'f3\'b3, a przynajmniej niegdy\'9c by\'b3 to ko\'9cci\'f3\'b3. Ko\'9cci\'f3\'b3 \'8cwi\'eatego Klemensa.
\par Przypomnia\'b3 mu si\'ea strz\'eap wierszyka, kt\'f3rego nauczy\'b3 go pan Charrington. Wyrecytowa\'b3 t\'easknie:
\par - \'84Pomara\'f1cze za pensa, krzycz\'b9 dzwony Klemensa!\'94 Ku jego zaskoczeniu, doda\'b3a:
\par }{\f0
\par }{\f35 Skrad\'b3 cytryn p\'f3\'b3 tuzina, dudni\'b9 dzwony Marcina,
\par Zaraz z\'b3api\'b9 z\'b3odzieja, rycz\'b9 dzwony Baileya...
\par }{\f0
\par Dalej}{\f35 nie wiem. Pami\'eatam tylko sam koniec: \'84Oto ciastko, mo\'bfesz zje\'9c\'e6 po\'b3ow\'ea, a oto top\'f3r, kt\'f3ry zetnie ci g\'b3ow\'ea!\'94 Niczym has\'b3o i odzew. Ale po \'84dzwony Baileya\'94 po\-winna by\'e6 jeszcze jedna linijka. Mo
\'bfe uda si\'ea jako\'9c o\'bfywi\'e6 pami\'ea\'e6 pana Charringtona, by j\'b9 sobie przypomnia\'b3.
\par - Kto ci\'ea tego nauczy\'b3? - zapyta\'b3.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Dziadek. Powtarza\'b3 mi ten wierszyk, kiedy by\'b3am ma\'b3a. Ale gdy mia\'b3
am osiem lat, staruszka chyba ewaporowano. W ka\'bfdym razie nagle znik\'b3. Ciekawe, co to takiego cytryny - doda\'b3a zmieniaj\'b9c temat. - Pomara\'f1cze widzia\-\'b3am. To takie okr\'b9g\'b3e \'bf\'f3\'b3tawe owoce z grub\'b9 sk\'f3rk\'b9.
\par - Pami\'eatam cytryny - rzek\'b3 Winston. - W latach pi\'ea\'e6dziesi\'b9tych by\'b3o ich pod dostatkiem. Tak kwa\'9cne, \'bfe od samego zapachu z\'eaby cierp\'b3y.
\par - Za\'b3o\'bf\'ea si\'ea, \'bfe za tym obrazkiem gnie\'bfd\'bf\'b9 si\'ea plus\-kwy. Kt\'f3rego\'9c dnia zdejm\'ea go i porz\'b9dnie wyszoruj\'ea. Chyba ju\'bf czas si\'ea zbiera\'e6. Musz\'ea zmy\'e6 makija\'bf. Szlag by to trafi\'b3! Tobie te\'bf wytr
\'ea dok\'b3adnie twarz.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Winston nie wstawa\'b3 jeszcze przez kilka minut. W po\-koju powoli si\'ea \'9cciemnia\'b3o. Odwr\'f3ci\'b3
si\'ea twarz\'b9 do \'9cwiat\'b3a i le\'bfa\'b3 tak wpatrzony w szklany przycisk. Fascynowa\'b3 go nie tyle koral w \'9crodku, ile sama faktura szk\'b3a. By\'b3o niemal tak przejrzyste jak powietrze, chocia\'bf mia\'b3o w sobie dziwn\'b9 g\'b3\'eabi\'ea
. Zupe\'b3nie jakby powierzchnia szk\'b3a tworzy\-\'b3a \'b3uk nieba otaczaj\'b9cego male\'f1ki \'9cwiat z w\'b3asn\'b9 atmo\-sfer\'b9. Wydawa\'b3o mu si\'ea, \'bfe potrafi\'b3by przenikn\'b9\'e6 do wn\'eatrza, a w\'b3a\'9cciwie, \'bfe ju\'bf
tam jest razem z mahoniowym \'b3\'f3\'bfkiem, rozk\'b3adanym sto\'b3em, zegarem, stalorytem, a tak\-\'bfe z samym przyciskiem. Przycisk sta\'b3 si\'ea tym pokojem, a koral \'bfyciem jego i Julii, zawieszonym jakby na wieczno\'9c\'e6 w sercu szklanej bry
\'b3ki.
\par }{\f0 \page }{\b\f0\fs28 5
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Syme znik\'b3. Pewnego dnia nie przyszed\'b3 do pracy; kilka nierozwa\'bfnych os\'f3b skomentowa\'b3o fakt jego nieobecno\-\'9cci. Nazajutrz ju\'bf nikt o nim nie wspomina\'b3. Trzeciego dnia Winston zatrzyma\'b3 si\'ea przed tablic\'b9 og\'b3osze
\'f1 na korytarzu przy wej\'9cciu do Departamentu Archiw\'f3w.
\par Wisia\'b3a tam mi\'eadzy innymi lista cz\'b3onk\'f3w Komitetu Szachowego, do kt\'f3rego nale\'bfa\'b3 Syme. Wygl\'b9da\'b3a prawie tak samo jak zawsze - nic z niej nie wykre\'9clono - tylko by\'b3a o jedno nazwisko kr\'f3tsza. To wystarczy\'b3
o. Syme przesta\'b3 istnie\'e6: nigdy nie istnia\'b3.
\par Lato robi\'b3o si\'ea coraz skwarniejsze. W labiryncie po\-zbawionych okien, klimatyzowanych pomieszcze\'f1 mini\-sterstwa panowa\'b3a niezmiennie ta sama temperatura, ale na zewn\'b9trz p\'b3yty chodnik\'f3w pali\'b3
y w stopy, a w metrze w godzinach szczytu przera\'9fliwie cuchn\'ea\'b3o. Przygotowa\-nia do Tygodnia Nienawi\'9cci sz\'b3y pe\'b3n\'b9 par\'b9; urz\'eadnicy wszystkich ministerstw pracowali po godzinach. Trzeba by\'b3o zorganizowa\'e6
pochody, zebrania, defilady wojs\-kowe, wyk\'b3ady, wystawy figur woskowych, pokazy fil\-m\'f3w, programy teleekranowe; nale\'bfa\'b3o wznie\'9c\'e6 trybuny, poustawia\'e6 kuk\'b3y wrog\'f3w, u\'b3o\'bfy\'e6 odpowiednie has\'b3a, napisa\'e6 pie\'9c
ni, rozpu\'9cci\'e6 pog\'b3oski, podrobi\'e6 fotografie. Kom\'f3rka Departamentu Literatury, w kt\'f3rej pracowa\'b3a Julia, musia\'b3a zawiesi\'e6 produkcj\'ea powie\'9cci i w b\'b3yskawicz\-nym tempie przygotowa\'e6 seri\'ea
broszur o zbrodniach wojennych nieprzyjaciela. Winston, opr\'f3cz swojej zwyk\-\'b3ej pracy, d\'b3ugimi godzinami przekopywa\'b3 si\'ea przez stare roczniki \'84The Times\'94, poprawiaj\'b9c tre\'9c\'e6 artyku\'b3\'f3w, na kt\'f3re zamierzano si\'ea powo
\'b3a\'e6 w przem\'f3wieniach, lub zmieniaj\'b9c ich styl na bardziej kwiecisty. Ca\'b3e miasto ogarn\'b9\'b3 gor\'b9czkowy nastr\'f3j, co czu\'b3o si\'ea zw\'b3aszcza p\'f3\'9f\-nym wieczorem, gdy na ulice wyl\'eaga\'b3y t\'b3umy ha\'b3a\'9c
liwych proli. Pociski rakietowe spada\'b3y znacznie cz\'ea\'9cciej, a czasa\-mi z oddali dobiega\'b3 huk potwornych detonacji, kt\'f3rych przyczyny nikt nie zna\'b3; kr\'b9\'bfy\'b3y o nich najdziwaczniejsze pog\'b3oski.
\par Skomponowano ju\'bf melodi\'ea - muzyczny motyw przewodni Tygodnia Nienawi\'9cci (nazywa\'b3a si\'ea Pie\'9cni\'b9 Niena\-wi\'9cci) - i teraz bez przerwy grzmia\'b3a z teleekran\'f3w. Jej dziki, warcz\'b9cy rytm bardziej kojarzy\'b3 si\'ea
z dudnieniem werbli ni\'bf z prawdziw\'b9 muzyk\'b9. Wywrzaskiwana przez setki gardzieli w takt krok\'f3w maszeruj\'b9cej kolumny, zaiste mia\'b3a w sobie co\'9c przera\'bfaj\'b9cego. Prole podchwycili j\'b9 natychmiast i w nocy z powodzeniem konkurowa
\'b3a z wci\'b9\'bf popularnym przebojem \'84To by\'b3 tylko chwilowy urok\'94. Winston ledwo m\'f3g\'b3 wytrzyma\'e6, bo dzieci Parsons\'f3w wygrywa\'b3y j\'b9 o ka\'bfdej porze dnia i nocy na grzebieniu przykrytym skraw
kiem papieru toaletowego. Wieczory mia\'b3 teraz ci\'b9gle zaj\'eate. Dru\'bfyny ochotnik\'f3w, zorganizo\-wane przez Parsonsa, przygotowywa\'b3y ca\'b3\'b9 ulic\'ea do Tygodnia Nienawi\'9cci: rozmieszczaj\'b9c transparenty, malu\-j\'b9c plakaty, mocuj
\'b9c na dachach maszty do wywieszania flag i z nara\'bfeniem \'bfycia rozci\'b9gaj\'b9c nad jezdni\'b9 druty do zaczepiania serpentyn. Parsons chwali\'b3 si\'ea, \'bfe na dekoracj\'ea samego Bloku Zwyci\'eastwa p\'f3jdzie czterysta metr\'f3w p\'b3\'f3t\-
na. By\'b3 w swoim \'bfywiole, weso\'b3y jak szczygie\'b3. Upa\'b3 i pra\-ca fizyczn\'b9 da\'b3y mu nareszcie pretekst, by wieczorami pa\-radowa\'e6 w szortach i rozpi\'eatej pod szyj\'b9 koszuli. Wsz\'eadzie by\'b3o go pe\'b3no: pcha\'b3, ci\'b9gn\'b9
\'b3, pi\'b3owa\'b3, wbija\'b3 gwo\'9fdzie, poprawia\'b3, kole\'bfe\'f1skimi okrzykami zach\'eaca\'b3 s\'b9siad\'f3w do wi\'eakszego wysi\'b3ku i z ka\'bfdej fa\'b3dy sk\'f3ry tryska\'b3 nie ko\'f1cz\'b9cymi si\'ea strugami jadowicie cuchn\'b9cego potu.
\par Nagle ca\'b3y Londyn oblepiono nowym plakatem. Nie mia\'b3 \'bfadnych napis\'f3w, a przedstawia\'b3 tylko gigantyczn\'b9, ponadtrzymetrow\'b9 sylwetk\'ea maszeruj\'b9cego eurazjatyckiego \'bfo\'b3nierza; mongolska twarz bez wyrazu, ogromne buci
ory, na biodrze pistolet maszynowy. Gdziekolwiek si\'ea sta\'b3o, lufa pistoletu powi\'eakszona przez skr\'f3t perspek\-tywiczny celowa\'b3a prosto w patrz\'b9cego. Plakaty porozlepiano dos\'b3ownie na wszystkich murach; by\'b3o ich nawet wi\'eacej ni\'bf
tych z podobizn\'b9 Wielkiego Brata. Starano si\'ea roznieci\'e6 w prolach, kt\'f3rych zwykle ma\'b3o obchodzi\'b3a wojna, kolejny sza\'b3 patriotyzmu. Nienawi\'9c\'e6 podsyca\'b3y tak\'bfe pociski rakietowe, zbieraj\'b9ce krwawsze \'bfniwo ni\'bf
zazwyczaj. Jedna bomba spad\'b3a na zat\'b3oczone kino w Stepney - kilkaset os\'f3b zgin\'ea\'b3o w gruzach. W wielogodzin\-nym pogrzebie ofiar, kt\'f3ry przerodzi\'b3 si\'ea w gniewn\'b9 manifestacj\'ea, uczestniczyli wszyscy mieszka\'f1
cy dzielnicy. Inna bomba spad\'b3a na pusty teren s\'b3u\'bf\'b9cy za plac zabaw; \'9cmier\'e6 ponios\'b3o kilkadziesi\'b9t dzieci. Odby\'b3 si\'ea nast\'eapny poch\'f3d: ludzie, manifestuj\'b9c swoje oburzenie, spalili kuk\'b3\'ea
Goldsteina, pozdzierali i cisn\'eali w p\'b3omienie setki plakat\'f3w z eurazjatyckim \'bfo\'b3nierzem, a podczas og\'f3lnego zamieszania spl\'b9drowano kilka sklep\'f3w. P\'f3\'9fniej rozesz\'b3a si\'ea pog\'b3oska, \'bfe to szpiedzy nakierowuj\'b9
bomby przy pomocy fal radiowych, spalono wi\'eac dom starego ma\'b3\'bfe\'f1\-stwa, kt\'f3re podejrzewano o cudzoziemskie pochodzenie; staruszkowie zaczadzieli od dymu.
\par Ka\'bfd\'b9 woln\'b9 chwil\'ea Julia i Winston sp\'eadzali w pokoju nad sklepem pana Charringtona, le\'bf\'b9c nago na \'b3\'f3\'bfku pod otwartym oknem; tak spragnieni byli odrobiny ch\'b3odu, \'bfe przez my\'9cl im nie przesz\'b3o okrywa\'e6 si\'ea
kocem. Szczur wi\'eacej si\'ea nie pojawi\'b3, lecz za to w upale straszliwie rozpleni\'b3y si\'ea pluskwy. Jednak\'bfe Julii i Winstonowi to nie przeszkadza\'b3o. Brudny czy czysty, pok\'f3j by\'b3 dla nich rajem. Zaraz po przyj\'9c
ciu wysypywali wszystko pieprzem kupionym na czarnym rynku, \'9cci\'b9gali z siebie ubranie i zaczynali si\'ea kocha\'e6, cho\'e6 pot la\'b3 si\'ea z nich strumieniami. Potem zasypiali, a ledwo si\'ea budzili, musieli odpiera\'e6 zma}{\f0
sowane ataki nowych armii robactwa.
\par }{\f35 W czerwcu spotkali si\'ea w sumie cztery, pi\'ea\'e6, sze\'9c\'e6 - nie, siedem razy. Winston sko\'f1czy\'b3 z popijaniem d\'bfinu o ka\'bf\-dej porze. Nie czu\'b3 wi\'eacej potrzeby. Przyty\'b3, opuchlizna na nodze opad\'b3a, pozostawiaj\'b9
c jedynie brunatne znami\'ea nad kostk\'b9, a poranne ataki kaszlu ust\'b9pi\'b3y zupe\'b3nie. \'afycie przesta\'b3o by\'e6 niezno\'9cne; odesz\'b3a go ochota, by robi\'e6 miny do teleekranu albo kl\'b9\'e6 ile tchu w piersiach. Teraz, gdy mieli bezpieczn
\'b9 kryj\'f3wk\'ea, nieomal dom, nie ci\'b9\'bfy\'b3o mu tak bardzo to, \'bfe spotykaj\'b9 si\'ea rzadko i najwy\'bfej na kilka godzin. \'8cwiadomo\'9c\'e6, i\'bf czeka na nich pok\'f3j, do kt\'f3rego nikt inny nie ma dost\'eapu, by\'b3a nieomal r\'f3
wnie przyjemna jak przebywanie w nim. Pok\'f3j wydawa\'b3 si\'ea minionym \'9cwiatem, skansenem przesz\'b3o\'9cci, w kt\'f3rym mog\'b9 bytowa\'e6 gatunki dawno wymar\'b3e gdzie indziej. Pan Charrington zapewne r\'f3wnie\'bf nale\'bfa\'b3
do takiego gatunku. W drodze na pi\'eatro Winston zwykle wst\'eapowa\'b3 do sklepu, \'bfeby zamieni\'e6 z gospodarzem kilka s\'b3\'f3w. Starszy pan chyba nigdy lub prawie nigdy nie opuszcza\'b3 sklepu; chyba nigdy te\'bf nie miewa\'b3 klient\'f3w. \'afy
\'b3 kr\'b9\'bf\'b9c jak duch mi\'eadzy niewielkim mrocznym sklepem a jeszcze mniejsz\'b9 kuchni\'b9 na ty\'b3ach domu, gdzie przygotowywa\'b3 sobie posi\'b3ki i gdzie po\'9cr\'f3d innych rzeczy przechowywa\'b3 nieprawdopodobnie stary gramofon z olbrzymi
\'b9 tub\'b9. Rozmowa z Winstonem zawsze sprawia\'b3a mu wyra\'9fn\'b9 przyjemno\'9c\'e6. D\'b3ugonosy, w grubych szk\'b3ach i wytartej aksamitnej marynarce, kr\'eac\'b9c si\'ea po\'9cr\'f3d swoich bezwarto\'9cciowych sprz\'eat\'f3w robi\'b3 wra\'bf
enie nie tyle handlarza, ile kolekcjonera. Z wy\-blak\'b3ym entuzjazmem bra\'b3 do r\'eaki r\'f3\'bfne rupiecie - por\-celanowy korek, malowane wieczko zepsutej tabakierki, otwierany tombakowy medalion z puklem w\'b3os\'f3w dawno zmar\'b3
ego dziecka - nigdy nie namawiaj\'b9c Winstona, aby co\'9c kupi\'b3, jedynie prosz\'b9c, by podziwia\'b3. S\'b3ucha\'b3o go si\'ea jak zdartej pozytywki. Wygrzebywa\'b3 z otch\'b3ani pami\'eaci strz\'eapy zapomnianych wierszy. Jeden by\'b3
o dwudziestu czterech kosach, inny o krowie z zakr\'eacanym rogiem, jeszcze inny o \'9cmierci biednego drozda. \'84Pomy\'9cla\'b3em, \'bfe mo\'bfe to pana interesowa\'e6\'94 - informowa\'b3 u\'9cmiechaj\'b9c si\'ea z zawstydzeniem, ilekro\'e6 przytacza
\'b3 jaki\'9c nowy fragment. Ale nigdy nie pami\'eata\'b3 wi\'eacej ni\'bf kilka linijek.
\par Winston i Julia wiedzieli - w pewnym sensie my\'9cl ta nigdy ich nie opuszcza\'b3a - \'bfe to, co si\'ea dzieje, nie mo\'bfe trwa\'e6 wiecznie. By\'b3y chwile, kiedy swoj\'b9 rych\'b3\'b9 \'9cmier\'e6 czuli nie mniej namacalnie ni\'bf \'b3\'f3\'bf
ko, na kt\'f3rym le\'bfeli, a w\'f3wczas ich pieszczoty stawa\'b3y si\'ea rozpaczliwie nami\'eat\-ne, jakby od egzekucji dzieli\'b3y ich zaledwie sekundy. Ale zdarza\'b3o si\'ea i tak, \'bfe wierzyli nie tylko w iluzj\'ea bezpiecze\'f1\-stwa, lecz r\'f3
wnie\'bf w trwa\'b3o\'9c\'e6 swojego szcz\'ea\'9ccia. Obojgu wydawa\'b3o si\'ea w\'f3wczas, \'bfe dop\'f3ki s\'b9 w pokoju nad sklepem, nic im nie grozi. Samo doj\'9ccie do niego jest trudne i ryzykowne, lecz tu znajduj\'b9 azyl. Winston mia\'b3
identyczne wra\'bfenie, kiedy wpatrywa\'b3 si\'ea w przycisk; my\'9cla\'b3 wtedy, \'bfe gdyby tylko uda\'b3o mu si\'ea przenikn\'b9\'e6 do \'9crodka, czas stan\'b9\'b3by w miejscu. Cz\'easto uciekali od rzeczywisto\'9cci w marzenia. Szcz\'ea\'9c
cie nigdy ich nie opu\'9cci i b\'ead\'b9 spotyka\'e6 si\'ea tak ukradkiem a\'bf do p\'f3\'9fnej staro\'9cci. Albo Katherine umrze, a im dzi\'eaki subtelnym intrygom uda si\'ea zawrze\'e6 ma\'b3\'bfe\'f1stwo. Albo wsp\'f3lnie pope\'b3ni\'b9 samob\'f3
jstwo. Lub nagle znikn\'b9, zmieni\'b9 ca\'b3kowicie sw\'f3j wygl\'b9d, zaczn\'b9 m\'f3wi\'e6 z akcentem proli, najm\'b9 si\'ea do pracy w fabryce i - nie wykryci - b\'ead\'b9 \'bfyli szcz\'ea\'9cliwie na kt\'f3rej\'9c z s\'b9siednich uliczek. Wiedzieli,
\'bfe to mrzonki. Bo tak naprawd\'ea nie istnia\'b3 dla nich ratunek. A jedynego realnego pomys\'b3u - wsp\'f3lnego samob\'f3jstwa - nie mieli zamiaru wprowadza\'e6 w czyn. \'afy\'e6 nawet tak, z dnia na dzie\'f1 i z tygodnia na tydzie\'f1, wci\'b9\'bf
w tera\'9fniejszo\'9cci i bez \'bfadnych widok\'f3w na przysz\'b3o\'9c\'e6, nakazywa\'b3 im instynkt r\'f3wnie niemo\'bfliwy do przezwyci\'ea\'bfenia jak ten, kt\'f3ry wprawia w ruch p\'b3uca, dop\'f3ki w powietrzu jest cho\'e6 odrobina tlenu.
\par Czasami rozmawiali tak\'bfe o czynnym buncie przeciwko Partii, ale nie mieli poj\'eacia, jak si\'ea zabra\'e6 do dzia\'b3ania. Je\'9cli nawet legendarne Braterstwo istnia\'b3o, zupe\'b3nie nie wie\-dzieli, jak nawi\'b9za\'e6
z nim kontakt. Winston opowiedzia\'b3 Julii o dziwnej za\'bfy\'b3o\'9cci, prawdziwej lub urojonej, \'b3\'b9cz\'b9\-cej go z O'Brienem, oraz o impulsie, kt\'f3ry go czasem nachodzi\'b3, aby p\'f3j\'9c\'e6 do niego, wyzna\'e6 swoj\'b9 nienawi\'9c\'e6
wobec Partii i prosi\'e6 o pomoc. Wbrew oczekiwaniom Winstona, dziewczynie pomys\'b3 ten wcale nie wyda\'b3 si\'ea niedorzeczny. Sama zwykle ocenia\'b3a ludzi po wygl\'b9dzie, wi\'eac uwa\'bfa\'b3a za rzecz ca\'b3kiem naturaln\'b9, \'bfe uzna\'b3
O'Briena za cz\'b3owieka godnego zaufania tylko na podstawie wymia\-ny spojrze\'f1. Zdaniem Julii - a nic nie mog\'b3o zachwia\'e6 jej pewno\'9cci - ka\'bfdy lub prawie ka\'bfdy skrycie nienawidzi Partii i got\'f3w jest \'b3ama\'e6 prawo, je\'9c
li tylko s\'b9dzi, i\'bf ujdzie mu to bezkarnie. Ale nie chcia\'b3a da\'e6 wiary temu, \'bfe dzia\'b3a lub m\'f3g\'b3by powsta\'e6 masowy, zorganizowany ruch oporu. Opowie\'9cci o Goldsteinie i jego podziemnej armii by\'b3y - w jej opinii - plotkami wymy
\'9clonymi przez Parti\'ea dla w\'b3asnych cel\'f3w; nale\'bfa\'b3o udawa\'e6, \'bfe si\'ea w nie wierzy, ale to wszystko. Sama, na zebraniach partyjnych i spontanicz\-nych manifestacjach, bezustannie domaga\'b3a si\'ea gromkim g\'b3osem \'9c
mierci ludzi, kt\'f3rych nazwisk nigdy wcze\'9cniej nie s\'b3ysza\'b3a, a w rzekomo pope\'b3nione przez nich zbrodnie wcale nie wierzy\'b3a. Kiedy odbywa\'b3y si\'ea publiczne procesy, cz\'easto odkomenderowywano j\'b9 wraz z innymi cz\'b3onkami Ligi M
\'b3odych, aby od rana do wieczora sterczeli przed gmachem s\'b9d\'f3w, co pewien czas wykrzykuj\'b9c: \'84\'8cmier\'e6 zdrajcom!\'94 Podczas Dw\'f3ch Minut Nienawi\'9cci zawsze z najwi\'eakszym zapa\'b3em obrzuca\'b3a obelgami Goldsteina. Mia\'b3
a jednak bardzo nik\'b3e poj\'eacie, kto to taki i jakie doktryny ma niby reprezentowa\'e6. Wyros\'b3a ju\'bf po Rewo\-lucji i by\'b3a za m\'b3oda, \'bfeby pami\'eata\'e6 walki ideologiczne lat pi\'ea\'e6dziesi\'b9tych i sze\'9c\'e6dziesi\'b9tych. Mo\'bf
liwo\'9c\'e6 istnienia niezale\'bfnego ruchu politycznego w og\'f3le nie mie\'9cci\'b3a jej si\'ea w g\'b3owie; wiedzia\'b3a, \'bfe Partia jest niepokonana. B\'eadzie trwa\'e6 wiecznie i nigdy si\'ea nie zmieni. Bunt m\'f3g\'b3 polega\'e6
jedynie na skrytym \'b3amaniu prawa lub - w najskrajniejszej postaci - na pojedynczych aktach przemocy, takich jak zamachy lub podk\'b3adanie bomb.
\par Jednak\'bfe na wiele spraw Julia patrzy\'b3a znacznie bar\-dziej przenikliwie od Winstona i by\'b3a mniej od niego podatna na partyjn\'b9 propagand\'ea. Kiedy pewnego razu wspomnia\'b3 o wojnie z Eurazj\'b9, zaskoczy\'b3a go, m\'f3wi\'b9
c jako rzecz oczywist\'b9, \'bfe jej zdaniem \'bfadnej wojny nie ma. Pociski rakietowe spadaj\'b9ce codziennie na Londyn wy\-strzeliwa\'b3, wed\'b3ug niej, sam rz\'b9d Oceanii, aby \'84utrzymy\-wa\'e6 ludzi w ci\'b9g\'b3ym strachu\'94
. Tego rodzaju podejrzenia nigdy nie przysz\'b3y Winstonowi do g\'b3owy. Wzbudzi\'b3a w nim te\'bf niema\'b3\'b9 zazdro\'9c\'e6 wyznaniem, \'bfe podczas Dw\'f3ch Minut Nienawi\'9cci musi si\'ea hamowa\'e6, aby nie parskn\'b9\'e6 \'9cmiechem, lecz ideologi
\'ea Partii kwestionowa\'b3a jedynie w\'f3wczas, kiedy bezpo\'9crednio dotyczy\'b3a jej \'bfycia. Cz\'easto gotowa by\'b3a akceptowa\'e6 oficjalne mity, gdy\'bf po prostu nie robi\'b3o jej r\'f3\'bfnicy, czy s\'b9 prawd\'b9, czy k\'b3am\-stwem. Wierzy\'b3
a na przyk\'b3ad, bo tego nauczono j\'b9 w szko\-le, jakoby to Partia wynalaz\'b3a samoloty. (Za lat szkolnych Winstona twierdzono, \'bfe Partia wynalaz\'b3a tylko helikop\-tery; kilkana\'9ccie lat p\'f3\'9fniej, gdy Julia chodzi\'b3a do szko\'b3
y, Partia wynalaz\'b3a ju\'bf samoloty; nast\'eapne pokolenie b\'eadzie si\'ea zapewne uczy\'e6, \'bfe tak\'bfe maszyn\'ea parow\'b9.) Kiedy jej wyja\'9cni\'b3, i\'bf samoloty lata\'b3y przed jego urodzeniem i w og\'f3le na d\'b3ugo przed Rewolucj\'b9
, wcale si\'ea tym nie przej\'ea\'b3a. Co za r\'f3\'bfnica, kto wynalaz\'b3 samoloty? Zdumia\'b3 si\'ea jeszcze bardziej, gdy z jakiej\'9c jej uwagi zorientowa\'b3 si\'ea, \'bfe nie pami\'eata, i\'bf cztery lata temu Oceania toczy\'b3a wojn\'ea ze Wsch
\'f3dazj\'b9, a z Eurazj\'b9 \'b3\'b9czy\'b3 j\'b9 sojusz. Wprawdzie Julia uwa\'bfa\'b3a ca\'b3\'b9 wojn\'b9 za jedn\'b9 wielk\'b9 blag\'ea, ale najwyra\'9fniej nie dostrzeg\'b3a, \'bfe tymczasem zmieniono nieprzyjaciela.
\par - My\'9cla\'b3am, \'bfe zawsze prowadzili\'9cmy wojn\'ea z Eurazj\'b9 - przyzna\'b3a.
\par To go przerazi\'b3o. Samolot wynaleziono na wiele lat przed jej urodzeniem, lecz zmiana sojuszy nast\'b9pi\'b3a zaled\-wie cztery lata temu, gdy Julia by\'b3a ju\'bf doros\'b3\'b9 kobiet\'b9. Przekonywa\'b3 j\'b9 prawie kwadrans, a\'bf wreszcie zacz\'ea
\'b3o si\'ea jej jakby przypomina\'e6, \'bfe kiedy\'9c istotnie wrogiem by\'b3a nie Eurazja, lecz Wsch\'f3dazj\'b9. Jednak\'bfe w dalszym ci\'b9gu uwa\'bfa\'b3a to za fakt bez znaczenia.
\par - Co za r\'f3\'bfnica? - zniecierpliwi\'b3a si\'ea. - Ten wr\'f3g czy inny, ta zasrana wojna nigdy nie ustaje! A ka\'bfdy wie, \'bfe gazety k\'b3ami\'b9!
\par Czasami Winston m\'f3wi\'b3 o swojej pracy w Departamen\-cie Archiw\'f3w i o bezwstydnych fa\'b3szerstwach, kt\'f3rych do\-konywa\'b3. Julii wcale nie napawa\'b3o to groz\'b9. Na my\'9cl o tym, \'bfe k\'b3amstwa staj\'b9 si\'ea prawd\'b9
, bynajmniej nie ogarnia\'b3o jej uczucie, i\'bf pod jej stopami otwiera si\'ea otch\'b3a\'f1. Kie\-dy opowiedzia\'b3 o Jonesie, Aaronsonie, Rutherfordzie i niezwyk\'b3ym skrawku gazety, kt\'f3ry niegdy\'9c dosta\'b3 si\'ea w jego r\'ea
ce, w pierwszej chwili nawet nie zrozumia\'b3a, o co mu chodzi.
\par - Byli twoimi przyjaci\'f3\'b3mi? - spyta\'b3a.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nie, w og\'f3le ich nie zna\'b3em. Nale\'bfeli do Wewn\'eatrz\-nej Partii. Poza tym byli znacznie sta
rsi ode mnie. Przedstawiciele starej gwardii, jeszcze sprzed Rewolucji. Widzia\'b3em ich zaledwie kilka razy w \'bfyciu.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Wi\'eac dlaczego tak si\'ea nimi przej\'b9\'b3e\'9c? Ludzie przecie\'bf wci\'b9\'bf gin\'b9, nie?
\par Usi\'b3owa\'b3 jej wyt\'b3umaczy\'e6.
\par - To by\'b3a wyj\'b9tkowa sprawa. Nie chodzi wy\'b3\'b9cznie o to, \'bfe zn\'f3w kogo\'9c zabito. Czy nie rozumiesz, \'bfe ca\'b3a przesz\'b3o\'9c\'e6, poczynaj\'b9c ju\'bf od dnia wczorajszego, jest systematycznie niszczona? Je\'9c
li cokolwiek z niej prze\-trwa\'b3o, to jedynie gar\'9c\'e6 niemych przedmiot\'f3w, takich jak ten kawa\'b3 szk\'b3a. Ju\'bf dzi\'9c nie wiemy w\'b3a\'9cciwie nic o Rewolucji i czasach j\'b9 poprzedzaj\'b9cych. Ka\'bfdy doku\-ment zniszczono lub sfa\'b3
szowano, ka\'bfd\'b9 ksi\'b9\'bfk\'ea napisano od nowa, ka\'bfdy obraz przemalowano, zmieniono nazwy wszystkich pomnik\'f3w, ulic, budynk\'f3w, przerobiono daty. Proces ten trwa co dzie\'f1 i w ka\'bfdej minucie. Zatrzymano histori\'ea
. Istnieje tylko nieograniczona tera\'9f\-niejszo\'9c\'e6, w kt\'f3rej Partia zawsze ma racj\'ea. Wiem, \'bfe fa\'b3szuje si\'ea przesz\'b3o\'9c\'e6, ale nie potrafi\'b3bym tego udowod\-ni\'e6, nawet w wypadku fa\'b3szerstw, kt\'f3rych sam dokona\-\'b3
em. Nie zostaj\'b9 \'bfadne \'9clady. Jedynym \'9cwiadectwem jest moja pami\'ea\'e6, ale czy opr\'f3cz mnie kto\'9c jeszcze pami\'eata prawd\'ea? Tylko ten jeden raz w ca\'b3ym moim \'bfyciu trzyma\'b3em w r\'eaku niepodwa\'bfalny dow\'f3d fa\'b3
szerstwa, i to sprzed wielu, wielu lat! .
\par - I co ci to da\'b3o?
\par }{\f0 - Nic, bo z}{\f35 araz wyrzuci\'b3em ten \'9cwistek. Gdyby sytua\-cja ta powt\'f3rzy\'b3a si\'ea dzisiaj, schowa\'b3bym.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - A ja nigdy! - zawo\'b3a\'b3a Julia. - Gotowa jestem ryzykowa\'e6
, tylko wtedy jednak, gdy chodzi o spraw\'ea naprawd\'ea wa\'bfn\'b9, a nie o strz\'eap starej gazety! Co by\'9c z nim zrobi\'b3?
\par }{\f0 - Pewn}{\f35 ie nic. Ale mia\'b3bym dow\'f3d. Gdybym si\'ea odwa\'bfy\'b3 pokaza\'e6 go paru osobom, mo\'bfe uda\'b3oby mi si\'ea wzbudzi\'e6 w nich w\'b9tpliwo\'9cci. Nie s\'b9dz\'ea, aby\'9cmy zdo\'b3ali zmieni\'e6 cokolwiek za naszego \'bf
ycia. Chocia\'bf mog\'ea sobie wyobrazi\'e6, jak powstaj\'b9 ma\'b3e, rozsiane grupki oporu, kt\'f3re \'b3\'b9cz\'b9 si\'ea, staj\'b9 coraz liczebniejsze, a nawet zostawiaj\'b9 po sobie jakie\'9c papiery, zapiski, \'bfeby nast\'eapne pokolenia kontynuowa
\'b3y ich dzie\'b3o.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Kochany, nie obchodz\'b9 mnie nast\'eapne pokolenia! Mnie chodzi o nas dwoje!
\par - Jeste\'9c buntownikiem tylko od pasa w d\'f3\'b3 - stwier\-dzi\'b3.
\par }\pard \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Uzna\'b3a to za wyj\'b9tkowo zabawne i z rado\'9cci rzuci\'b3a mu si\'ea na szyj\'ea.
\par Nie by\'b3a r\'f3wnie\'bf ciekawa ani rozwoju, ani nast\'eapstw partyjnej ideologii. Kiedy usi\'b3owa\'b3 jej wyja\'9cni\'e6 zasady angsocu i takie poj\'eacia, jak dw\'f3jmy\'9clenie, zmienno\'9c\'e6 przesz\'b3o\'9cci lub negacja obiektywnej rzeczywisto
\'9cci, albo te\'bf wtr\'b9ca\'b3 terminy z nowomowy, zaczyna\'b3a si\'ea nudzi\'e6, wszystko jej si\'ea miesza\'b3o i m\'f3wi\'b3a, \'bfe nigdy nie inte\-resowa\'b3y jej podobne bzdury. Ka\'bfdy si\'ea orientuje, \'bfe to zwyczajny be\'b3kot, po co wi
\'eac zaprz\'b9ta\'e6 sobie tym g\'b3ow\'ea? Wiedzia\'b3a, kiedy klaska\'e6, a kiedy gwizda\'e6, i to jej wy\-starcza\'b3o. Je\'9cli obstawa\'b3 przy podobnym temacie, w kt\'f3\-rym\'9c momencie - ku jego niezadowoleniu - po prostu zasypia\'b3a. Umia\'b3
a zasn\'b9\'e6 o ka\'bfdej porze i w dowolnej pozycji. Prowadz\'b9c z ni\'b9 rozmowy uzmys\'b3owi\'b3 sobie, jak nietrudno jest udawa\'e6 wierno\'9c\'e6 ideologii, o kt\'f3rej nie ma si\'ea bladego poj\'eacia. I rzeczywi\'9ccie partyjny \'9cwiatopogl\'b9
d naj\'b3atwiej dawa\'b3 si\'ea wpoi\'e6 ludziom o zbyt ograniczonej inteligencji, aby go mogli poj\'b9\'e6. Bez protestu akceptowali nawet najjaskrawsze wypaczenia rzeczywisto\'9cci, bo nie rozumieli w pe\'b3ni potworno\'9cci tego, czego od nich \'bf\'b9
dano, a ponadto zbyt ma\'b3o interesowali si\'ea aktualnymi wydarzeniami, aby zdawa\'e6 sobie spraw\'ea z grozy sytuacji. Niewiedza pozwala\'b3a im zachowa\'e6 zdrowe zmys\'b3y. Prze\'b3y\-kali wszystkie k\'b3
amstwa, i to bez najmniejszego dla siebie uszczerbku, bo przelatywa\'b3y przez nich - nie strawione - niczym kamyki przez uk\'b3ad pokarmowy ptaka.
\par }{\f0
\par
\par \tab }{\b\f0\fs28 6}{\f0
\par
\par
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Wreszcie sta\'b3o si\'ea. Kontakt zosta\'b3 nawi\'b9zany. Winston mia\'b3 wra\'bfenie, \'bfe ca\'b3e \'bfycie czeka\'b3 na t\'ea chwil\'ea.
\par Szed\'b3 w ministerstwie d\'b3ugim korytarzem i w\'b3a\'9cnie zbli\'bfa\'b3 si\'ea do miejsca, w kt\'f3rym Julia wsun\'ea\'b3a mu do r\'eaki kartk\'ea, gdy nagle zda\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe tu\'bf za nim idzie kto\'9c znacznie od niego ro\'9c
lejszy. Ten kto\'9c lekko zakas\'b3a\'b3, jakby daj\'b9c znak, \'bfe chce si\'ea odezwa\'e6. Winston zatrzyma\'b3 si\'ea natychmiast i odwr\'f3ci\'b3. Ujrza\'b3 O'Briena.
\par Nareszcie stali twarz\'b9 w twarz, ale kieruj\'b9c si\'ea pierw\-szym odruchem Winston chcia\'b3 rzuci\'e6 si\'ea do ucieczki. Serce wali\'b3o mu jak m\'b3otem. Nie umia\'b3by wydusi\'e6 z siebie s\'b3owa. O'Brien tymczasem zr\'f3wna\'b3 si\'ea z nim i uj
\'b9\'b3 go przyja\'9fnie pod \'b3okie\'e6, nieznacznie popychaj\'b9c do przodu. Kiedy ju\'bf szli obok siebie, przem\'f3wi\'b3 z t\'b9 dziwnie surow\'b9 uprzejmo\'9cci\'b9, kt\'f3ra r\'f3\'bfni\'b3a go od innych cz\'b3onk\'f3w Wewn\'eatrznej Partii.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 - Od dawna m}{\f35 ia\'b3em ochot\'ea z wami porozmawia\'e6, towarzyszu. Czyta\'b3
em ostatnio jeden z waszych artyku\'b3\'f3w w \'84The Times\'94, pisany w nowomowie. Jak rozumiem, interesujecie si\'ea nowomow\'b9 z pobudek naukowych? Winston zdo\'b3a\'b3 si\'ea troch\'ea opanowa\'e6.
\par - Nie, tylko jako amator - odpar\'b3. - To nie moja dziedzina. Nigdy nie mia\'b3em nic wsp\'f3lnego z procesem tworzenia j\'eazyka.
\par - Ale pos\'b3ugujecie si\'ea nim nad wyraz swobodnie - o\'9cwiadczy\'b3 O'Brien. - Nie tylko ja tak uwa\'bfam. Wasz przyjaciel, z kt\'f3rym rozmawia\'b3em jaki\'9c czas temu, te\'bf si\'ea ze mn\'b9 zgad
za, a on jest prawdziwym ekspertem. Niestety, jego nazwisko wylecia\'b3o mi chwilowo z pami\'eaci.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Serce Winstona zn\'f3w zabi\'b3o mocniej. Nie ulega\'b3o w\'b9tpliwo\'9cci, \'bf
e to aluzja do Syme'a. Lecz przecie\'bf Syme nie \'bfy\'b3; wi\'eacej nawet, nigdy nie istnia\'b3, by\'b3 nieosob\'b9. Jakakolwiek wzmianka o nim stanowi\'b3a \'9cmiertelne nie\-bezpiecze\'f1stwo. O'Brien musia\'b3 wi\'eac wspomnie\'e6
Syme'a specjalnie: by\'b3 to znak, jakby zaszyfrowane has\'b3o. Udzia\'b3 w tej drobnej my\'9clozbrodni uczyni\'b3 z nich wsp\'f3lnik\'f3w.
\par }{\f0 Dotychczas szli wolno korytarzem, ale tera}{\f35 z O'Brien przystan\'b9\'b3. Swoim charakterystycznym, rozbrajaj\'b9cym i przyjaznym gestem poprawi\'b3 okulary, po czym kon\-tynuowa\'b3:
\par - Chcia\'b3em wam zakomunikowa\'e6, \'bfe w waszym ar\-tykule dwukrotnie pojawiaj\'b9 si\'ea s\'b3owa, kt\'f3re wysz\'b3y z u\'bfycia. Bardzo niedawno, ale jednak. Czy widzieli\'9ccie dziesi\'b9te wydanie S\'b3ownika, nowomowy?
\par - Nie - odpar\'b3 Winston. - Nie mia\'b3em poj\'eacia, \'bfe ju\'bf si\'ea ukaza\'b3o. W Departamencie Archiw\'f3w wci\'b9\'bf pos\'b3ugu\-jemy si\'ea dziewi\'b9tym.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - O ile wiem, uka\'bfe si\'ea dopiero za par\'ea miesi\'eacy. Ale s\'b9 ju\'bf egzemplarze
sygnalne. Sam mam jeden. Mo\'bfe chcieli\-by\'9ccie obejrze\'e6?
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Tak, ogromnie - rzek\'b3 Winston; natychmiast si\'ea domy\'9cli\'b3, do czego O'Brien zmierza.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Niekt\'f3re nowe rozwi\'b9zania s\'b9 bardzo pomys\'b3owe. Redukcja liczby czasownik\'f3
w; to powinno wam si\'ea spodoba\'e6. Niech si\'ea zastanowi\'ea... Mog\'ea wam przys\'b3a\'e6 s\'b3ownik przez go\'f1ca. Chocia\'bf nie, z regu\'b3y zapominam o podobnych drobiazgach. A mo\'bfe mogliby\'9ccie po prostu wst\'b9pi\'e6 do mnie kt\'f3rego
\'9c dnia? Chwileczk\'ea, zapisz\'ea wam adres.
\par }\pard\plain \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Znajdowali si\'ea przed teleekranem. O'Brien z pewnym roztargnieniem sprawdzi\'b3 kieszenie i w ko\'f1cu wyj\'b9
\'b3 ma\'b3y notes oprawny w sk\'f3r\'ea oraz z\'b3oty o\'b3\'f3wek kopiowy. Stoj\'b9c dok\'b3adnie pod teleekranem, z notesem w takiej pozycji, aby funkcjonariusz dy\'bfuruj\'b9cy przy odbiorniku m\'f3g\'b3 wszystko przeczyta\'e6, zapisa\'b3 adres, wyrwa
\'b3 kartk\'ea i wr\'ea\-czy\'b3 j\'b9 Winstonowi.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Wieczorem zwykle bywam w domu - rzek\'b3. - Gdy\-by\'9ccie mnie nie zastali, s\'b3u\'bf\'b9
cy wyda wam s\'b3ownik.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 I odszed\'b3, pozostawiaj\'b9c Winstona ze \'9cwistkiem w d\'b3o\-ni. Tym razem Winston nie musia\'b3 si\'ea
kry\'e6 z kartk\'b9, ale na wszelki wypadek zapami\'eata\'b3 adres, a kilka godzin p\'f3\'9fniej wrzuci\'b3 j\'b9 do luki pami\'eaci wraz ze stert\'b9 innych papier\'f3w.
\par Stali razem najwy\'bfej trzy minuty. Rozmowa mog\'b3a mie\'e6 tylko jeden cel. O'Brien zaaran\'bfowa\'b3 j\'b9 po to, aby poda\'e6 Winstonowi sw\'f3j adres. Pos\'b3u\'bfy\'b3 si\'ea pretekstem, bo nie spos\'f3b by\'b3o dowiedzie\'e6 si\'ea, gdzie kto\'9c
mieszka, w inny spos\'f3b ni\'bf pytaj\'b9c go wprost. Ksi\'eagi adresowe nie istnia\'b3y. \'84Je\'9cli kiedykolwiek zechcesz si\'ea ze mn\'b9 widzie\'e6, wiesz, gdzie mnie szuka\'e6\'94 - m\'f3wi\'b3 mu O'Brien. Mo\'bfe w s\'b3owniku znajdzie ukryt\'b9
wiadomo\'9c\'e6. W ka\'bfdym razie jedno by\'b3o pewne. Podziemie, o kt\'f3rym marzy\'b3, istnia\'b3o; w\'b3a\'9cnie dotar\'b3 do jego obrze\'bfa.
\par Wiedzia\'b3, \'bfe pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej odpowie na wezwanie O'Briena. Mo\'bfe jutro, mo\'bfe dopiero po d\'b3u\'bfszej przerwie - jeszcze sobie tego nie przemy\'9cla\'b3. Dzisiejsza rozmowa to kolejny etap w procesie, kt\'f3rego pocz\'b9tek nast
\'b9pi\'b3 przed laty. Pierwszym krokiem by\'b3a skryta, mimowolna my\'9cl; drugim - za\'b3o\'bfenie pami\'eatnika. Od my\'9cli doszed\'b3 do s\'b3\'f3w, teraz od s\'b3\'f3w przejdzie do czyn\'f3w. Ostatni akt rozegra si\'ea w Ministerstwie Mi\'b3o\'9c
ci. Ju\'bf dawno si\'ea z tym pogodzi\'b3. Pocz\'b9tek zawiera w sobie koniec. Mimo to zdj\'b9\'b3 go strach: poczu\'b3 przedsmak \'9cmierci, jakby jego \'bfycie zawis\'b3o na w\'b3osku. W trakcie rozmowy na korytarzu, kiedy tylko zrozumia\'b3
utajony sens s\'b3\'f3w O'Briena, lodowaty dreszcz wstrz\'b9sn\'b9\'b3 jego cia\'b3em. Mia\'b3 wra\'bfenie, \'bfe zapada si\'ea w wilgotny gr\'f3b. I cho\'e6 od dawna wiedzia\'b3, i\'bf gr\'f3b ten czeka na niego, zdj\'b9\'b3 go paniczny strach.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 7}{\f0
\par
\par
\par }{\f35 Winston zbudzi\'b3 si\'ea zap\'b3akany. Julia obr\'f3ci\'b3a si\'ea sennie do niego mrucz\'b9c niewyra\'9fnie:}{\f0
\par }{\f35 - Co si\'ea sta\'b3o?
\par - \'8cni\'b3o mi si\'ea... - zacz\'b9\'b3 i urwa\'b3.
\par Nie spos\'f3b by\'b3o tego opowiedzie\'e6. Chodzi\'b3o nie tyle o sam sen, ile o zwi\'b9zane z nim wspomnienia, kt\'f3re nawiedzi\'b3y Winstona kilka sekund po przebudzeniu.
\par Le\'bfa\'b3 przez chwil\'ea z zamkni\'eatymi oczami, wci\'b9\'bf po\-gr\'b9\'bfony w atmosferze wspania\'b3ego, \'9cwietlistego snu: widzia\'b3 ca\'b3e swoje \'bfycie, rozci\'b9ga\'b3o si\'ea przed nim niczym krajobraz w letni wiecz\'f3
r po deszczu. Wszystko dzia\'b3o si\'ea wewn\'b9trz szklanego przycisku; zaokr\'b9glona powierzchnia tworzy\'b3a sklepienie nieba, a wn\'eatrze przepojone by\'b3o przejrzystym, \'b3agodnym \'9cwiat\'b3em, w kt\'f3rym ka\'bfdy przed\-miot jawi\'b3 si\'ea
wyra\'9fnie bez wzgl\'eadu na odleg\'b3o\'9c\'e6. Na tre\'9c\'e6 snu sk\'b3ada\'b3 si\'ea r\'f3wnie\'bf, i silnie z ni\'b9 wi\'b9za\'b3, gest uczyniony niegdy\'9c przez matk\'ea Winstona, a powt\'f3rzony trzydzie\'9cci lat p\'f3\'9f
niej, na kronice filmowej, przez \'afyd\'f3wk\'ea, kt\'f3ra usi\'b3owa\'b3a os\'b3oni\'e6 ch\'b3opca przed kulami, zanim bomba zrzucona z helikoptera roztrzaska\'b3a \'b3\'f3d\'9f w drzazgi.
\par - Wiesz, \'bfe do tej pory wierzy\'b3em, \'bfe zamordowa\'b3em w\'b3asn\'b9 matk\'ea?
\par - Dlaczego j\'b9 zamordowa\'b3e\'9c? - spyta\'b3a Julia, wci\'b9\'bf na p\'f3\'b3 drzemi\'b9c.
\par - Nie zamordowa\'b3em jej. Nie dos\'b3ownie.
\par We \'9cnie przypomnia\'b3 sobie, kiedy widzia\'b3 matk\'ea po raz ostatni, a tu\'bf po przebudzeniu od\'bfy\'b3y mu w pami\'eaci inne zwi\'b9zane z tym wspomnienia. Chodzi\'b3o o sprawy, kt\'f3re ca\'b3ymi latami naumy\'9clnie wyrzuca\'b3 ze swojej \'9c
wiadomo\-\'9cci. Nie zna\'b3 \'bfadnej daty, ale m\'f3g\'b3 mie\'e6 w\'f3wczas dziesi\'ea\'e6, najwy\'bfej dwana\'9ccie lat.
\par Ojciec znik\'b3 wcze\'9cniej; nie by\'b3 pewien, o ile wcze\'9cniej. Do\'9c\'e6 dobrze pami\'eata\'b3 n\'eadz\'ea i niepewno\'9c\'e6 tamtych lat; panik\'ea podczas ci\'b9g\'b3ych nalot\'f3w, ukrywanie si\'ea w sta\-cjach metra s\'b3u\'bf\'b9
cych za schrony, zwa\'b3y gruz\'f3w wsz\'eadzie doko\'b3a, niezrozumia\'b3e manifesty rozlepiane na rogach ulic, bandy wyrostk\'f3w w koszulach tej samej barwy, ogromne kolejki przed piekarniami, sporadyczny jazgot karabin\'f3w maszynowych dochodz\'b9
cy z oddali, a przede wszystkim ci\'b9g\'b3y brak \'bfywno\'9cci. Przez ca\'b3e popo\'b3udnia buszowa\'b3 z innymi ch\'b3opcami po \'9cmietnikach i wysypis\-kach, wygrzebuj\'b9c g\'b3\'b9by kapusty, obierki, niekiedy nawet zesch\'b3e sk\'f3
rki od chleba, kt\'f3re dok\'b3adnie czy\'9ccili z popio\-\'b3u, cz\'easto te\'bf wyczekiwa\'b3 z kolegami na trasach, kt\'f3rymi je\'9fdzi\'b3y ci\'ea\'bfar\'f3wki z karm\'b9 dla byd\'b3a, bo gdy podskakiwa\'b3y na wybojach, czasami spada\'b3
o z nich nieco makuch\'f3w.
\par Kiedy znik\'b3 ojciec, matka ani nie okaza\'b3a zdumienia, ani nie szala\'b3a z rozpaczy, lecz zmieni\'b3a si\'ea dos\'b3ownie z dnia na dzie\'f1. Straci\'b3a ch\'ea\'e6 do \'bfycia. Nawet dla Winstona by\'b3o jasne, \'bfe czeka na co\'9c, co musi si\'ea
wydarzy\'e6. Wype\'b3nia\'b3a swoje obowi\'b9zki - gotowa\'b3a, pra\'b3a, cerowa\'b3a, \'9ccieli\'b3a \'b3\'f3\'bfko, zamiata\'b3a pok\'f3j, odkurza\'b3a kominek - zawsze bardzo powoli i dziwnie oszcz\'eadnymi ruchami, niczym poruszaj\'b9cy si\'ea
samoistnie manekin. Jej ros\'b3e, kszta\'b3tne cia\'b3o jakby naturalnie ogarnia\'b3 letarg. Ca\'b3ymi godzinami siedzia\'b3a na \'b3\'f3\'bfku prawie nieruchomo, trzymaj\'b9c na r\'eakach siostr\'ea Winstona - male\'f1kie, niedomagaj\'b9ce, wyj\'b9
tkowo ciche dziecko, dwu- albo trzyletnie, o wychud\-\'b3ej ma\'b3piej twarzyczce. Czasami, cho\'e6 do\'9c\'e6 rzadko, bra\'b3a te\'bf w obj\'eacia Winstona i d\'b3ugo, w milczeniu, tuli\'b3a go do siebie. Czu\'b3, mimo m\'b3odego wieku i dzieci\'ea
cego egoizmu, \'bfe ma to zwi\'b9zek z tym, co - cho\'e6 nigdy o tym nie m\'f3wi\'b3a - wkr\'f3tce si\'ea wydarzy.
\par Pami\'eata\'b3 ich pok\'f3j: ciemny, duszny, z przykrytym bia\'b3\'b9 kap\'b9 wielkim \'b3\'f3\'bfkiem, zajmuj\'b9cym niemal po\'b3ow\'ea po\-wierzchni. W kominku sta\'b3 palnik gazowy, na \'9ccianie wisia\'b3a p\'f3\'b3ka, na kt\'f3rej trzymali \'bfywno
\'9c\'e6, a na korytarzu znajdowa\'b3 si\'ea br\'b9zowy kamionkowy zlew, wsp\'f3lny dla kilku rodzin. Pami\'eata\'b3 pos\'b9gowe cia\'b3o matki pochylone nad palnikiem, gdy miesza\'b3a co\'9c w garnku. Ale przede wszystkim pami\'eata\'b3 sw\'f3
j ustawiczny g\'b3\'f3d i zawzi\'eate nikczemne boje toczone w porze posi\'b3k\'f3w. Wiecznie marudzi\'b3, do znudzenia wypytuj\'b9c matk\'ea, dlaczego maj\'b9 tak ma\'b3o jedzenia, krzycza\'b3 i awanturowa\'b3 si\'ea (pami\'eata\'b3 nawet ton swojego g
\'b3osu, kt\'f3ry czasami grzmia\'b3 z dziwn\'b9 moc\'b9, gdy\'bf w\'b3a\'9cnie przechodzi\'b3 wtedy przedwczesn\'b9 mutacj\'ea) albo zaczyna\'b3 \'bfa\'b3o\'9cnie pochlipywa\'e6, byleby tylko dosta\'e6 wi\'eacej ni\'bf sw\'f3j przydzia\'b3. Matka uwa\'bf
a\'b3a za naturalne, \'bfe to jemu, rosn\'b9cemu ch\'b3opcu, nale\'bfy si\'ea najwi\'eaksza porcja; ale niezale\'bfnie od tego, ile mu dawa\'b3a, zawsze domaga\'b3 si\'ea jeszcze. Przy ka\'bfdym posi\'b3ku b\'b3aga\'b3a go, by nie by\'b3 samolubny i pami
\'eata\'b3, \'bfe jego siostrzyczka jest chora i te\'bf musi je\'9c\'e6, ale jej pro\'9cby nie zdawa\'b3y si\'ea na nic. Krzycza\'b3 z w\'9cciek\'b3o\'9cci, gdy przestawa\'b3a nak\'b3ada\'e6 mu jedzenie, usi\'b3owa\'b3 wyrwa\'e6 jej z r\'b9
k garnek, wykrada\'b3 co m\'f3g\'b3 z talerza siostry. Wiedzia\'b3, \'bfe przez niego obie przymieraj\'b9 g\'b3odem, lecz nie tylko nie potrafi\'b3 si\'ea opano\-wa\'e6, a wr\'eacz wierzy\'b3, i\'bf ma prawo tak post\'eapowa\'e6. Ci\'b9g\'b3
e burczenie w brzuchu jakby usprawiedliwia\'b3o jego za\-chowanie. Mi\'eadzy posi\'b3kami, je\'9cli matka go nie pilnowa\'b3a, ustawicznie pl\'b9drowa\'b3 p\'f3\'b3k\'ea ze szczup\'b3ymi zapasami.
\par Pewnego razu otrzymali przydzia\'b3 czekolady, niedo\-st\'eapnej od wielu tygodni, mo\'bfe nawet miesi\'eacy. Bardzo dok\'b3adnie pami\'eata\'b3 ten rzadki rarytas. By\'b3a to dwuuncjowa tabliczka (w tamtych czasach jeszcze operowano u
ncjami) na ich troje. Oczywi\'9ccie nale\'bfa\'b3o j\'b9 podzieli\'e6 na trzy r\'f3wne cz\'ea\'9cci. Nagle, zupe\'b3nie jakby to przemawia\'b3 kto\'9c inny, Winston us\'b3ysza\'b3 samego siebie, domagaj\'b9cego si\'ea dudni\'b9cym, napastliwym g\'b3
osem ca\'b3ej tabliczki. Matka upomnia\'b3a go, \'bfeby nie by\'b3 taki chciwy. Wybuch\'b3a d\'b3uga, ci\'b9gn\'b9ca si\'ea w niesko\'f1czono\'9c\'e6 awantura z krzykiem, p\'b3aczem, wym\'f3wkami i targami. Jego male\'f1ka siostrzycz\-
ka, wczepiona obiema r\'eakami w matk\'ea, zupe\'b3nie jak ma\'b3pi\'b9tko, patrzy\'b3a na niego przez rami\'ea wielkimi, smut\-nymi oczami. W ko\'f1cu matka od\'b3ama\'b3a trzy czwarte tabliczki i da\'b3a Winstonowi, reszt\'ea za\'9c
jego siostrze. Dziewczynka wzi\'ea\'b3a kawa\'b3ek do r\'b9czki i zacz\'ea\'b3a go ogl\'b9da\'e6, zapewne nie wiedz\'b9c, co to jest. Winston przez moment obserwowa\'b3 siostr\'ea, po czym skoczy\'b3 do niej, jednym ruchem wyrwa\'b3 jej czekolad\'ea
i rzuci\'b3 si\'ea do drzwi.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Winston, Winston! - zawo\'b3a\'b3a za nim matka. - Wr\'f3\'e6 natychmiast! Oddaj siostrze czekolad\'ea!
\par }\pard\plain \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Zatrzyma\'b3 si\'ea, ale nie cofn\'b9\'b3. Matka wpatrywa\'b3a si\'ea w niego z napi\'eaciem. Ma\'b3o brakowa\'b3
o, aby wydarzy\'b3o si\'ea co\'9c strasznego, cho\'e6 nawet teraz, gdy o tym my\'9cla\'b3, nie wiedzia\'b3 co. Siostrzyczka, zrozumiawszy, \'bfe czego\'9c j\'b9 pozbawiono, zacz\'ea\'b3a \'bfa\'b3o\'9cnie kwili\'e6. Matka obj\'ea\'b3a j\'b9
mocno i przytuli\'b3a do piersi. Winston wyczyta\'b3 jako\'9c z jej gestu, \'bfe dziecko jest umieraj\'b9ce. Odwr\'f3ci\'b3 si\'ea i zbieg\'b3 po schodach, z palcami zaci\'9cni\'eatymi na lepkiej, brunatnej masie.
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Nigdy wi\'eacej nie zobaczy\'b3 matki. Kiedy po\'b3kn\'b9\'b3 czeko\-lad\'ea, zrobi\'b3o mu si\'ea wstyd; przez kilka godzin kr\'b9\'bfy\'b3 ulicami, dop\'f3ki g\'b3\'f3
d nie zmusi\'b3 go do powrotu. Wr\'f3ciw\-szy do domu nie zasta\'b3 nikogo. W owym czasie nag\'b3e znikni\'eacia stawa\'b3y si\'ea ju\'bf powszednie. Opr\'f3cz matki i siostry nic wi\'eacej nie uby\'b3o. Zosta\'b3
y wszystkie ubrania, w tym nawet palto matki. Winston nadal nie wiedzia\'b3, czy jego matk\'ea rozstrzelano. R\'f3wnie dobrze mog\'b3a trafi\'e6 do obozu pracy. Siostr\'ea za\'9c albo umieszczono - podobnie jak jego - w jednej z za\'b3o\'bf
onych po wojnie domowej kolonii dla bezdomnych dzieci (nazywano je o\'9crodkami wy\-chowawczymi), albo razem z matk\'b9 wys\'b3ano do obozu pracy lub po prostu porzucono gdzie\'9c, \'bfeby umar\'b3}{\f0 a.
\par }{\f35 Wci\'b9\'bf widzia\'b3 t\'ea scen\'ea wyra\'9fnie przed oczami, zw\'b3asz\-cza \'f3w opieku\'f1czy gest, kt\'f3rym matka przytuli\'b3a ma\'b3\'b9, a w kt\'f3rym jakby zawiera\'b3o si\'ea ca\'b3e przes\'b3anie snu. Przypomnia\'b3
sobie inny sen, sen sprzed dw\'f3ch miesi\'eacy. Matka siedzia\'b3a w\'f3wczas w identycznej pozie jak wtedy na \'b3\'f3\'bfku przykrytym wy\'9cwiechtan\'b9 bia\'b3\'b9 kap\'b9, tul\'b9c do siebie
\par dziecko, lecz by\'b3a hen w dole, w ton\'b9cym statku, kt\'f3ry wci\'b9\'bf opada\'b3 coraz ni\'bfej, i ca\'b3y czas wpatrywa\'b3a si\'ea w Winstona przez mroczniej\'b9c\'b9 wod\'ea.
\par Opowiedzia\'b3 Julii o znikni\'eaciu matki. Nie otwieraj\'b9c oczu, przekr\'eaci\'b3a si\'ea w jego stron\'ea i u\'b3o\'bfy\'b3a wygodniej.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Na pewno by\'b3e\'9c wtedy niezgorszym bydlakiem -wymamrota\'b3a. - Wszystkie dzieci to ma\'b3
e bydlaki.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Tak. Ale najwa\'bfniejsze w tej ca\'b3ej historii jest to, \'bfe...
\par Pozna\'b3 jednak po jej oddechu, \'bfe zn\'f3w zapad\'b3a w sen. Ch\'eatnie opowiedzia\'b3by co\'9c jeszcze o matce. Z tego, co pami\'eata\'b3, nie by\'b3a kobiet\'b9 niezwyk\'b3\'b9 ani tym bardziej specjalnie inteligentn\'b9, lecz cechowa\'b3y j\'b9
uczciwo\'9c\'e6 i szla\-chetno\'9c\'e6; zawsze kierowa\'b3a si\'ea w\'b3asnymi zasadami. Jej uczu\'e6 nic nie mog\'b3o zmieni\'e6. Matce nigdy nie przysz\'b3oby do g\'b3owy, \'bfe ka\'bfde bezskuteczne dzia\'b3anie jest zb\'eadne. Uwa\'bfa\'b3a, \'bfe je
\'9cli si\'ea kogo\'9c kocha, to si\'ea go kocha, a gdy nie ma ju\'bf nic, co mo\'bfna by mu zaofiarowa\'e6, wci\'b9\'bf daje si\'ea mi\'b3o\'9c\'e6. Kiedy zabrak\'b3o czekolady, przytuli\'b3a dziecko. To nic nie pomog\'b3o, niczego nie zmieni\'b3
o, nie pojawi\'b3o si\'ea wi\'eacej czekolady ani te\'bf nie oddali\'b3a si\'ea \'9cmier\'e6 jej i dziecka; po prostu by\'b3 to dla niej naturalny odruch. Kobieta na \'b3odzi uchod\'9fc\'f3w w podobny spos\'f3b otoczy\'b3a ch\'b3opca ramionami, cho\'e6
przecie\'bf nie lepiej chroni\'b3o go to od ku\'b3 ni\'bf kartka papieru. Najstraszniejsz\'b9 krzywd\'b9, jak\'b9 ludziom wyrz\'b9dzi\'b3a Partia, by\'b3o wm\'f3wienie im - przy r\'f3wnoczesnym pozbawieniu ich jakiegokolwiek wp\'b3ywu na bieg wypadk\'f3
w - \'bfe odruchy i uczucia nic nie znacz\'b9. Kiedy ju\'bf znalaz\'b3e\'9c si\'ea w mocy Partii, w\'f3wczas to, co czu\'b3e\'9c lub czego nie czu\'b3e\'9c, co robi\'b3e\'9c lub czego nie robi\'b3e\'9c, nie odgrywa\'b3o \'bfadnej roli. Znika\'b3e\'9c
- i nikt wi\'eacej o tobie nie s\'b3ysza\'b3. Usuwano ci\'ea ze strumienia historii. Jednak\'bfe ludziom sprzed zaledwie dw\'f3ch pokole\'f1 nie wyda\'b3oby si\'ea to takie istotne, poniewa\'bf sami historii nie usi\'b3owali zmieni\'e6. W \'bf
yciu kierowali si\'ea wy\'b3\'b9cznie osobis\-tym poczuciem lojalno\'9cci, nigdy nie podaj\'b9c go w w\'b9t\-pliwo\'9c\'e6. Najwi\'eaksz\'b9 wag\'ea przyk\'b3adali do stosunk\'f3w mi\'ea\-dzyludzkich, a drobny i niczego nie zmieniaj\'b9cy gest, co\'9c
takiego jak u\'9ccisk, \'b3za lub s\'b3owo skierowane do umieraj\'b9\-cego, mia\'b3y ogromn\'b9 warto\'9c\'e6. Przysz\'b3o mu nagle do g\'b3owy, \'bfe prole nadal zachowuj\'b9 si\'ea w ten spos\'f3b. Nie cechuje ich lojalno\'9c\'e6
wobec Partii, kraju czy idei, jedynie wobec samych siebie. Po raz pierwszy w \'bfyciu pomy\'9cla\'b3 o prolach bez pogardy i przesta\'b3 widzie\'e6 w nich jedynie biern\'b9 mas\'ea, kt\'f3ra pewnego dnia zbudzi si\'ea i naprawi \'9c
wiat. Prole pozostali lud\'9fmi. Serca im nie skamienia\'b3y. Nie dali si\'ea obedrze\'e6 z prymitywnych uczu\'e6, kt\'f3rych on sam musia\'b3 si\'ea dopiero uczy\'e6 od nowa. Rozmy\'9claj\'b9c o tym przypomnia\'b3 sobie, pozornie bez zwi\'b9
zku, jak kilka tygodni temu kopn\'b9\'b3 do rynsztoka le\'bf\'b9c\'b9 na chodniku ludzk\'b9 r\'eak\'ea, zupe\'b3nie jakby to by\'b3 g\'b3\'b9b kapusty.
\par - Prole s\'b9 lud\'9fmi - powiedzia\'b3 g\'b3o\'9cno. - A my nie.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Dlaczego? - spyta\'b3a Julia zn\'f3w podnosz\'b9c g\'b3ow\'ea. Zastanawia\'b3 si\'ea przez d\'b3u\'bfsz
\'b9 chwil\'ea.
\par - Czy pomy\'9cla\'b3a\'9c kiedy\'9c - rzek\'b3 w ko\'f1cu - \'bfe najroz\-s\'b9dniej by\'b3oby po prostu st\'b9d wyj\'9c\'e6, p\'f3ki nie jest za p\'f3\'9fno, i nigdy wi\'eacej si\'ea nie widzie\'e6?
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Tak, najdro\'bfszy, nieraz. Ale i tak tego nie zrobi\'ea.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Dot\'b9d mieli\'9cmy szcz\'ea\'9ccie, wkr\'f3tce jednak mo\'bfe si\'ea nam powin\'b9\'e6 noga. Jeste
\'9c m\'b3oda. Wygl\'b9dasz zdrowo i niewinnie. Je\'9cli b\'eadziesz trzyma\'e6 si\'ea z dala od takich jak ja, mo\'bfe zdo\'b3asz do\'bfy\'e6 p\'f3\'9fnej staro\'9cci.
\par - Nie. Wszystko sobie dok\'b3adnie przemy\'9cla\'b3am. Po\-st\'b9pi\'ea tak samo jak ty. Nie martw si\'ea. Umiem dba\'e6 o w\'b3asn\'b9 sk\'f3r\'ea.
\par - Nie wiadomo, ile nam zosta\'b3o czasu. Mo\'bfe p\'f3\'b3 roku, mo\'bfe rok. W ko\'f1cu nas rozdziel\'b9. Czy zdajesz sobie spraw\'ea, jak straszliwie b\'eadziemy w\'f3wczas osamotnieni? Kiedy nas z\'b3api\'b9, \'bfadne z nas nie zdo\'b3a uczyni\'e6
nic, \'bfeby pom\'f3c drugiemu. Je\'9cli si\'ea przyznam, zastrzel\'b9 ci\'ea, je\'9cli nie przyznam, te\'bf ci\'ea zastrzel\'b9. Bez wzgl\'eadu na to, jak si\'ea zachowam, nic nie odwlecze twojej \'9cmierci cho\'e6by o pi\'ea\'e6 minut. Nigdy si\'ea
nie dowiemy, czy drugie jeszcze \'bfyje, czy ju\'bf zgin\'ea\'b3o. B\'eadziemy pozbawieni jakiejkolwiek mo\'bf\-liwo\'9cci dzia\'b3ania. Ale cho\'e6 wiem, \'bfe to nic nie zmieni, wa\'bfne jest dla mnie jedno: aby\'9cmy si\'ea nawzajem nie zdradzili.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Je\'9cli masz na my\'9cli przyznanie si\'ea do wszystkiego, oboje zrobimy to bardzo szybko. Ka\'bfdy si\'ea
przyznaje. Tego si\'ea nie da unikn\'b9\'e6. Stosuj\'b9 przecie\'bf tortury.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nie o to mi chodzi. Przyznanie si\'ea to jeszcze nie zdrada. S\'b3owa i czyny nic nie znacz\'b9; licz
\'b9 si\'ea uczucia. Je\'9cli zmusz\'b9 mnie do tego, \'bfebym przesta\'b3 ci\'ea kocha\'e6, w\'f3wczas b\'eadzie to prawdziwa zdrada.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Zaduma\'b3a si\'ea na chwil\'ea.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nie, tego nie zdo\'b3aj\'b9 osi\'b9gn\'b9\'e6 - powiedzia\'b3a wresz\-cie. - Akurat to jedno jest niemo
\'bfliwe. Mog\'b9 ci\'ea zmusi\'e6, \'bfeby\'9c m\'f3wi\'b3, co chc\'b9, absolutnie wszystko, ale nie uda im si\'ea sprawi\'e6, aby\'9c uwierzy\'b3 we w\'b3asne k\'b3amstwa. Przecie\'bf nie maj\'b9 dost\'eapu do twojego m\'f3zgu.
\par - Tak - rzek\'b3 z pewn\'b9 nadziej\'b9 w g\'b3osie. - Masz racj\'ea. Do m\'f3zgu nie potrafi\'b9 si\'ea dosta\'e6. Dop\'f3ki pragniesz by\'e6 cz\'b3owiekiem, nawet je\'9cli to nic nie daje,}{\f0 wygrywasz z nimi.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Pomy\'9cla\'b3 o wiecznie czuwaj\'b9cych teleekranach. Mog\'b9 ci\'ea szpiegowa\'e6 dwadzie\'9c
cia cztery godziny na dob\'ea, a i tak, je\'9cli jeste\'9c do\'9c\'e6 cwany, zdo\'b3asz je przechytrzy\'e6. Mimo ca\'b3ej swojej pomys\'b3owo\'9cci, Partia wci\'b9\'bf jeszcze nie wpad\'b3a na to, jak sprawdzi\'e6, co kto my\'9cli. Mo\'bfe wszystko wygl
\'b9da\'b3o inaczej, gdy ju\'bf mieli kogo\'9c w swoich r\'eakach. Nikt nie wiedzia\'b3, co naprawd\'ea dzieje si\'ea w lochach Ministerstwa Mi\'b3o\'9cci, ale nietrudno by\'b3o zgadn\'b9\'e6: tortury, zastrzyki, czu\'b3e urz\'b9dzenia rejestruj\'b9ce ka
\'bfdy odruch, stopniowe \'b3amanie oporu poprzez bezsenno\'9c\'e6, izolacj\'ea i ci\'b9g\'b3e przes\'b3uchania. Fakt\'f3w nie spos\'f3b ukry\'e6. Mog\'b9 je ujawni\'e6 podczas dochodzenia, wycisn\'b9\'e6 za pomoc\'b9 tortur. Ale je\'9cli kto\'9c
przyjmuje za cel nie przetrwanie, lecz zachowanie cz\'b3owiecze\'f1stwa, jakie s\'b9 tego nast\'eapstwa? Nie mog\'b9 zmieni\'e6 si\'b3\'b9 czyich\'9c uczu\'e6; zreszt\'b9 nawet sam cz\'b3owiek nie mo\'bfe ich zmieni\'e6, cho\'e6by nie wiadomo jak pragn
\'b9\'b3. Tak, potrafi\'b9 wydoby\'e6 ka\'bfdy szczeg\'f3\'b3 tego, co robi\'b3 lub m\'f3wi\'b3; ale serce, kt\'f3rego dzia\'b3anie nawet dla niego stanowi tajemnic\'ea, pozostaje niezwyci\'ea\'bfone.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 8
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Wreszcie! Wreszcie zdobyli si\'ea na ten krok!
\par Pod\'b3u\'bfny pok\'f3j o\'9cwietla\'b3a jedynie przy\'e6miona lampa. \'8cciszony teleekran ledwie mrucza\'b3; st\'b9paj\'b9c po puszystym, granatowym dywanie mieli uczucie, \'bfe jest z aksamitu. Na drugim ko\'f1
cu pokoju, przy zawalonym papierami biurku, na kt\'f3rym sta\'b3a lampa z zielonym aba\'bfurem, siedzia\'b3 O'Brien. Nawet nie podni\'f3s\'b3 g\'b3owy, gdy s\'b3u\'bf\'b9cy wprowa\-dzi\'b3 Juli\'ea i Winstona.
\par Winstonowi serce ko\'b3ata\'b3o tak mocno, \'bfe l\'eaka\'b3 si\'ea, i\'bf nie wydusi z siebie ani s\'b3owa. Wreszcie, wreszcie zdobyli si\'ea na ten krok! - tylko ta jedna my\'9cl t\'b3uk\'b3a mu si\'ea po g\'b3owie. Ju\'bf przychodz\'b9c tu post\'b9
pili nierozwa\'bfnie, a fakt, \'bfe zjawili si\'ea razem, zakrawa\'b3 na czyste szale\'f1stwo, chocia\'bf ka\'bfde z nich dotar\'b3o tutaj inn\'b9 drog\'b9 i spotkali si\'ea dopiero przed drzwiami O'Briena. Nawet wej\'9ccie do budynku wymaga\'b3
o zimnej krwi. Zwyczajni ludzie bar\-dzo rzadko bywali w domach cz\'b3onk\'f3w Wewn\'eatrznej Partii czy cho\'e6by odwiedzali zamieszkane przez nich dzielnice. Ca\'b3a atmosfera ogromnego wie\'bfowca, jego bogactwo i przestronno\'9c\'e6
, obce zapachy smacznych potraw i dobrego tytoniu, szybkie, bezszelestne windy, przemykaj\'b9cy pospiesznie s\'b3u\'bf\'b9cy odziani w bia\'b3e kurtki - to wszystko onie\'9cmiela\'b3o. I cho\'e6 Winston mia\'b3 dobry pretekst, aby tu przyj\'9c\'e6, prze
\'9cladowa\'b3a go my\'9cl, \'bfe zaraz wy\'b3oni si\'ea zza najbli\'bfszego rogu stra\'bfnik w czarnym mundurze, za\'bf\'b9da od niego dokument\'f3w i ka\'bfe mu si\'ea wynosi\'e6. S\'b3u\'bf\'b9cy O'Briena, ubrany w bia\'b3\'b9 kurtk\'ea, wpu\'9cci\'b3
ich jednak bez s\'b3owa. Ma\'b3y, czarnow\'b3osy, o wy\-datnych ko\'9cciach policzkowych i \'bf\'f3\'b3tawej, ca\'b3kiem ka\-miennej twarzy, wygl\'b9da\'b3 na Chi\'f1czyka. Korytarz, kt\'f3\-rym ich poprowadzi\'b3, wy\'b3o\'bfony by\'b3 mi\'ea
kkim dywanem, \'9cciany pokrywa\'b3a kremowa tapeta, wzd\'b3u\'bf pod\'b3ogi bieg\-\'b3a bia\'b3a listwa; wszystko a\'bf l\'9cni\'b3o czysto\'9cci\'b9. To r\'f3wnie\'bf onie\'9cmiela\'b3o. Winston nie przypomina\'b3 sobie, aby wi\-dzia\'b3 korytarz, kt
\'f3rego \'9cciany nie lepi\'b3yby si\'ea od dotyku niezliczonych cia\'b3.
\par O'Brien trzyma\'b3 w palcach jak\'b9\'9c kartk\'ea i studiowa\'b3 j\'b9 w skupieniu. Jego grubo ciosana twarz - pochylona, tak \'bfe wida\'e6 by\'b3o krogulcz\'b9 lini\'ea nosa - sprawia\'b3a zarazem gro\'9fne i inteligentne wra\'bfenie.
\par Chyba przez dwadzie\'9ccia sekund siedzia\'b3 zupe\'b3nie bez ruchu. Nast\'eapnie przysun\'b9\'b3 do siebie mowopis i podyk\-towa\'b3 wiadomo\'9c\'e6 w osobliwym \'bfargonie, kt\'f3rym po\-s\'b3ugiwano si\'ea w ministerstwach:
\par }{\f0 - Punkty jeden }{\f35 przecinek pi\'ea\'e6 przecinek siedem za\-twierdzam ca\'b3o\'9cciowo stop punkt sze\'9c\'e6 propozycja dwa-plus absurdalna omal my\'9clozbrodnia skre\'9cli\'e6 stop anty-kontynuowa\'e6 prace budowlane do pouzysku pluspe\'b3
nego kosztorysu stop koniec noty.
\par Wsta\'b3 niespiesznie i st\'b9paj\'b9c bezg\'b3o\'9cnie po mi\'eakkim dywanie, ruszy\'b3 w ich stron\'ea. Kiedy sko\'f1czy\'b3 dyktowa\'e6, urz\'eadowa atmosfera nieco zel\'bfa\'b3a, lecz O'Brien wci\'b9\'bf mia\'b3 min\'ea bardziej surow\'b9 ni\'bf
zazwyczaj, jakby by\'b3 niezadowolony, \'bfe przeszkadzaj\'b9 mu w pracy. Opr\'f3cz przera\'bfenia Winston poczu\'b3 tak\'bfe zwyk\'b3e za\'bfenowanie. M\'f3g\'b3 si\'ea przecie\'bf po prostu g\'b3upio omyli\'e6. Czy mia\'b3 jakikolwiek dow\'f3d, \'bf
e O'Brien faktycznie spiskuje przeciwko Partii? Opiera\'b3 si\'ea tylko na wymianie spojrze\'f1 i jednym dwuznacznym zdaniu; reszta to zaledwie domy\-s\'b3y zapocz\'b9tkowane snem. Nie m\'f3g\'b3 nawet w razie czego pos\'b3u\'bfy\'e6 si\'ea pretekstem,
\'bfe wst\'b9pi\'b3 po\'bfyczy\'e6 s\'b3ownik, bo jak wyt\'b3umaczy\'b3by obecno\'9c\'e6 Julii? Mijaj\'b9c teleekran, O'Brien nagle jakby sobie co\'9c przypomnia\'b3. Zatrzyma\'b3 si\'ea, obr\'f3ci\'b3 do \'9cciany i przekr\'eaci\'b3 stercz\'b9\-c\'b9
z niej ga\'b3k\'ea. Rozleg\'b3 si\'ea g\'b3o\'9cny trzask. Teleekran zamilk\'b3.
\par Julia a\'bf pisn\'ea\'b3a ze zdumienia.
\par Mimo strachu Winston te\'bf by\'b3 zbyt zaskoczony, aby pohamowa\'e6 okrzyk:
\par - Mo\'bfecie wy\'b3\'b9czy\'e6 teleekran!
\par - Owszem, mog\'ea - potwierdzi\'b3 O'Brien. - Cz\'b3onkowie Wewn\'eatrznej Partii maj\'b9 te}{\f0 n przywilej.
\par }{\f35 Stali teraz dok\'b3adnie naprzeciw siebie. Pot\'ea\'bfna sylwetka O'Briena g\'f3rowa\'b3a nad Winstonem i Juli\'b9, a jego twarz wci\'b9\'bf by\'b3a nieprzenikniona i sroga. Wpatrywa\'b3 si\'ea surowo w Winstona, czekaj\'b9c a\'bf ten si\'ea
odezwie, ale czego oczekiwa\'b3? Nie dawa\'b3o si\'ea wykluczy\'e6, \'bfe O'Brien to po prostu bardzo zaj\'eaty cz\'b3owiek, zirytowany, \'bfe przerwano mu prac\'ea. Winston milcza\'b3. Po wy\'b3\'b9czeniu teleekranu w pokoju zapanowa\'b3a z\'b3
owieszcza cisza. Ka\'bfda sekunda trwa\'b3a wieki. Winston z najwy\'bfszym trudem wytrzymy\-wa\'b3 spojrzenie cz\'b3onka Wewn\'eatrznej Partii. Ale wtem w srogiej twarzy co\'9c drgn\'ea\'b3o i pojawi\'b3 si\'ea na niej cie\'f1 u\'9c
miechu. O'Brien charakterystycznym gestem poprawi\'b3 okulary.
\par - B\'eadziecie m\'f3wi\'e6 sami czy mam m\'f3wi\'e6 za was?
\par - Ja powiem - odpar\'b3 bez wahania Winston. - Teleekran naprawd\'ea jest wy\'b3\'b9czony?
\par - Tak, wszystko jest wy\'b3\'b9czone. Nikt nas nie s\'b3yszy.
\par - Przyszli\'9cmy, poniewa\'bf...
\par Zawaha\'b3 si\'ea, po raz pierwszy zdaj\'b9c sobie spraw\'ea z tego, jak niesprecyzowane s\'b9 jego motywy. Nie wiedzia\'b3, czego w\'b3a\'9cciwie oczekuje od O'Briena, dlatego trudno mu by\'b3o wyja\'9cni\'e6, po co przyszed\'b3. Brn\'b9\'b3
jednak dalej, \'9cwiadom, \'bfe jego s\'b3owa mog\'b9 zabrzmie\'e6 szablonowo i pretensjonalnie.
\par - Wierzymy, \'bfe istnieje jakie\'9c podziemie, jaka\'9c tajna organizacja d\'b9\'bf\'b9ca do obalenia Partii i \'bfe wy jeste\'9ccie z ni\'b9 zwi\'b9zani. Chcemy si\'ea przy\'b3\'b9czy\'e6 i pomaga\'e6. Jeste\'9c
my wrogami Partii. Nie wierzymy w angsoc. Jeste\'9cmy my\'9clozbrodniarzami. I cudzo\'b3o\'bfnikami. M\'f3wi\'ea o tym, bo pragniemy zda\'e6 si\'ea na wasz\'b9 \'b3ask\'ea. Je\'9cli za\'bf\'b9dacie, aby\'9cmy pope\'b3nili jak\'b9\'9c zbrodni\'ea, \'bf
eby obci\'b9\'bfy\'e6 si\'ea jeszcze bar\-dziej, jeste\'9cmy gotowi.
\par Umilk\'b3 i spojrza\'b3 za siebie, bo wyda\'b3o mu si\'ea, \'bfe otwarto drzwi. I rzeczywi\'9ccie, drobny s\'b3u\'bf\'b9cy o \'bf\'f3\'b3tawej twarzy w\'9clizgn\'b9\'b3 si\'ea do \'9crodka bez pukania. Ni\'f3s\'b3 tac\'ea, na kt\'f3rej sta\'b3
a karafka i kiel}{\f0 iszki.
\par }{\f35 - Martin jest jednym z nas - oznajmi\'b3 O'Brien. \endash Ustaw wszystko na okr\'b9g\'b3ym stole, Martin. Czy mamy do\'9c\'e6 krzese\'b3? A wi\'eac mo\'bfemy usi\'b9\'9c\'e6 wygodnie i spokojnie porozmawia\'e6. Sobie te\'bf przysu\'f1 krzes\'b3
o, Martin. To powa\'bfna sprawa. Na dziesi\'ea\'e6 minut mo\'bfesz przesta\'e6 by\'e6 s\'b3u\'bf\'b9cym.
\par Ma\'b3y cz\'b3owieczek wykona\'b3 polecenie i usiad\'b3 bez skr\'eapowania, jednak\'bfe po jego zachowaniu wci\'b9\'bf mo\'bfna by\'b3o pozna\'e6, \'bfe to s\'b3u\'bf\'b9cy, kt\'f3rego pan zaszczyci\'b3 za\-proszeniem do sto\'b3u. Winston przypatrywa\'b3
mu si\'ea k\'b9tem oka. Cz\'b3owiek ten zapewne przez ca\'b3e \'bfycie gra\'b3 pewn\'b9 rol\'ea i zdj\'eacie maski, cho\'e6by na moment, uwa\'bfa\'b3 za niebezpieczne. O'Brien uj\'b9\'b3 karafk\'ea za szyjk\'ea i nape\'b3ni\'b3
kieliszki ciemnoczerwonym p\'b3ynem. Zbudzi\'b3o to w umy\'9c\-le Winstona mgliste wspomnienie czego\'9c, co dawno temu widzia\'b3 na murze lub s\'b3upie - ogromn\'b9 neonow\'b9 butl\'ea, kt\'f3ra migota\'b3a i gas\'b3a, sprawiaj\'b9c wra\'bfenie, \'bf
e jej zawar\-to\'9c\'e6 wlewa si\'ea do pucharu. Kiedy patrzy\'b3 z g\'f3ry na sw\'f3j kieliszek, p\'b3yn wydawa\'b3 si\'ea niemal czarny, lecz w karafce po\'b3yskiwa\'b3 rubinowym blaskiem. Zapach mia\'b3 kwa\'9cnos\'b3odki. Winston zobaczy\'b3, \'bf
e Julia podnosi kieliszek i w\'b9cha go z nie ukrywan\'b9 ciekawo\'9cci\'b9.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - To wino - wyja\'9cni\'b3 z lekkim u\'9cmiechem O'Brien. - Na pewno znane jest wam z ksi\'b9\'bf
ek. Niestety, nie trafia do Zewn\'eatrznej Partii.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Zn\'f3w spowa\'bfnia\'b3 i podni\'f3s\'b3 k}{\f0 ieliszek do g\'f3ry.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - S\'b9dz\'ea, \'bfe powinni\'9cmy zacz\'b9\'e6 od toastu. Za naszego przyw\'f3dc\'ea
, za Emmanuela Goldsteina!
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Winston skwapliwie chwyci\'b3 kieliszek. Wiele razy czy\-ta\'b3 i marzy\'b3
o winie. Podobnie jak szklany przycisk oraz cytowane przez pana Charringtona urywki zapomnianych rymowanek, nale\'bfa\'b3o do minionych, romantycznych cza\-s\'f3w, kt\'f3re w najskrytszych my\'9clach nazywa\'b3 epok\'b9 szcz\'ea\'9ccia. Nie wiedzie\'e6
czemu, zawsze mu si\'ea wydawa\'b3o, \'bfe wino ma wyj\'b9tkowo s\'b3odki smak, tak jak d\'bfem jagodo\-wy, i natychmiast dzia\'b3a odurzaj\'b9co. Ju\'bf przy pierwszym \'b3yku przykro si\'ea rozczarowa\'b3. Po latach picia d\'bfinu prawie wcale nie czu
\'b3 smaku. Odstawi\'b3 opr\'f3\'bfniony kieliszek.
\par - Wi\'eac Goldstein naprawd\'ea istnieje? - zapyta\'b3.
\par - Tak, istnieje i dobrze si\'ea miewa. Ale gdzie przebywa, tego nie wiem.
\par }{\f0 - A}{\f35 podziemie, organizacja? Te\'bf istnieje? Nie jest po prostu wymys\'b3em Policji My\'9cli?
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Nie, istnieje naprawd\'ea. Nazywa si\'ea Braterstwem. Nigdy nie dowiecie si\'ea
o Braterstwie nic ponad to, \'bfe istnieje i \'bfe do niego nale\'bfycie. Zaraz do tego wr\'f3c\'ea. - Spojrza\'b3 na zegarek. - Nawet dla cz\'b3onk\'f3w Wewn\'eatrz\-nej Partii nie jest rzecz\'b9 rozs\'b9dn\'b9 wy\'b3\'b9cza\'e6 teleekran na d\'b3u\'bf
ej ni\'bf p\'f3\'b3 godziny. Nie powinni\'9ccie byli przychodzi\'e6 tu razem i b\'eadziecie musieli wyj\'9c\'e6 oddzielnie. Wy, towarzyszko - skin\'b9\'b3 g\'b3ow\'b9 Julii - wyjdziecie pierwsza. Zosta\'b3o nam dwadzie\'9ccia minut. Rozumiecie, mam na\-
dziej\'ea, \'bfe musz\'ea was najpierw wypyta\'e6 o pewne sprawy. M\'f3wi\'b9c najog\'f3lniej, co jeste\'9ccie gotowi uczyni\'e6?
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Co tylko w naszej mocy - odpar\'b3 Winston.
\par O'Brien obr\'f3ci\'b3 si\'ea nieco na krze\'9cle, tak \'bfe siedzia\'b3 teraz twarz\'b9 do Winstona. Prawie zupe\'b3nie ignorowa\'b3 Juli\'ea, jak gdyby uwa\'bfa\'b3 za rzecz oczywist\'b9, \'bfe Winston m\'f3wi w imieniu obojga. Na moment zmru\'bfy\'b3
oczy. Zacz\'b9\'b3 zadawa\'e6 pytania cichym, bezbarwnym g\'b3osem, jakby to by\'b3a wielokrotnie powtarzana procedura, litania pyta\'f1 i odpowiedzi, kt\'f3rych wi\'eakszo\'9c\'e6 zna si\'ea z g\'f3ry.
\par - Czy jeste\'9ccie gotowi po\'9cwi\'eaci\'e6 \'bfycie?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 - Czy jeste\'9ccie gotowi mordowa\'e6?
\par }{\f0 - Tak.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Prowadzi\'e6 akcje sabota\'bfowe, w nast\'eapstwie kt\'f3rych setki niewinnych ludzi mog\'b9 ponie\'9c
\'e6 \'9cmier\'e6?
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 - Tak.
\par - Zdradzi}{\f35 \'e6 ojczyzn\'ea, wsp\'f3\'b3pracuj\'b9c z obcymi mocar\-stwami?
\par }{\f0 - Tak.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Czy jeste\'9ccie gotowi oszukiwa\'e6, dokonywa\'e6 fa\'b3\-szerstw, szanta\'bfowa\'e6, zatruwa\'e6 umys
\'b3y nieletnich, roz\-prowadza\'e6 narkotyki, zach\'eaca\'e6 do prostytucji, szerzy\'e6 choroby weneryczne, s\'b3owem robi\'e6 wszystko, co mo\'bfe przyczyni\'e6 si\'ea do os\'b3abienia i demoralizacji Partii?
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 - Tak.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Je\'9cli dla dobra naszej sprawy zajdzie na przyk\'b3ad konieczno\'9c\'e6
oblania twarzy dziecka kwasem siarkowym, czy jeste\'9ccie gotowi to uczyni\'e6?
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 - Tak.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Czy jeste\'9ccie gotowi zmieni\'e6 swoj\'b9 to\'bfsamo\'9c\'e6 i do ko\'f1ca \'bfycia pracowa\'e6
jako kelner czy doker?
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0 - Tak.
\par }{\f35 - Czy jeste\'9ccie gotowi pope\'b3ni\'e6 samob\'f3jstwo, je\'9cli i kiedy wam polecimy?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 - Czy jeste\'9ccie gotowi rozsta\'e6 si\'ea i nigdy wi\'eacej si\'ea nie widzie\'e6?
\par - Nie! - zawo\'b3a\'b3a Julia.
\par Winstonowi zdawa\'b3o si\'ea, \'bfe czas p\'b3ynie, a on wci\'b9\'bf si\'ea zastanawia. Przez moment mia\'b3 nawet wra\'bfenie, \'bfe odj\'ea\'b3o mu mow\'ea. Jego usta otwiera\'b3y si\'ea i zamyka\'b3y bezg\'b3o\'9cnie, przymierzaj\'b9c si\'ea
do odpowiedzi: a\'bf do chwili, kiedy si\'ea odezwa\'b3, nie wiedzia\'b3, jaka b\'eadzie jego decyzja.
\par }{\f0 - Nie - }{\f35 stwierdzi\'b3 wreszcie.
\par }\pard \qj \fi709\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 - Dobrze, \'bfe\'9ccie mi powiedzieli - oznajmi\'b3 O'Brien. - Wa\'bfne jest, by\'9cmy wiedzieli wszystko.
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Zwr\'f3ci\'b3 si\'ea do Julii i z nieco wi\'eakszym o\'bfywieniem rzek\'b3:
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Czy rozumiecie, \'bfe nawet je\'9cli wasz przyjaciel nie zginie, b\'eadzie zupe\'b3nie innym cz\'b3
owiekiem? Otrzyma now\'b9 to\'bfsamo\'9c\'e6. Wszystko ulegnie zmianie. Jego twarz, ruchy, kszta\'b3t d\'b3oni, barwa w\'b3os\'f3w, nawet g\'b3os! Wy tak\'bfe staniecie si\'ea inn\'b9 osob\'b9. Nasi chirurdzy potrafi\'b9 zmieni\'e6 ka\'bf
dego nie do poznania. Czasami bywa to konieczne. Niekiedy trzeba nawet amputowa\'e6 kt\'f3r\'b9\'9c z ko\'f1czyn.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Winston nie m\'f3g\'b3 si\'ea powstrzyma\'e6 od spojrzenia ukradkiem na mongolsk\'b9
twarz Martina. Nie dostrzeg\'b3 \'bfadnych blizn. Julia zblad\'b3a troch\'ea i piegi wyst\'b9pi\'b3y jej wyra\'9fniej na policzkach, lecz odwa\'bfnie patrzy\'b3a na O'Briena. Mrukn\'ea\'b3a co\'9c cicho, wyra\'bfaj\'b9c zgod\'ea.
\par - W porz\'b9dku. Wi\'eac to za\'b3atwione - o\'9cwiadczy\'b3 O'Brien.
\par Na stole sta\'b3o srebrne pude\'b3ko z papierosami. O'Brien w zamy\'9cleniu przesun\'b9\'b3 je w ich stron\'ea, sam te\'bf si\'ea po\-cz\'eastowa\'b3, po czym wsta\'b3 i zacz\'b9\'b3 spacerowa\'e6 po pokoju, jakby w ten spos\'f3b m\'f3g\'b3 si\'ea
lepiej skupi\'e6. Papierosy by\'b3y doskona\'b3e, grube, mocno nabite, z niespotykanie jed\-wabist\'b9 bibu\'b3k\'b9. O'Brien zn\'f3w zerkn\'b9\'b3 na zegarek.
\par - Wracaj lepiej do s\'b3u\'bfb\'f3wki, Martin - rzek\'b3. - Za kwadrans w\'b3\'b9cz\'ea teleekran. Tylko najpierw przyjrzyj si\'ea dobrze tym towarzyszom, \'bfeby\'9c zapami\'eata\'b3 ich twarze. Pewnie si\'ea z nimi jeszcze zobaczysz. Ja mo\'bfe ju\'bf
nie.
\par Dok\'b3adnie tak samo jak w\'f3wczas, gdy otworzy\'b3 im drzwi, oczy s\'b3u\'bf\'b9cego przesun\'ea\'b3y si\'ea wolno po Julii i Winstonie. W jego wzroku nie by\'b3o nic przyjaznego. Martin zapami\'eatywa\'b3 ich wygl\'b9d, ale oni sami zupe\'b3
nie go nie obchodzili, a przynajmniej takie sprawia\'b3 wra\'bfenie. Winstonowi przemkn\'ea\'b3o przez my\'9cl, \'bfe mo\'bfe sztuczna twarz nigdy nie zmienia wyrazu. Bez s\'b3owa, nawet bez skinienia g\'b3ow\'b9, s\'b3u\'bf\'b9cy wyszed\'b3
, cicho zamykaj\'b9c za sob\'b9 drzwi. O'Brien wci\'b9\'bf przechadza\'b3 si\'ea po pokoju, z jedn\'b9 d\'b3oni\'b9 w kieszeni czarnego kombinezonu, a w drugiej trzymaj\'b9c papierosa.
\par - Musicie zda\'e6 sobie spraw\'ea - rzek\'b3 - i\'bf zawsze b\'eadziecie dzia\'b3a\'e6 na \'9clepo. Nigdy o niczym nie b\'eadziecie informowani. B\'eadziecie otrzymywa\'e6 i wype\'b3nia\'e6 rozkazy, nigdy nie znaj\'b9c ich przyczyn. P\'f3\'9fniej przy\'9c
l\'ea wam ksi\'b9\'bfk\'ea, z kt\'f3rej dowiecie si\'ea prawdy o ustroju, w kt\'f3rym \'bfyjemy, a tak\'bfe poznacie strategi\'ea, dzi\'eaki kt\'f3rej zamierza\-my go zniszczy\'e6. Kiedy przeczytacie ksi\'b9\'bfk\'ea, staniecie si\'ea rzeczywistymi cz\'b3
onkami Braterstwa. Ale opr\'f3cz samego celu, o kt\'f3ry walczymy, oraz swoich aktualnych zada\'f1 nic nie b\'eadziecie znali. Wyjawi\'b3em wam, \'bfe Braterstwo istnieje, lecz nie mog\'ea wam zdradzi\'e6, czy liczy stu cz\'b3onk\'f3w, czy dziesi\'ea\'e6
milion\'f3w. Sami nie poznacie nawet dziesi\'eaciu os\'f3b. Wyznaczymy wam \'b3\'b9cznik\'f3w, kt\'f3rzy co pewien czas b\'ead\'b9 si\'ea zmieniali; pewnie trzech, czterech. Poniewa\'bf pierwszy kontakt nawi\'b9zali\'9ccie ze mn\'b9
, niech tak pozostanie. Je\'9cli otrzymacie jakie\'9c rozkazy, wyjd\'b9 ode mnie, a Martin wam je przeka\'bfe. Kiedy was w ko\'f1cu z\'b3api\'b9, przyznacie si\'ea do wszystkiego. Tego nie da si\'ea unikn\'b9\'e6. Jednak\'bfe poza w\'b3
asnymi czynami o niczym nie b\'eadziecie umieli nic powiedzie\'e6. Wsypiecie zaledwie garstk\'ea ma\'b3o znacz\'b9cych os\'f3b. Mnie prawdopodobnie nie zaszkodzicie. Zreszt\'b9 mo\'bfliwe, \'bfe do tego czasu zgin\'ea albo b\'ead\'ea inn\'b9 osob\'b9
, z inn\'b9 twarz\'b9.
\par M\'f3wi\'b9c ca\'b3y czas przechadza\'b3 si\'ea po puszystym dywa\-nie. Mimo znacznej tuszy porusza\'b3 si\'ea z gracj\'b9. Cechowa\'b3a ka\'bfdy jego gest, nawet gdy wsuwa\'b3 r\'eak\'ea do kieszeni lub podnosi\'b3 do ust papierosa. Emanowa\'b3
a z niego si\'b3a, lecz przede wszystkim pewno\'9c\'e6 siebie oraz wyrozumia\'b3o\'9c\'e6, lekko zabarwiona ironi\'b9. Chocia\'bf m\'f3wi\'b3 o powa\'bfnych sprawach, nie mia\'b3 w sobie nic z zacietrzewienia fanaty\-ka. Nawet kiedy wspomina\'b3
o morderstwach, samob\'f3j\-stwach, chorobach wenerycznych, amputacjach ko\'f1czyn i operacjach twarzy, w jego g\'b3osie pobrzmiewa\'b3a kpiarska, poufa\'b3a nuta.
\par \'84To jest nieuchronne - zdawa\'b3 si\'ea m\'f3wi\'e6. - Tak musimy post\'eapowa\'e6 i nie wolno nam si\'ea wzdraga\'e6. Ale zobaczycie: b\'eadzie zupe\'b3nie inaczej, kiedy \'bfycie zn\'f3w nabierze sensu\'94.
\par Fala podziwu, niemal uwielbienia, zala\'b3a Winstona. Chwilowo zapomnia\'b3 o tajemniczym Goldsteinie. Patrz\'b9c na szerokie bary i mi\'easist\'b9 twarz O'Briena, tak brzydk\'b9, a zarazem tak kulturaln\'b9, trudno by\'b3o uwierzy\'e6, i\'bf cz\'b3
owiek ten mo\'bfe zosta\'e6 pokonany. Nie istnia\'b3y fortele, kt\'f3rych by nie przejrza\'b3, nie by\'b3o niebezpiecze\'f1stw, kt\'f3rych by nie przewidzia\'b3. Na Julii tak\'bfe zrobi\'b3 du\'bfe wra\'bfenie. S\'b3ucha\'b3a w napi\'ea
ciu, nawet nie dostrzegaj\'b9c, \'bfe zgas\'b3 jej papieros. A O'Brien perorowa\'b3 dalej:
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Na pewno s\'b3yszeli\'9ccie pog\'b3oski o Braterstwie. I praw\-dopodobnie wyrobili\'9ccie sobie o nim w
\'b3asne zdanie. Wyobra\'bfacie sobie, \'bfe istnieje wielki, podziemny \'9cwiat spiskowc\'f3w, kt\'f3rzy spotykaj\'b9 si\'ea potajemnie w piw\-nicach, kontaktuj\'b9 przez wypisywanie na murach zaszyfrowanych wiadomo\'9cci, a rozpoznaj\'b9 po um\'f3
wionych has\'b3ach lub gestach. Tymczasem to wszystko nieprawda. Cz\'b3onkowie Braterstwa nie maj\'b9 \'bfadnych znak\'f3w rozpo\-znawczych i nikt nie zna to\'bfsamo\'9cci wi\'eacej ni\'bf kilku os\'f3b. Nawet sam Goldstein, gdyby wpad\'b3 w r\'ea
ce Policji My\'9cli, nie umia\'b3by im zdradzi\'e6 ani nazwisk wszystkich cz\'b3on\-k\'f3w, ani te\'bf poda\'e6 \'bfadnych informacji mog\'b9cych u\'b3atwi\'e6 odnalezienie pe\'b3nego wykazu. Taki wykaz bowiem w og\'f3\-le nie istnieje. Braterstwa nie mo
\'bfna zniszczy\'e6, poniewa\'bf nie jest organizacj\'b9 w zwyczajnym znaczeniu tego s\'b3owa. Cz\'b3onk\'f3w nie \'b3\'b9czy nic opr\'f3cz wsp\'f3lnej idei, kt\'f3ra jest niezniszczalna. Wy tak\'bfe tylko z niej b\'eadziecie mogli czerpa\'e6 otuch\'ea
. Nie poznacie swoich towarzyszy, nie us\'b3yszycie s\'b3owa zach\'eaty. A kiedy was z\'b3api\'b9, nie spodzie\-wajcie si\'ea pomocy. Nigdy nie pomagamy naszym cz\'b3on\-kom. Mo\'bfemy najwy\'bfej dostarczy\'e6 do celi \'bfyletki, ale wy\'b3\'b9cznie w
\'f3wczas, gdy trzeba koniecznie zamkn\'b9\'e6 ko\-mu\'9c usta. Musicie przywykn\'b9\'e6 do \'bfycia bez widocznych wynik\'f3w i bez nadziei. Przez pewien czas b\'eadziecie walczy\'e6, potem was z\'b3api\'b9 i po wyduszeniu zezna\'f1 zabij\'b9. B\'ea
dzie to jedyny widoczny skutek waszej dzia\'b3alno\'9cci. Nie ma cienia szansy, aby za naszego \'bfycia nast\'b9pi\'b3a do\-strzegalna poprawa. Wszyscy jeste\'9cmy martwi. Praw\-dziwe \'bfycie czeka nas dopiero w przysz\'b3o\'9cci. Ale b\'ea
dziemy w nim uczestniczy\'e6 wy\'b3\'b9cznie jako gar\'9c\'e6 proch\'f3w i od\-\'b3amk\'f3w ko\'9cci. Nikt nie wie, jaka odleg\'b3a to przysz\'b3o\'9c\'e6. Mo\'bfe a\'bf o tysi\'b9c lat. W tej chwili jedyne, co mo\'bfemy zrobi\'e6, to kroczek po krocz
ku zbli\'bfa\'e6 ludzi do opami\'eata\-nia. Nie mo\'bfemy dzia\'b3a\'e6 wsp\'f3lnie. Mo\'bfemy tylko rozpo\-wszechnia\'e6 nasz\'b9 wiedz\'ea ustami pojedynczych os\'f3b, przekazywa\'e6 z pokolenia na pokolenie. W obliczu ci\'b9g\-\'b3ego zagro\'bf
enia ze strony Policji My\'9cli nie ma innej drogi. Umilk\'b3 i po raz trzeci spojrza\'b3 na zegarek.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 - Ju\'bf prawie pora na was, towarzyszko - rzek\'b3 do Julii. - Ale momencik. Karafka wci\'b9\'bf jest do po
\'b3owy pe\'b3na. Nape\'b3ni\'b3 kieliszki i uni\'f3s\'b3 sw\'f3j do g\'f3ry.
\par - Jaki toast wzniesiemy tym razem? - spyta\'b3 z t\'b9 sam\'b9
\par nut\'b9 ironii. - Za zgub\'ea Policji My\'9cli? Na pohybel Wielkiemu Bratu? Za ludzko\'9c\'e6? Za przysz\'b3o\'9c\'e6?
\par - Za przesz\'b3o\'9c\'e6 - powiedzia\'b3 Winston.
\par - S\'b3usznie, przesz\'b3o\'9c\'e6 jest najwa\'bfniejsza - przyzna\'b3 z powag\'b9 O'Brien.
\par Opr\'f3\'bfnili kieliszki i chwil\'ea p\'f3\'9fniej Julia wsta\'b3a, zbiera\-j\'b9c si\'ea do wyj\'9ccia. O'Brien wzi\'b9\'b3 z szafki niewielkie pude\'b3ko, wyj\'b9\'b3 z niego p\'b3ask\'b9 bia\'b3\'b9 pastylk\'ea i wr\'eaczy\'b3 Julii, radz\'b9c, \'bf
eby j\'b9 possa\'b3a, bo trzeba uwa\'bfa\'e6, aby przypad\-kiem nie pachnie\'e6 winem; windziarze s\'b9 bardzo spo\-strzegawczy. Ledwie drzwi zatrzasn\'ea\'b3y si\'ea za Juli\'b9, na\-tychmiast o niej zapomnia\'b3. Przeszed\'b3 jeszcze kilka kro\-k\'f3
w po pokoju i zatrzyma\'b3 si\'ea.
\par - Musimy om\'f3wi\'e6 kilka szczeg\'f3\'b3\'f3w - o\'9cwiadczy\'b3. - Domy\'9clam si\'ea, \'bfe macie jak\'b9\'9c kryj\'f3wk\'ea?
\par Winston powiedzia\'b3 mu o pokoju nad sklepem pana Cha}{\f0 rringtona.
\par }{\f35 - Na razie musi wystarczy\'e6. Potem znajdziemy dla was co\'9c innego. Trzeba cz\'easto zmienia\'e6 lokal. Nied\'b3ugo przy\'9cl\'ea wam Ksi\'eag\'ea - Winston zauwa\'bfy\'b3, \'bfe nawet O'Brien wymawia\'b3 to s\'b3owo tak, jakby by\'b3
o pisane wielk\'b9 liter\'b9 - Ksi\'eag\'ea Goldsteina, ma si\'ea rozumie\'e6. Postaram si\'ea z tym nie zwleka\'e6, cho\'e6 mo\'bfe chwil\'ea potrwa, zanim zdob\'ead\'ea egzemplarz. Nie musz\'ea wam t\'b3umaczy\'e6, jak niewiele ich istnieje. Policja My
\'9cli wyszukuje je i niszczy niemal r\'f3wnie szybko, jak my drukujemy. Ale to i tak nic nie zmienia. Ksi\'eaga jest niezniszczalna. Nawet gdyby przechwycili ostatni egzemplarz, mogliby\'9cmy j\'b9 prawie s\'b3owo w s\'b3owo odtworzy\'e6 z pami\'ea
ci. Czy chodzicie do pracy z teczk\'b9?
\par }{\f0 - Zwykle tak.
\par }{\f35 - Jak wygl\'b9da?
\par }{\f0 - Czarna, bardzo zniszczona. Zapinana na dwa paski.
\par - Czarna, dwa paski}{\f35 , bardzo zniszczona; w porz\'b9dku. Pewnego dnia, w najbli\'bfszej przysz\'b3o\'9cci, cho\'e6 trudno mi przewidzie\'e6 dok\'b3adnie dat\'ea, otrzymacie w pracy b\'b3\'eadnie sporz\'b9dzon\'b9 notatk\'ea; b\'ea
dziecie musieli prosi\'e6 o powt\'f3rze\-nie polecenia. Nazajutrz id\'9fcie do pracy bez teczki. W ci\'b9gu dnia kto\'9c do was podejdzie na ulicy, dotknie waszego ramienia i powie: \'84Chyba upu\'9ccili\'9ccie teczk\'ea\'94. W teczce, kt\'f3r\'b9 wam wr
\'eaczy, znajdziecie Ksi\'eag\'ea Goldsteina. Zwr\'f3cicie j\'b9 w ci\'b9gu dw\'f3ch tygodni.
\par Przez chwil\'ea obaj milczeli.
\par - Pozosta\'b3o nam ju\'bf tylko kilka minut - powiedzia\'b3 O'Brien. - Spotkamy si\'ea znowu... Je\'9cli w og\'f3le si\'ea spotkamy...
\par Winston spojrza\'b3 na niego.
\par - Tam, gdzie nie ma mroku - rzek\'b3 niepewnie. O'Brien skin\'b9\'b3 g\'b3ow\'b9 bez zdziwienia.
\par - Tam, gdzie nie ma mroku - powt\'f3rzy\'b3, jakby rozu\-mia\'b3, o co chodzi. - Czy chcieliby\'9ccie co\'9c powiedzie\'e6 przed wyj\'9cciem? Co\'9c mi zakomunikowa\'e6? Mo\'bfe o co\'9c spyta\'e6?
\par Winston zamy\'9cli\'b3 si\'ea. Nie przychodzi\'b3o mu do g\'b3owy \'bfadne pytanie, a nie mia\'b3 ochoty wypowiada\'e6 napuszo\-nych og\'f3lnik\'f3w. Powinien skorzysta\'e6 z okazji, \'bfeby dowiedzie\'e6 si\'ea czego\'9c wi\'ea
cej o O'Brienie lub Braterstwie, lecz my\'9cli wype\'b3ni\'b3 mu ci\'b9g nak\'b3adaj\'b9cych si\'ea na siebie obraz\'f3w mrocznej sypialni, w kt\'f3rej jego matka sp\'eadzi\'b3
a ostatnie dni, pokoiku nad sklepem pana Charringtona, szklanego przycisku i ryciny w palisandrowej ramie. Nagle spyta\'b3:
\par - Czy znacie mo\'bfe taki stary wierszyk rozpoczynaj\'b9cy si\'ea od s\'b3\'f3w \'84Pomara\'f1cze za pensa, krzycz\'b9 dzwony Klemensa\'94?
\par O'Brien ponownie skin\'b9\'b3 g\'b3ow\'b9 i uprzejmie, z powag\'b9, wyrecytowa\'b3:
\par Pomara\'f1cze za pensa, krzycz\'b9 dzwony Klemensa, Skrad\'b3 cytryn p\'f3\'b3 tuzina, dudni\'b9 dzwony Marcina, Zaraz z\'b3api\'b9 z\'b3odzieja, rycz\'b9 dzwony Baileya, Inni licz\'b9, ty te\'bf licz, radz\'b9 dzwony Shoreditch.
\par }{\f0 - Znacie ostatni wers!
\par }{\f35 - Tak, znam. Ale teraz, niestety, musicie ju\'bf i\'9c\'e6. Moment; na wszelki wypadek wam te\'bf dam pastylk\'ea.
\par Kiedy Winston wsta\'b3, O'Brien wyci\'b9gn\'b9\'b3 do niego r\'eak\'ea. Mocny u\'9ccisk niemal mia\'bfd\'bfy\'b3 d\'b3o\'f1. W drzwiach Winston obejrza\'b3 si\'ea, ale O'Brien nie zwraca\'b3 ju\'bf na niego uwagi. Czeka\'b3 z d\'b3oni\'b9 na ga\'b3
ce teleekranu. Winston jeszcze raz popatrzy\'b3 na biurko, na lamp\'ea z zielonym aba\'bfurem, na mowopis i druciane pojemniki pe\'b3ne papier\'f3w. O'Brien za\'b3atwi\'b3, co mia\'b3 do za\'b3atwienia, a teraz wraca\'b3
do innych spraw. Zanim minie trzydzie\'9cci sekund, pomy\'9cla\'b3 Wins\-ton, zn\'f3w zasi\'b9dzie do przerwanych na kr\'f3tko wa\'bfnych zada\'f1 w s\'b3u\'bfbie Partii.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 9
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Winston czu\'b3 si\'ea galaretowaty z wyczerpania. \'84Galare\-towaty\'94 to najw\'b3a\'9cciwsze okre\'9clenie. Samo przysz\'b3o mu do g\'b3owy. Jego cia\'b3o bowiem nie tylko trz\'eas\'b3o si\'ea przy ka\'bfdym ruchu jak galareta, lecz by\'b3o r
\'f3wnie przezroczys\-te. Mia\'b3 wra\'bfenie, \'bfe gdyby podni\'f3s\'b3 do g\'f3ry r\'eak\'ea, ujrza\'b3by przez ni\'b9 \'9cwiat\'b3o. Szale\'f1cza, nieustaj\'b9ca praca wy\'bf\'ea\'b3a z niego limf\'ea i krew, pozostawiaj\'b9c jedynie os\'b3ab\'b3
y ludzki wi\'f3r - sam\'b9 sk\'f3r\'ea, nerwy i ko\'9cci. Ka\'bfde doznanie odbiera\'b3 ze zwielokrotnion\'b9 si\'b3\'b9. Kombinezon drapa\'b3 go w ramiona, chodnik uwiera\'b3 w stopy, nawet zgi\'eacie palc\'f3w odczuwa\'b3 jako potworny wysi\'b3ek, od kt
\'f3rego trzeszcz\'b9 stawy.
\par W ci\'b9gu pi\'eaciu dni Winston przepracowa\'b3 ponad dziewi\'ea\'e6dziesi\'b9t godzin. Inni zatrudnieni w ministerstwie r\'f3wnie\'bf. Teraz mord\'eaga si\'ea sko\'f1czy\'b3a i nie mia\'b3 absolutnie nic do roboty, \'bfadnych partyjnych obowi\'b9zk\'f3
w, a\'bf do jutra rana. M\'f3g\'b3 sp\'eadzi\'e6 sze\'9c\'e6 godzin w kryj\'f3wce nad sklepem pana Charringtona, a nast\'eapne dziewi\'ea\'e6 we w\'b3asnym \'b3\'f3\'bfku. Szed\'b3 powoli, w \'b3agodnym popo\'b3udnio\-wym s\'b3o\'f1cu, n\'eadzn\'b9 uliczk
\'b9 w stron\'ea sklepu, rozgl\'b9daj\'b9c si\'ea, czy nie wida\'e6 patroli, ale jednocze\'9cnie \'bfywi\'b9c jakie\'9c niczym nie uzasadnione przekonanie, \'bfe akurat dzi\'9c nie spotka go nic z\'b3ego. Ci\'ea\'bfka teczka przy ka\'bfdym kroku obija\'b3
a mu si\'ea o kolano, sprawiaj\'b9c, \'bfe mrowie prze\-chodzi\'b3o go po nodze. W \'9crodku znajdowa\'b3a si\'ea Ksi\'eaga, kt\'f3r\'b9 ju\'bf od sze\'9cciu dni mia\'b3 w swoim posiadaniu, lecz dot\'b9d nie znalaz\'b3 czasu, by j\'b9 poczyta\'e6 lub cho
\'e6by na ni\'b9 spojrze\'e6.
\par Sz\'f3stego dnia Tygodnia Nienawi\'9cci, po pochodach, przem\'f3wieniach, krzykach, \'9cpiewach, transparentach, fil\-mach, pokazach figur woskowych, dudnieniu b\'eabn\'f3w i ryku tr\'b9b, tupocie maszeruj\'b9cych n\'f3g, turkocie czo\'b3g\'f3
w, wyciu przelatuj\'b9cych samolot\'f3w; grzmocie armat - po sze\'9cciu dniach tych atrakcji, kiedy zbiorowy orgazm si\'eaga\'b3 szczytu, a powszechna nienawi\'9c\'e6 do Eurazji przerodzi\'b3a si\'ea w tak zaciek\'b3\'b9 furi\'ea, \'bfe gdyby t\'b3
um dosta\'b3 w swoje r\'eace owe dwa tysi\'b9ce eurazjatyckich zbrodniarzy wojennych, kt\'f3rych miano powiesi\'e6 publicznie ostatniego dnia ob\-chod\'f3w, to niechybnie rozszarpa\'b3by ich na strz\'eapy - dok\'b3adnie w\'f3wczas og\'b3oszono naraz, \'bf
e Oceania wcale nie prowadzi wojny z Eurazj\'b9. Nieprzyjacielem Oceanii jest Wsch\'f3dazja. Eurazja to sprzymierzeniec.
\par Nie przyznano si\'ea, oczywi\'9ccie, \'bfe nast\'b9pi\'b3a jakakolwiek zmiana sojuszy. Po prostu nagle, wsz\'eadzie r\'f3wnocze\'9cnie, og\'b3oszono, \'bfe to Wsch\'f3dazja, a nie Eurazja jest wrogiem. Winston akurat uczestniczy\'b3 w wiecu na jednym z g
\'b3\'f3w\-nych plac\'f3w Londynu. By\'b3 p\'f3\'9fny wiecz\'f3r - czerwone flagi i twarze zebranych o\'9cwietla\'b3 jaskrawy blask reflek\-tor\'f3w. Na placu t\'b3oczy\'b3o si\'ea kilka tysi\'eacy ludzi, w tym tysi\'b9c uczni\'f3w w mundurkach Kapusi\'f3
w. Z trybuny obitej czerwonym suknem przemawia\'b3 do t\'b3umu m\'f3wca z Wewn\'eatrznej Partii, ma\'b3y, chudy m\'ea\'bfczyzna o nie\-proporcjonalnie d\'b3ugich r\'eakach i ogromnej g\'b3owie, zupe\'b3\-nie \'b3ysej, je\'9cli nie liczy\'e6
paru rzadkich, przylizanych kosmyk\'f3w. Karze\'b3 ten, o twarzy wykrzywionej nienawi\'9c\-ci\'b9, w jednej ko\'9ccistej d\'b3oni dzier\'bfy\'b3 mikrofon, a drug\'b9 - zaci\'9cni\'eat\'b9 w ogromn\'b9 pi\'ea\'9c\'e6 - wymachiwa\'b3 gro\'9f
nie w powietrzu. Jego g\'b3os, kt\'f3remu megafony nadawa\'b3y metaliczne brzmienie, grzmia\'b3 wyliczaj\'b9c po kolei wszyst\-kie zbrodnie nieprzyjaciela: masakry, wysiedlenia, grabie\-\'bfe, gwa\'b3ty, torturowanie je\'f1c\'f3w, bombardowanie ludno\-
\'9cci cywilnej, napa\'9cci, k\'b3amliw\'b9 propagand\'ea, \'b3amanie uk\'b3a\-d\'f3w. Przekonywa\'b3 ka\'bfdego, ka\'bfdemu udziela\'b3a si\'ea jego furia. Co kilka chwil tak narasta\'b3a w\'9cciek\'b3o\'9c\'e6 t\'b3umu, \'bfe barbarzy\'f1
ski, niepohamowany ryk tysi\'eacy gardzieli za\-g\'b3usza\'b3 s\'b3owa m\'f3wcy. Najdziksze wrzaski wydawali uczniowie. Przem\'f3wienie trwa\'b3o ju\'bf ze dwadzie\'9ccia mi\-nut, gdy nagle na trybun\'ea wbieg\'b3 pos\'b3aniec i wr\'eaczy\'b3 m\'f3
wcy kartk\'ea. Ten rozwin\'b9\'b3 j\'b9 i przeczyta\'b3, nie przerywa\-j\'b9c potoku s\'b3\'f3w. Nie zmieni\'b3o si\'ea ani jego zachowanie, ani ton g\'b3osu, ani te\'bf tre\'9c\'e6 tego, co m\'f3wi\'b3, lecz nagle zacz\'b9\'b3 wymienia\'e6 nazw\'ea
innego mocarstwa. Nie pad\'b3o ani jedno s\'b3owo wyja\'9cnienia, ale t\'b3um i tak w mig poj\'b9\'b3 wszystko. Oceania prowadzi wojn\'ea ze Wsch\'f3dazja! W nast\'eapnej chwili podni\'f3s\'b3 si\'ea rwetes. Wszystkie transparenty i plaka\-ty, kt\'f3
rymi udekorowano plac, by\'b3y nieodpowiednie! Po\'b3owa z nich przedstawia\'b3a niew\'b3a\'9cciwe osoby. Sabota\'bf! Robota agent\'f3w Goldsteina! Powsta\'b3 zam\'eat; ze \'9ccian zrywano plakaty, a transparenty darto na strz\'eapy i dep\-
tano. Kapusie dokonywali cud\'f3w zr\'eaczno\'9cci wdrapuj\'b9c si\'ea na dachy i \'9cci\'b9gaj\'b9c \'b3opocz\'b9ce na kominach flagi. Nie min\'ea\'b3y dwie, trzy minuty, a by\'b3o ju\'bf po wszystkim. M\'f3wca, wci\'b9\'bf dzier\'bf\'b9c w jednej d\'b3
oni mikrofon, a drug\'b9 wymachuj\'b9c w powietrzu, wychyla\'b3 si\'ea z trybuny i grzmia\'b3 jak uprzednio. Jeszcze minuta i t\'b3um zn\'f3w zacz\'b9\'b3 wznosi\'e6 dzikie okrzyki. Nienawi\'9c\'e6 trwa\'b3a nadal; zmieni\'b3 si\'ea jedynie jej o}{\f0
biekt.
\par }{\f35 Na Winstonie - gdy si\'ea p\'f3\'9fniej nad tym zastanawia\'b3 - najwi\'eaksze wra\'bfenie zrobi\'b3o to, \'bfe m\'f3wca przestawi\'b3 si\'ea dos\'b3ownie w po\'b3owie zdania, nie tylko nie przerywaj\'b9c wywodu, lecz nawet nie zmieniaj\'b9c sk\'b3
adni. W trakcie wie\-cu Winston prawie tego nie zauwa\'bfy\'b3, albowiem mia\'b3 na g\'b3owie wa\'bfniejsze sprawy. Kiedy wynik\'b3o ca\'b3e zamiesza\-nie i t\'b3um zdziera\'b3 plakaty, jaki\'9c cz\'b3owiek, kt\'f3rego twarzy nawet dobrze nie widzia\'b3
, dotkn\'b9\'b3 jego ramienia i rzek\'b3:
\par }{\f0 - Przepraszam, towarzyszu, chyb}{\f35 a upu\'9ccili\'9ccie teczk\'ea.
\par Winston wzi\'b9\'b3 j\'b9 odruchowo, nie odzywaj\'b9c si\'ea s\'b3o\-wem. Wiedzia\'b3, \'bfe minie wiele dni, zanim b\'eadzie m\'f3g\'b3 do niej zajrze\'e6. Zaraz po sko\'f1czeniu wiecu wr\'f3ci\'b3 do Mini\-sterstwa Prawdy, cho\'e6 dochodzi\'b3a ju\'bf
dwudziesta trzecia. Podobnie zrobi\'b3 ca\'b3y personel. Komunikaty nakazuj\'b9ce im stawienie si\'ea w pracy, nadawane przez teleekrany, by\'b3y w\'b3a\'9cciwie zbyteczne.
\par Oceania prowadzi\'b3a wojn\'ea ze Wsch\'f3dazj\'b9; Oceania zawsze prowadzi\'b3a wojn\'ea ze Wsch\'f3dazj\'b9. Znaczna cz\'ea\'9c\'e6 literatury politycznej z ostatnich pi\'eaciu lat nagle ca\'b3kiem si\'ea zdezaktualizowa\'b3a. Najr\'f3\'bf
niejsze sprawozdania, akta, gazety, ksi\'b9\'bfki, broszury, filmy, nagrania, fotografie - wszystko to nale\'bfa\'b3o zmieni\'e6 w b\'b3yskawicznym tempie. Chocia\'bf nie wydano \'bfadnych rozporz\'b9dze\'f1, wszyscy doskonale wiedzieli, i\'bf
dyrektorzy poszczeg\'f3lnych depar\-tament\'f3w \'bfycz\'b9 sobie, aby do ko\'f1ca tygodnia nie osta\'b3a si\'ea nigdzie ani jedna wzmianka o wojnie z Eurazj\'b9 lub sojuszu ze Wsch\'f3dazj\'b9. Ogrom pracy przyt\'b3acza\'b3, a dodatkowo utrudnia\'b3o j
\'b9 to, \'bfe nie mo\'bfna by\'b3o m\'f3wi\'e6 wprost o przyczynie wprowadzenia zmian. Ka\'bfdy urz\'eadnik Depar\-tamentu Archiw\'f3w harowa\'b3 osiemna\'9ccie godzin na dob\'ea, robi\'b9c dwie trzygodzinne przerwy na sen. Z piwnic wyci\'b9gni\'ea
to materace i roz\'b3o\'bfono na korytarzach. Nie wydawano regularnych posi\'b3k\'f3w; pracownicy sto\'b3\'f3wki je\'9fdzili z w\'f3zkami po pi\'eatrach, rozwo\'bf\'b9c kanapki i Kaw\'ea Zwyci\'eastwa. Za ka\'bfdym razem Winston stara\'b3 si\'ea wype\'b3
\-ni\'e6 wszystkie polecenia, zanim wychodzi\'b3 z przegrody, by uci\'b9\'e6 sobie drzemk\'ea, ale gdy wraca\'b3, zaspany i obola\'b3y, okazywa\'b3o si\'ea, \'bfe nowa lawina rulon\'f3w spad\'b3a tymczasem na biurko, zasypuj\'b9c je dok\'b3
adnie, a nawet zsuwaj\'b9c si\'ea na posadzk\'ea; tylko mikrofon mowopisu stercza\'b3 spod bieli na biurku niczym spod warstwy \'9cniegu. Winston musia\'b3 zaczyna\'e6 od u\'b3o\'bfenia rulon\'f3w w r\'f3wny stos, \'bfeby zrobi\'e6 sobie mie
jsce do pracy. Najgorsze, \'bfe zadania, kt\'f3re otrzymywa\'b3, nie polega\'b3y bynajmniej na czysto mechani\-cznym wprowadzaniu poprawek. Cz\'easto oczywi\'9ccie wy\-starczy\'b3o zmieni\'e6 nazw\'ea jednego mocarstwa na nazw\'ea
drugiego, lecz przy opracowywaniu bardziej szczeg\'f3\'b3o\-wych artyku\'b3\'f3w niezb\'eadne by\'b3y skupienie i inwencja.
\par Samo przeniesienie wojny z jednej cz\'ea\'9cci \'9cwiata do innej wymaga\'b3o doskona\'b3ej znajomo\'9cci geografii.
\par Ju\'bf trzeciego dnia okropnie rozbola\'b3y go oczy; co chwila musia\'b3 przeciera\'e6 szk\'b3a. Czu\'b3 si\'ea tak, jakby zlecono mu ci\'ea\'bfk\'b9 prac\'ea fizyczn\'b9, kt\'f3rej wykonania mia\'b3 prawo odm\'f3wi\'e6, a zarazem, obsesyjnie pragn\'b9
\'b3 sprosta\'e6 zadaniu. Kiedy w rzadkich wolnych chwilach zastanawia\'b3 si\'ea nad tym, co robi, zupe\'b3nie nie przeszkadza\'b3a mu \'9cwiadomo\'9c\'e6, \'bfe ka\'bfde dyktowane przez niego s\'b3owo i ka\'bfdy ruch kopiowego o\'b3\'f3wka to rozmy\'9c
lne k\'b3amstwo. Podobnie jak wszystkim w departamencie, zale\'bfa\'b3o mu, aby jego fa\'b3szer\-stwa by\'b3y doskona\'b3e. Rankiem sz\'f3stego dnia potok rulon\'f3w zmala\'b3. Przez ca\'b3e p\'f3\'b3 godziny nic nie wypad\'b3o z rury; potem wylecia\'b3
jeden zwitek, a po nim ju\'bf nic. Mniej wi\'eacej o tej porze wsz\'eadzie ustawa\'b3a praca. Ca\'b3y departament wyda\'b3 jedno g\'b3\'eabokie westchnienie ulgi. Cho\'e6 musia\'b3o to na zawsze pozosta\'e6 tajemnic\'b9, dokonano wielkiego dzie\'b3
a. Nie istnia\'b3 ju\'bf ani jeden dokument \'9cwiadcz\'b9cy o tym, i\'bf wojna z Eurazj\'b9 kiedykolwiek si\'ea toczy\'b3a. O dwunastej zero zero niespodziewanie og\'b3oszo\-no, \'bfe wszyscy pracownicy ministerstwa s\'b9 wolni do jutra rana. Z Ksi\'eag
\'b9 w teczce, kt\'f3r\'b9 trzyma\'b3 mi\'eadzy kolanami podczas pracy i pod sob\'b9 w czasie snu, Winston wr\'f3ci\'b3 do domu, gdzie ogoli\'b3 si\'ea i wyk\'b9pa\'b3, o ma\'b3o nie zasypiaj\'b9c w wannie, cho\'e6 woda by\'b3a zaledwie letnia.
\par Stawy trzeszcza\'b3y mu przy ka\'bfdym kroku, gdy z niemal lubie\'bfn\'b9 rozkosz\'b9 wspina\'b3 si\'ea po schodach do pokoju nad sklepem pana Charringtona. By\'b3 zm\'eaczony, ale opu\'9cci\'b3a go senno\'9c\'e6. Otworzy\'b3 okno, rozpali\'b3
brudny prymus i postawi\'b3 na nim garnek wody, \'bfeby zaparzy\'e6 kaw\'ea. Wiedzia\'b3, \'bfe Julia wkr\'f3tce si\'ea zjawi; ale na razie mia\'b3 Ksi\'eag\'ea. Usiad\'b3 w zniszczonym fotelu i rozpi\'b9\'b3 teczk\'ea.
\par Wydoby\'b3 z niej ci\'ea\'bfki tom w czarnej, amatorsko wyko\-nanej oprawie, bez tytu\'b3u i nazwiska autora na ok\'b3adce. Druk tak\'bfe nie by\'b3 najlepszej jako\'9cci. Ksi\'b9\'bfka otwiera\'b3a si\'ea \'b3atwo, a brzegi mia\'b3a wytarte; dow\'f3d,
\'bfe przesz\'b3a przez wiele r\'b9k. Na stronie tytu\'b3owej widnia\'b3 napis:
\par }{\f0
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\b\f0 Emmanuel Goldstein
\par TEORIA I PRAKTYKA OLIGARCHICZNEGO KOLEKTYWIZMU}{\f0
\par
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Winston zacz\'b9\'b3 czyta\'e6:
\par }{\f0
\par
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Rozdzia\'b3 I
\par Ignorancja to Si\'b3a
\par }{\f0
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Od pocz\'b9tku czas\'f3w historycznych, a prawdopodobnie ju\'bf od ko\'f1ca neolitu, na \'9cwiecie istniej\'b9 trzy warstwy ludzi: g\'f3rna, \'9crednia i dolna. Wprowadza
no najrozmaitsze podzia\'b3y i wymy\'9c\-lano dla ka\'bfdej z grup niezliczone okre\'9clenia, a zar\'f3wno ich wzgl\'eadna liczebno\'9c\'e6, jak i wzajemne stosunki zmienia\'b3y si\'ea w r\'f3\'bfnych epokach; jednak\'bfe podstawowa struktura spo\'b3ecze
\'f1\-stwa pozosta\'b3a ta sama. Po najburzliwszych nawet wstrz\'b9sach i pozornie nieodwo\'b3alnych przemianach ludzko\'9c\'e6 powraca niebawem do dawnego modelu, podobnie jak \'bfyroskop wraca do sta\'b3ego po\'b3o\'bfenia bez wzgl\'ea
du na to, jak daleko i pod jakim k\'b9tem zostanie wychylony przez dzia\'b3aj\'b9ce na\'f1 si\'b3y.
\par }{\f0 Cele poszczeg}{\f35 \'f3lnych warstw s\'b9 absolutnie nie do pogodze\-nia...
\par Winston przerwa\'b3 czytanie, g\'b3\'f3wnie po to, aby roz\-koszowa\'e6 si\'ea faktem, \'bfe czyta, na dodatek w wygodnych i bezpiecznych warunkach. By\'b3 sam; wolny od teleekranu, wolny od obaw, \'bfe kto\'9c pods\'b3uchuje przez dziurk\'ea
od klucza, wolny nawet od nerwowego odruchu ogl\'b9dania si\'ea za siebie i przys\'b3aniania strony r\'eak\'b9. Wonny, letni wietrzyk \'b3askota\'b3 go w policzek. Z oddali dochodzi\'b3y st\'b3umione okrzyki dzieci; w samym pokoju panowa\'b3
a cisza przerywana jedynie owadzim cykaniem zegara. Winston zapad\'b3 si\'ea g\'b3\'eabiej w fotelu i opar\'b3 nogi o krat\'ea przed kominkiem. Tak wygl\'b9da rozkosz, wieczne szcz\'ea\'9ccie. Nagle, jak kto\'9c, kto wie, \'bfe potem wr\'f3
ci do pierwszych stron i przeczyta ca\'b3\'b9 ksi\'b9\'bfk\'ea od deski do deski, otworzy\'b3 j\'b9 w innym miejscu, akurat na pocz\'b9tku trzeciego roz\-dzia\'b3u. Zacz\'b9\'b3 czyta\'e6:
\par }{\f0
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Rozdzia\'b3 III
\par }{\f0 Wojna to Pok\'f3j
\par
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Rozpad \'9cwiata na trzy wielkie supermocarstwa by\'b3 wydarze\-niem nietrudnym do przewidzenia ju\'bf pod koniec pierwszej polowy dwudziestego wieku. Dwa z trzech istniej
\'b9cych mo\-carstw, Eurazja i Oceania, powsta\'b3y w\'b3a\'9cciwie z chwil\'b9 wch\'b3o\-ni\'eacia Europy przez Rosj\'ea oraz Imperium Brytyjskiego przez Stany Zjednoczone. Trzecie, Wsch\'f3dazja, wy\'b3oni\'b3o si\'ea jako odr\'ea
bna jednostka dopiero po nast\'eapnym dziesi\'eacioleciu chao\-tycznych walk. Granice pomi\'eadzy trzema supermocarstwami w wielu miejscach s\'b9 umowne, w innych zmieniaj\'b9 si\'ea zale\'bfnie od wynik\'f3w dzia\'b3a\'f1 wojennych, na og\'f3\'b3
jednak s\'b9 to granice naturalne. Eurazja zajmuje ca\'b3\'b9 p\'f3\'b3nocn\'b9 cz\'ea\'9c\'e6 kontynentu eurazjatyckiego, od Portugalii po Cie\'9cnin\'ea Beringa. Oceania sk\'b3ada si\'ea z obu Ameryk, wysp Oceanu Atlantyckiego \'b3\'b9
cznie z Wyspami Brytyjskimi, z Australii, wysp po\'b3udniowego Pacyfi\-ku oraz z po\'b3udniowej cz\'ea\'9cci Afryki. Wsch\'f3dazja, najmniejsze z mocarstw, o ma\'b3o wyra\'9fnej granicy zachodniej, obejmuje Chiny i kraje le\'bf\'b9ce na po\'b3
udnie od nich, Wyspy Japo\'f1skie oraz znaczny, lecz niesta\'b3ej wielko\'9cci obszar na terytorium Man\-d\'bfurii, Mongolii i Tybetu.
\par Zmieniaj\'b9c sojusze, trzy supermocarstwa ustawicznie prowa\-dz\'b9 ze sob\'b9 wojn\'ea, kt\'f3ra trwa ju\'bf od dwudziestu pi\'eaciu lat. Jednak\'bfe wojna wsp\'f3\'b3czesna nie przypomina rozpaczliwych i niszczycielskich zmaga\'f1, jakie mia\'b3
y miejsce w pierwszych dziesi\'eacioleciach dwudziestego wieku. Jej cele s\'b9 ograniczone, a prowadz\'b9cy j\'b9 przeciwnicy nie potrafi\'b9 si\'ea pokona\'e6, nie walcz\'b9 o nic konkretnego i nawet nie dziel\'b9 ich \'bfadne zasadnicze r\'f3\'bf
nice natury ideologicznej. Nie oznacza to bynajmniej, \'bfe sama wojna sta\'b3a si\'ea bardziej humanitarna, a powszechne do niej nastawienie mniej krwawe. Wprost przeciwnie: histeria wojen\-na si\'eagn\'ea\'b3a zenitu, a takie czyny, jak gwa\'b3
ty, grabie\'bfe, mor\-dowanie dzieci, obracanie ca\'b3ych narod\'f3w w si\'b3\'ea niewolnicz\'b9 oraz zn\'eacanie si\'ea nad je\'f1cami (przybieraj\'b9ce nawet tak drastycz\-ne formy jak zakopywanie lub gotowanie \'bfywcem) uchodz\'b9 za rzecz normaln\'b9
, a kiedy dopuszcza si\'ea ich nie wr\'f3g, lecz w\'b3asne wojska, za wr\'eacz chwalebn\'b9. Jednak\'bfe samo prowadzenie dzia\'b3a\'f1 wojennych anga\'bfuje tylko ograniczon\'b9 liczb\'ea znakomi\-cie wyszkolonych zawodowc\'f3w; bilans strat tak\'bfe mo
\'bfna uzna\'e6 za stosunkowo niewielki. Bitwy, je\'9cli w og\'f3le do nich dochodzi, tocz\'b9 si\'ea wy\'b3\'b9cznie na rubie\'bfach, o kt\'f3rych po\'b3o\'bfeniu przeci\'eatny obywatel ma bardzo nik\'b3e poj\'eacie, lub w pobli\'bfu p\'b3ywaj\'b9
cych fortec strzeg\'b9cych strategicznych punkt\'f3w na szlakach mors\-kich. W aglomeracjach miejskich wojna odczuwalna jest jedynie pod postaci\'b9 chronicznego niedoboru towar\'f3w konsumpcyj\-nych lub sporadycznych wybuch\'f3w pocisk\'f3
w rakietowych, od kt\'f3rych ginie najwy\'bfej kilkadziesi\'b9t os\'f3b. Charakter wojny zmieni\'b3 si\'ea ca\'b3kowicie. A \'9cci\'9clej m\'f3wi\'b9c, zmieni\'b3a si\'ea priorytetowo\'9c\'e6 racji jej prowadzenia. Sprawy, kt\'f3
re w wielkich wojnach z pocz\'b9tku dwudziestego wieku odgrywa\'b3y tylko niewielk\'b9 rol\'ea, wysun\'ea\'b3y si\'ea na czo\'b3o, staj\'b9c si\'ea \'9cwiadom\'b9 przyczyn\'b9 pode\-jmowania dzia\'b3a\'f1 zaczepnych.
\par Chc\'b9c zrozumie\'e6 charakter obecnej wojny - a ca\'b3y czas jest to ta sama wojna, cho\'e6 co kilka lat nast\'eapuje zmiana sojuszy \endash po pierwsze nale\'bfy sobie w pe\'b3ni uzmys\'b3owi\'e6, i\'bf nigdy nie zako\'f1czy si\'ea zdecydowanym zwyci
\'eastwem. \'afadne dwa supermocarstwa, nawet dzia\'b3aj\'b9c wsp\'f3lnie, nie zdo\'b3aj\'b9 pokona\'e6 trzeciego. Roz\-k\'b3ad si\'b3 jest zbyt wywa\'bfony, a ponadto warunki naturalne ka\'bfdego z mocarstw zapewniaj\'b9 mu znakomit\'b9 pozycj\'ea
obron\-n\'b9. Eurazj\'ea chroni\'b9 jej ogromne przestrzenie l\'b9dowe. Oceani\'ea szeroko\'9c\'e6 Atlantyku i Pacyfiku. Wsch\'f3dazj\'ea liczebno\'9c\'e6 i praco\-wito\'9c\'e6 jej mieszka\'f1c\'f3w. Ponadto, rozpatruj\'b9c rzecz w katego\-
riach materialnych, nie ma ju\'bf o co walczy\'e6. Gospodarka ka\'bfdego z mocarstw jest samowystarczalna, o poda\'bfy regulowa\-nej lokalnym popytem, co sprawia, \'bfe traci sens g\'b3\'f3wna niegdy\'9c przyczyna prowadzenia wojen - pogo\'f1
za rynkami zbytu. Kwestia zaopatrzenia w surowce r\'f3wnie\'bf przesta\'b3a by\'e6 \'bfy\-wotna, gdy\'bf wszystkie trzy mocarstwa zajmuj\'b9 tak rozleg\'b3e obszary, i\'bf maj\'b9 pod dostatkiem surowc\'f3w wewn\'b9trz w\'b3asnych granic. Je\'bf
eli w og\'f3le mo\'bfna m\'f3wi\'e6 o ekonomicznych racjach prowadzenia wojny, jest to walka o si\'b3\'ea robocz\'b9. Poza teryto\-rium trzech mocarstw le\'bfy bowiem nie nale\'bf\'b9cy do \'bfadnego z nich nieforemny czworobok zamieszkany przez jedn\'b9
pi\'b9t\'b9 ludzko\'9cci, kt\'f3ry rozci\'b9ga si\'ea od Tangeru po Brazzaville i od Darwin po Hongkong. To w\'b3a\'9cnie o panowanie nad tym g\'easto zaludnionym rejonem, a tak\'bfe nad obszarami polarnymi wok\'f3\'b3 bieguna p\'f3\'b3
nocnego, mocarstwa wojuj\'b9 ze sob\'b9. \'afadne, z nich nie sprawuje w\'b3adzy nad ca\'b3ym spornym terenem. Poszczeg\'f3lne jego cz\'ea\'9cci wci\'b9\'bf przechodz\'b9 z r\'b9k do r\'b9k, a mo\'bfliwo\'9c\'e6 zdobycia kolejnego k\'b9ska, dzi\'eaki b
\'b3yskawicznej, zdradzieckiej akcji, jest w\'b3a\'9cciwie jedyn\'b9 przyczyn\'b9 ci\'b9g\'b3ych zmian sojuszy mi\'eadzy przeciwnikami.
\par Na wszystkich spornych terenach wyst\'eapuj\'b9 z\'b3o\'bfa cennych minera\'b3\'f3w, a tam gdzie panuje tropikalny klimat, w gr\'ea wchodzi dodatkowo mo\'bfliwo\'9c\'e6 uprawy ro\'9clin daj\'b9cych wa\'bfne surowce naturalne, takie jak kauczuk, kt\'f3
rego syntetyczna produkcja jest stosunkowo kosztowna. G\'b3\'f3wnie jednak tereny te stanowi\'b9 niewyczerpane \'9fr\'f3d\'b3o taniej si\'b3y roboczej. Mocarstwo okupuj\'b9\-ce albo r\'f3wnikow\'b9 Afryk\'ea, albo kraje Bliskiego Wschodu, albo te\'bf po
\'b3udniowe Indie lub Archipelag Malajski dysponuje dziesi\'b9tkami lub setkami milion\'f3w \'9fle op\'b3acanych, pracowitych kulis\'f3w. Mieszka\'f1cy tych obszar\'f3w, gdzie bardziej lub mniej jawnie przywr\'f3cono niewolnictwo, przechodz\'b9
nieustannie z r\'b9k do r\'b9k kolejnych zwyci\'easkich naje\'9fd\'9fc\'f3w, dla kt\'f3rych ich \'bfycie nie przedstawia \'bfadnej warto\'9cci; umieralno\'9c\'e6 tubylc\'f3w wkalkulowana jest tak samo jak koszt w\'eagla czy ropy w cen\'ea
wzrostu produkcji broni niezb\'eadnej do dalszych podboj\'f3w i powi\'eakszania si\'b3y roboczej, koniecznej do dalszego wzrostu produkcji broni, w celu dalszych podboj\'f3w dla zdobycia jeszcze wi\'eakszej si\'b3y roboczej - i tak w niesko\'f1czono\'9c
\'e6. Nale\'bfy doda\'e6, \'bfe dzia\'b3ania wojenne w\'b3a\'9cciwie nigdy nie przenosz\'b9 si\'ea poza sporne tereny. Po\'b3udniowa granica Eurazji wci\'b9\'bf przemieszcza si\'ea od dorzecza Konga po p\'f3\'b3nocne brzegi Morza \'8cr\'f3dziem\-
nego; nad wyspami le\'bf\'b9cymi na Oceanie Indyjskim i na Pacyfiku panuj\'b9 na zmian\'ea Oceania i Wsch\'f3dazja; w Mongolii granica mi\'eadzy Eurazj\'b9 i Wsch\'f3dazja nieustannie przesuwa si\'ea to w jedn\'b9 to w drug\'b9 stron\'ea
; w Arktyce wszystkie trzy mocarstwa roszcz\'b9 sobie prawo do ogromnych obszar\'f3w, lecz w wi\'eakszo\'9cci s\'b9 one nie zbadane i nie zamieszkane; w sumie r\'f3wnowaga si\'b3 mi\'eadzy mocarstwami pozostaje niezachwiana, a tereny le\'bf\'b9ce w g\'b3
\'eabi nie tkni\'eate wojn\'b9. Co wi\'eacej, praca wyzyskiwanych lud\'f3w zamieszkuj\'b9cych okolice r\'f3wnika jest zb\'eadna dla gos\-podarki \'9cwiatowej. Ich trud nie wzbogaca reszty \'9cwiata, gdy\'bf ca\'b3\'b9 produkcj\'ea poch\'b3aniaj\'b9 dzia
\'b3ania wojenne, kt\'f3rych jedynym celem jest uzyskanie lepszej pozycji do prowadzenia takich dzia\'b3a\'f1 w przysz\'b3o\'9cci. Praca zniewolonych lud\'f3w umo\'bfliwia wy\'b3\'b9cznie eskalacj\'ea tempa wojny. Gdyby nie one, dominuj\'b9cy na \'9c
wiecie ustr\'f3j spo\'b3eczny oraz procesy, dzi\'eaki kt\'f3rym si\'ea utrzymuje, w\'b3a\'9cciwie pozosta\'b3yby bez zmian.
\par Podstawowym celem dzia\'b3a\'f1 wojennych (zgodnie z zasad\'b9 dw\'f3j my sieni\'b9, kierownicze umys\'b3y Wewn\'eatrznej Partii s\'b9, a zara\-zem nie s\'b9 go \'9cwiadome) jest zu\'bfywanie wytworzonych towa\-r\'f3w bez podnoszenia stopy \'bf
yciowej obywateli. Od ko\'f1ca dziewi\'eatnastego wieku pa\'f1stwa uprzemys\'b3owione boryka\'b3y si\'ea z problemem - zrazu tylko potencjalnym - nadwy\'bfki d\'f3br konsumpcyjnych. Obecnie, gdy wi\'eakszo\'9c\'e6 obywateli g\'b3oduje, problem ten oczywi
\'9ccie przesta\'b3 si\'ea rysowa\'e6 tak ostro, lecz mo\'bfe wcale nie sta\'b3by si\'ea istotny, nawet gdyby zaniechano sztucznych proces\'f3w niszczenia nadwy\'bfek. \'8cwiat tera\'9fniejszy jest n\'eadzn\'b9, wal\'b9c\'b9 si\'ea ruin\'b9 w por\'f3
wnaniu ze \'9cwiatem sprzed 1914 roku, a jeszcze bardziej w zestawieniu z wyobra\'bfeniami, jakie ludzie wtedy \'bfyj\'b9cy mieli o przysz\'b3o\'9cci. W pierwszych latach dwudzies\-tego wieku wizja przysz\'b3ych czas\'f3w, w kt\'f3rych ludzko\'9c\'e6 \'bf
y\'e6 b\'eadzie w niewiarygodnym dobrobycie, wygodnie, spokojnie, pracuj\'b9c wydajnie - \'9cwietlany, aseptyczny \'9cwiat ze szk\'b3a, stali i \'9cnie\'bfnobia\'b3ego betonu - tkwi\'b3a w \'9cwiadomo\'9cci prawie wszystkich os\'f3b wykszta\'b3
conych. Nauka i technika rozwija\'b3y si\'ea w nies\'b3ychanym tempie i wydawa\'b3o si\'ea logiczne, \'bfe proces ten b\'eadzie post\'eapowa\'b3 naprz\'f3d. Tak si\'ea jednak nie sta\'b3o, cz\'ea\'9cciowo w wyniku zubo\'bfenia spowodowanego przez d\'b3
ugotrwa\'b3e wojny i rewolucje, a po cz\'ea\'9cci dlatego, \'bfe post\'eap naukowy i techniczny wymaga swobody empirycznego my\'9clenia, dla kt\'f3rej nie by\'b3o miejsca w totalitarnych systemach politycznych. W sumie \'9cwiat dzisi
ejszy jest znacznie bardziej prymitywny, ni\'bf by\'b3 pi\'ea\'e6dziesi\'b9t lat temu. Rozwin\'ea\'b3y si\'ea pewne zacofane gospodarczo obszary, wyprodukowano tak\'bfe nieco nowego sprz\'ea
tu o przeznaczeniu militarnym lub policyjno-szpiegowskim, lecz niemal ca\'b3kowicie zaniechano dzia\'b3alno\'9cci badawczej i wynalazczej, a zniszcze\'f1 po wybuchach bomb atomowych z lat pi\'ea\'e6dziesi\'b9tych nigdy nie naprawiono. Jednak\'bf
e niebezpiecze\'f1stwa, jakie poci\'b9ga za sob\'b9 industrializacja, nadal s\'b9 aktualne. Kiedy pojawi\'b3y si\'ea pierwsze maszyny, dla ludzi my\'9cl\'b9cych sta\'b3o si\'ea jasne, \'bfe oto nast\'eapuje koniec ludzkiego mozo\'b3
u, a co za tym idzie, w znacznej mierze tak\'bfe koniec nier\'f3wno\'9cci spo\'b3ecznych. Gdyby \'9cwiadomie u\'bfyto maszyn w celu zwalczania g\'b3odu, pracy ponad si\'b3y, brudu, analfabetyzmu i chor\'f3b, przez okres kilku pokole\'f1 mo\'bf
na by wypleni\'e6 wszystkie te plagi i bol\'b9czki. Ale chocia\'bf kierowano si\'ea zupe\'b3nie innymi przes\'b3ankami, przeci\'eatna stopa \'bfyciowa rzeczy\-wi\'9ccie wzros\'b3a nies\'b3ychanie w ci\'b9gu pi\'ea\'e6dziesi\'eacioletniego okresu na prze
\'b3omie ubieg\'b3ego i obecnego wieku, po prostu jako uboczny wynik procesu industrializacji, wytwarzaj\'b9cego dobra, kt\'f3re si\'b3\'b9 rzeczy trafia\'b3y do r\'b9k wszystkich.
\par Zarazem jednak u\'9cwiadomiono sobie, \'bfe powszechny do\-statek zagra\'bfa trwa\'b3o\'9cci spo\'b3ecze\'f1stw hierarchicznych; w\'b3a\'9c\-ciwie jest ich zgub\'b9. W \'9cwiecie, gdzie ka\'bfdy pracuje kr\'f3tko, ma pod dostatkiem \'bfywno\'9c
ci, mieszka w domku z bie\'bf\'b9c\'b9 wod\'b9, posiada lod\'f3wk\'ea, samoch\'f3d, a mo\'bfe nawet i awionetk\'ea, po prostu znikaj\'b9 najbardziej rzucaj\'b9ce si\'ea w oczy i najbardziej istotne przejawy nier\'f3wno\'9cci. Powsz
echny dostatek oznacza zatarcie r\'f3\'bfnic. Mo\'bfna sobie oczywi\'9ccie wyobrazi\'e6 spo\'b3ecze\'f1\-stwo, w kt\'f3rym dobrobyt, w sensie w\'b3asno\'9cci d\'f3br material\-nych i wygody \'bfycia., dost\'eapny jest wszystkim na r\'f3wni, podczas gdy w
\'b3adza spoczywa w r\'eakach nielicznej kasty uprzywilejo\-wanych. Ale w praktyce podobna spo\'b3eczno\'9c\'e6 nie mia\'b3aby zagwarantowanej trwa\'b3o\'9cci. Gdyby wszyscy byli jednakowo zamo\'bfni i dysponowali tak\'b9 sam\'b9 ilo\'9cci\'b9
wolnego czasu, ogromna masa ludzi dotychczas og\'b3upionych n\'eadz\'b9 zdoby\'b3aby wykszta\'b3cenie i nauczy\'b3a si\'ea my\'9cle\'e6, a w\'f3wczas pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej zda\'b3aby sobie spraw\'ea, \'bfe uprzywilejowana mniejszo\'9c\'e6 nie ma
\'bfadnej racji bytu i nale\'bfy j\'b9 obali\'e6. Spo\'b3ecze\'f1stwo hierarchiczne musi opiera\'e6 si\'ea na n\'eadzy i ciemnocie, aby sprawnie funkcjonowa\'e6. Powr\'f3t do rolniczej gospodarki prze\-sz\'b3o\'9cci, o czym marzyli niekt\'f3rzy my\'9c
liciele z pocz\'b9tku dwu\-dziestego wieku, w og\'f3le nie wchodzi\'b3 w gr\'ea. Takie rozwi\'b9za\-nie k\'b3\'f3ci\'b3o si\'ea z p\'eadem ku mechanizacji, kt\'f3ry na ca\'b3ym \'9cwie\-cie przerodzi\'b3 si\'ea niemal w instynkt, a co wa\'bfniejsze, ka
\'bfdy kraj technicznie zacofany by\'b3by zupe\'b3nie bezradny w razie wybuchu konfliktu zbrojnego; musia\'b3by si\'ea podporz\'b9dkowa\'e6, bezpo\'9crednio lub po\'9crednio, bardziej rozwini\'eatym przemys\-\'b3owo rywalom.
\par Utrzymanie mas w ub\'f3stwie przez ograniczenie produkcji te\'bf nie by\'b3o wyj\'9cciem zadowalaj\'b9cym. Tak w\'b3a\'9cnie przedstawia\'b3a si\'ea sytuacja w ostatniej fazie kapitalizmu, mniej wi\'eacej w la\-tach 1920-1940. Gospodark\'ea wielu pa\'f1
stw doprowadzono do stagnacji, ziemia le\'bfa\'b3a od\'b3ogiem, nie inwestowano w dalsze \'9crodki produkcji, ogromn\'b9 cz\'ea\'9c\'e6 ludno\'9cci pozbawiono pracy, a rz\'b9dowe instytucje charytatywne wyp\'b3aca\'b3y bezrobotnym zaledwie g\'b3odowe zasi
\'b3ki. Poniewa\'bf jednak taka polityka prowa\-dzi\'b3a r\'f3wnie\'bf do os\'b3abienia militarnego, a wynikaj\'b9cego z niej ub\'f3stwa absolutnie nic nie usprawiedliwia\'b3o, z czasem napot\-ka\'b3a op\'f3r. Nale\'bfa\'b3o si\'ea upora\'e6
z problemem, jak utrzymywa\'e6 w ci\'b9g\'b3ym ruchu machin\'ea przemys\'b3u, nie zwi\'eakszaj\'b9c zamo\'bfno\-\'9cci \'9cwiata. Rozumiano, \'bfe dobra nale\'bfy wytwarza\'e6, lecz nie wolno ich rozpowszechnia\'e6. Jedynym realnym rozwi\'b9zaniem by\'b3
a wi\'eac ci\'b9g\'b3a wojna.
\par Istot\'b9 wojny jest niszczenie - niekoniecznie zabijanie ludzi, lecz niszczenie wytwor\'f3w ich r\'b9k. Wojna to spos\'f3b na obracanie w py\'b3, wysadzanie w stratosfer\'ea lub zatapianie na dno ocean\'f3w materia\'b3\'f3w, kt\'f3re mo\'bfna by zu\'bf
ytkowa\'e6 inaczej, niepotrzebnie przyczyniaj\'b9c si\'ea do podwy\'bfszenia poziomu \'bfycia szerokich mas spo\'b3ecze\'f1stwa, a co za tym idzie, do ich edukacji. Nawet w\'f3wczas, gdy sprz\'ea
t bojowy nie ulega zniszczeniu, jego produkcja to wygodny spos\'f3b zaj\'eacia si\'b3y roboczej bez wy\-twarzania zb\'eadnych towar\'f3w konsumpcyjnych. Na przyk\'b3ad ka\'bfda p\'b3ywaj\'b9ca forteca wymaga nak\'b3ad\'f3w pracy wystarczaj\'b9\-
cych dla zbudowania kilkuset statk\'f3w handlowych. Z czasem niszczy si\'ea j\'b9 jako przestarza\'b3\'b9 i jeszcze wi\'eakszym nak\'b3adem si\'b3 i \'9crodk\'f3w woduje nast\'eapn\'b9, kt\'f3ra r\'f3wnie\'bf nie przynosi nikomu absolutnie \'bfadnego po
\'bfytku. W teorii przemys\'b3 zbrojeniowy ma poch\'b3ania\'e6 wszystkie nadwy\'bfki pozosta\'b3e po zaspokojeniu bie\'bf\'b9cych potrzeb spo\'b3ecze\'f1stwa. W praktyce zawsze zani\'bfa si\'ea te potrzeby, czego rezultatem jest ci\'b9g\'b3y niedob\'f3
r wi\'eakszo\'9cci niezb\'eadnych artyku\'b3\'f3w; ten stan rzeczy uchodzi jednak za korzystny. Rozmy\'9clnie d\'b9\'bfy si\'ea do tego, aby nawet egzystencja grup uprzywilejowanych utrzymywa\'b3a si\'ea na granicy niedostat\-ku, gdy\'bf powszechna n\'ea
dza zwi\'eaksza warto\'9c\'e6 drobnych przywi\-lej\'f3w, a tym samym poszerza przepa\'9c\'e6 mi\'eadzy poszczeg\'f3lnymi od\'b3amami spo\'b3ecze\'f1stwa. Je\'9cli przyj\'b9\'e6 za kryterium warunki panuj\'b9ce na pocz\'b9tku dwudziestego wieku, nawet cz
\'b3onek Wewn\'eatrznej Partii prowadzi \'bfycie skromne i pracowite. Lecz te nieliczne luksusy, kt\'f3re mu przys\'b3uguj\'b9 - du\'bfe, odpowiednio urz\'b9dzone mieszkanie, lepsza gatunkowo odzie\'bf, lepszej jako\'9cci \'bfywno\'9c\'e6, napoje i tyto
\'f1, dw\'f3ch lub trzech s\'b3u\'bf\'b9cych, prywatny samoch\'f3d lub helikopter - sprawiaj\'b9, \'bfe \'bfyje w innym \'9cwiecie ni\'bf cz\'b3onek Zewn\'eatrznej Partii, podczas gdy ten z kolei korzysta z przywilej\'f3w wynosz\'b9cych go ponad ciemi\'ea
\'bfone masy nazywa\-ne ,,prolami\'94. Sytuacja spo\'b3eczna przypomina t\'ea, jaka istnieje w obl\'ea\'bfonym mie\'9ccie, kiedy to marny och\'b3ap koniny stanowi r\'f3\'bfnic\'ea mi\'eadzy bogactwem a n\'eadz\'b9. Jednocze\'9cnie \'9cwiadomo\'9c\'e6 tocz
\'b9cej si\'ea wojny i ci\'b9g\'b3ego zagro\'bfenia, powoduje, i\'bf przekaza\-nie ca\'b3ej w\'b3adzy w r\'eace nielicznej kasty wydaje si\'ea naturalnym i koniecznym warunkiem przetrwania.
\par Wojna, jak to si\'ea oka\'bfe w dalszym ci\'b9gu wywodu, nie tylko szerzy niezb\'eadn\'b9 destrukcj\'ea, lecz robi to w spos\'f3b psycho\-logicznie \'b3atwy do akceptacji. Teoretycznie mo\'bfna by bez wi\'eakszych trudno\'9cci zmarnowa\'e6 nadmiar si\'b3
wytw\'f3rczych wznosz\'b9c \'9cwi\'b9tynie, piramidy, kopi\'b9c i zasypuj\'b9c do\'b3y lub produkuj\'b9c ogromne ilo\'9cci towar\'f3w, a nast\'eapnie je pal\'b9c. To jednak stwarza\'b3oby wy\'b3\'b9
cznie ekonomiczne, a nie emocjonalne podstawy sprawnego funkcjonowania ustroju hierarchicznego. Nie chodzi o morale mas, kt\'f3rych odczucia s\'b9 nieistotne, jak d\'b3ugo ludzie wykonuj\'b9 swoj\'b9 prac\'ea, lecz o morale samej Partii. Nawet od sz
eregowych cz\'b3onk\'f3w Partii oczekuje si\'ea fachowo\-\'9cci, pracowito\'9cci i cho\'e6by minimalnej inteligencji, ale najwa\'bf\-niejsze jest, aby byli \'b3atwowiernymi fanatykami i ignorantami, kt\'f3rych najcz\'eastsze uczucia to strach, nienawi\'9c
\'e6, uwielbienie oraz orgiastyczny tryumf. Innymi s\'b3owy, ich mentalno\'9c\'e6 powin\-na odpowiada\'e6 potrzebom wojny. Niewa\'bfne, czy trwa ona rzeczywi\'9ccie ani te\'bf - poniewa\'bf zdecydowane zwyci\'eastwo jednej ze stron jest niemo\'bf
liwe - jak tocz\'b9 si\'ea jej losy. Liczy si\'ea sam fakt ci\'b9g\'b3ego stanu zagro\'bfenia. Rozszczepienie m\'f3zgu, kt\'f3rego Partia wymaga od swych cz\'b3onk\'f3w, a kt\'f3re \'b3atwiej osi\'b9ga si\'ea w atmosferze wojny, sta\'b3o si\'ea obecnie ju
\'bf niemal powszechne, a im kto wy\'bfej stoi, tym bardziej wyraziste. W\'b3a\'9cnie bowiem w\'9cr\'f3d cz\'b3onk\'f3w Wewn\'eatrznej Partii histeria wojenna i niena\-wi\'9c\'e6 do wroga s\'b9 najsilniejsze. Ze wzgl\'eadu na kierownicze funkcje cz\'b3
onkowie Wewn\'eatrznej Partii cz\'easto musz\'b9 wiedzie\'e6, \'bfe ten lub inny komunikat z linii frontu jest k\'b3amliwy; mo\'bfe nawet orientuj\'b9 si\'ea, \'bfe ca\'b3a wojna to blaga i albo nie toczy si\'ea wcale, albo z zupe\'b3
nie innych przyczyn ni\'bf te, kt\'f3re si\'ea oficjalnie g\'b3osi; ale swoj\'b9 wiedz\'ea \'b3atwo neutralizuj\'b9 dzi\'eaki technice zwanej dw\'f3jmy\'9cleniem. Ich 'niemal mistyczna wiara, i\'bf wojna trwa naprawd\'ea, pozostaje niezachwiana; \'9cwi
\'eacie wierz\'b9 r\'f3wnie\'bf w to, \'bfe kiedy\'9c wojna zako\'f1czy si\'ea zwyci\'eastwem i Oceania zapanuje niepodzielnie nad \'9cwiatem.
\par Dla wszystkich cz\'b3onk\'f3w Wewn\'eatrznej Partii rych\'b3e zwyci\'eas\-two Oceanii jest po prostu aktem wiary. Zostanie osi\'b9gni\'eate albo przez stopniowy podb\'f3j coraz wi\'eakszych obszar\'f3w i zwi\'b9\-zan\'b9 z tym przewag\'ea militarn\'b9
, albo przez wynalezienie nowej broni, przed kt\'f3r\'b9 wr\'f3g nie zdo\'b3a si\'ea zabezpieczy\'e6. Badania nad tego typu broni\'b9 trwaj\'b9 bezustannie; przemys\'b3 zbrojeniowy jest zreszt\'b9 jedn\'b9 z niewielu ga\'b3\'eazi, w kt\'f3rych pomys\'b3
owo\'9c\'e6 lub w og\'f3le my\'9clenie jako takie znajduje pewne uj\'9ccie. We wsp\'f3\'b3czesnej Oceanii termin \'84nauka\'94 w dawnym rozumieniu tego s\'b3owa przesta\'b3 mie\'e6 jakiekolwiek zastosowanie. W nowo-mowie s\'b3
owo to po prostu nie istnieje. My\'9clenie empiryczne, podstawa wszystkich naukowych osi\'b9gni\'ea\'e6 przesz\'b3o\'9cci, sprzecz\-ne jest z elementarnymi za\'b3o\'bfeniami angsocu. Zreszt\'b9 post\'eap techniczny te\'bf ma prawo bytu wy\'b3\'b9cznie w
\'f3wczas, gdy mo\'bfe przyczyni\'e6 si\'ea do dalszego uszczuplenia swob\'f3d obywatelskich. We wszystkich dziedzinach \'9cwiat albo si\'ea cofa, albo stoi w miejscu. Ziemi\'ea orze si\'ea p\'b3ugami ci\'b9gni\'eatymi przez konie, a ksi\'b9\'bf
ki pisze maszyna. Jednak\'bfe w kwestiach najwy\'bfszej wagi - czyli zwi\'b9zanych z wojn\'b9 i aparatem policyjno-szpiegowskim ~ podej\'9ccie empiryczne wci\'b9\'bf spotyka si\'ea z aprobat\'b9, a przynaj\-
mniej z przyzwoleniem. Partia ma dwa zasadnicze cele: zaw\'b3ad\-n\'b9\'e6 ca\'b3\'b9 kul\'b9 ziemsk\'b9 i zlikwidowa\'e6 raz na zawsze swobod\'ea my\'9clenia. Tak wi\'eac jej dwa najwi\'eaksze problemy, kt\'f3re ustawi\-cznie stara si\'ea rozwi\'b9za\'e6
, s\'b9 nast\'eapuj\'b9ce: jak wbrew woli danego cz\'b3owieka odczyta\'e6 jego my\'9cli oraz jak w ci\'b9gu kilku sekund i bez \'bfadnego ostrze\'bfenia zg\'b3adzi\'e6 kilkaset milion\'f3w ludzi. Wszystkie badania koncentruj\'b9 si\'ea na tych dw\'f3
ch zagad\-nieniach. Wsp\'f3\'b3czesny naukowiec \'b3\'b9czy w sobie cechy psycho\-loga i inkwizytora, szczeg\'f3\'b3owo badaj\'b9c znaczenie ludzkiej mimiki, gest\'f3w, tonu g\'b3osu, sprawdzaj\'b9c wp\'b3yw na praw\-dom\'f3wno\'9c\'e6 r\'f3\'bf
nych preparat\'f3w, terapii wstrz\'b9sowej, hipnozy i tortur - lub te\'bf jest chemikiem, fizykiem czy biologiem, zajmuj\'b9cym si\'ea tylko tymi ga\'b3\'eaziami swojej dziedziny, kt\'f3re mog\'b9 s\'b3u\'bfy\'e6 ludob\'f3
jstwu. W ogromnych laboratoriach Mini\-sterstwa Pokoju, w stacjach badawczych ukrytych w brazylijs\-kich d\'bfunglach, na pustyniach Australii lub samotnych wysep\-kach Antarktydy zespo\'b3y ekspert\'f3w niestrudzenie prowadz\'b9 do\'9cwiadczenia. Jedn
i koncentruj\'b9 si\'ea na logistyce przysz\'b3ych wojen; drudzy wymy\'9claj\'b9 coraz wi\'eaksze pociski rakietowe, coraz silniejsze \'9crodki wybuchowe, coraz trwalsze materia\'b3y do opancerzania samolot\'f3w, statk\'f3w i pojazd\'f3w; inni szukaj\'b9
nowych, bardziej zab\'f3jczych gaz\'f3w, rozpuszczalnych trucizn, kt\'f3re mo\'bfna by produkowa\'e6 w dostatecznych ilo\'9cciach, aby zniszczy\'e6 ro\'9clinno\'9c\'e6 ca\'b3ego kontynentu, lub odmian bakterii chorobotw\'f3
rczych odpornych na wszystkie znane antybiotyki; jeszcze inni usi\'b3uj\'b9 wynale\'9f\'e6 pojazd, kt\'f3ry umia\'b3by si\'ea porusza\'e6 pod ziemi\'b9 niczym kret, lub samolot zdolny do unoszenia si\'ea tygodniami w powietrzu; bada si\'ea r\'f3wnie\'bf
jeszcze bardziej odleg\'b3e mo\'bfliwo\'9cci, takie jak skupianie promieni s\'b3onecznych dzi\'eaki soczewkom rozmieszczonym tysi\'b9ce kilometr\'f3w od ziemi lub sztuczne wywo\'b3ywanie trz\'easie\'f1 ziemi i pot\'ea\'bfnych p\'b3yw\'f3w dzi\'ea
ki wykorzystaniu wysokich temperatur panuj\'b9cych wewn\'b9trz skorupy ziemskiej.
\par Jednak\'bfe do realizacji tych projekt\'f3w wiedzie daleka droga; zreszt\'b9 \'bfadne z mocarstw nigdy nie osi\'b9ga w tym wy\'9ccigu znacznej przewagi. Ale najciekawsze jest to, \'bfe wszystkie trzy posiadaj\'b9 ju\'bf bro\'f1 bez por\'f3
wnania straszliwsz\'b9 od \'9crodk\'f3w ra\'bfenia, kt\'f3re ich naukowcy b\'ead\'b9 kiedykolwiek potrafili skon\-struowa\'e6, a mianowicie bomb\'ea atomow\'b9. Chocia\'bf Partia, jak to zwyk\'b3a czyni\'e6, sobie pr
zypisuje jej wynalezienie, w rzeczywisto\-\'9cci bro\'f1 ta pojawi\'b3a si\'ea po raz pierwszy na pocz\'b9tku lat czterdziestych, a mniej wi\'eacej dziesi\'ea\'e6 lat p\'f3\'9fniej pos\'b3u\'bfono si\'ea ni\'b9 na masow\'b9 skal\'ea
. Kilkaset bomb atomowych zrzucono w\'f3wczas na o\'9crodki przemys\'b3owe rozsiane po europejskich obszarach Rosji, po Europie Zachodniej i Ameryce P\'f3\'b3nocnej. Sfery rz\'b9dz\'b9ce dosz\'b3y jednak do wniosku, \'bfe dalsze bombar\-dowania doprowadz
\'b9 do ca\'b3kowitego zniszczenia cywilizacji, a tym samym ich w\'b3adzy. Od tego czasu, aczkolwiek nie podpisano w tej sprawie \'bfadnego porozumienia ani nie wy\-st\'b9piono nawet z takim projektem, bomby przesta\'b3y spada\'e6
. Ale wszystkie trzy mocarstwa nadal je produkuj\'b9 i gromadz\'b9 w nadziei, \'bfe kiedy nadejdzie decyduj\'b9cy moment, b\'ead\'b9 mog\'b3y pos\'b3u\'bfy\'e6 si\'ea nimi i odnie\'9c\'e6 druzgoc\'b9ce zwyci\'eastwo. Tymczasem w ci\'b9
gu ostatnich trzydziestu, czterdziestu lat sztuka wojenna nie posun\'ea\'b3a si\'ea w\'b3a\'9cciwie naprz\'f3d. Wi\'eacej jest helikopter\'f3w, zamiast bombowc\'f3w wytwarza si\'ea raczej pociski samosteruj\'b9ce, a szybkie, lecz \'b3atwe do zatopienia ok
r\'eaty zast\'b9piono niemal niezniszczalnymi p\'b3ywaj\'b9cymi fortecami; poza tym jednak post\'eap jest nieznaczny. Czo\'b3gi, \'b3odzie podwodne, torpedy, karabiny maszynowe, jak r\'f3wnie\'bf karabiny i granaty r\'eaczne pozostaj\'b9 w u\'bf
yciu. I wbrew artyku\'b3om o ci\'b9g\'b3ych rzeziach regularnie ukazuj\'b9cym si\'ea w prasie, oraz tej samej tre\'9cci komunikatom teleekranowym, krwawe bitwy znane z wcze\'9c\-niejszych wojen, kiedy w ci\'b9gu tygodni gin\'ea\'b3y setki tysi\'ea
cy lub nawet miliony ludzi, nie powt\'f3rzy\'b3y si\'ea ani razu.
\par \'afadne z trzech supermocarstw nigdy nie ryzykuje rozpo\-czynania dzia\'b3a\'f1, kt\'f3re mog\'b3yby zako\'f1czy\'e6 si\'ea dla niego totaln\'b9 kl\'eask\'b9. Jedyne wi\'eaksze operacje wojenne to nag\'b3e podst\'eapne ataki na si\'b3
y sojusznika. Wszystkie mocarstwa stosuj\'b9 lub raczej udaj\'b9, \'bfe stosuj\'b9 identyczn\'b9 strategi\'ea. Chodzi o to, aby w wyni\-ku dzia\'b3a\'f1 zbrojnych, traktat\'f3w i nag\'b3ej zdrady otoczy\'e6 w\'b3as\-
nymi bazami terytorium nieprzyjaciela, podpisa\'e6 z nim uk\'b3ad przyja\'9fni i trwa\'e6 w niej dostatecznie d\'b3ugo, by u\'9cpi\'e6 jego czujno\'9c\'e6. Nast\'eapnie, zgromadziwszy w bazach rakiety uzbrojone w g\'b3owice atomowe, odpali\'e6 je r\'f3
wnocze\'9cnie, powoduj\'b9c zniszczenia tak znaczne, i\'bf akcja odwetowa nie b\'eadzie mo\'bfliwa. Wtedy nale\'bfy podpisa\'e6 pakt o nieagresji z trzecim mocarstwem i rozpocz\'b9\'e6 przygotowania do kolejnego ataku. Nie trzeba nawet wyja\'9cnia\'e6,
\'bfe te plany to mrzonki bez \'bfadnej szansy powodzenia. Co wi\'eacej, jedyne podejmowane dzia\'b3ania wojenne tocz\'b9 si\'ea w okolicach r\'f3wnika lub bieguna p\'f3\'b3nocnego; nigdy nie dochodzi do inwazji rdzennych ziem nieprzyjaciela. To w\'b3a
\'9cnie wyja\'9cnia, dlaczego niekt\'f3re granice mi\'eadzy mocar\-stwami s\'b9 umowne. Na przyk\'b3ad Eurazja mog\'b3aby bez trudu opanowa\'e6 Wyspy Brytyjskie, kt\'f3re geograficznie stanowi\'b9 cz\'ea\'9c\'e6 Europy, Oceania za\'9c mog\'b3aby przesun
\'b9\'e6 swoje granice a\'bf po Ren lub nawet Wis\'b3\'ea. Lecz to podwa\'bfy\'b3oby respektowan\'b9 przez wszystkie strony, cho\'e6 nigdy oficjalnie nie sformu\'b3owan\'b9 zasad\'ea kulturowej integralno\'9cci. Gdyby Oceania podbi\'b3
a tereny znane niegdy\'9c jako Francja i Niemcy, musia\'b3aby albo podda\'e6 eksterminacji ca\'b3\'b9 ludno\'9c\'e6 miejscow\'b9, co wcale nie by\'b3oby proste, albo wch\'b3on\'b9\'e6 sto milion\'f3w mieszka\'f1c\'f3w reprezen\-tuj\'b9cych bardzo zbli\'bf
ony poziom rozwoju. Wszystkie trzy mocarstwa odczuwaj\'b9 ten problem. Brak wszelkich kontakt\'f3w z cudzoziemcami, z wyj\'b9tkiem je\'f1c\'f3w i ciemnosk\'f3rych niewol\-nik\'f3w, to konieczny warunek powodzenia ich polity
ki. Nawet aktualnego sojusznika traktuje si\'ea podejrzliwie. Pomijaj\'b9c je\'f1c\'f3w wojennych, przeci\'eatny mieszkaniec Oceanii nigdy nie ogl\'b9da obywateli Eurazji lub Wsch\'f3dazji, a nauka j\'eazyk\'f3
w obcych jest zakazana. Gdyby pozwolono mu nawi\'b9za\'e6 znajo\-mo\'9c\'e6 z cudzoziemcami, przekona\'b3by si\'ea, \'bfe s\'b9 takimi samymi lud\'9fmi jak on, a wszystko, co o nich s\'b3ysza\'b3, to przewa\'bfnie k\'b3amstwa. Zamkni\'eaty \'9cwiat, w kt
\'f3rym \'bfyje, otworzy\'b3by si\'ea nagle, a strach, nienawi\'9c\'e6 i ob\'b3uda, od kt\'f3rych zale\'bfy jego morale, mog\'b3yby po prostu si\'ea ulotni\'e6. Dlatego zainteresowane strony dobrze zdaj\'b9 sobie spraw\'ea z tego, \'bfe bez wzgl\'ea
du na to, jak cz\'easto Persja, Egipt, Jawa lub Cejlon przechodz\'b9 z r\'b9k do r\'b9k, granic samych mocarstw nie mog\'b9 przekracza\'e6 ludzie, lecz wy\'b3\'b9cznie pociski.
\par }{\f0 Takie rozumowanie wynik}{\f35 a tak\'bfe z faktu - o kt\'f3rym nigdy nie wspomina si\'ea na g\'b3os, cho\'e6 wszyscy potajemnie zdaj\'b9 sobie z niego spraw\'ea - i\'bf warunki \'bfycia w trzech mocarstwach s\'b9
praktycznie identyczne. W Oceanii zwyci\'easka ideologia nosi nazw\'ea angsocu, w Eurazji neobolszewizmu, we Wsch\'f3dazji okre\'9cla si\'ea j\'b9 chi\'f1skim terminem t\'b3umaczonym zwykle jako \'84kult \'9cmierci\'94
, aczkolwiek jego sens lepiej chyba oddaje sformu\'b3owanie \'84zanik ja\'94. Obywatel Oceanii nie ma prawa zg\'b3\'eabia\'e6 dw\'f3ch pozosta\'b3ych ideologii, lecz uczy si\'ea gardzi\'e6 nimi jako barbarzy\'f1skimi idiotyzmami stanowi\'b9cymi obraz\'ea
moral\-no\'9cci i zdrowego rozs\'b9dku. W rzeczywisto\'9cci wszystkie trzy ideologie s\'b9 bardzo do siebie zbli\'bfone, oparte za\'9c na nich systemy polityczne w og\'f3le niczym si\'ea nie r\'f3\'bfni\'b9. Wsz\'eadzie obowi\'b9zuje ta sama hierarchiczn
a struktura i kult niemal boskiego przyw\'f3dcy, a identyczne gospodarki ca\'b3kowicie pod\-porz\'b9dkowano prowadzeniu wojny. Trzy supermocarstwa nie tylko nie potrafi\'b9 si\'ea pokona\'e6, lecz tak\'bfe nie mia\'b3yby z tego \'bfadnych korzy\'9c
ci. Przeciwnie: dop\'f3ki panuje mi\'eadzy nimi niezgoda, dop\'f3ty podpieraj\'b9 si\'ea nawzajem niby trzy snopki pszenicy. Jak zwykle, grupy rz\'b9dz\'b9ce s\'b9 r\'f3wnocze\'9cnie \'9cwiado\-me i nie\'9cwiadome tej zale\'bfno\'9cci. Marzy im si\'ea
podb\'f3j ca\'b3ego \'9cwiata, ale zarazem zdaj\'b9 sobie spraw\'ea, \'bfe wojna powinna trwa\'e6 wiecznie i nikomu nie przynosi\'e6 zwyci\'eastwa. Fakt, i\'bf gro\'9fba totalnej kl\'easki po prostu nie istnieje, umo\'bfliwia negowanie rzeczywisto\'9c
ci, co jest cech\'b9 charakterystyczn\'b9 i angsocu, i wrogich mu \'9cwiatopogl\'b9d\'f3w. W tym miejscu nale\'bfy po\-wt\'f3rzy\'e6 wypowiedzian\'b9 ju\'bf wcze\'9cniej my\'9cl, \'bfe przez ci\'b9g\'b3o\'9c\'e6 wojna ca\'b3kowicie zmieni\'b3a charakter.
\par W minionych wiekach wojna niemal z definicji pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej ko\'f1czy\'b3a si\'ea wyra\'9fnym zwyci\'eastwem lub kl\'eask\'b9. Stano\-wi\'b3a te\'bf jeden z najlepszych sprawdzian\'f3w zakotwiczenia danej zbiorowo\'9cci w rzeczywistym \'9c
wiecie. Wszyscy w\'b3adcy we wszystkich stuleciach usi\'b3owali narzuci\'e6 swoim poddanym fa\'b3szyw\'b9 wizj\'ea \'9cwiata, lecz nie mogli upiera\'e6 si\'ea przy iluzji, kt\'f3ra os\'b3abia\'b3aby gotowo\'9c\'e6 bojow\'b9 ich kraju. Dop\'f3ki kl\'ea
ska oznacza\'b3a utrat\'ea niepodleg\'b3o\'9cci lub przynosi\'b3a inne niepo\'bf\'b9dane nast\'eap\-stwa, nale\'bfa\'b3o dobrze zabezpieczy\'e6 si\'ea przed przegran\'b9. Nie wolno by\'b3o lekcewa\'bfy\'e6 rzeczywisto\'9c
ci. W filozofii, religii, etyce lub polityce dwa plus dwa mog\'b3o r\'f3wna\'e6 si\'ea pi\'ea\'e6, ale gdy chodzi\'b3o o skonstruowanie armaty czy samolotu, wynik musia\'b3 brzmie\'e6 cztery. Narody, kt\'f3re pozwala\'b3y si\'ea wyprzedzi\'e6 pod wzgl\'ea
dem rozwoju technicznego, z czasem podbijano bez wyj\'b9tku, a walka o post\'eap toczy\'b3a si\'ea zwykle w klimacie zab\'f3jczym dla iluzji. Aby i\'9c\'e6 naprz\'f3d, trzeba umie\'e6 korzysta\'e6 z do\'9cwiadcze\'f1 przesz\'b3o\'9cci, a chc\'b9c to czyni
\'e6, nale\'bfy mie\'e6 o niej dok\'b3adne poj\'eacie. Gazety i podr\'eaczniki zawsze, oczywi\'9ccie, przedstawia\'b3y wiadomo\'9cci w spos\'f3b stronniczy, lecz fa\'b3szowa\-nie ich do tego stopnia, jak praktykuje si\'ea to obecnie, by\'b3o nie do pomy
\'9clenia. Gro\'9fba wojny powodowa\'b3a, \'bfe warstwy stoj\'b9ce u w\'b3adzy musia\'b3y si\'ea kierowa\'e6 zdrowym rozs\'b9dkiem w swoich poczynaniach. Dop\'f3ki wojna ko\'f1czy\'b3a si\'ea kl\'eask\'b9 lub zwyci\'east\-wem, nie mog\'b3y sobie pozwoli
\'e6 na pe\'b3n\'b9 samowol\'ea.
\par Kiedy jednak wojna zamienia si\'ea w proces ci\'b9g\'b3y, przestaje by\'e6 niebezpieczna. Wieczna wojna wyklucza istnienie wy\'bfszych racji wojskowych. Post\'eap techniczny mo\'bfe ulec zahamowaniu, a najbardziej oczywiste fakty mo\'bfna przekr\'eaci\'e6
lub ignorowa\'e6. Jak wspomniano powy\'bfej, w przemy\'9cle zbrojeniowym nadal prowadzi si\'ea badania uwa\'bfane niegdy\'9c za naukowe, lecz poniewa\'bf plany podboju le\'bf\'b9 wy\'b3\'b9
cznie w sferze fantazji, brak powodzenia bynajmniej nikogo nie martwi. Sprawno\'9c\'e6, nawet sprawno\'9c\'e6 militarna, przesta\'b3a by\'e6 konieczna. Jedyny sprawnie funkcjonuj\'b9cy organ w Oceanii to Policja My\'9cli. Skoro ka\'bf
de z mocarstw jest niepokonane, ka\'bfde w efekcie tworzy odr\'eabny \'9cwiat, w kt\'f3rym mo\'bfna bez \'bfadnych przeszk\'f3d wprowadza\'e6 w \'bfycie najbardziej niedorzeczne koncepcje. Rzeczywisto\'9c\'e6 daje si\'ea odczu\'e6 wy\'b3\'b9
cznie w kwestiach dotycz\'b9cych podstawowych potrzeb \'bfyciowych - takich jak zaspokojenie g\'b3odu i pragnienia, zapewnienie dachu nad g\'b3ow\'b9, zaopatrzenie w odzie\'bf, a tak\'bfe zabezpieczenie si\'ea przed przypadkowym po\'b3kni\'ea
ciem trucizny lub wypadni\'eaciem z okna wie\'bfowca. Mi\'eadzy \'bfyciem a \'9cmierci\'b9, przyjemno\'9cci\'b9 a b\'f3lem wci\'b9\'bf zna\'e6 r\'f3\'bfnic\'ea, ale to wszystko. Odci\'eaty od kontaktu ze \'9cwiatem zewn\'eatrznym, a tak\'bfe z prze\-sz
\'b3o\'9cci\'b9, obywatel Oceanii przypomina cz\'b3owieka zawieszonego w przestrzeni mi\'eadzygwiezdnej; jak on nie potrafi stwierdzi\'e6, gdzie jest g\'f3ra, a gdzie d\'f3\'b3. Rz\'b9dz\'b9cy takim pa\'f1stwem maj\'b9 w\'b3adz\'ea absolutn\'b9
, o jakiej nawet nie marzyli faraonowie czy rzymscy cesarze. Musz\'b9 si\'ea troszczy\'e6 o to, aby nie zag\'b3odzi\'e6 na \'9cmier\'e6 zbyt wielkiej rzeszy poddanych, gdy\'bf mog\'b3oby to mie\'e6 negatywne skutki dla kraju, musz\'b9 te\'bf utrzymywa\'e6
sw\'f3j arsena\'b3 na tak samo niskim poziomie technicznym jak rywale; lecz zadbawszy o to minimum, mog\'b9 wyczynia\'e6 z rzeczywisto\'9cci\'b9, co im si\'ea \'bfywnie podoba.
\par Tak wi\'eac obecna wojna, je\'9cli stosowa\'e6 do niej miar\'ea dawnych wojen, jest zwyczajn\'b9 fikcj\'b9. Przypomina walki toczone przez samce pewnych parzystokopytnych gatunk\'f3w, kt\'f3rych rogi wyrastaj\'b9 pod takim k\'b9tem, i\'bf zwierz\'ea
ta nie mog\'b9 wyrz\'b9dzi\'e6 sobie krzywdy. Ale chocia\'bf jest fikcyjna, nie znaczy to, \'bfe nie odgrywa \'bfadnej roli. Likwiduje nawis produkcyjny i pomaga utrzyma\'e6 psychoz\'ea niezb\'eadn\'b9 do prawid\'b3owego funkcjonowa\-
nia systemu. Wojna, jak to wyka\'bfemy w dalszej cz\'ea\'9cci wywodu, obecnie sta\'b3a si\'ea wy\'b3\'b9cznie wewn\'eatrzn\'b9 spraw\'b9 pa\'f1stwa. W przesz\'b3o\'9cci grupy rz\'b9dz\'b9ce poszczeg\'f3lnych kraj\'f3w wojowa\'b3y ze sob\'b9 i zwyci\'ea
zca zawsze \'b3upi\'b3 pokonanego, aczkolwiek \'9cwiadomo\'9c\'e6 wsp\'f3lnoty interes\'f3w powstrzymywa\'b3a go od nadmiernego szerzenia zniszcze\'f1. W dzisiejszych czasach grupy te nie walcz\'b9 ze sob\'b9 wcale. Teraz wojn\'ea toczy rz\'b9
d przeciwko obywatelom w\'b3asnego pa\'f1stwa, a jej celem nie s\'b9 korzy\'9cci terytorialne lub zapobie\'bfenie grabie\'bfy, lecz zachowanie panuj\'b9\-cego ustroju w nie zmienionej formie. Sam termin \'84wojna\'94 sta\'b3 si\'ea wi\'eac myl\'b9cy. W
\'b3a\'9cciwie mo\'bfna rzec, nie mijaj\'b9c si\'ea z prawd\'b9, i\'bf z chwil\'b9 przeobra\'bfenia si\'ea w ci\'b9g\'b3\'b9, wojna przesta\'b3a istnie\'e6. Nacisk, jaki jej gro\'9fba wywiera\'b3a na spo\'b3eczno\'9c\'e6 ludzk\'b9 pomi\'ea
dzy neolitem a pocz\'b9tkiem dwudziestego wieku, znik\'b3; obecnie mamy do czynienia z czym\'9c zupe\'b3nie innym. Skutek by\'b3by identyczny, gdyby zamiast ze sob\'b9 walczy\'e6, trzy mocarstwa zgodzi\'b3y si\'ea zawrze\'e6 wieczny pok\'f3
j i zagwarantowa\'e6 sobie nienaruszalno\'9c\'e6 granic. W tym wypadku ka\'bfde z nich nadal by\'b3oby zamkni\'eatym \'9cwiatem, wolnym od jakiegokolwiek otrze\-\'9fwiaj\'b9cego zagro\'bfenia z zewn\'b9trz. Trwa\'b3y pok\'f3j niczym by si\'ea nie r\'f3
\'bfni\'b3 od ci\'b9g\'b3ej wojny. Taki w\'b3a\'9cnie - cho\'e6 ogromna wi\'eakszo\'9c\'e6 cz\'b3onk\'f3w Partii u\'9cwiadamia sobie tylko jego powie\-rzchowne znaczenie - jest ukryty sens partyjnego has\'b3a Wojna to Pok\'f3j.
\par Winston na chwil\'ea oderwa\'b3 si\'ea od lektury. Gdzie\'9c w oddali rozleg\'b3 si\'ea huk pocisku rakietowego. Fakt czytania zakazanej ksi\'b9\'bfki w samotno\'9cci, w pomieszczeniu bez teleekran\'f3w, wci\'b9\'bf napawa\'b3 go b\'b3ogo\'9cci\'b9
. Samotno\'9c\'e6 i poczucie bezpiecze\'f1stwa odbiera\'b3 jako takie same do\-znania fizyczne jak zm\'eaczenie mi\'ea\'9cni, mi\'eakko\'9c\'e6 fotela lub \'b3agodny powiew wiatru wpadaj\'b9cy przez okno. By\'b3 zachwycony ksi\'b9\'bfk\'b9; a mo\'bf
e raczej tym, \'bfe potwierdza jego w\'b3asne przemy\'9clenia. Nie dowiedzia\'b3 si\'ea z niej w\'b3a\'9cciwie nic nowego, lecz to jedynie zwi\'eaksza\'b3o jej atrakcyjno\'9c\'e6. S\'b3owa, kt\'f3re czyta\'b3, m\'f3g\'b3by napisa\'e6 sam, gdyby tylko zdo
\'b3a\'b3 uporz\'b9dkowa\'e6 swoje rozproszone my\'9cli. Ksi\'b9\'bfk\'ea stworzy\'b3 kto\'9c o podobnym umy\'9cle, ale znacznie pot\'ea\'bfniejszym, bardziej systematycznym, mniej strachliwym. Winston doszed\'b3 do wniosku, \'bfe najlepszymi ksi\'b9\'bf
kami s\'b9 te, kt\'f3re m\'f3wi\'b9 nam, co ju\'bf sami wiemy. Otworzy\'b3 tom na pocz\'b9tku pierwszego rozdzia\'b3u, gdy nagle us\'b3ysza\'b3 na schodach kroki Julii. Poderwa\'b3 si\'ea z fotela, \'bfeby j\'b9 przywita\'e6. Cisn\'ea\'b3a na pod\'b3og
\'ea br\'b9zow\'b9 torb\'ea z narz\'eadziami i rzuci\'b3a mu si\'ea na szyj\'ea. Nie widzieli si\'ea przesz\'b3o tydzie\'f1.
\par - Mam Ksi\'eag\'ea - oznajmi\'b3, jak tylko wypu\'9cci\'b3 j\'b9 z obj\'ea\'e6.
\par - Tak, naprawd\'ea? \'8cwietnie - odpar\'b3a i nie okazuj\'b9c wi\'eakszego zainteresowania ukl\'eak\'b3a przy prymusie, aby zaparzy\'e6 kaw\'ea.
\par Nast\'eapne p\'f3\'b3 godziny sp\'eadzili w \'b3\'f3\'bfku; w tym czasie nie wracali do tematu ksi\'b9\'bfki. Pod wiecz\'f3r lekko si\'ea och\'b3odzi\-\'b3o, przykryli si\'ea wi\'eac kap\'b9. Z do\'b3u dochodzi\'b3 znajomy \'9cpiew i odg\'b3osy but\'f3
w szuraj\'b9cych o bruk. Krzepka kobieta o czerwonych r\'eakach, kt\'f3r\'b9 Winston widzia\'b3, kiedy pierwszy raz czeka\'b3 tu na Juli\'ea, dos\'b3ownie nie opuszcza\'b3a podw\'f3rka. O ka\'bfdej porze dnia kr\'b9\'bfy\'b3a nie\-ustannie mi\'eadzy bali
\'b9 a sznurem, to zatykaj\'b9c sobie usta spinaczami do bielizny, to \'9cpiewaj\'b9c na ca\'b3e gard\'b3o. Julia u\'b3o\'bfy\'b3a si\'ea wygodniej i powoli zapada\'b3a w sen. Winston si\'eagn\'b9\'b3 po ksi\'b9\'bfk\'ea, kt\'f3ra le\'bfa\'b3a na pod\'b3
odze, i usiad\'b3 na \'b3\'f3\'bfku, oparty o wezg\'b3owie.
\par - Musimy j\'b9 przeczyta\'e6 - rzek\'b3. - Oboje. Wszyscy cz\'b3onkowie Braterstwa musz\'b9 j\'b9 zna\'e6.
\par - Przeczytaj pierwszy - odpowiedzia\'b3a nie otwieraj\'b9c oczu. - Najlepiej czytaj na g\'b3os. Wtedy b\'eadziesz m\'f3g\'b3 mi wyja\'9cnia\'e6 trudniejsze fragmenty.
\par }{\f0 W}{\f35 skaz\'f3wki zegara wskazywa\'b3y sz\'f3st\'b9, czyli osiemnas\-t\'b9. Mieli przed sob\'b9 trzy, cztery godziny. Winston opar\'b3 ksi\'b9\'bfk\'ea o kolana i zacz\'b9\'b3 czyta\'e6.
\par }{\f0
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Rozdzia\'b3 I
\par Ignorancja to Si\'b3a
\par }{\f0
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Od pocz\'b9tku czas\'f3w historycznych, a prawdopodobnie ju\'bf od ko\'f1ca neolitu, na \'9cwiecie istniej\'b9 trzy warstwy ludzi: g\'f3rna, \'9c
rednia i dolna. Wprowadzano najrozmaitsze podzia\'b3y i wymy\'9clano dla ka\'bfdej z grup niezliczone okre\'9clenia, a zar\'f3wno ich wzgl\'eadna liczebno\'9c\'e6, jak i wzajemne stosunki zmienia\'b3y si\'ea w r\'f3\'bfnych epokach; jednak\'bf
e podstawowa struktura spo\'b3ecze\'f1stwa pozosta\'b3a ta sama. Po najburzliwszych nawet wstrz\'b9sach i pozornie nie\-odwo\'b3alnych przemianach ludzko\'9c\'e6 powraca niebawem do daw\-nego modelu, podobnie jak \'bfyroskop wraca do sta\'b3ego po\'b3o
\'bfenia bez wzgl\'eadu na to, jak daleko i pod jakim k\'b9tem zostanie wychylony przez dzia\'b3aj\'b9ce na\'f1 si\'b3y.
\par }{\f0
\par }{\f35 - Julio, nie \'9cpisz? - spyta\'b3.
\par - Nie, najdro\'bfszy, s\'b3ucham. Czytaj dalej. To wspania\'b3e. Wr\'f3ci\'b3 do lektury.
\par }{\f0
\par }{\f35 Cele poszczeg\'f3lnych warstw s\'b9 absolutnie nie do pogodzenia. Celem g\'f3rnej jest utrzymanie swojej pozycji. Celem \'9credniej jest zamiana miejsc z g\'f3rn\'b9. Celem dolnej, je\'9cli akurat go ma - gdy\'bf na og\'f3\'b3 jej przedstawiciele s
\'b9 zbyt og\'b3upieni ci\'ea\'bfk\'b9 prac\'b9 fizyczn\'b9, aby my\'9cle\'e6 o czymkolwiek poza \'bfmudn\'b9 codzienno\'9c\-ci\'b9 - jest znie\'9c\'e6 przywileje i stworzy\'e6 spo\'b3ecze\'f1stwo, w kt\'f3rym wszyscy b\'ead\'b9 sobie r\'f3
wni. Na przestrzeni dziej\'f3w wci\'b9\'bf tocz\'b9 si\'ea boje, w og\'f3lnych zarysach przebiegaj\'b9ce identycznie. Przez d\'b3ugie okresy warstwa g\'f3rna pewnie dzier\'bfy w\'b3adz\'ea, lecz pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej nast\'eapuje
moment, kiedy traci wiar\'ea we w\'b3asne si\'b3y, albo w swoje umiej\'eatno\'9cci sprawnego rz\'b9dzeniu; czasami dzieje si\'ea to r\'f3wnocze\'9cnie. W\'f3wczas obala j\'b9 warstwa \'9crednia, kt\'f3ra kaptuje do pomocy doln\'b9, wmawiaj\'b9c jej, i\'bf
walczy o wolno\'9c\'e6 i sprawiedliwo\'9c\'e6. Zaledwie osi\'b9ga cel, spycha warstw\'ea doln\'b9 na jej dawn\'b9, podrz\'eadn\'b9 pozycj\'ea, a sama przeistacza si\'ea w g\'f3rn\'b9. Po pewnym czasie z jednej lub obu tych warstw wykluwa si\'ea
nowa grupa \'9crednia i b\'f3j zaczyna si\'ea od pocz\'b9tku. Z trzech warstw tylko dolnej nigdy nie udaje si\'ea cho\'e6by na kr\'f3tko zrealizowa\'e6 upragnionych cel\'f3w. Twier\-dzenie, i\'bf w ci\'b9gu wiek\'f3w nie dokona\'b3 si\'ea \'bfaden post
\'eap materialny, by\'b3oby przesad\'b9. Nawet w obecnych czasach, mimo panuj\'b9cego zacofania, warunki bytowe przeci\'eatnego obywatela s\'b9 lepsze ni\'bf przed kilkuset laty. Lecz ani dostatek, ani wzrost kultury obyczaj\'f3
w, ani reformy i rewolucje nie przybli\'bfy\'b3y cho\'e6by o milimetr realizacji idea\'b3u powszechnej r\'f3wno\'9cci.
\par Z punktu widzenia warstwy dolnej \'bfadna odmiana historyczna nie zmieni\'b3a niczego opr\'f3cz nazwy pan\'f3w.
\par }{\f0 Pod k}{\f35 oniec dziewi\'eatnastego wieku wielu badaczy dostrzeg\'b3o ten powtarzaj\'b9cy si\'ea schemat. Powsta\'b3y w\'f3wczas szko\'b3y my\'9c\-licieli, kt\'f3rzy pojmowali histori\'ea jako proces cykliczny i usi\'b3o\-wali wykaza\'e6, i\'bf
nier\'f3wno\'9c\'e6 nale\'bfy do niepodwa\'bfalnych praw natury. Pogl\'b9d ten, oczywi\'9ccie, zawsze mia\'b3 swoich zwolen\-nik\'f3w, lecz po raz pierwszy sformu\'b3owano go tak dosadnie. Wcze\'9cniej doktryna uzasadniaj\'b9ca konieczno\'9c\'e6
istnienia hierar\-chicznej struktury spo\'b3ecze\'f1stwa by\'b3a domen\'b9 warstwy g\'f3rnej. G\'b3osili j\'b9 kr\'f3lowie i arystokracja, a tak\'bfe ksi\'ea\'bfa, prawnicy i podobne paso\'bfyty grup rz\'b9dz\'b9cych; zwykle dla os\'b3ody obiecy\-
wano rekompensat\'ea w fikcyjnym \'9cwiecie pozagrobowym. Warstwa \'9crednia, dop\'f3ki walczy\'b3a o w\'b3adz\'ea, zawsze ch\'eatnie szermowa\'b3a takimi has\'b3ami jak wolno\'9c\'e6, sprawiedliwo\'9c\'e6, brater\-stwo. Nasta\'b3 jednak czas, kiedy ide
\'ea braterstwa zacz\'eali atakowa\'e6 ci, kt\'f3rzy jeszcze nie skupiali w swych r\'eakach w\'b3adzy, lecz dopiero mieli ochot\'ea po ni\'b9 si\'eagn\'b9\'e6. Dotychczas warstwa \'9crednia dokonywa\'b3a rewolucji pod sztandarem r\'f3wno\'9c
ci, po czym obaliwszy dawn\'b9 tyrani\'ea natychmiast ustanawia\'b3a w\'b3asn\'b9. Natomiast reprezentanci nowej warstwy \'9credniej z g\'f3ry zapo\-wiadali wprowadzenie tyranii. Socjalizm, teoria, kt\'f3ra pojawi\'b3a si\'ea na pocz\'b9tku dziewi\'ea
tnastego wieku i stanowi\'b3a ostatnie ogniwo my\'9cli le\'bf\'b9cej u podstaw bunt\'f3w niewolnik\'f3w jeszcze w staro\'bfytno\'9cci, by\'b3a pocz\'b9tkowo g\'b3\'eaboko przesi\'b9kni\'eata utopij\-nymi pogl\'b9dami wcze\'9cniejszych stuleci. Lecz ka\'bf
da kolejna wersja socjalizmu tworzona po roku 1900 coraz bardziej jawnie dystansowa\'b3a si\'ea od idei wolno\'9cci i r\'f3wno\'9cci. Nowe ideologie, kt\'f3re wy\'b3oni\'b3y si\'ea w po\'b3owie wieku - angsoc w Oceanii, neobolszewizm w Eurazji oraz, wed
\'b3ug powszechnie u\'bfywane\-go okre\'9clenia, \'84kult \'9cmierci\'94 we Wsch\'f3dazji - zupe\'b3nie \'9cwiado\-mie d\'b9\'bfy\'b3y do wprowadzenia niewoli i nier\'f3wno\'9cci. Ideologie te, wyros\'b3e z socjalizmu, zachowa\'b3y jego terminologi\'ea
i mieni\'b3y si\'ea jego duchowymi spadkobiercami. Jednak\'bfe celem ich tw\'f3rc\'f3w by\'b3o zatrzymanie post\'eapu i biegu historii w dowolnie wybranym momencie. Wahad\'b3o dziej\'f3w powinno si\'ea wychyli\'e6 po raz ostatni... i zatrzyma\'e6
. Jak zwykle, warstw\'ea g\'f3rn\'b9 mia\'b3a obali\'e6 i zast\'b9pi\'e6 warstwa \'9crednia, lecz tym razem, dzi\'eaki \'9cwiadomej strategii, nowi w\'b3adcy mieli panowa\'e6 wiecznie.
\par Przyczyn\'b9 powstania nowych doktryn by\'b3o w znacznej mierze nagromadzenie wiedzy historycznej oraz wykszta\'b3cenie si\'ea historycznej \'9cwiadomo\'9cci, nieznanej w minionych stule\-ciach. Dostrze\'bfono cykliczno\'9c\'e6 dziej\'f3w; a skoro j\'b9
dostrze\'bfono, wysnuto wniosek, i\'bf zjawisko to mo\'bfna zmieni\'e6. Lecz za g\'b3\'f3wn\'b9 i podstawow\'b9 przyczyn\'ea nale\'bfy uzna\'e6 fakt, \'bfe ju\'bf na pocz\'b9tku dwudziestego wieku realizacja has\'b3a r\'f3wno\'9cci sta\'b3a si\'ea mo\'bf
liwa. Wprawdzie ludzie nadal nie byli sobie r\'f3wni pod wzgl\'eadem wrodzonych uzdolnie\'f1, a ich pozycja zale\'bfa\'b3a od wykonywane\-go zawodu, znik\'b3a jednak potrzeba podzia\'b3\'f3w klasowych oraz silnego zr\'f3\'bfnicowania maj\'b9
tkowego. W przesz\'b3o\'9cci r\'f3\'bfnice klasowe nie tylko by\'b3y nieuchronne, lecz tak\'bfe po\'bf\'b9dane. Nier\'f3wno\'9c\'e6 stanowi\'b3a cen\'ea post\'eapu. Ale wraz z pocz\'b9tkiem industrializacji sytuacja zmieni\'b3a si\'ea radykalnie. To, \'bf
e ludzie wykonuj\'b9 r\'f3\'bfne prace, nie musi wcale oznacza\'e6, \'bfe r\'f3\'bfna jest ich sytuacja spo\'b3eczna i materialna. Dlatego te\'bf nowym grupom d\'b9\'bf\'b9cym do przechwycenia w\'b3adzy powszechna r\'f3wno\'9c\'e6 jawi\'b3a si\'ea
nie jako idea\'b3, do kt\'f3rego nale\'bfy d\'b9\'bfy\'e6, lecz niebezpiecze\'f1st\-wo, przed kt\'f3rym trzeba si\'ea broni\'e6. W bardziej zacofanych epokach, kiedy sprawiedliwa i pokojowa egzystencja by\'b3a nieziszczalnym marzeniem, \'b3
atwo przychodzi\'b3o w ni\'b9 wierzy\'e6. My\'9cl o ziemskim raju, gdzie wszyscy \'bfyj\'b9 zgodnie jak bracia, a prawo i wyzysk nie istniej\'b9, przez tysi\'b9ce lat przewija\'b3a si\'ea w zbiorowej wyobra\'9fni. Utopii tej uleg\'b3y nawet grupy od\-nosz
\'b9ce najwi\'eaksze korzy\'9cci po ka\'bfdym przewrocie. Spadko\-biercy rewolucji francuskiej, angielskiej i ameryka\'f1skiej po trosze sami wierzyli w swoje deklaracje, chocia\'bfby o niezbywal\-nych prawach cz\'b3owieka, wolno\'9cci s\'b3owa i r\'f3wno
\'9cci w oczach prawa, a tak\'bfe pozwalali, by do pewnego stopnia kszta\'b3towa\'b3y ich dzia\'b3anie. Ale ju\'bf na pocz\'b9tku lat trzydziestych my\'9cl polityczn\'b9 zdominowa\'b3y pogl\'b9dy, kt\'f3rych g\'b3osiciele opowiadali si\'ea za w\'b3adz\'b9
autorytatywn\'b9. Marzenia o ziemskim raju od\-rzucono dok\'b3adnie wtedy, gdy ich realizacja po raz pierwszy sta\'b3a si\'ea mo\'bfliwa. Ka\'bfda nowa teoria polityczna, bez wzgl\'eadu na to, jakie nosi\'b3a miano, propagowa\'b3a hierarchizacj\'ea i rz
\'b9dy silnej r\'eaki. Powszechna zachowawczo\'9c\'e6 pogl\'b9d\'f3w, charakterystyczna dla tego okresu, sprawi\'b3a, i\'bf powr\'f3cono do dawnych praktyk, zarzuconych ju\'bf kilkaset lat temu, takich jak przetrzymywanie wi\'ea\'9fni\'f3
w bez procesu, wykorzystywanie je\'f1c\'f3w do niewol\-niczej pracy, publiczne egzekucje, wymuszanie zezna\'f1 tor\-turami, porywanie zak\'b3adnik\'f3w oraz deportacje ca\'b3ych naro\-d\'f3w - a co wi\'eacej, takie dzia\'b3ania tolerowali i wyst\'ea
powali w ich obronie ludzie uwa\'bfaj\'b9cy si\'ea za \'9cwiat\'b3ych i post\'eapowych.
\par Dopiero po dziesi\'eacioleciu wojen, walk domowych, rewolu\-cji i kontrrewolucji, kt\'f3re nie omin\'ea\'b3y \'bfadnej cz\'ea\'9cci \'9cwiata, angsoc i konkurencyjne ideologie przekszta\'b3ci\'b3y si\'ea w praktycz\-ne koncepcje polityczne. Zwiastowa\'b3
y je r\'f3\'bfne systemy rz\'b9dze\-nia, zwykle nazywane totalitarnymi, kt\'f3re pojawi\'b3y si\'ea wcze\'9c\-niej, tote\'bf ostateczny kszta\'b3t \'9cwiata, jaki wy\'b3oni\'b3 si\'ea z chaosu, nikogo nie zaskoczy\'b3. Podobnie i to, kto si\'eagn\'b9\'b3
po w\'b3adz\'ea. Now\'b9 arystokracj\'ea utworzyli w wi\'eakszo\'9cci urz\'eadnicy, naukow\-cy, technicy, etatowi pracownicy zwi\'b9zk\'f3w zawodowych, propagatorzy, socjologowie, nauczyciele, dziennikarze i zawo\-dowi politycy. Ludzi tych, wywodz\'b9
cych si\'ea z inteligencji pracuj\'b9cej oraz g\'f3rnych od\'b3am\'f3w klasy robotniczej, ukszta\'b3\-towa\'b3 i zbli\'bfy\'b3 bezduszny \'9cwiat zmonopolizowanego przemys\'b3u i scentralizowany aparat rz\'b9dowy. W por\'f3wnaniu z poprzed\-
nikami nie cechowa\'b3a ich wyj\'b9tkowa chciwo\'9c\'e6, mniej kusi\'b3y luksusy, ale za to w wi\'eakszym stopniu byli \'bf\'b9dni w\'b3adzy jako takiej, a przede wszystkim bardziej \'9cwiadomi tego, co czyni\'b9, i bardziej bezwzgl\'ea
dni w niszczeniu opozycji. Ta ostatnia r\'f3\'bfnica jest zasadnicza. W por\'f3wnaniu z tyrani\'b9, jaka panuje obecnie, wszystkie poprzednie to zaledwie nieudolne, amator\-skie przymiarki. Dawne grupy rz\'b9dz\'b9ce zawsze by\'b3y w pewnej mierze ska\'bf
one liberalizmem: unika\'b3y radykalnych rozwi\'b9za\'f1 i interweniowa\'b3y tylko w wypadku jawnego buntu, natomiast tre\'9cci\'b9 my\'9cli poddanych nie interesowa\'b3y si\'ea wcale. Nawet \'9credniowieczny Ko\'9cci\'f3\'b3 katolicki nale\'bfy uzna\'e6
, wed\'b3ug obec\-nych norm, za instytucj\'ea tolerancyjn\'b9. Cz\'ea\'9cciowo wynika\'b3o to st\'b9d, \'bfe \'bfaden z dawniejszych rz\'b9d\'f3w nie mia\'b3 mo\'bfliwo\'9cci prowadzenia ci\'b9g\'b3ej inwigilacji wszystkich obywateli. Wynale\-
zienie druku u\'b3atwi\'b3o jednak manipulacj\'ea opini\'b9 publiczn\'b9, a film i radio przyspieszy\'b3y ten proces. Wraz z rozwojem telewizji i post\'eapem technicznym, kt\'f3ry umo\'bfliwi\'b3 podw\'f3jn\'b9, nadawczo-odbiorcz\'b9 rol\'ea sprz\'ea
tu telewizyjnego, sko\'f1czy\'b3a si\'ea prywatno\'9c\'e6 \'bfycia obywateli. Policja mog\'b3a - je\'9cli uznano to za po\'bf\'b9dane - obserwowa\'e6 ka\'bfdego obywatela dwadzie\'9ccia cztery godziny na dob\'ea; ca\'b3y czas bombarduj\'b9c ludzi oficjaln
\'b9 propa\-gand\'b9, odcinano ich jednocze\'9cnie od innych \'9fr\'f3de\'b3 informacji. Po raz pierwszy otworzy\'b3a si\'ea przed w\'b3adz\'b9 nie tylko mo\'bfliwo\'9c\'e6 narzucenia obywatelom ca\'b3kowitego pos\'b3uchu wobec pa\'f1stwa, lecz tak\'bf
e pe\'b3nej jednomy\'9clno\'9cci pogl\'b9d\'f3w na dos\'b3ownie ka\'bfdy temat.
\par Po rewolucji i burzliwych latach pi\'ea\'e6dziesi\'b9tych i sze\'9c\'e6\-dziesi\'b9tych spo\'b3ecze\'f1stwo jak zawsze podzieli\'b3o si\'ea na warstw\'ea g\'f3rn\'b9, \'9credni\'b9 i doln\'b9. Lecz nowi w\'b3adcy, w odr\'f3\'bf
nieniu od poprzednich, nie dzia\'b3ali na o\'9clep; wiedzieli dok\'b3adnie, co robi\'e6, aby utrzyma\'e6 swoj\'b9 pozycj\'ea. Od dawna zdawali sobie spraw\'ea, \'bfe jedynym systemem spo\'b3eczno-ekonomicznym zapewniaj\'b9cym trwa\'b3\'b9 podstaw\'ea rz
\'b9dom oligarchicznym jest kolektywizm. Dobrobyt i przywileje naj\'b3atwiej chroni\'e6, kiedy s\'b9 w\'b3asno\'9cci\'b9 zbiorow\'b9. Tak zwane \'84zniesienie w\'b3asno\'9cci prywatnej\'94, kt\'f3re nast\'b9pi\'b3o w po\'b3owie stulecia, oznacza\'b3
o w praktyce skupienie wszystkich d\'f3br w r\'eakach jeszcze mniej licznej garstki, z t\'b9 r\'f3\'bfnic\'b9, \'bfe nowymi w\'b3a\'9ccicielami by\'b3y nie poszczeg\'f3lne jedno\-stki, lecz grupa. Indywidualnie \'bfaden cz\'b3
onek Partii nie posiada nic opr\'f3cz osobistych drobiazg\'f3w. Kolektywnie Partia jest w\'b3a\'9ccicielem wszystkiego w Oceanii, gdy\'bf wszystkim rz\'b9dzi i dysponuje wed\'b3ug w\'b3asnego uznania. Kiedy po zwyci\'eastwie Rewolucji Partia si\'eagn\'ea
\'b3a po w\'b3adz\'ea, w\'b3a\'9cciwie nie napotka\'b3a oporu, poniewa\'bf wszyscy uwierzyli, i\'bf uczciwie wprowadzi kolektywizacj\'ea. Zawsze zak\'b3adano, \'bfe po wyw\'b3aszczeniu kapita\-list\'f3w nast\'b9pi socjalizm; i Partia rzeczywi\'9ccie wyw
\'b3aszczy\'b3a kapitalist\'f3w. Odebrano im wszystko: fabryki, kopalnie, ziemi\'ea, domy, \'9crodki transportu, a skoro dobra te przesta\'b3y by\'e6 w\'b3asno\-\'9cci\'b9 prywatn\'b9, s\'b9dzono, \'bfe stan\'b9 si\'ea teraz w\'b3asno\'9cci\'b9 spo\'b3
eczn\'b9. Angsoc, kt\'f3ry wyr\'f3s\'b3 z wcze\'9cniejszego ruchu socjalistycznego i odziedziczy\'b3 jego terminologi\'ea, rzeczywi\'9ccie wprowadzi\'b3 w \'bfy\-cie g\'b3\'f3wny punkt programu socjalist\'f3w; wynikiem tego - zamie\-rzonym i prze
widzianym - jest trwa\'b3a nier\'f3wno\'9c\'e6 materialna.
\par Jednak\'bfe utrzymanie hierarchicznej spo\'b3eczno\'9cci bez zmian to do\'9c\'e6 z\'b3o\'bfone zadanie. Istniej\'b9 cztery realne przyczyny utraty w\'b3adzy przez grup\'ea rz\'b9dz\'b9c\'b9: zbrojna interwencja z zewn\'b9trz; tak nieudolne kierowanie pa
\'f1stwem, i\'bf uci\'9cnione masy dokonu\-j\'b9 przewrotu; powstanie silnej i rozgoryczonej warstwy \'9credniej; utrata pewno\'9cci siebie i ochoty do rz\'b9dzenia. Jedna z tych przyczyn nie wystarczy; zwykle wyst\'eapuj\'b9, w r\'f3\'bf
nym stopniu, wszystkie cztery. Grupa rz\'b9dz\'b9ca., kt\'f3ra umia\'b3aby si\'ea przed nimi zabezpieczy\'e6, mog\'b3aby wiecznie sprawowa\'e6 w\'b3adz\'ea. Decyduj\'b9\-cym czynnikiem jest wi\'eac samo nastawienie rz\'b9dz\'b9cych.
\par Z ko\'f1cem lat pi\'ea\'e6dziesi\'b9tych obecnego stulecia pierwsze z po\-wy\'bfszych zagro\'bfe\'f1 w\'b3a\'9cciwie znik\'b3o. Ka\'bfde z trzech mocarstw obecnie panuj\'b9cych nad \'9cwiatem jest nie do pokonania; mog\'b3o\-by zosta\'e6
podbite jedynie po d\'b3ugotrwa\'b3ym procesie zmian demograficznych, kt\'f3remu ka\'bfdy rz\'b9d o tak rozleg\'b3ej w\'b3adzy potrafi bez trudu zapobiec. Drugie niebezpiecze\'f1stwo r\'f3wnie\'bf istnieje wy\'b3\'b9cznie w teorii. Masy nigdy nie buntuj
\'b9 si\'ea same z siebie i nigdy tylko dlatego, \'bfe s\'b9 ciemi\'ea\'bfone. Dop\'f3ki nie maj\'b9 skali por\'f3wnawczej, nie zdaj\'b9 sobie nawet sprawy z ucisku. Powtarzaj\'b9cym si\'ea niegdy\'9c kryzysom ekonomicznym, kt\'f3re ju\'bf w\'f3wczas by
\'b3y zupe\'b3nie zb\'eadne, obecnie si\'ea zapobiega, a inne, r\'f3wnie powa\'bfne zaburzenia, cho\'e6 zdarzaj\'b9 si\'ea od czasu do czasu, nie maj\'b9 \'bfadnych nast\'eapstw politycznych, gdy\'bf panuj\'b9ce wa\-runki nie pozwalaj\'b9
, aby niezadowolenie przerodzi\'b3o si\'ea w bunt. Problem nadprodukcji, tak wa\'bfny dla \'9cwiata od momentu wkroczenia w er\'ea industrializacji, rozwi\'b9zuje polityka ci\'b9g\'b3ej wojny (por. Rozdzia\'b3 III), przydatna r\'f3wnie\'bf
do utrzymywania po\'bf\'b9danych nastroj\'f3w spo\'b3ecznych. Tak wi\'eac z punktu widze\-nia obecnej sfery rz\'b9dz\'b9cej jedynym istotnym niebezpiecze\'f1\-stwem jest wyodr\'eabnienie si\'ea nowej grupy ludzi zdolnych, niedowarto\'9cciowanych, \'bf
\'b9dnych w\'b3adzy, oraz szerzenie si\'ea liberalnych tendencji i sceptycznych nastroj\'f3w we w\'b3asnych szeregach. Jest to, \'bfe tak powiem, problem wychowawczy. Nale\'bfy ca\'b3y czas odpowiednio kszta\'b3towa\'e6 \'9cwiadomo\'9c\'e6 zar\'f3w\-
no grupy kierowniczej, jak i liczniejszej grupy wykonawczej stoj\'b9cej tu\'bf pod ni\'b9 w hierarchii. Na \'9cwiadomo\'9c\'e6 mas wystarczy wp\'b3ywa\'e6 tylko w sensie negatywnym.
\par Ka\'bfdy, kto nie zna\'b3 dot\'b9d struktury spo\'b3ecznej Oceanii, m\'f3g\'b3by sam nakre\'9cli\'e6 jej obraz, wykorzystuj\'b9c powy\'bfsze dane. Na szczycie stoi Wielki Brat. Wielki Brat jest nieomylny i wszechmocny. Ka\'bfdy sukces, ka\'bfde osi\'b9gni
\'eacie, ka\'bfde zwyci\'ea\-stwo, ka\'bfde odkrycie naukowe, ca\'b3a wiedza, m\'b9dro\'9c\'e6, szcz\'ea\'9ccie i cnota wynikaj\'b9 bezpo\'9crednio z jego przewodnictwa i inspiracji. Nikt nigdy nie widzia\'b3 Wielkiego Brata. Jest podobizn\'b9
na plakatach, g\'b3osem p\'b3yn\'b9cym z teleekran\'f3w. Mo\'bfemy by\'e6 prawie pewni, \'bfe nigdy nie umrze, tak jak w\'b3a\'9cciwie nie wiadomo, kiedy si\'ea urodzi\'b3. Wielki Brat to przebranie, w kt\'f3rym Partia ukazuje si\'ea \'9cwiatu. Dzia\'b3
a jak ogniskowa, skupiaj\'b9c na sobie mi\'b3o\'9c\'e6, strach i uwielbienie - tymi bowiem uczuciami \'b3atwiej darzy\'e6 jednostk\'ea ni\'bf organizacj\'ea. Poni\'bfej Wielkiego Brata stoi We\-wn\'eatrzna Partia, o liczebno\'9cci ograniczonej do sze\'9c
ciu milion\'f3w cz\'b3onk\'f3w, co wynosi nieca\'b3e dwa procent ludno\'9cci Oceanii. Poni\'bfej Wewn\'eatrznej Partii znajduje si\'ea Zewn\'eatrzna Partia; je\'9cli Wewn\'eatrzn\'b9 Parti\'ea nazwiemy m\'f3zgiem pa\'f1stwa, Zewn\'eatrzn\'b9 nale\'bf
y przyr\'f3wna\'e6 do r\'b9k. Jeszcze ni\'bfej stoj\'b9 nieokrzesane masy okre\'9clane mianem proli, kt\'f3re stanowi\'b9 oko\'b3o osiemdziesi\'b9t pi\'ea\'e6 procent ludno\'9cci. Prole to w\'b3a\'9cnie dolna warstwa z naszej wst\'eapnej klasyfikacji, gdy
\'bf niewolnicze ludy rejon\'f3w pod\-zwrotnikowych, nad kt\'f3rymi na zmian\'ea panuj\'b9 r\'f3\'bfni zdobyw\-cy, nie s\'b9 ani sta\'b3ym, ani koniecznym elementem struktury spo\'b3ecznej.
\par W zasadzie przynale\'bfno\'9c\'e6 do danej grupy nie jest dziedziczna. Dziecko rodzic\'f3w nale\'bf\'b9cych do Wewn\'eatrznej Partii nie staje si\'ea automatycznie jej cz\'b3onkiem. Przyj\'eacie do jednej lub drugiej ga\'b3\'eazi Partii odbywa si\'ea
w wieku lat szesnastu na podstawie egzaminu. Nie istnieje ani dyskryminacja rasowa, ani wyra\'9fna dominacja kt\'f3rej\'9c prowincji nad pozosta\'b3ymi. \'afydzi, Murzyni, a w Ameryce Po\'b3udniowej czystej krwi Indianie piastuj\'b9 cz\'easto najwy\'bf
sze stanowiska partyjne, natomiast administratorzy po\-szczeg\'f3lnych obszar\'f3w zawsze rekrutuj\'b9 si\'ea z ludno\'9cci miejs\-cowej. \'afadna, prowincja Oceanii nie ma, w odczuciu jej mieszka\'f1c\'f3w, statusu kolonii, nad kt\'f3r\'b9 sprawuje rz
\'b9dy odleg\'b3a stolica. Oceania takowej w og\'f3le nie posiada, a miejsca pobytu oficjalnej g\'b3owy pa\'f1stwa nie zna nikt. Poza tym, \'bfe j\'eazykiem u\'bfywanym na terenie ca\'b3ego mocarstwa jest angielski, j\'eazykiem urz\'eadowym za\'9c
nowomowa, nie wyst\'eapuje zjawisko cent\-ralizacji. W\'b3adc\'f3w Oceanii nie \'b3\'b9cz\'b9 wi\'eazy krwi, lecz wierno\'9c\'e6 tej samej doktrynie. Prawd\'b9 jest, i\'bf w naszym spo\'b3ecze\'f1stwie mamy do czynienia ze sztywn\'b9 stratyfikacj\'b9
, a jej g\'b3\'f3wnym kryterium mo\'bfe si\'ea wydawa\'e6 dziedziczna przynale\'bfno\'9c\'e6 do danej warstwy. Wynika to st\'b9d, \'bfe pomi\'eadzy poszczeg\'f3lnymi warstwami zachodzi znacznie bardziej ograniczony ruch ni\'bf
w czasach kapitalizmu czy nawet w epoce wcze\'9cniejszej. W rzeczywisto\'9cci nast\'eapuj\'b9 drobne przetasowania mi\'eadzy dwie\-ma ga\'b3\'eaziami Partii, ale jedynym ich celem jest pozbycie si\'ea z szereg\'f3w Wewn\'eatrznej Partii s\'b3abeuszy o
raz unieszkodliwie\-nie ambitnych jednostek z Zewn\'eatrznej Partii poprzez awans. Proletariusze nie maj\'b9 w praktyce \'bfadnych szans dostania si\'ea do Partii. Najzdolniejszych, kt\'f3rzy mogliby si\'ea sta\'e6 przyw\'f3dcami w wypadku rozruch\'f3
w, wykrywa i eliminuje Policja My\'9cli. Ale ten stan rzeczy nie musi by\'e6 trwa\'b3y i nie wynika z ideologii. Partia nie jest klas\'b9 w dawnym sensie tego s\'b3owa i nie przy\'9cwieca jej idea przekazywania w\'b3adzy potomkom; gdyby w jej w\'b3
asnych szeregach mia\'b3o zabrakn\'b9\'e6 warto\'9cciowych jednostek zdolnych do sprawowania rz\'b9d\'f3w, bez namys\'b3u dokona\'b3aby rekrutacji ca\'b3ego nast\'eapnego pokolenia spo\'9cr\'f3d proletariatu. W prze\'b3omowym, pocz\'b9
tkowym okresie fakt, \'bfe Partia wykluczy\'b3a dziedziczno\'9c\'e6, w znacznym stopniu przyczyni\'b3 si\'ea do zneut\-ralizowania opozycji. Socjalistom starej daty, przyzwyczajonym do walki z \'84przywilejami klasowymi\'94, wydawa\'b3o si\'ea, i\'bf
stratyfi\-kacja nie oparta na dziedziczno\'9cci nie mo\'bfe by\'e6 trwa\'b3a. Nie rozumieli, i\'bf ci\'b9g\'b3o\'9c\'e6 oligarchii nie musi wynika\'e6 ze zwi\'b9zk\'f3w krwi, nie pomy\'9cleli r\'f3wnie\'bf o tym, \'bfe arystokracje rodowe zawsze kr\'f3
tko utrzymywa\'b3y si\'ea przy w\'b3adzy, podczas gdy organizacje adopcyjne, takie jak Ko\'9cci\'f3\'b3 katolicki, istnia\'b3y czasami niezmiennie przez setki i tysi\'b9ce lat. Istot\'b9 ustroju oligarchicznego nie jest cedowanie w\'b3asno\'9cci z ojca na
syna, lecz trwa\'b3o\'9c\'e6 pewnego \'9cwiatopogl\'b9du i sposobu \'bfycia, kt\'f3re umarli narzucaj\'b9 \'bfywym. Grupa rz\'b9dz\'b9ca pozostaje grup\'b9 rz\'b9dz\'b9c\'b9, dop\'f3ki mo\'bfe wyznacza\'e6 swoich nast\'eapc\'f3w. Partii nie zale\'bf
y na przekazywaniu w\'b3adzy potomstwu jej cz\'b3onk\'f3w, lecz na umac\-nianiu w\'b3asnej pot\'eagi. Nie ma znaczenia, kto sprawuje w\'b3adz\'ea, byleby tylko hierarchiczna struktura mog\'b3a trwa\'e6 bez zmian. Wszystkie pogl\'b9
dy, obyczaje, gusty, uczucia i przekonania typowe dla naszych czas\'f3w kszta\'b3tuje si\'ea tak, aby podtrzymywa\'e6 kult Partii oraz ukry\'e6 prawdziwy charakter panuj\'b9cego ustroju. Wszelkie zamieszki czy nawet pr\'f3by ich wywo\'b3ania sta\'b3y si
\'ea obecnie niemo\'bfliwe. Partia nie musi obawia\'e6 si\'ea proletariatu. Pozostawiony sobie, b\'eadzie tak samo funkcjonowa\'b3 z pokolenia na pokolenie przez najbli\'bfsze stulecia, pracuj\'b9c, p\'b3odz\'b9c potom\-stwo i umieraj\'b9
c, nie tylko pozbawiony wszelkiego odruchu buntu, lecz r\'f3wnie\'bf umiej\'eatno\'9cci wyobra\'bfenia sobie innego, lepszego \'9cwiata. Proletariusze mogliby si\'ea sta\'e6 niebezpieczni tylko wtedy, gdyby w wyniku post\'eapu technicznego zasz\'b3
a konieczno\'9c\'e6 zapewnienia im lepszego wykszta\'b3cenia; jednak\'bfe odk\'b9d usta\'b3 wy\'9ccig militarny i gospodarczy, poziom szkolenia proli nieustannie spada. Jest w\'b3a\'9cciwie spraw\'b9 oboj\'eatn\'b9, co my\'9cl\'b9 masy; poniewa\'bf
reprezentuj\'b9 zerowy poziom inteligencji, mog\'b9 cieszy\'e6 si\'ea wolno\'9cci\'b9 my\'9cli. Natomiast u cz\'b3onka Partii nie toleruje si\'ea cho\'e6by najdrobniejszego my\'9clowego odst\'eapstwa i to nawet w najbardziej b\'b3ahych kwestiach.
\par \'afycie cz\'b3onka Partii, od urodzin po \'9cmier\'e6, przebiega pod okiem Policji My\'9cli. Nawet gdy jest sam, nie mo\'bfe by\'e6 ca\'b3kowicie pewien, \'bfe nikt go nie \'9cledzi. Bez wzgl\'eadu na to, gdzie przebywa i co robi - \'9c
pi, pracuje, odpoczywa, k\'b9pie si\'ea czy le\'bfy w \'b3\'f3\'bfku - mo\'bfna go kontrolowa\'e6 bez \'bfadnego ostrze\'bfenia i bez jego wiedzy. Wszystko, co czyni, ma swoje znaczenie. Jego przyja\'9fnie, rozrywki, zachowanie wobec \'bf
ony i dzieci, wyraz twarzy, kiedy jest sam, s\'b3owa, kt\'f3re mamrocze przez sen, charakterystyczne gesty - wszystko to pozostaje pod \'9ccis\'b3ym nadzorem. Nie umknie nie tylko \'bfadne jego wykroczenie, lecz nawet najmniejsza jego ekscentryczno\'9c
\'e6, zmiana zwyczaj\'f3w lub nerwowy tik, kt\'f3ry mo\'bfe \'9cwiadczy\'e6 o wewn\'eatrznej rozterce. Cz\'b3onek Partii jest ca\'b3kowicie ubezw\'b3asnowolniony; jego za\-chowania nie reguluj\'b9 jednak \'bfadne normy prawne ani te\'bf nie istniej\'b9
wyra\'9fne wzorce post\'eapowania. W Oceanii praw nie ma. My\'9cli i czyn\'f3w, kt\'f3rych wykrycie oznacza \'9cmier\'e6, nigdy oficjalnie nie zakazano, a nie ko\'f1cz\'b9ce si\'ea czystki, aresztowania, tortury, uwi\'ea
zienia i ewaporacje to nie kary za pope\'b3nione zbrodnie, lecz dzia\'b3alno\'9c\'e6 prewencyjna, polegaj\'b9ca na usuwaniu jednostek, kt\'f3re w przysz\'b3o\'9cci mog\'b3yby si\'ea dopu\'9cci\'e6 prze\-st\'eapstw. Od cz\'b3onka Partii wymaga si\'ea
nie tylko s\'b3usznych przekona\'f1, lecz r\'f3wnie\'bf prawid\'b3owych reakcji. Wi\'eakszo\'9c\'e6 pogl\'b9d\'f3w i s\'b9d\'f3w, kt\'f3rych si\'ea od niego oczekuje, nie zosta\'b3a nigdzie jasno sformu\'b3owana, gdy\'bf nie spos\'f3b ich spisa\'e6
bez obna\'bfenia sprzeczno\'9cci angsocu. Cz\'b3owiek z natury prawomy\'9clny (w nowomowie dobromy\'9clak) w ka\'bfdej sytuacji b\'eadzie natychmiast wiedzia\'b3, bez zastanawiania si\'ea, co s\'b9dzi\'e6 i jak reagowa\'e6. Gruntowny trening my\'9c
lowy przebyty w dzieci\'f1st\-wie, a zwi\'b9zany z takimi poj\'eaciami z nowomowy, jak zbrodnio-szlaban, czarnobia\'b3 czy dw\'f3jmy\'9clenie, sprawia zreszt\'b9, i\'bf cz\'b3onek Partii z regu\'b3y niech\'eatnie oddaje si\'ea jakimkolwiek g\'b3\'ea
bszym rozwa\'bfaniom, a cz\'easto nawet teg}{\f0 o nie potrafi.
\par }{\f35 Cz\'b3onek Partii nie powinien mie\'e6 \'bfadnych uczu\'e6 osobistych; musi natomiast, bez chwili wytchnienia, tryska\'e6 entuzjazmem, ca\'b3y czas pa\'b3a\'e6 dzik\'b9 nienawi\'9cci\'b9 do wrog\'f3w i zdrajc\'f3w, radowa\'e6 si\'ea ze zwyci\'ea
stw oraz ba\'b3wochwalczo wielbi\'e6 Parti\'ea za jej pot\'eag\'ea i m\'b9dro\'9c\'e6. Niezadowolenie z marnej, ja\'b3owej egzys\-tencji specjalnie kieruje si\'ea na zewn\'b9trz, wy\'b3adowuje podczas takich akcji jak Dwie Minuty Nienawi\'9cci, a rozwa
\'bfania zdolne wywo\'b3a\'e6 sceptycyzm lub nawet wrogo\'9c\'e6 do ustroju uniemo\'bf\-liwia wpajana od najm\'b3odszych lat dyscyplina wewn\'eatrzna. Pierwszy i podstawowy stopie\'f1 wtajemniczenia, od kt\'f3rego mo\'bfna rozpocz\'b9\'e6 edukacj\'ea najm
\'b3odszych dzieci, nazywa si\'ea w nowomowie zbrodnioszlaban. Oznacza to zdolno\'9c\'e6 niemal odruchowego zatrzymania i zmiany toku my\'9cli, gdy tylko przybieraj\'b9 potencjalnie niebezpieczny kierunek. Pod poj\'eaciem tym zawarta jest tak\'bfe umiej
\'eatno\'9c\'e6 niewyci\'b9gania wniosk\'f3w i zamykania oczu na b\'b3\'eady logiczne oraz nierozumienia najprost\-szych argument\'f3w wrogich wobec angsocu, a ponadto auto\-matyczne uczucie nudy i wstr\'eatu do rozwa\'bfa\'f1, kt\'f3re mog\'b3
yby prowadzi\'e6 do nieprawomy\'9clnych wniosk\'f3w. Zbrodnioszlaban, innymi s\'b3owy, oznacza g\'b3upot\'ea ochronn\'b9. Ale g\'b3upota sama w sobie nie wystarcza. Wr\'eacz przeciwnie, chc\'b9c by\'e6 w pe\'b3ni ortodoksyjnym, nale\'bfy mie\'e6 wi\'eaksz
\'b9 kontrol\'ea nad swoim umys\'b3em, ni\'bf cyrkowy akrobata ma nad cia\'b3em. U podstaw ustroju Oceanii le\'bfy wiara, i\'bf Wielki Brat jest wszechmocny, a Partia nieomylna. W rzeczywisto\'9c
ci jednak ani Partia nie jest nieomylna, ani Wielki Brat wszechmocny; od obywateli wyma\-ga si\'ea zatem, by czujnie, a zarazem b\'b3yskawicznie zmieniali swoje podej\'9ccie do fakt\'f3w. Kluczowy termin to s\'b3owo czarnobia\'b3
. Podobnie jak wiele innych okre\'9cle\'f1 nowomowy, ma dwa sprzeczne znaczenia. U\'bfyte wobec przeciwnika, pi\'eatnuje jego zwyczaj bezczelnego upierania si\'ea, \'bfe co\'9c jest bia\'b3e, podczas gdy faktycznie jest czarne. Natomiast w stosunku do cz
\'b3onka Partii wyr\'f3\'bfnia jego lojalno\'9c\'e6 dla dyscypliny partyjnej, szczer\'b9 ch\'ea\'e6, by jej si\'ea podporz\'b9dkowa\'e6 i twierdzi\'e6, i\'bf czarne jest bia\'b3e. Oznacza to tak\'bfe zdolno\'9c\'e6 natychmiastowego uznania w\'b3asnych s
\'b3\'f3w za prawd\'ea, a co wi\'eacej, wyrobienie w sobie g\'b3\'eabokiej wiary, \'bfe tak by\'b3o zawsze i \'bfe nigdy nie s\'b9dzi\'b3o si\'ea inaczej. Wymaga to ci\'b9g\'b3ego przystosowywania pami\'eaci do bezustannych zmian, jakim podlega przesz\'b3
o\'9c\'e6; umo\'bfliwia je spos\'f3b my\'9clenia zawieraj\'b9cy w sobie wszystkie pozosta\'b3e umiej\'eatno\'9cci, a okre\'9clany w nowomowie terminem dw\'f3jmy\'9clenie.
\par Zmienianie przesz\'b3o\'9cci jest konieczne z dw\'f3ch powod\'f3w, z kt\'f3rych jeden ma charakter uboczny i jest tylko .\'9crodkiem ostro\'bfno\'9cci. Przedstawia si\'ea nast\'eapuj\'b9co: cz\'b3onek Partii, podob\-nie jak proletariusze, toleruje n\'ea
dzne warunki bytowe po cz\'ea\'9cci dlatego, \'bfe nie ma skali por\'f3wnawczej. Chc\'b9c podtrzyma\'e6 w nim wiar\'ea, i\'bf \'bfyje mu si\'ea lepiej ni\'bf jego przodkom, a stopa \'bfyciowa ustawicznie wzrasta, trzeba odci\'b9\'e6 go zar\'f3
wno od przesz\'b3o\'9cci, jak i od kontakt\'f3w z cudzo2iemcami. Jednak\'bfe o wiele istotniejsz\'b9 przyczyn\'b9 manipulowania przesz\'b3o\'9cci\'b9 jest ochrona nieomylno\'9cci Partii. Nale\'bfy zatem ustawicznie ak\-tualizowa\'e6 przem\'f3
wienia, statystyk\'ea i wszelkie zapisy, aby s\'b3u\'bfy\'b3y za dow\'f3d, i\'bf sprawdzaj\'b9 si\'ea wszystkie partyjne pro\-gnozy. Nie wolno si\'ea tak\'bfe przyzna\'e6 do jakiejkolwiek zmiany dotycz\'b9
cej politycznych sojuszy lub spraw doktrynalnych. Ka\'bfda bowiem zmiana czy to pogl\'b9d\'f3w, czy cho\'e6by polityki uchodzi za przejaw s\'b3abo\'9cci. Je\'9cli na przyk\'b3ad obecnie wrogiem jest Eurazja, to by\'b3a nim zawsze. Je\'bfeli z fakt\'f3
w wynika co innego, fakty nale\'bfy zmieni\'e6. Tak wi\'eac ci\'b9gle tworzy si\'ea histori\'ea na nowo. Codzienne fa\'b3szowanie przesz\'b3o\'9cci przez Ministerstwo Prawdy jest r\'f3wnie niezb\'eadne dla stabilno\'9cci re\'bf
imu, jak represje i proceder szpiegowski Ministerstwa Mi\'b3o\'9cci.
\par Zmienno\'9c\'e6 przesz\'b3o\'9cci to podstawowy dogmat angsocu. Wed\'b3ug partyjnej argumentacji, przesz\'b3e wydarzenia nie istniej\'b9 obiektywnie, a tylko w formie zapis\'f3w i wspomnie\'f1. Przesz\'b3o\'9c\'e6 jest wi\'ea
c tym, co do czego zapisy i pami\'ea\'e6 ludzka s\'b9 zgodne. Skoro w r\'eakach Partii znajduj\'b9 si\'ea i wszelkie archiwa, i w\'b3adza nad umys\'b3ami cz\'b3onk\'f3w, przesz\'b3o\'9c\'e6 wygl\'b9da tak, jak \'bfyczy sobie Partia. Chocia\'bf
jest zmienna, twierdzi si\'ea, i\'bf nigdy nie bywa zmieniana. Kiedy bowiem przybiera kszta\'b3t w danej chwili po\'bf\'b9dany, nowa wersja wydarze\'f1 po prostu jest przesz\'b3o\'9cci\'b9; inna przesz\'b3o\'9c\'e6 nigdy nie mog\'b3a istnie\'e6
. Zasada ta sprawdza si\'ea nawet w\'f3wczas, gdy - jak to si\'ea cz\'easto dzieje - ten sam fakt przerabia si\'ea ca\'b3kowicie kilka razy w roku. Partia zawsze g\'b3osi prawdy absolutne, a prawda absolutna nie mog\'b3a przecie\'bf by\'e6 kiedy\'9c
inna ni\'bf obecnie. Jak zostanie wykazane w dalszej cz\'ea\'9cci wywodu, panowanie nad przesz\'b3o\'9cci\'b9 zale\'bfy g\'b3\'f3wnie od od\-powiedniego szkolenia pami\'eaci cz\'b3onk\'f3w Partii. Chc\'b9c sprawi\'e6
, aby wszystkie archiwalne zapisy zgadza\'b3y si\'ea z aktualnie obowi\'b9zuj\'b9c\'b9 wersj\'b9, wystarczy wprowadzi\'e6 stosowne zmiany. Partia jednak wymaga tak\'bfe i tego, by pami\'eatano, \'bfe wszystko zdarzy\'b3o si\'ea tak, jak sama akur
at twierdzi, a ilekro\'e6 zachodzi konieczno\'9c\'e6 dokonywania przeszufladkowa\'f1 we w\'b3as\-nej pami\'eaci i przerabiania zapis\'f3w, nale\'bfy o tym zaraz zapo\-mina\'e6. Tej sztuczki mo\'bfna si\'ea nauczy\'e6 r\'f3wnie \'b3atwo jak innych proces
\'f3w my\'9clowych. Opanowuje j\'b9 wi\'eakszo\'9c\'e6 cz\'b3on\-k\'f3w Partii, a zw\'b3aszcza ci, kt\'f3rzy s\'b9 inteligentni i prawomy\'9clni. W staromowie m\'f3wi si\'ea o tym, ca\'b3kiem otwarcie, jako o \'84regu\-lacji fakt\'f3w\'94
. W nowomowie stosowany jest termin dw\'f3jmy\'9clenie, cho\'e6 poj\'eacie to ma znacznie szerszy zakres.
\par Dw\'f3jmy\'9clenie oznacza przede wszystkim umiej\'eatno\'9c\'e6 wy\-znawania dw\'f3ch sprzecznych pogl\'b9d\'f3w i wierzenia w oba naraz. Partyjny inteligent wie, kiedy powinien zmieni\'e6 swoje wspomnienia, a zatem w pe\'b3ni si\'ea orientuje, \'bf
e przekr\'eaca fakty; r\'f3wnocze\'9cnie jednak, dzi\'eaki dw\'f3jmy\'9cleniu, \'9cwi\'eacie wierzy, i\'bf prawda nie zosta\'b3a pogwa\'b3cona. Proces ten musi by\'e6 \'9cwiadomy, gdy\'bf inaczej brakowa\'b3oby mu precyzji, a zarazem bezwiedny, aby cz\'b3
owiek nie zdawa\'b3 sobie sprawy z faktu dokonania fa\'b3\-szerstwa, bo to mog\'b3oby wywo\'b3a\'e6 w nim poczucie winy. Dw\'f3j-my\'9clenie to w gruncie rzeczy kwintesencja angsocu, poniewa\'bf ca\'b3a dzia\'b3alno\'9c\'e6 Partii sprowadza si\'ea do g
\'b3oszenia wierutnych k\'b3amstw z takim przekonaniem i pewno\'9cci\'b9 siebie, jakie nor\-malnie cechuj\'b9 wypowiedzi ludzi kryszta\'b3owo uczciwych. K\'b3a\-ma\'e6 z pe\'b3n\'b9 premedytacj\'b9, a jednocze\'9cnie g\'b3\'eaboko wierzy\'e6 we w\'b3
asne s\'b3owa, zapomina\'e6 niewygodne fakty, po czym, gdy zacho\-dzi konieczno\'9c\'e6, przywo\'b3ywa\'e6 je z niebytu na tak d\'b3ugo, jak trzeba, negowa\'e6 istnienie obiektywnej rzeczywisto\'9cci, a zarazem kierowa\'e6 si\'ea ni\'b9 - to wszystko musi
umie\'e6 ka\'bfdy. Nawet u\'bfywaj\'b9c terminu dw\'f3j my\'9clenie nale\'bfy stosowa\'e6 rozumian\'b9 pod nim technik\'ea. Pos\'b3u\'bfenie si\'ea tym terminem jest bowiem r\'f3wnoznacz\-ne z przyznaniem si\'ea do manipulowania rzeczywisto\'9cci\'b9
; dzi\'eaki dw\'f3jmy\'9clowemu zabiegowi wymazuje si\'ea t\'ea wiedz\'ea - i tak w k\'f3\'b3ko. K\'b3amstwo bezustannie o krok wyprzedza prawd\'ea. Jednak\'bfe to w\'b3a\'9cnie dzi\'eaki dw\'f3jmy \'9c leniu Partii uda\'b3o si\'ea - a stan ten mo\'bfe r
\'f3wnie dobrze trwa\'e6 przez tysi\'b9ce lat - zatrzyma\'e6 bieg historii.
\par Wszystkie wcze\'9cniejsze oligarchie utraci\'b3y w\'b3adz\'ea albo dlate\-go, \'bfe skostnia\'b3y, albo dlatego, \'bfe zmi\'eak\'b3y. Jedne stawa\'b3y si\'ea bezmy\'9clne i aroganckie, nie chcia\'b3y dostosowa\'e6 si\'ea do nowych warunk\'f3w, a w\'f3
wczas je obalano; inne opanowywa\'b3 liberalizm, tch\'f3rzostwo, sz\'b3y na ust\'eapstwa, kiedy powinny u\'bfy\'e6 si\'b3y, co r\'f3wnie\'bf ko\'f1czy\'b3o si\'ea ich zniszczeniem. Mo\'bfna powiedzie\'e6, \'bfe gin\'ea\'b3y albo przez brak \'9cwiadomo\'9c
ci, albo przez jej nadmiar. Znacznym sukcesem Partii jest stworzenie systemu my\'9clowego, w kt\'f3rym oba te stany mog\'b9 wyst\'eapowa\'e6 r\'f3wnocze\'9cnie. Na \'bfadnym innym pod\'b3o\'bfu my\'9clowym Partia nie zdo\'b3a\'b3aby tak trwale oprze\'e6
swojej w\'b3adzy. Je\'9cli kto\'9c pragnie rz\'b9dzi\'e6, rz\'b9dzi\'e6 nieprzerwanie, musi umie\'e6 burzy\'e6 w poddanych poczucie rzeczywisto\'9cci. Tajemnica sprawnych rz\'b9d\'f3w polega na \'b3\'b9cze\-niu wiary we w\'b3asn\'b9 nieomylno\'9c\'e6
z umiej\'eatno\'9cci\'b9 wyci\'b9gania wniosk\'f3w z wcze\'9cniej pope\'b3nianych b\'b3\'ead\'f3w.
\par Najsubtelniej, rzecz jasna, potrafi\'b9 si\'ea pos\'b3ugiwa\'e6 dw\'f3jmy\'9cleniem ci, kt\'f3rzy je wymy\'9clili i wiedz\'b9, i\'bf jest to z\'b3o\'bfony system my\'9clowego oszustwa. W naszym spo\'b3ecze\'f1stwie lud\'9fmi z naj\-pe\'b3niejszym rozeznan
iem we wszystkim, co si\'ea dzieje, s\'b9 r\'f3wnocze\'9cnie ludzie najdalsi od postrzegania \'9cwiata takim, jakim jest naprawd\'ea. Z regu\'b3y im wi\'eaksza orientacja, tym wi\'ea
ksze omamienie; im kto inteligentniejszy, tym bardziej szalony. Najlepszym dowodem jest fakt, \'bfe wraz z zajmowan\'b9 pozycj\'b9 w hierarchii spo\'b3ecznej wzrasta nat\'ea\'bfenie histerii wojen\-nej. Najbardziej racjonalny stosunek do wojny maj\'b9
zniewoleni mieszka\'f1cy spornych obszar\'f3w. Dla nich wojna to po prostu ci\'b9g\'b3y kataklizm, kt\'f3ry dosi\'eaga ich raz z jednej, raz z drugiej strony, niczym pot\'ea\'bfne fale. Jest im zupe\'b3nie oboj\'eatne, kt\'f3ra strona zwyci\'ea\'bf
a. Wiedz\'b9, \'bfe ka\'bfda zmiana polega jedynie na tym, i\'bf b\'ead\'b9 wykonywa\'e6 t\'ea sam\'b9 prac\'ea dla nowych pan\'f3w, a ci potraktuj\'b9 ich tak samo podle jak poprzedni. Znajduj\'b9cy si\'ea w stosunkowo lepszym po\'b3o\'bf
eniu robotnicy, zwani \'84prolami\'94, tylko sporadycznie zdaj\'b9 sobie spraw\'ea z wojny. Kiedy zachodzi potrzeba, mo\'bfna ich pobudzi\'e6 do sza\'b3u strachu i nienawi\'9cci, jednak\'bfe pozostawieni sami sobie zapominaj\'b9 o wojnie na d\'b3
ugi czas. Dopiero w szeregach Partii, zw\'b3aszcza Wewn\'eatrznej Partii, napotykamy autentyczny entuzjazm wojenny. W podb\'f3j \'9cwiata najgor\'eacej wierz\'b9 ci, kt\'f3rzy zdaj\'b9 sobie spraw\'ea, \'bfe jest niemo\'bf\-liwy. To osobliwe \'b3\'b9
czenie przeciwno\'9cci - wiedzy z ignorancj\'b9, cynizmu z fanatyzmem - nale\'bfy do najbardziej charakterystycz\-nych cech spo\'b3ecze\'f1stwa Oceanii. Oficjalna ideologia a\'bf roi si\'ea od sprzeczno\'9cci, nawet takich, kt\'f3re nie maj\'b9 \'bf
adnego praktycz\-nego uzasadnienia. Partia na przyk\'b3ad odrzuca i szkaluje wszystkie pierwotne idee ruchu socjalistycznego, lecz robi to w\'b3a\'9cnie pod mask\'b9 socjalizmu. G\'b3osi pogard\'ea dla robotnik\'f3w b\'ead\'b9c\'b9 nie do pomy\'9c
lenia nawet w ubieg\'b3ych stuleciach, a zarazem \'9cwiadomie ubiera swoich cz\'b3onk\'f3w w mundury wzorowane na dawnej odzie\'bfy roboczej pracownik\'f3w fizycz\-nych. Systematycznie podkopuje solidarno\'9c\'e6 rodzinn\'b9, lecz swojego przyw\'f3dc\'ea
obdarza mianem odwo\'b3uj\'b9cym si\'ea bezpo\-\'9crednio do rodzinnych sentyment\'f3w. R\'f3wnie\'bf nazwy czterech rz\'b9dz\'b9cych nami ministerstw odzwierciedlaj\'b9 bezczelno\'9c\'e6, z ja\-k\'b9 celowo przeinacza si\'ea fakty. Prawdziw\'b9 dziedzin
\'b9 Minister\-stwa Pokoju jest wojna; Ministerstwa Prawdy - k\'b3amstwa; Ministerstwa Mi\'b3o\'9cci - tortury; Ministerstwa Obfito\'9cci - g\'b3\'f3d. Te sprzeczno\'9cci nie s\'b9 przypadkowe ani nie wynikaj\'b9 ze zwyk\'b3ej hipokryzji; s\'b9
celowymi przejawami dw\'f3jmy\'9clenia. Tylko bowiem przez godzenie sprzeczno\'9cci mo\'bfna nieustannie dzier\'bfy\'e6 w\'b3a\-dz\'ea. To jedyny spos\'f3b zatrzymania odwiecznego cyklu. Je\'9cli ma si\'ea powie\'9c\'e6 trwa\'b3e zapobie\'bfenie r\'f3wno
\'9cci, je\'9cli warstwa g\'f3rna - jake\'9cmy j\'b9 na wst\'eapie nazwali - ma nieprzerwanie utrzymywa\'e6 si\'ea na szczycie, w\'f3wczas powszechnym stanem umys\'b3\'f3w musi by\'e6 kontrolowane szale\'f1stwo.
\par Pozostaje wszak\'bfe jedno pytanie, na kt\'f3re dotychczas nie pr\'f3bowali\'9cmy odpowiedzie\'e6. Dlaczego nale\'bfy zapobiec r\'f3wno\-\'9cci? Za\'b3\'f3\'bfmy, \'bfe wszystkie mechanizmy tego ogromnego i z tak\'b9 pieczo\'b3owito\'9cci\'b9
opracowanego przedsi\'eawzi\'eacia zosta\'b3y prawi\-d\'b3owo przedstawione; jaki\'bf jednak przy\'9cwieca mu cel? Po co wk\'b3ada si\'ea tyle wysi\'b3ku w zatrzymanie biegu historii?
\par W tym miejscu dochodzimy do tajemnicy stanowi\'b9cej istot\'ea ca\'b3ego zagadnienia. Jak wykazano powy\'bfej, trwa\'b3o\'9c\'e6 Partii, a zw\'b3aszcza Wewn\'eatrznej Partii, opiera si\'ea na dw\'f3jmy\'9cleniu. Lecz u samych podstaw jej sukcesu le\'bf
y pierwotny motyw si\'eagni\'eacia po w\'b3adz\'ea, nigdy nie kwestionowany instynkt, z kt\'f3rego z czasem wzi\'ea\'b3o sw\'f3j pocz\'b9tek dw\'f3jmy\'9clenie, Policja My\'9cli, ci\'b9g\'b3a wojna oraz inne elementy niezb\'ea
dne do sprawnego funkcjonowania systemu. Motyw ten polega w rzeczywisto\'9cci na...
\par }{\f0
\par }{\f35 Winston zda\'b3 sobie spraw\'ea z panuj\'b9cej ciszy. U\'9cwiado\-mi\'b3 j\'b9 sobie tak, jakby to by\'b3 nowy d\'9fwi\'eak. Pomy\'9cla\'b3, \'bfe Julia od d\'b3u\'bfszego czasu zachowuje si\'ea wyj\'b9tkowo spo\-kojnie. Le\'bfa\'b3
a na boku, odkryta od pasa w g\'f3r\'ea, z policz\-kiem opartym o d\'b3o\'f1. Ciemny lok przys\'b3ania\'b3 jej oczy, a pier\'9c falowa\'b3a wolno i miarowo.
\par }{\f0 - Julio?
\par }{\f35 Nie by\'b3o odpowiedzi.
\par - Julio, \'9cpisz?
\par }{\f0 Milczenie.}{\f35 Spa\'b3a. Zamkn\'b9\'b3 ksi\'b9\'bfk\'ea, po\'b3o\'bfy\'b3 j\'b9 ostro\'bfnie na pod\'b3odze, po czym sam r\'f3wnie\'bf wyci\'b9gn\'b9\'b3 si\'ea wygod\-nie na \'b3\'f3\'bfku i przykry\'b3 siebie i Juli\'ea kap\'b9.
\par Pomy\'9cla\'b3, \'bfe wci\'b9\'bf jeszcze nie pozna\'b3 najwi\'eakszej tajemnicy. Rozumia\'b3 j a k; nie rozumia\'b3 dlaczego. Zar\'f3wno rozdzia\'b3 pierwszy, jak i trzeci nie powiedzia\'b3y mu w\'b3a\'9cciwie nic nowego; pozwoli\'b3y tylko usystematyzo
\-wa\'e6 posiadane informacje. Mimo to lektura utwierdzi\'b3a go przynajmniej w jednym: nie jest szalony. Nale\'bfenie do mniejszo\'9cci, nawet jednoosobowej, nie czyni nikogo szale\'f1cem. Istnieje prawda i istnieje fa\'b3sz, lecz dop\'f3ki kto\'9c
upiera si\'ea przy prawdzie, nawet wbrew ca\'b3emu \'9cwiatu, pozostaje normalny. Przez okno wpad\'b3 jasny promie\'f1 zachodz\'b9cego s\'b3o\'f1ca i roz\'9cwietli\'b3 poduszk\'ea. Winston zamkn\'b9\'b3 oczy. S\'b3oneczny blask, kt\'f3ry sk\'b9pa\'b3
jego twarz, i g\'b3adkie, dziewcz\'eace cia\'b3o le\'bf\'b9ce tu\'bf obok natchn\'ea\'b3y go senn\'b9 pewno\'9cci\'b9 siebie. On i Julia byli bezpieczni i wszyst\-ko uk\'b3ada\'b3o si\'ea pomy\'9clnie. Szepcz\'b9c do siebie \'84normal\-no\'9c\'e6
nie jest kwesti\'b9 statystyki\'94, zasn\'b9\'b3 przekonany, \'bfe w stwierdzeniu tym kryje si\'ea g\'b3\'eaboka m\'b9dro\'9c\'e6.
\par Obudzi\'b3 si\'ea z uczuciem, \'bfe spa\'b3 bardzo d\'b3ugo, ale kiedy spojrza\'b3 na staromodny zegar, okaza\'b3o si\'ea, i\'bf jest dopiero dwudziesta trzydzie\'9cci. Drzema\'b3 jeszcze przez chwil\'ea, dop\'f3ki z podw\'f3rza nie dobieg\'b3
go znajomy dono\'9cny \'9cpiew:
\par }{\f0
\par }{\f35 To by\'b3 tylko chwilowy urok
\par I min\'b9\'b3 jak kwietniowy dzie\'f1,
\par Lecz c\'f3\'bf za marzenia rozbudzi\'b3!
\par Z serca mego najl\'bfejszy zdj\'b9\'b3 cie\'f1!
\par }{\f0
\par }{\f35 Kiczowaty szlagier nie traci\'b3 popularno\'9cci. S\'b3ysza\'b3o si\'ea go na ka\'bfdym kroku. Przetrwa\'b3 nawet \'84Pie\'9c\'f1 Nienawi\-\'9cci\'94. \'8cpiew zbudzi\'b3 Juli\'ea, kt\'f3ra przeci\'b9gn\'ea\'b3a si\'ea z lubo\'9cci\'b9 i wsta\'b3
a z \'b3\'f3\'bfka.
\par - G\'b3odna jestem. Zaparz\'ea kawy. Cholera! Prymus zgas\'b3 i woda jest zupe\'b3nie zimna. - Podnios\'b3a go i potrz\'b9sn\'ea\'b3a. - Pusty, nafta si\'ea sko\'f1czy\'b3a.
\par - Mo\'bfemy po\'bfyczy\'e6 od pana Charringtona. - Dziwne, ale kiedy sprawdza\'b3am, zdawa\'b3o mi si\'ea, \'bfe jest pe\'b3en. Musz\'ea si\'ea ubra\'e6, bo jako\'9c zrobi\'b3o si\'ea ch\'b3odno.
\par Winston r\'f3wnie\'bf wsta\'b3 i w\'b3o\'bfy\'b3 ubranie. Niestrudzony g\'b3os wci\'b9\'bf zawodzi\'b3:
\par }{\f0
\par }{\f35 M\'f3wi\'b9, \'bfe czas leczy rany,
\par Wszystko w niepami\'ea\'e6 odp\'b3ywa;
\par }{\f0 Lecz moje serce wci}{\f35 \'b9\'bf szlocha \'bfa\'b3o\'9cnie,
\par Gdy wspomnienie sprzed lat w nim od\'bfywa!
\par }{\f0
\par }{\f35 Zapinaj\'b9c pasek kombinezonu, Winston podszed\'b3 do okna. S\'b3o\'f1ce skry\'b3o si\'ea za domami; nie o\'9cwietla\'b3o ju\'bf podw\'f3rza. Bruk by\'b3 mokry, jakby \'9cwie\'bfo umyty, i niebo te\'bf wygl\'b9da\'b3o jak \'9cwie\'bfo wyszorowane
, tak jasny i czysty wydawa\'b3 si\'ea jego b\'b3\'eakit widoczny mi\'eadzy kominami. W dole prolka kr\'b9\'bfy\'b3a wytrwale pomi\'eadzy bali\'b9 a sznu\-rem, na przemian to zatykaj\'b9c sobie usta spinaczami i milkn\'b9c, to wyjmuj\'b9c spinacze i \'9c
piewaj\'b9c, zaj\'eata rozwieszaniem nieprzebranego zapasu pieluszek. Winston nie wiedzia\'b3, czy praniem zarabia na \'bfycie, czy te\'bf haruje tak dla dwadzie\'9cciorga lub trzydzie\'9cciorga wnucz\'b9t. Julia podesz\'b3a do niego i wsp\'f3
lnie, z dziwnym zafascynowa\-niem, obserwowali t\'eag\'b9 sylwetk\'ea prolki. Kiedy stan\'ea\'b3a w swojej charakterystycznej pozie, z grubymi ramionami wyci\'b9gni\'eatymi do sznura w g\'f3rze, a pot\'ea\'bfnym jak u klaczy zadem mocno wypi\'ea
tym, Winston po raz pierwszy u\'9cwia\-domi\'b3 sobie jej pi\'eakno. Nigdy przedtem nie zdawa\'b3 sobie sprawy, i\'bf cia\'b3o pi\'ea\'e6dziesi\'eacioletniej kobiety, stwardnia\'b3e i zgrubia\'b3e od ustawicznej pracy, grudowate jak przejrza\'b3
a rzepa, mo\'bfe by\'e6 urodziwe. Ale dlaczego nie, pomy\'9cla\'b3. Masywne, bezkszta\'b3tne cia\'b3o podobne do bloku granitu, ze swoj\'b9 szorstk\'b9, czerwonaw\'b9 sk\'f3r\'b9, tak si\'ea ma do cia\'b3a m\'b3odej dziewczyny jak owoc dzikiej r\'f3\'bf
y do jej kwiatu. Dlaczeg\'f3\'bf owoc mia\'b3by by\'e6 gorszy?
\par - Ale\'bf ona pi\'eakna - szepn\'b9\'b3.
\par - Przecie\'bf jest gruba jak beka! - zawo\'b3a\'b3a Julia.
\par - Przy jej typie urody to nie przeszkadza - odpar\'b3.
\par Jedn\'b9 r\'eak\'b9 obejmowa\'b3 gibk\'b9 tali\'ea dziewczyny. Jej biodro i udo przylega\'b3y do jego boku. Z ich cia\'b3 nigdy nie narodzi si\'ea dziecko. Na ten krok si\'ea nie odwa\'bf\'b9. Jedynie przekazuj\'b9c innym swoje my\'9cli b\'ead\'b9
mogli zapewni\'e6 ci\'b9g\'b3o\'9c\'e6 oporu wobec Partii. Kobieta w dole nie mia\'b3a bystrego umys\'b3u, a tylko silne d\'b3onie, gor\'b9ce serce i p\'b3odne \'b3ono. Ciekaw by\'b3, ile dzieci wyda\'b3a na \'9cwiat. Pewnie z pi\'eatna\'9ccioro. Na kr
\'f3tko, nie d\'b3u\'bfej ni\'bf rok, zakwit\'b3a jak dzika r\'f3\'bfa, po czym nabrzmia\'b3a niczym zap\'b3odniony owoc, sta\'b3a si\'ea masywna, czerwona, pospolita, a na jej \'bfycie z\'b3o\'bfy\'b3o si\'ea pranie, szorowanie, cerowanie, gotowa\-
nie, sprz\'b9tanie, polerowanie, szycie, i zn\'f3w szorowanie, pranie, najpierw dla dzieci, potem dla wnuk\'f3w, bez wytchnienia przez trzydzie\'9cci lat. A mimo to wci\'b9\'bf \'9cpiewa\'b3a. Niemal mistyczny szacunek, jaki dla niej od\-czuwa\'b3, wi\'b9
za\'b3 si\'ea jako\'9c z jasno\'9cci\'b9 bezchmurnego nieba, ci\'b9gn\'b9cego si\'ea w niesko\'f1czono\'9c\'e6 za kominami. To nie\-zwyk\'b3e, \'bfe niebo jest wsz\'eadzie takie samo; w Eurazji, we Wsch\'f3dazji, tutaj. I ludzie \'bfyj\'b9cy pod nim te
\'bf niczym nie r\'f3\'bfni\'b9 si\'ea mi\'eadzy sob\'b9 - wsz\'eadzie, na ca\'b3ym \'9cwiecie, \'bfyj\'b9 setki tysi\'eacy milion\'f3w takich samych ludzi, nie\'9cwiado\-mych nawzajem swojego losu, rozdzielonych murami k\'b3amstwa i nienawi\'9c
ci, a jednak tak bardzo podobnych; ludzi, kt\'f3rzy nigdy nie nauczyli si\'ea my\'9cle\'e6, lecz w kt\'f3rych sercach, l\'ead\'9fwiach i my\'9clach gromadzi si\'ea si\'b3a zdolna w przysz\'b3o\'9cci wstrz\'b9sn\'b9\'e6 \'9cwiatem. Je\'9cli w og\'f3
le istnieje nadzieja, spoczywa w prolach! Chocia\'bf nie przeczyta\'b3 jeszcze ca\'b3ej Ksi\'eagi, wiedzia\'b3, i\'bf tak musi brzmie\'e6 ko\'f1cowe przes\'b3anie Goldsteina. Przysz\'b3o\'9c\'e6 nale\'bfy do proli. Ale czy m\'f3g\'b3 oczekiwa\'e6, \'bf
e gdy nadejdzie ich pora, stworz\'b9 \'9cwiat bardziej bliski jemu, Winstonowi Smithowi, ni\'bf \'9cwiat stworzony przez Parti\'ea? Tak, albowiem nie b\'eadzie to \'9cwiat oparty na szale\'f1stwie. Tam gdzie istnieje r\'f3wno\'9c\'e6, mo\'bfe istnie\'e6
i zdrowy rozs\'b9dek. Pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej to si\'ea stanie: si\'b3a przerodzi si\'ea w \'9cwiadomo\'9c\'e6. Prole s\'b9 nie\'9cmiertelni - patrz\'b9c na dzieln\'b9 kobiet\'ea na podw\'f3rzu nie spos\'f3b by\'b3o w to w\'b9tpi\'e6. Kiedy\'9c, cho
\'e6by za tysi\'b9c lat, wreszcie si\'ea zbudz\'b9. Dop\'f3ki to nie nast\'b9pi, nadal b\'ead\'b9 \'bfy\'e6 wbrew wszelkim przeciwno\'9cciom, niczym ptaki, przekazuj\'b9c z pokolenia na pokolenie witalno\'9c\'e6, kt\'f3
rej Partia ani nie ma, ani nie umie st\'b3umi\'e6.
\par - Czy pami\'eatasz drozda, kt\'f3ry \'9cpiewa\'b3 dla nas pierw\-szego dnia, tam na skraju lasu? - spyta\'b3.
\par - Nie \'9cpiewa\'b3 dla nas - odpar\'b3a Julia. - \'8cpiewa\'b3 dla w\'b3asnej przyjemno\'9cci. Nie, to te\'bf nie. Po prostu \'9cpiewa\'b3.
\par Ptaki \'9cpiewaj\'b9, \'9cpiewaj\'b9 prole - Partia nie \'9cpiewa. Na ca\'b3ym \'9cwiecie, w Londynie, i w Nowym Jorku, w Afryce i w Brazylii, a tak\'bfe w tajemniczych zakazanych krainach poza granicami Oceanii, na ulicach Pary\'bf
a i Berlina, w wioskach na bezkresnych rosyjskich r\'f3wninach, na chi\'f1skich i japo\'f1skich bazarach - wsz\'eadzie mo\'bfna napot\-ka\'e6 t\'ea sam\'b9 masywn\'b9, niepokonan\'b9 posta\'e6, zeszpecon\'b9 przez prac\'ea i liczne ci\'b9\'bfe, przez ca
\'b3e \'bfycie haruj\'b9c\'b9 bez wytchnienia, ale mimo to roz\'9cpiewan\'b9. Pewnego dnia z jej pot\'ea\'bfnych l\'ead\'9fwi zrodzi si\'ea \'9cwiadome pokolenie. My jeste\'9cmy martwi; przysz\'b3o\'9c\'e6 nale\'bfy do nich. Ale mo\'bf
emy w niej uczestniczy\'e6, je\'9cli tak jak oni przekazuj\'b9 witalno\'9c\'e6 swoich cia\'b3, my zapewniamy przetrwanie naszym my\'9clom, szerz\'b9c tajemn\'b9 doktryn\'ea, \'bfe dwa i dwa to cztery.
\par - Jeste\'9cmy martwi - rzek\'b3.
\par - Jeste\'9cmy martwi - powt\'f3rzy\'b3a pos\'b3usznie Julia.
\par - Jeste\'9ccie martwi - o\'9cwiadczy\'b3 \'bfelazny g\'b3os za nimi.
\par Odskoczyli od siebie. Winston poczu\'b3 nag\'b3y ch\'b3\'f3d w kiszkach. Ujrza\'b3 bia\'b3ka wystraszonych oczu Julii. Jej twarz sta\'b3a si\'ea mleczno\'bf\'f3\'b3ta. R\'f3\'bf na policzkach kontra\-stowa\'b3 silnie z barw\'b9 jej sk\'f3ry, zupe\'b3
nie jakby przyklei\'b3a sobie dwa czerwone kr\'b9\'bfki.
\par - Jeste\'9ccie martwi - odezwa\'b3 si\'ea ponownie \'bfelazny g\'b3os.
\par - Dochodzi zza ryciny - szepn\'ea\'b3a Julia.
\par - Dochodzi zza ryciny - powt\'f3rzy\'b3 g\'b3os. - Zosta\'f1cie na swoich miejscach. Nie rusza\'e6 si\'ea bez rozkazu.
\par Wreszcie, wreszcie si\'ea sta\'b3o! Nie mogli uczyni\'e6 nic, wi\'eac tylko patrzyli sobie w oczy. Ucieka\'e6, wybiec na ulic\'ea, zanim b\'eadzie za p\'f3\'9fno - podobne my\'9cli nawet nie przychodzi\'b3y im do g\'b3owy. Niepos\'b3usze\'f1stwo wobec
\'bfelaznego g\'b3osu dobiegaj\'b9cego ze \'9cciany by\'b3o nie do pomy\'9clenia. Us\'b3yszeli cichy trzask, jakby co\'9c odczepiano, a nast\'eapnie brz\'eak t\'b3uczonego szk\'b3a. Rycina spad\'b3a na pod\'b3og\'ea, ukazuj\'b9c ukryty za ni\'b9
teleekran.
\par - Teraz nas widz\'b9 - powiedzia\'b3a Julia.
\par - Teraz was widzimy - rzek\'b3 g\'b3os. - Sta\'f1cie na \'9crodku pokoju, plecami do siebie. R\'eace sple\'9c\'e6 na karku! Nie dotyka\'e6 si\'ea!
\par Chocia\'bf si\'ea nie dotykali, Winstonowi zdawa\'b3o si\'ea, \'bfe czuje, jak Julia dygocze. A mo\'bfe to dygota\'b3 on sam. Uda\'b3o mu si\'ea powstrzyma\'e6 dzwonienie z\'eab\'f3w, ale nie potrafi\'b3 zapanowa\'e6 nad dr\'bfeniem kolan. Na dole, w \'9c
rodku i na zewn\'b9trz budynku, rozbrzmiewa\'b3 tupot wielu n\'f3g. Po\-dw\'f3rze musia\'b3o roi\'e6 si\'ea od ludzi. Co\'9c wleczono po bruku. \'8cpiew prolki raptownie ucich\'b3. Rozleg\'b3 si\'ea g\'b3o\'9cny, wib\-ruj\'b9cy brz\'eak, jakby przewr\'f3
cono na bruk blaszan\'b9 bali\'ea, a po chwili gniewne krzyki i g\'b3o\'9cny pisk b\'f3lu.
\par - Dom jest otoczony - stwierdzi\'b3 Winston.
\par - Dom jest otoczony - powt\'f3rzy\'b3 g\'b3os. Julia szcz\'eaka\'b3a z\'eabami.
\par - Chyba widzimy si\'ea po raz ostatni - powiedzia\'b3a.
\par - Widzicie si\'ea po raz ostatni - potwierdzi\'b3 g\'b3os. Po czym inny g\'b3os, cienki, kulturalny, kt\'f3ry wyda\'b3 si\'ea Winstonowi znajomy, doda\'b3:
\par - A skoro o tym mowa, co\'9c wam chc\'ea przypomnie\'e6: \'84Oto ciastko, mo\'bfesz zje\'9c\'e6 po\'b3ow\'ea, a oto top\'f3r, kt\'f3ry zetnie ci g\'b3ow\'ea!\'94
\par Co\'9c spad\'b3o z hukiem na \'b3\'f3\'bfko za plecami Winstona. To wetkni\'eata przez okno drabina wywa\'bfy\'b3a cz\'ea\'9c\'e6 ramy. Kto\'9c ju\'bf wskakiwa\'b3 do \'9crodka. R\'f3wnocze\'9cnie schody zadud\-ni\'b3y od ci\'ea\'bfkich krok\'f3w. W nast
\'eapnej chwili pok\'f3j zape\'b3ni\'b3 si\'ea uzbrojonymi w pa\'b3ki drabami w czarnych mundurach i podkutych \'bfelazem buciorach.
\par Winston przesta\'b3 dygota\'e6. Stara\'b3 si\'ea nawet nie patrze\'e6 na boki. Liczy\'b3o si\'ea jedno: nie rusza\'e6 si\'ea, nie rusza\'e6, nie da\'e6 im \'bfadnego pretekstu do bicia! Olbrzym o g\'b3adkiej twarzy zawodowego zapa\'9cnika, na kt\'f3
rej usta by\'b3y tylko cienk\'b9 szram\'b9, zatrzyma\'b3 si\'ea naprzeciw Winstona, z namys\'b3em ko\'b3ysz\'b9c w dw\'f3ch palcach pa\'b3k\'ea. Oczy m\'ea\'bfczyzn na moment si\'ea zetkn\'ea\'b3y. \'8cwiadomo\'9c\'e6 w\'b3asnej bezbronno\'9cci, gdy
tak sta\'b3 z r\'eakami splecionymi na karku, wystawiony na razy, by\'b3a dla Winstona nie do zniesienia. Olbrzym wysun\'b9\'b3 koniuszek bia\'b3ego j\'eazyka, obliza\'b3 nie istniej\'b9ce wargi, po czym odszed\'b3. Rozleg\'b3 si\'ea kolejny huk. To kto
\'9c podni\'f3s\'b3 ze stolika szklany przycisk i roztrzaska\'b3 o p\'b3yt\'ea kominka.
\par Niewielki, pofa\'b3dowany koral, podobny do cukrowej r\'f3\'bfyczki zdobi\'b9cej tort, potoczy\'b3 si\'ea po dywanie. Jaki\'bf jest male\'f1ki, pomy\'9cla\'b3 Winston, jaki\'bf male\'f1ki by\'b3 zawsze! Tu\'bf
\par za plecami us\'b3ysza\'b3 j\'eak, po czym g\'b3uchy \'b3oskot, i co\'9c tak silnie uderzy\'b3o go w kostk\'ea, \'bfe omal nie straci\'b3 r\'f3wno\-wagi. To jeden z funkcjonariuszy wyr\'bfn\'b9\'b3 Juli\'ea pi\'ea\'9cci\'b9 w splot s\'b3
oneczny; dziewczyna zgi\'ea\'b3a si\'ea jak scyzoryk i pad\'b3a na ziemi\'ea. Miota\'b3a si\'ea po pod\'b3odze usi\'b3uj\'b9c z\'b3apa\'e6 oddech. Winston ba\'b3 si\'ea odwr\'f3ci\'e6 g\'b3ow\'ea cho\'e6by o mili\-metr, lecz chwilami k\'b9
tem oka dostrzega\'b3 sin\'b9 twarz Julii i jej szeroko otwarte usta. Mimo panicznego strachu niemal fizycznie odczuwa\'b3 jej straszliwy b\'f3l i jeszcze straszliwsze, rozpaczliwe wysi\'b3ki odzyskania tchu. Wie\-dzia\'b3, co prze\'bf
ywa; okropny, rozdzieraj\'b9cy b\'f3l, kt\'f3ry jednak schodzi na drugi plan, bo stokro\'e6 wa\'bfniejsze jest, by wci\'b9gn\'b9\'e6 powietrze w p\'b3uca. Potem dw\'f3ch funk\-cjonariuszy chwyci\'b3o Juli\'ea za r\'eace i nogi i wynios\'b3
o jak worek. Winstonowi mign\'ea\'b3a jej odchylona do ty\'b3u twarz, \'bf\'f3\'b3ta, wykrzywiona, z zaci\'9cni\'eatymi oczami i wci\'b9\'bf ze \'9cladami r\'f3\'bfu na policzkach; wi\'eacej Julii nie widzia\'b3.
\par Sta\'b3 w ca\'b3kowitym bezruchu. Jak dot\'b9d nikt go nie uderzy\'b3. R\'f3\'bfne my\'9cli, wcale nie najistotniejsze, prze\-p\'b3ywa\'b3y mu przez g\'b3ow\'ea. Co zrobili z panem Charringtonem? Co si\'ea sta\'b3o z prolk\'b9 z podw\'f3rza? Zda\'b3
sobie spraw\'ea, \'bfe czuje gwa\'b3town\'b9 potrzeb\'ea oddania moczu i zdziwi\'b3 si\'ea nieco, poniewa\'bf zaledwie dwie, trzy godziny temu korzysta\'b3 z toalety. Zauwa\'bfy\'b3, \'bfe zegar na kominku wskazuje dziewi\'b9t\'b9, czyli dwudziest\'b9
pierwsz\'b9. Ale na dworze wci\'b9\'bf by\'b3o jasno. Mo\'bfe on i Julia pomylili si\'ea co do godziny - mo\'bfe przespali ca\'b3\'b9 noc i tylko im si\'ea wydawa\'b3o, \'bfe jest dwudziesta trzydzie\'9cci, gdy w rzeczywi\-sto\'9cci by\'b3a \'f3
sma trzydzie\'9cci rano? Lecz nie zastanawia\'b3 si\'ea nad tym d\'b3ugo. Nie mia\'b3o to teraz znaczenia.
\par Na korytarzu rozleg\'b3y si\'ea inne, troch\'ea l\'bfejsze kroki. Do pokoju wszed\'b3 pan Charrington. Funkcjonariusze w czarnych mundurach od razu przycichli. W wygl\'b9dzie pana Charringtona co\'9c jakby si\'ea zmieni\'b3o. Dostrzeg\'b3 na pod\-\'b3odz}
{\f0 e roztrzaskany przycisk.
\par }{\f35 - Sprz\'b9tn\'b9\'e6 to - rozkaza\'b3 ostro.
\par Jeden z drab\'f3w natychmiast schyli\'b3 si\'ea, \'bfeby pozbiera\'e6 kawa\'b3ki szk\'b3a. G\'b3os pana Charringtona straci\'b3 akcent typowy dla proli; Winston nagle zda\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe to w\'b3a\'9cnie on przem\'f3wi\'b3 do niego i J
ulii z teleekranu. Pan Charrington jak zwykle mia\'b3 na sobie aksamitn\'b9 marynar\-k\'ea, lecz jego siwe w\'b3osy by\'b3y teraz ca\'b3kiem czarne. I nie nosi\'b3 okular\'f3w. Rzuci\'b3 Winstonowi kr\'f3tkie, badawcze spojrzenie, jakby sprawdza\'b3
jego to\'bfsamo\'9c\'e6, i nie po\-\'9cwi\'eaca\'b3 mu ju\'bf wi\'eacej uwagi. W ciemnow\'b3osym m\'ea\'bfczy\'9f\-nie wci\'b9\'bf dawa\'b3o si\'ea rozpozna\'e6 pana Charringtona, lecz w sumie wygl\'b9da\'b3 na zupe\'b3nie innego cz\'b3owieka. Przygar\-
bione plecy wyprostowa\'b3y si\'ea, przez co sprawia\'b3 wra\'bfenie znacznie wy\'bfszego. Twarz zmieni\'b3a si\'ea tylko minimalnie, ale i tak r\'f3\'bfnica by\'b3a piorunuj\'b9ca: wystarczy\'b3o, \'bfe czarne brwi sta\'b3y si\'ea mniej krzaczaste i znik
\'b3y zmarszczki, a kszta\'b3t twarzy wydawa\'b3 si\'ea inny, nos za\'9c znacznie kr\'f3tszy. Winston mia\'b3 przed sob\'b9 czujne, zimne oblicze trzydzies\-topi\'eacioletniego m\'ea\'bfczyzny. U\'9cwiadomi\'b3 sobie, \'bfe po raz pierwszy w \'bf
yciu patrzy na kogo\'9c, co do kogo nie ma w\'b9tpliwo\'9cci, i\'bf jest agentem Policji My\'9cli.
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f0 \page }{\b\f35\fs28 CZ\'ca\'8c\'c6 TRZECIA
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\b\f0\fs28
\par
\par 1}{\f0
\par
\par
\par }{\f35 Nie wiedzia\'b3, gdzie jest. Prawdopodobnie przebywa\'b3 w Ministerstwie Mi\'b3o\'9cci, ale nie mia\'b3 jak si\'ea upewni\'e6.
\par Znajdowa\'b3 si\'ea w wysokiej, pozbawionej okien celi o \'9ccianach wy\'b3o\'bfonych l\'9cni\'b9cymi bia\'b3ymi kaflami. Ukryte lampy zalewa\'b3y pomieszczenie zimnym \'9cwiat\'b3em. Sk\'b9d\'9c dobiega\'b3 cichy, miarowy szum, zapewne urz\'b9dze\'f1 wen
\-tylacyjnych. Wzd\'b3u\'bf \'9ccian, z przerw\'b9 na drzwi oraz na usytuowany naprzeciwko nich klozet bez deski, bieg\'b3a \'b3awa lub raczej p\'f3\'b3ka, tak w\'b9ska, \'bfe ledwo dawa\'b3o si\'ea na niej usi\'b9\'9c\'e6.
\par W brzuchu czu\'b3 t\'eape k\'b3ucie. B\'f3l towarzyszy\'b3 mu od momentu, kiedy wepchn\'eali go do furgonetki i odjechali spod sklepu. R\'f3wnocze\'9cnie doskwiera\'b3 mu g\'b3\'f3d, od kt\'f3rego a\'bf skr\'eaca\'b3y mu si\'ea kiszki. Min\'ea\'b3
a doba, mo\'bfe p\'f3\'b3torej, odk\'b9d jad\'b3 po raz ostatni. Wci\'b9\'bf nie wiedzia\'b3 i podejrzewa\'b3, \'bfe ju\'bf nigdy si\'ea nie dowie, czy aresztowano go rano, czy wieczorem. Od chwili aresztowania nie mia\'b3 nic w }{\f0 ustach.
\par }{\f35 Siedzia\'b3 na w\'b9skiej \'b3awie z d\'b3o\'f1mi z\'b3o\'bfonymi na kolanie, staraj\'b9c si\'ea zachowa\'e6 bezruch. Szybko nauczy\'b3 si\'ea nie wykonywa\'e6 \'bfadnych ruch\'f3w. Ka\'bfdy niespodziewany gest prowokowa\'b3 jeden z teleekran\'f3
w do wrzasku. Ale g\'b3\'f3d nie dawa\'b3 Winstonowi spokoju. Odda\'b3by wszystko za kromk\'ea chleba. Przysz\'b3o mu do g\'b3owy, \'bfe w kieszeni kombinezonu mo\'bfe znale\'9f\'e6 nieco okruch\'f3w. A nawet - pomy\'9cla\'b3 tak, gdy\'bf
od czasu do czasu co\'9c \'b3askota\'b3o go w udo - spory kawa\'b3ek sk\'f3rki. W ko\'f1cu g\'b3\'f3d pokona\'b3 strach; wi\'eazie\'f1 wsun\'b9\'b3 d\'b3o\'f1 do k}{\f0 ieszeni.
\par }{\f35 - Smith! - wrzasn\'b9\'b3 teleekran. - 6079 Smith W.! W celi nie wolno wk\'b3ada\'e6 r\'b9k do kieszeni.
\par Znieruchomia\'b3 i ponownie opar\'b3 d\'b3onie na kolanie. Zanim tu trafi\'b3, najpierw zawieziono go w inne miejsce, do zwyk\'b3ego wi\'eazienia lub raczej aresztu. Nie wiedzia\'b3, jak d\'b3ugo go tam trzymano, ale przynajmniej kilka godzin; poniewa\'bf
nie by\'b3o ani zegara, ani okien, przez kt\'f3re wpada\'b3oby \'9cwiat\'b3o, nie umia\'b3 oceni\'e6 up\'b3ywu czasu. Pano\-wa\'b3 tam ha\'b3as i potworny smr\'f3d. Umieszczono go w celi podobnej do tej, w kt\'f3rej znajdowa\'b3 si\'ea
obecnie, tylko obrzydliwie brudnej i zat\'b3oczonej - przebywa\'b3o w niej r\'f3wnocze\'9cnie od dziesi\'eaciu do pi\'eatnastu os\'f3b. Byli to w wi\'eakszo\'9cci przest\'eapcy kryminalni, cho\'e6 zauwa\'bfy\'b3 r\'f3w\-nie\'bf kilku wi\'ea\'9fni\'f3
w politycznych. Winston siedzia\'b3 w mil\-czeniu oparty o \'9ccian\'ea, wt\'b3oczony mi\'eadzy cuchn\'b9ce, rozpychaj\'b9ce si\'ea cia\'b3a, zbyt zaprz\'b9tni\'eaty swoim l\'eakiem i k\'b3uciem w \'bfo\'b3\'b9dku, by zwraca\'e6 uwag\'ea
na otoczenie, lecz i tak uderzy\'b3a go r\'f3\'bfnica w zachowaniu cz\'b3onk\'f3w Partii i pozosta\'b3ych wi\'ea\'9fni\'f3w. Wszyscy partyjni milczeli wy\-straszeni, podczas gdy pospolici przest\'eapcy zachowywali si\'ea tak, jakby nie bali si\'ea
nikogo i niczego. Wymy\'9clali stra\'bfnikom, szamotali si\'ea z furi\'b9, gdy odbierano im posiadane przedmioty, wypisywali na pod\'b3odze r\'f3\'bfne \'9cwi\'f1stwa, spo\'bfywali przeszmuglowane jedzenie, kt\'f3re wydobywali z r\'f3\'bfnych zakamark
\'f3w odzienia, a nawet zakrzykiwali teleekran, kiedy p\'b3yn\'b9cy z niego g\'b3os usi\'b3o\-wa\'b3 zaprowadzi\'e6 porz\'b9dek. Niekt\'f3rzy byli w jak najlepszej komitywie ze stra\'bfnikami, zwracali si\'ea do nich po imieniu i pr\'f3bowali wy\'b3udzi
\'e6 od nich papierosy przez judasza. Stra\'bfnicy r\'f3wnie\'bf traktowali kryminalist\'f3w bardziej wy\-rozumiale, nawet w\'f3wczas, gdy musieli si\'b3\'b9 zmusza\'e6 ich do pos\'b3uchu. G\'b3\'f3wnym tematem rozm\'f3w by\'b3y obozy pracy, dok\'b9d wi
\'eakszo\'9c\'e6 aresztant\'f3w spodziewa\'b3a si\'ea trafi\'e6. Winston dowiedzia\'b3 si\'ea, \'bfe w obozach \'84nie jest \'9fle\'94, o ile cz\'b3owiek ma chody i umie sobie radzi\'e6. Cwaniacy prosperowali: liczy\'b3y si\'ea \'b3ap\'f3wki oraz znajomo
\'9cci, kwit\'b3 homoseksualizm i prostytucja; kr\'b9\'bfy\'b3 nawet alkohol niele\-galnie p\'eadzony z kartofli. Porz\'b9dkowych mianowano spo\'9cr\'f3d przest\'eapc\'f3w kryminalnych; na og\'f3\'b3 byli to gangsterzy i mordercy, tworz\'b9cy obozow\'b9
arystokracj\'ea. Politycznym przypada\'b3y najbrudniejsze prace.
\par Przez areszt ustawicznie przewijali si\'ea najr\'f3\'bfniejsi klienci: handlarze narkotyk\'f3w, z\'b3odzieje, bandyci, speku\-lanci, pijacy, prostytutki. Niekt\'f3rzy pijacy tak bardzo si\'ea awanturowali, \'bfe reszta wi\'ea\'9fni\'f3w musia\'b3
a ich uspokaja\'e6 wsp\'f3lnymi si\'b3ami. Czterech stra\'bfnik\'f3w wnios\'b3o, trzy\-maj\'b9c j\'b9 pod r\'eace i za nogi, wielk\'b9, steran\'b9 \'bfyciem bab\'ea oko\'b3o sze\'9c\'e6dziesi\'b9
tki, o ogromnych, zwalistych piersiach i grubych splotach siwych w\'b3os\'f3w, kt\'f3re rozsypa\'b3y si\'ea podczas szarpaniny. \'8cci\'b9gn\'eali jej buciory, bo pr\'f3bowa\'b3a ich kopa\'e6 i cisn\'eali j\'b9 prosto na Winstona, o ma\'b3o nie gruchocz
\'b9c mu ko\'9cci. Wyprostowa\'b3a si\'ea, wrzasn\'ea\'b3a za nimi \'84P... skurwysyny!\'94, po czym - czuj\'b9c, \'bfe siedzi na czym\'9c nier\'f3wnym - zsun\'ea\'b3a si\'ea z kolan Winstona na \'b3awk\'ea.
\par - Przepraszam ci\'ea, kochaniutki, nie siad\'b3abym na tobie, gdyby mnie nie rzuci\'b3y te \'b3ajdaki. Chamy, nie wiedz\'b9, jak
\par nale\'bfy traktowa\'e6 kobiet\'ea! - Poklepa\'b3a si\'ea po brzuchu i bekn\'ea\'b3a. - Przepraszam, co\'9c niezbyt dobrze si\'ea czuj\'ea. Pochyli\'b3a si\'ea i d\'b3ugo wymiotowa\'b3a na posadzk\'ea.
\par - No, nieco mi ul\'bfy\'b3o - o\'9cwiadczy\'b3a, opieraj\'b9c si\'ea o \'9ccian\'ea i przymykaj\'b9c oczy. - Jak ci co\'9c zaszkodzi, nie warto trzyma\'e6 tego w sobie. Najlepiej czym pr\'eadzej opr\'f3\'bfni\'e6 \'bfo\'b3\'b9dek.
\par Po kr\'f3tkim odpoczynku otworzy\'b3a oczy i zn\'f3w spo\-jrza\'b3a na Winstona; chyba musia\'b3 przypa\'9c\'e6 jej do gustu, bo obj\'ea\'b3a go pot\'ea\'bfnym ramieniem i przyci\'b9gn\'ea\'b3a do siebie, zion\'b9c mu prosto w twarz woni\'b9
piwa i rzygowin.}{\f0
\par }{\f35 - Jak si\'ea nazywasz, kochaniutki? - spyta\'b3a.
\par - Smith - odpar\'b3 Winston.
\par - Smith? - ucieszy\'b3a si\'ea. - A to mi numer! Ja te\'bf mam Smith na nazwisko. Mog\'b3abym by\'e6 twoj\'b9 matk\'b9.
\par Rzeczywi\'9ccie mog\'b3aby, pomy\'9cla\'b3 Winston. Typem bu\-dowy przypomina\'b3a jego matk\'ea, wiek r\'f3wnie\'bf si\'ea zgadza\'b3, a przecie\'bf po dwudziestu latach w obozie pracy wygl\'b9d cz\'b3owieka ma prawo si\'ea zmieni\'e6.
\par Nikt wi\'eacej si\'ea do niego nie odezwa\'b3. By\'b3 zdziwiony, \'bfe kryminali\'9cci tak kompletnie ignoruj\'b9 cz\'b3onk\'f3w Partii. Z pogardliw\'b9 oboj\'eatno\'9cci\'b9 nazywali ich \'84politami\'94. Partyjni bali si\'ea otworzy\'e6
usta do kogokolwiek, a zw\'b3asz\-cza do innych partyjnych. Tylko raz, gdy dwie kobiety, obie nale\'bf\'b9ce do Partii, przysun\'ea\'b3y si\'ea do siebie w og\'f3l\-nym \'9ccisku, po\'9cr\'f3d panuj\'b9cego gwaru dobieg\'b3 go po\-\'9c
pieszny szept jednej z nich; powiedzia\'b3a co\'9c, czego nie zrozumia\'b3, o \'84pokoju sto jeden\'94.
\par Do nowej celi przywie\'9fli go dwie lub trzy godziny temu. K\'b3ucie w trzewiach nie ust\'eapowa\'b3o; chwilami b\'f3l dokucza\'b3 bardziej, chwilami mniej, a to z kolei wp\'b3ywa\'b3o na tok jego my\'9cli. Kiedy b\'f3l si\'ea wzmaga\'b3, Winston my\'9cla
\'b3
\par jedynie o swoim \'bfo\'b3\'b9dku i g\'b3odzie; gdy tylko robi\'b3o mu si\'ea troch\'ea lepiej, natychmiast ogarnia\'b3 go strach. Chwilami tak dok\'b3adnie wyobra\'bfa\'b3 sobie, co go czeka, \'bfe serce wali\'b3o mu jak m\'b3otem, a w p\'b3ucach brakowa
\'b3o tchu. Czu\'b3 na \'b3okciach razy spadaj\'b9cych pa\'b3ek, a na \'b3ydkach kopniaki podkutych but\'f3w; widzia\'b3 siebie, jak tarza si\'ea po ziemi i wyje b\'b3agaj\'b9c o lito\'9c\'e6 przez pie\'f1ki powybijanych z\'eab\'f3w. Prawie nie my\'9cla
\'b3 o Julii. Pr\'f3bowa\'b3, lecz jego my\'9cli zaraz bieg\'b3y innym torem. Wiedzia\'b3, \'bfe j\'b9 kocha i \'bfe jej nie zdradzi; ale poczucie to by\'b3o tak bezemocjonalne, jak znajomo\'9c\'e6 matematycznych regu\'b3. Nie czu\'b3 mi\'b3o\'9c
ci i wcale nie zastanawia\'b3 si\'ea nad losem dziewczyny. Cz\'ea\'9cciej my\'9cla\'b3 o O'Brienie, i to z pewn\'b9 nik\'b3\'b9 nadziej\'b9. O'Brien musia\'b3 mie\'e6 ju\'bf informacje o aresztowaniu. M\'f3wi\'b3, \'bfe Braterstwo nigdy nie stara si\'ea
ratowa\'e6 swoich cz\'b3onk\'f3w, ale wspomina\'b3 te\'bf o \'bfyletce; je\'9cli im si\'ea uda, dostarcz\'b9 mu \'bfyletk\'ea. B\'eadzie mia\'b3 pewnie z pi\'ea\'e6 sekund, zanim stra\'bfnik wpadnie do celi. Wyobrazi\'b3 sobie pal\'b9cy ch\'b3\'f3
d ostrza, kt\'f3re wer\'bfnie mu si\'ea w cia\'b3o; nawet palce zaci\'9cni\'eate na \'bfyletce b\'eadzie mia\'b3 rozorane a\'bf do ko\'9cci. Wszystko sprowadza\'b3o si\'ea do jego obola\'b3ego cia\'b3a - a ono kurczy\'b3o si\'ea, dygocz\'b9c, na my\'9c
l o najmniejszym b\'f3lu. W\'b9tpi\'b3, czy starczy mu odwagi, by u\'bfy\'e6 \'bfyletki, nawet je\'9cli j\'b9 dostanie. Bardziej naturalne wydawa\'b3o mu si\'ea egzystowa\'e6 z chwili na chwil\'ea, cieszy\'e6 si\'ea z ka\'bfdych dziesi\'eaciu minut \'bf
ycia, nawet ze \'9cwiadomo\'9cci\'b9, \'bfe nie uniknie tortur.
\par Dla zabicia czasu usi\'b3owa\'b3 liczy\'e6 l\'9cni\'b9ce kafle po\-krywaj\'b9ce \'9cciany. Proste, \'b3atwe zaj\'eacie, a jednak ci\'b9gle gubi\'b3 si\'ea w rachubie. Do\'9c\'e6 cz\'easto pr\'f3bowa\'b3 zgadn\'b9\'e6, gdzie si\'ea znajduje i kt\'f3
ra jest godzina. Raz by\'b3 przekonany, \'bfe na zewn\'b9trz \'9cwieci s\'b3o\'f1ce, a za moment, \'bfe panuje nieprzenikniona noc. Niemal instynktownie wiedzia\'b3, \'bfe tu \'9cwiat\'b3o nie ga\'9cnie nigdy. Przebywa\'b3
w miejscu, gdzie nie ma mroku; teraz poj\'b9\'b3, dlaczego O'Brien jakby od razu zrozumia\'b3 jego aluzj\'ea. Gmach Ministerstwa Mi\'b3o\'9cci po\-zbawiony by\'b3 okien. Cela mog\'b3a mie\'9cci\'e6 si\'ea w samym \'9crodku budynku lub przy jednej ze \'9c
cian zewn\'eatrznych; mog\'b3a znajdowa\'e6 si\'ea dziesi\'ea\'e6 pi\'eater pod powierzchni\'b9 lub trzydzie\'9cci nad ziemi\'b9. W my\'9clach przenosi\'b3 j\'b9 z miejsca na miejsce i usi\'b3owa\'b3 wybada\'e6 z reakcji swojego cia\'b3
a, czy tkwi wysoko pod niebem, czy g\'b3\'eaboko w dole.
\par }{\f0 Na korytarzu }{\f35 rozleg\'b3 si\'ea miarowy stukot but\'f3w. Stalo\-we drzwi otworzy\'b3y si\'ea z g\'b3o\'9cnym zgrzytem. M\'b3ody oficer o zgrabnej sylwetce opi\'eatej czarnym mundurem, niemal ca\'b3ym z l\'9cni\'b9cej, wypolerowanej sk\'f3
ry, i o bladej, surowej twarzy podobnej do woskowej maski wmaszerowa\'b3 spr\'ea\-\'bfystym krokiem do \'9crodka i da\'b3 znak stra\'bfnikom, \'bfeby wprowadzili eskortowanego wi\'ea\'9fnia. Do celi, pow\'b3\'f3cz\'b9c nogami, wszed\'b3
poeta Ampleforth. Drzwi zatrzasn\'ea\'b3y si\'ea z g\'b3uchym \'b3oskotem.
\par Ampleforth obr\'f3ci\'b3 si\'ea niepewnie w lewo, potem w prawo, jakby szuka\'b3 drugich drzwi, przez kt\'f3re m\'f3g\'b3by wydosta\'e6 si\'ea na zewn\'b9trz, po czym zacz\'b9\'b3 chodzi\'e6 tam i z powrotem. Jeszcze nie dostrzeg\'b3
Winstona. Jego niespokojny wzrok przesuwa\'b3 si\'ea po \'9ccianie mniej wi\'eacej metr nad g\'b3ow\'b9 siedz\'b9cego. Ampleforth by\'b3 bez but\'f3w; du\'bfe brudne palce u n\'f3g wy\'b3azi\'b3y przez dziury w skarpet\-kach. Najwyra\'9fniej nie goli\'b3
si\'ea od kilku dni. Twarz a\'bf po ko\'9cci policzkowe pokrywa\'b3 szczeciniasty zarost, nadaj\'b9c jej bandycki wygl\'b9d, dziwnie nie pasuj\'b9cy do du\'bfego, ale s\'b3abego cia\'b3a i nerwowych ruch\'f3w.
\par }{\f0 Winst}{\f35 on otrz\'b9sn\'b9\'b3 si\'ea nieco z letargu. Cho\'e6by mia\'b3 narazi\'e6 si\'ea na wrzaski teleekranu, musia\'b3 odezwa\'e6 si\'ea do Amplefortha. Istnia\'b3 cie\'f1 prawdopodobie\'f1stwa, \'bfe to w\'b3a\'9cnie poeta przeka\'bf
e mu \'bfyletk\'ea.
\par - Ampleforth - rzek\'b3.
\par Teleekran milcza\'b3. Ampleforth zatrzyma\'b3 si\'ea, lekko zaskoczony. Powoli przeni\'f3s\'b3 wzrok na Winstona.
\par - A, Smith! - zawo\'b3a\'b3. - Ty r\'f3wnie\'bf!
\par - Za co ci\'ea zamkn\'eali?
\par - Prawd\'ea m\'f3wi\'b9c... - Usiad\'b3 ci\'ea\'bfko na \'b3awie naprzeciw Winstona. - Jest tylko jedna zbrodnia, nie?
\par - I ty j\'b9 pope\'b3ni\'b3e\'9c?
\par - Na to wygl\'b9da.
\par }{\f0 P}{\f35 rzy\'b3o\'bfy\'b3 d\'b3o\'f1 do czo\'b3a i trzyma\'b3 j\'b9 tak przez chwil\'ea, jakby usi\'b3owa\'b3 sobie co\'9c przypomnie\'e6.
\par - Nie ma jak temu zapobiec. Zdo\'b3a\'b3em odgrzeba\'e6 w pami\'eaci jeden jedyny moment, kiedy mog\'b3em j\'b9 po\-pe\'b3ni\'e6. Tak, post\'b9pi\'b3em bardzo nierozwa\'bfnie. Przygoto\-wywali\'9cmy ostateczne wydanie poezji Kiplinga. Pozwoli\-\'b3em,
\'bfeby na ko\'f1cu jednego wersu pozosta\'b3o s\'b3owo \'84B\'f3g\'94. Nie mia\'b3em wyj\'9ccia! - zawo\'b3a\'b3 niemal z oburzeniem, unosz\'b9c g\'b3ow\'ea, by spojrze\'e6 na Winstona. - Nie da\'b3o rady tego zmieni\'e6. Konieczny by\'b3 rzeczownik, pe
\'b3ny rym m\'easki do s\'b3owa \'84g\'b3\'f3g\'94. Znalaz\'b3em czterdzie\'9cci, lecz \'bfaden nie pasowa\'b3. Przez wiele dni \'b3ama\'b3em sobie g\'b3ow\'ea, a\'bf w ko\'f1cu da\'b3em za wygran\'b9. Wi\'eacej takich st\'f3w po prostu nie ma!
\par Wyraz jego twarzy uleg\'b3 transformacji. Znik\'b3o rozdra\'bf\-nienie; przez chwil\'ea Ampleforth mia\'b3 prawie zadowolon\'b9 min\'ea. Mimo brudu i zarostu jego oblicze promieniowa\'b3o intelektualnym ciep\'b3em, rado\'9cci\'b9
pedanta z odkrycia jakiego\'9c bezu\'bfytecznego faktu.
\par - Czy my\'9cla\'b3e\'9c kiedykolwiek o tym, jak bogactwo lub ub\'f3stwo rym\'f3w wp\'b3ywa na tre\'9c\'e6 poezji?
\par }{\f0 Nie,}{\f35 tego problemu Winston akurat nigdy nie rozwa\'bfa\'b3.
\par W obecnych okoliczno\'9cciach tym bardziej nie wyda\'b3o mu si\'ea to ani specjalnie wa\'bfne, ani interesuj\'b9ce.
\par - Wiesz mo\'bfe, kt\'f3ra jest godzina? - spyta\'b3. Ampleforth zn\'f3w zrobi\'b3 zaskoczon\'b9 min\'ea.
\par - W og\'f3le si\'ea nad tym nie zastanawia\'b3em. Aresztowali mnie dwa dni temu. Mo\'bfe trzy. - Ponownie obieg\'b3 spojrzeniem \'9cciany, jakby oczekiwa\'b3, \'bfe zobaczy okno. - Tu noce i dnie nie r\'f3\'bfni\'b9 si\'ea od siebie. Nie wiem, jak mierzy
\'e6 up\'b3yw czasu.
\par Przez kilka minut prowadzili urywan\'b9 rozmow\'ea, po czym nagle, bez \'bfadnego wyra\'9fnego powodu, teleekran wrzasn\'b9\'b3 na nich, \'bfeby si\'ea uciszyli. Winston siedzia\'b3 spokojnie ze skrzy\'bfowanymi r\'ea
kami. Ampleforth, zbyt masywny, by zmie\'9cci\'e6 si\'ea wygodnie na w\'b9skiej \'b3awce, wierci\'b3 si\'ea splataj\'b9c szczup\'b3e d\'b3onie to na jednym, to na drugim kolanie. Teleekran warkn\'b9\'b3 na niego, \'bfeby przesta\'b3 si\'ea kr\'eaci\'e6
. Czas p\'b3yn\'b9\'b3. Dwadzie\'9ccia minut, godzina - trudno zgadn\'b9\'e6. Na korytarzu zn\'f3w zadudni\'b3y kroki. Winston poczu\'b3 skurcz kiszek. Wkr\'f3tce, ju\'bf bar\-dzo nied\'b3ugo, mo\'bfe za pi\'ea\'e6 minut, a mo\'bfe nawet teraz, tu\-
pot za drzwiami b\'eadzie oznacza\'b3, \'bfe nadesz\'b3a jego kolej.
\par Drzwi otworzy\'b3y si\'ea. Do celi wszed\'b3 oficer o lodowatej twarzy. Szybkim ruchem d\'b3oni wskaza\'b3 Amplefortha.
\par - Pok\'f3j sto jeden - powiedzia\'b3.
\par Ampleforth wymaszerowa\'b3 niezdarnie mi\'eadzy dwoma stra\'bfnikami; na jego twarzy malowa\'b3 si\'ea cie\'f1 niepokoju, lecz przede wszystkim dezorientacja.
\par Winstonowi zdawa\'b3o si\'ea, \'bfe mijaj\'b9 godziny. B\'f3l \'bfo\'b3\'b9dka narasta\'b3. My\'9cli kr\'b9\'bfy\'b3y uporczywie po tych samych torach, niczym bile raz po raz wpadaj\'b9ce w te same otwory. Powtarza\'b3o si\'ea tylko sze\'9c\'e6 temat\'f3
w. B\'f3l \'bfo\'b3\'b9dka - kromka chleba - krew i krzyki - O'Brien - Julia - \'bfyletka. Zn\'f3w poczu\'b3 skurcz kiszek; kroki zbli\'bfa\'b3y si\'ea ponownie. Kiedy odemkni\'eato drzwi celi, poruszone nimi powietrze wype\'b3\-ni\'b3a ostra wo\'f1 z
imnego potu. Do celi wszed\'b3 Parsons. Mia\'b3 na sobie szorty barwy khaki i sportow\'b9 koszul\'ea.
\par Winston by\'b3 tak zaskoczony, \'bfe zapomnia\'b3 o w\'b3asnej niedoli.
\par - Ty tutaj? - zawo\'b3a\'b3.
\par W spojrzeniu, kt\'f3re Parsons mu pos\'b3a\'b3, nie malowa\'b3o si\'ea ani zaciekawienie, ani zdumienie, jedynie bole\'9c\'e6. Zacz\'b9\'b3 przechadza\'e6 si\'ea nerwowo po celi, najwyra\'9fniej niezdolny usiedzie\'e6 w miejscu. Kiedy przy ka\'bf
dym kroku prostowa\'b3 grube kolana, wida\'e6 by\'b3o, \'bfe nogi mu dygocz\'b9. Oczy mia\'b3 wielkie, rozszerzone, jakby ca\'b3y czas wypat\-rywa\'b3 czego\'9c w }{\f0 oddali.
\par }{\f35 - Za co si\'ea wsadzili? - spyta\'b3 Winston.
\par - Za my\'9clozbrodni\'ea! - wykrzykn\'b9\'b3 Parsons, o ma\'b3o nie wybuchaj\'b9c p\'b3aczem.
\par Ton jego g\'b3osu sugerowa\'b3 z jednej strony pe\'b3ne przy\-znanie si\'ea do winy, a z drugiej zdumienie i trwog\'ea, \'bfe co\'9c takiego mog\'b3o si\'ea przytrafi\'e6 w\'b3a\'9cnie jemu. Zatrzyma\'b3 si\'ea przed Winstonem i zacz\'b9\'b3 wypytywa\'e6
go b\'b3agalnie:
\par - Nie zastrzel\'b9 mnie, prawda, stary? Nie zabij\'b9 kogo\'9c, kto niczego nie zrobi\'b3, tylko co\'9c pomy\'9cla\'b3 wbrew sobie, prawda? Wiem, \'bfe potraktuj\'b9 mnie sprawiedliwie. Mam do nich pe\'b3ne zaufanie! B\'ead\'b9 wiedzieli, \'bf
e mam nieskaziteln\'b9 opini\'ea, prawda? Nawet ty mo\'bfesz to po\'9cwiadczy\'e6! Stara\'b3em si\'ea, jak umia\'b3em, prawda? Mo\'bfe nie jestem najbystrzejszy, ale za to nigdy nie \'bfa\'b3owa\'b3em si\'b3. Wypruwa\'b3em sobie \'bfy\'b3
y dla Partii! Nie ska\'bf\'b9 mnie na wi\'eacej ni\'bf pi\'ea\'e6 lat, co? G\'f3ra dziesi\'ea\'e6, prawda? Kto\'9c taki jak ja przyda si\'ea w obozie pracy, prawda? Nie zastrzel\'b9 mnie przecie\'bf za ten jeden wyskok, co?
\par - Jeste\'9c winny?
\par - Oczywi\'9ccie! - zawo\'b3a\'b3 Parsons, zerkaj\'b9c wiernopodda\'f1czo w stron\'ea teleekranu. - Chyba nie s\'b9dzisz, \'bfe Partia mog\'b3aby aresztowa\'e6 niewinnego cz\'b3owieka, co?
\par Jego \'bfabia twarz jakby si\'ea troch\'ea uspokoi\'b3a, a nawet przybra\'b3a nieco \'9cwi\'eatoszkowaty wyraz.
\par - My\'9clozbrodnia to straszna rzecz, stary - o\'9cwiadczy\'b3 moralizatorskim tonem. - Mo\'bfe zdradziecko wkra\'9c\'e6 si\'ea do twojego umys\'b3u bez najmniejszego udzia\'b3u woli. Wiesz, jak to by\'b3o ze mn\'b9? Ow\'b3adn\'ea\'b3a mn\'b9 we \'9c
nie! Tak, wierz mi. \'afy\'b3em sobie spokojnie, pracowa\'b3em, przy\-k\'b3ada\'b3em si\'ea najlepiej, jak mog\'b3em, i nawet nie pode\-jrzewa\'b3em, \'bfe w moim umy\'9cle dzieje si\'ea co\'9c niedobrego. Po czym nagle zacz\'b9\'b3em m\'f3wi\'e6
przez sen. I wiesz, co powiedzia\'b3em?
\par Zni\'bfy\'b3 g\'b3os, jak kto\'9c, kto ze wzgl\'ead\'f3w medycznych musi u\'bfy\'e6 nieprzyzwoitego s\'b3owa.
\par - \'84Precz z Wielkim Bratem!\'94 Tak, dok\'b3adnie! Ja! Podobno nawet powt\'f3rzy\'b3em wiele razy. Zdradz\'ea ci w zaufaniu, stary, ciesz\'ea si\'ea, \'bfe mnie aresztowano, zanim posun\'b9\'b3em si\'ea dalej. Wiesz, co zrobi\'ea, kiedy postawi\'b9
mnie przed trybuna\'b3em? \'84Dzi\'eakuj\'ea wam - o\'9cwiadcz\'ea - \'bfe mnie uratowali\'9ccie, zanim by\'b3oby za p\'f3\'9fno\'94.
\par - Kto ci\'ea zadenuncjowa\'b3?
\par }{\f0 - Moja c\'f3reczka - }{\f35 oznajmi\'b3 Parsons z ponur\'b9 dum\'b9. - Pods\'b3uchiwa\'b3a przez dziurk\'ea od klucza. Jak us\'b3ysza\'b3a, co m\'f3wi\'ea, zaraz nazajutrz pogna\'b3a na policj\'ea
. Ma dopiero siedem lat, a patrz, jaka cwana! Wcale nie mam jej za z\'b3e tego, co zrobi\'b3a. Jestem z niej dumny. Przynajmniej wida\'e6, \'bfe dobrze j\'b9 wychowa\'b3em.
\par Post\'b9pi\'b3 nerwowo kilka krok\'f3w, zerkaj\'b9c z uprag\-nieniem na muszl\'ea klozetow\'b9, po czym nagle \'9cci\'b9gn\'b9\'b3 szorty.
\par - Przepraszam ci\'ea, stary. Nic nie poradz\'ea. Nie wy\-trzymuj\'ea tego czekania.
\par Usadowi\'b3 sw\'f3j t\'b3usty zad na muszli. Winston przys\'b3oni\'b3 twarz d\'b3o\'f1mi.
\par - Smith! - rykn\'b9\'b3 teleekran.- 6079 Smith W.! Odkry\'e6 twarz! W celi nie wolno zas\'b3ania\'e6 twarzy!
\par Winston odj\'b9\'b3 d\'b3onie od oczu. Parsons za\'b3atwia\'b3 si\'ea d\'b3ugo, g\'b3o\'9cno i obficie. Poniewa\'bf odp\'b3yw by\'b3 zatkany, cela cuchn\'ea\'b3a potem przez wiel}{\f0 e godzin.
\par }{\f35 Parsonsa zabrano. Do celi wprowadzano coraz to nowych wi\'ea\'9fni\'f3w, a po pewnym czasie zabierano ich, nie wiadomo dok\'b9d. Jedna z kobiet mia\'b3a p\'f3j\'9c\'e6 do pokoju sto jeden; Winston zauwa\'bfy\'b3 jak na wie\'9c\'e6 o tym skurczy\'b3
a si\'ea i zblad\'b3a. W pewnym momencie doszed\'b3 do wniosku, \'bfe je\'9cli trafi\'b3 tu rano, teraz musi by\'e6 popo\'b3udnie; je\'9cli po po\'b3udniu, p\'f3\'b3noc. W celi znajdowa\'b3o si\'ea sze\'9ccioro wi\'ea\'9f\-ni\'f3
w. Wszyscy siedzieli bez ruchu. Miejsce naprzeciw Winstona zajmowa\'b3 m\'ea\'bfczyzna o t\'b3ustym podbr\'f3dku i wystaj\'b9cych z\'eabach, kt\'f3ry przypomina\'b3 jakiego\'9c wiel\-kiego, nieszkodliwego gryzonia. Jego obfite, czerwone policzki by\'b3
y tak p\'eakate, jakby mia\'b3 w nich poupychane zapasy jedzenia, a bladoszare oczy przesuwa\'b3y si\'ea p\'b3och\-liwie po twarzach wsp\'f3\'b3wi\'ea\'9fni\'f3w i umyka\'b3y natychmiast, gdy kto\'9c kierowa\'b3 na niego wzrok.
\par Drzwi otworzy\'b3y si\'ea i do celi wprowadzono kolejnego wi\'ea\'9fnia; na jego widok ciarki przesz\'b3y Winstona po grzbiecie. Wygl\'b9d mia\'b3 do\'9c\'e6 powszedni, nawet prostacki; m\'f3g\'b3 by\'e6 in\'bfynierem czy technikiem. Jednak\'bfe chudo\'9c
\'e6 jego twarzy przejmowa\'b3a groz\'b9. W\'b3a\'9cciwie by\'b3a to czasz\-ka. Wymizerowanie sprawia\'b3o, \'bfe usta i oczy wydawa\'b3y si\'ea nieproporcjonalnie wielkie; zw\'b3aszcza oczy, w kt\'f3rych \'bfarzy\'b3a si\'ea jaka\'9c
straszliwa, mordercza nienawi\'9c\'e6.
\par Chudzielec usiad\'b3 na \'b3awie nie opodal Winstona. Winston nie patrzy\'b3 na niego, lecz udr\'eaczona, wyn\'eadznia\'b3a twarz tak silnie wry\'b3a mu si\'ea w pami\'ea\'e6, \'bfe widzia\'b3 j\'b9 r\'f3wnie wyra\'9fnie, jakby nadal si\'ea w ni\'b9
wpatrywa\'b3. Nagle zda\'b3 sobie spraw\'ea, co dolega m\'ea\'bfczy\'9fnie. Po prostu umiera\'b3 z g\'b3odu. W tym samym momencie u\'9cwiadomili to sobie tak\'bfe pozostali. Naoko\'b3o celi poszed\'b3 szmer. Wi\'ea\-zie\'f1 o t\'b3
ustych policzkach to kierowa\'b3 spojrzenie na g\'b3odomora, to odwraca\'b3 je zmieszany, to zn\'f3w zerka\'b3 w jego stron\'ea; nie umia\'b3 si\'ea powstrzyma\'e6 od patrzenia. Przez chwil\'ea wierci\'b3 si\'ea niespokojnie, w ko\'f1cu wsta\'b3, przeszed
\'b3 kaczym chodem przez cel\'ea, pogrzeba\'b3 w kieszeni kombinezonu i nie\'9cmia\'b3o poda\'b3 nowemu przybrudzony kawa\'b3ek chleba.
\par Z teleekranu rozleg\'b3 si\'ea w\'9cciek\'b3y, og\'b3uszaj\'b9cy ryk. Grubas a\'bf podskoczy\'b3. G\'b3odom\'f3r natomiast schowa\'b3 r\'eace za siebie, jakby demonstruj\'b9c ca\'b3emu \'9cwiatu, \'bfe nie zamierza\'b3 przyj\'b9\'e6 daru.
\par }{\f35\lang1033\langfe1045\langnp1033 - Bumstead! - rycza\'b3 teleekran. - 2713 Bumstead J.! }{\f35 Rzu\'e6 chleb na ziemi\'ea!
\par Grubas upu\'9cci\'b3 kawa\'b3ek chleba.
\par - Pozosta\'f1 na miejscu! - rozkaza\'b3 dalej g\'b3os. - Obr\'f3\'e6 si\'ea twarz\'b9 do drzwi! I nie ruszaj si\'ea!
\par Grubas pos\'b3usznie wykona\'b3 polecenia. Jego wielkie, p\'eakate policzki dr\'bfa\'b3y niepohamowanie. Drzwi otworzy\'b3y si\'ea z \'b3oskotem. Do \'9crodka wmaszerowa\'b3 m\'b3ody oficer i usun\'b9\'b3 si\'ea na bok; za nim wpad\'b3 niski, kr\'ea
py stra\'bfnik o pot\'ea\'bfnych barach. Zatrzyma\'b3 si\'ea przed grubasem, po czym, na znak oficera, zamachn\'b9\'b3 si\'ea szeroko i z ca\'b3ej si\'b3y r\'b9bn\'b9\'b3 wi\'ea\'9fnia pi\'ea\'9cci\'b9 w usta. Cios niemal oderwa\'b3
grubasa od ziemi. Przelecia\'b3 przez d\'b3ugo\'9c\'e6 celi i upad\'b3 obok muszli klozetowej. Przez chwil\'ea le\'bfa\'b3 og\'b3uszony, a z ust i nosa s\'b9czy\'b3a mu si\'ea ciemnoczerwona krew. P\'f3\'b3przytomny, wydawa\'b3 z siebie ciche j\'ea
ki, niemal zwierz\'eace skowytanie, potem przekr\'eaci\'b3 si\'ea na brzuch i zacz\'b9\'b3 niepewnie unosi\'e6 si\'ea na czworakach. Z ust wypad\'b3a mu ociekaj\'b9ca \'9clin\'b9 i krwi\'b9 sztuczna szcz\'eaka, z\'b3amana na p\'f3\'b3.
\par Pozostali wi\'ea\'9fniowie siedzieli bez ruchu, z r\'eakami splecionymi na kolanach. Grubas dowl\'f3k\'b3 si\'ea na swoje miejsce. Jedna strona twarzy zaczyna\'b3a mu sinie\'e6. Spuch\-ni\'eate usta wygl\'b9da\'b3y jak wi\'9cniowy wrz\'f3d z czarn\'b9
dziur\'b9 po\'9crodku. Od czasu do czasu w\'b9ska stru\'bfka krwi \'9ccieka\'b3a mu na pier\'9c. Szare oczy, w kt\'f3rych malowa\'b3o si\'ea poczucie winy, zn\'f3w w\'eadrowa\'b3y szybko po twarzach obecnych, jakby grubas usi\'b3owa\'b3 si\'ea przekona
\'e6, czy wsp\'f3\'b3wi\'ea\'9fniowie pogardzaj\'b9 nim ze wzgl\'eadu na doznane przez }{\f0 niego upokorzenie.
\par }{\f35 Drzwi ponownie si\'ea otworzy\'b3y. Oficer wskaza\'b3 nie\-dba\'b3ym gestem g\'b3odomora.
\par - Pok\'f3j sto jeden - rzek\'b3.
\par Obok Winstona rozleg\'b3 si\'ea j\'eak, po czym co\'9c upad\'b3o na ziemi\'ea. To g\'b3odom\'f3r rzuci\'b3 si\'ea na kolana, wyci\'b9gaj\'b9c b\'b3agalnie r\'eace.
\par }{\f0 - Towarzyszu o}{\f35 ficerze! - zawo\'b3a\'b3. - Nie zabierajcie mnie tam! Przecie\'bf powiedzia\'b3em ju\'bf wszystko! Co jeszcze chcecie wiedzie\'e6? Got\'f3w jestem przyzna\'e6 si\'ea do ka\'bfdej zbrodni, naprawd\'ea ka\'bf
dej! Powiedzcie tylko, do czego mam si\'ea przyzna\'e6, a natychmiast to zrobi\'ea! Przygotujcie dowolne zeznania, ja wszystko podpisz\'ea! Przysi\'eagam! Tylko nie bierzcie mnie do pokoju sto jeden!
\par - Pok\'f3j sto jeden - powt\'f3rzy\'b3 oficer.
\par Twarz g\'b3odomora, od pocz\'b9tku bardzo blada, przybra\'b3a teraz odcie\'f1, kt\'f3ry Winston zawsze dot\'b9d uwa\'bfa\'b3 wy\'b3\'b9cz\-nie za przeno\'9cni\'ea. Sta\'b3a si\'ea autentycznie zielona.
\par - Uczy\'f1cie ze mn\'b9, co chcecie! G\'b3odzicie mnie od tygodni. Wi\'eac zabijcie mnie wreszcie! Zastrzelcie! Powie\'9c\-cie! Ska\'bfcie na dwadzie\'9ccia pi\'ea\'e6 lat ci\'ea\'bfkich rob\'f3t! Chcecie, \'bfebym jeszcze kogo\'9c wsypa\'b3
? Powiedzcie tylko kogo, a natychmiast go obci\'b9\'bf\'ea! Nie obchodzi mnie, kto to b\'eadzie ani co z nim zrobicie! Mam \'bfon\'ea i troje dzieci. Najstarsze z nich nie ma jeszcze sze\'9cciu lat. Mo\'bfecie przywie\'9f\'e6 tu ca\'b3\'b9 tr\'f3jk\'ea
i na moich oczach poder\'bfn\'b9\'e6 im gard\'b3a. Wol\'ea to, ni\'bf i\'9c\'e6 do pokoju }{\f0 sto jeden!
\par }{\f35 - Pok\'f3j sto jeden - powt\'f3rzy\'b3 oficer.
\par G\'b3odom\'f3r powi\'f3d\'b3 oszala\'b3ym spojrzeniem po wsp\'f3\'b3\-wi\'ea\'9fniach, jakby szuka\'b3 kogo\'9c, z kim m\'f3g\'b3by si\'ea zamieni\'e6 na miejsca. Jego wzrok zatrzyma\'b3 si\'ea na zakrwawionej twarzy grubasa. Wskaza\'b3 go wychud\'b3\'b9
d\'b3oni\'b9.
\par }{\f0 - To }{\f35 jego powinni\'9ccie zabra\'e6, a nie mnie! - zawo\'b3a\'b3. -Nie s\'b3yszeli\'9ccie, co m\'f3wi\'b3, kiedy dosta\'b3 w g\'eab\'ea! Poczekaj\-cie, zaraz wam wszystko powt\'f3rz\'ea! To on jest wrogiem Partii, nie ja!
\par Kiedy stra\'bfnicy post\'b9pili krok w stron\'ea g\'b3odomora, jego g\'b3os przeszed\'b3 w cienki }{\f0 pisk.
\par }{\f35 - Nie s\'b3yszeli\'9ccie! Co\'9c si\'ea zaci\'ea\'b3o w teleekranie! To on jest wrogiem! Bierzcie jego, nie mnie!
\par Dw\'f3ch masywnych stra\'bfnik\'f3w pochyli\'b3o si\'ea, by chwyci\'e6 g\'b3odomora pod pachy, ale rzuci\'b3 si\'ea rozpaczliwie w bok i uczepi\'b3 \'bfelazne'\} nogi \'b3awki, skowycz\'b9c jak zwierz\'ea. Usi\'b3owali go oderwa\'e6, jednak\'bfe trzyma
\'b3 si\'ea kurczowo i z nieocze\-kiwan\'b9 si\'b3\'b9. Szamotali si\'ea tak z p\'f3\'b3 minuty. Pozostali wi\'ea\'9f\-niowie siedzieli bez s\'b3owa, z r\'eakami z\'b3o\'bfonymi na kolanach, patrz\'b9c prosto przed siebie. Skowyt ucich\'b3; g\'b3odom\'f3
r z trudem \'b3apa\'b3 oddech, lecz nie dawa\'b3 si\'ea oderwa\'e6 od \'b3awki. Nagle zawy\'b3; to jeden ze stra\'bfnik\'f3w zmia\'bfd\'bfy\'b3 mu palce kopniakiem. Teraz z \'b3atwo\'9cci\'b9 podnie\'9cli go na nogi.
\par - Pok\'f3j sto jeden - powt\'f3rzy\'b3 oficer.
\par Stra\'bfnicy wyprowadzili g\'b3odomora; szed\'b3 s\'b3aniaj\'b9c si\'ea, z g\'b3ow\'b9 zwieszon\'b9 nisko, tul\'b9c do piersi bol\'b9c\'b9 r\'eak\'ea; wola walki opu\'9cci\'b3a go zupe\'b3nie.
\par Czas p\'b3yn\'b9\'b3. Je\'9cli g\'b3odomora wyprowadzono o p\'f3\'b3\-nocy, nasta\'b3 ju\'bf \'9cwit; je\'9cli o \'9cwicie, min\'ea\'b3o po\'b3udnie. Winston by\'b3 sam; sam od kilku godzin. Od siedzenia na w\'b9skiej \'b3awce tak bardzo bola\'b3y go ko
\'9cci, \'bfe co pewien czas wstawa\'b3 i przechadza\'b3 si\'ea po celi; teleekran ani razu dot\'b9d nie zareagowa\'b3. Kawa\'b3ek chleba le\'bfa\'b3 wci\'b9\'bf tam, gdzie upu\'9cci\'b3 go grubas. Pocz\'b9tkowo Winston musia\'b3 specjalnie odwraca\'e6
wzrok, \'bfeby nie patrze\'e6 w tamt\'b9 stron\'ea, ale w ko\'f1cu g\'b3\'f3d ust\'b9pi\'b3 miejsca pragnieniu. W ustach mia\'b3 suchy, nieprzyjemny smak. Miarowy szum i ci\'b9g\'b3e jaskrawe \'9cwiat\'b3o sprawi\'b3y, \'bfe ogarn\'ea\'b3a go s\'b3abo
\'9c\'e6, a w g\'b3owie czu\'b3 kompletn\'b9 pustk\'ea. Kiedy nie m\'f3g\'b3 ju\'bf d\'b3u\'bfej wytrzyma\'e6 b\'f3lu, wstawa\'b3, po czym siada\'b3 niemal natychmiast, gdy\'bf ilekro\'e6 si\'ea podnosi\'b3, zaczyna\'b3o mu si\'ea kr\'eaci\'e6 w g\'b3
owie. Kiedy chwilami niewygody cia\'b3a prze\-stawa\'b3y mu tak okropnie doskwiera\'e6, powraca\'b3 przera\'9f\-liwy strach. Momentami z gasn\'b9c\'b9 nadziej\'b9 my\'9cla\'b3 o O'Brienie i \'bfyletce. Wydawa\'b3o mu si\'ea prawdopodobne, \'bf
e zostanie dostarczona w jedzeniu - je\'9cli w og\'f3le b\'ead\'b9 go tu karmi\'e6. Rzadziej my\'9cla\'b3 o Julii. Mo\'bfliwe, \'bfe cierpi teraz jeszcze gorsze m\'eaczarnie ni\'bf on. Mo\'bfe w\'b3a\'9cnie w tym momencie wyje z b\'f3lu. \'84Czy gdybym m
\'f3g\'b3 j\'b9 uratowa\'e6 zwi\'eakszaj\'b9c swoje m\'eaki, uczyni\'b3bym to? - zapyta\'b3 si\'ea w my\'9clach. - Tak, nie waha\'b3bym si\'ea\'94. Ale by\'b3a to wyrozumowana decyzja; uzna\'b3, \'bfe tak powinien post\'b9pi\'e6. Nie podyktowa\'b3
a mu tej odpowiedzi mi\'b3o\'9c\'e6. Tu, gdzie teraz przebywa\'b3, nie odczuwa\'b3o si\'ea nic pr\'f3cz b\'f3lu i strachu przed jeszcze wi\'eakszym b\'f3lem. A zreszt\'b9, czy kiedy si\'ea cierpi, mo\'bfna z jakiegokolwiek powodu szczerze pragn\'b9\'e6
, aby b\'f3l si\'ea wzm\'f3g\'b3? Tego jeszcze nie wiedzia\'b3.
\par Zn\'f3w rozleg\'b3y si\'ea kroki. Szcz\'eakn\'ea\'b3y drzwi. Do celi wszed\'b3 O'Brien.
\par Winston poderwa\'b3 si\'ea na r\'f3wne nogi. Widok O'Briena tak go zaskoczy\'b3, \'bfe zapomnia\'b3 o ostro\'bfno\'9cci. Po raz pierw\-szy od wielu lat zapomnia\'b3 nawet o obecno\'9cci teleekranu.
\par - Was te\'bf maj\'b9!
\par - I to od bardzo dawna - odpar\'b3 ironicznie i niemal z \'bfalem przybysz.
\par Odsun\'b9\'b3 si\'ea od drzwi; za nim wkroczy\'b3 pot\'ea\'bfnie zbudowany stra\'bfnik z d\'b3ug\'b9 czarn\'b9 pa\'b3k\'b9 w r\'eace.
\par - Wiedzia\'b3e\'9c o tym, Winston - rzek\'b3 O'Brien. - Nie oszukuj si\'ea. Wiedzia\'b3e\'9c; wiedzia\'b3e\'9c od samego pocz\'b9tku.
\par Tak, Winston zda\'b3 sobie teraz spraw\'ea, \'bfe rzeczywi\'9ccie wiedzia\'b3 od samego pocz\'b9tku. Nie mia\'b3 jednak czasu g\'b3\'eabiej si\'ea nad tym zastanawia\'e6. Ca\'b3\'b9 uwag\'ea skupi\'b3 na pa\'b3ce w d\'b3oni stra\'bfnika. Mog\'b3a spa\'9c
\'e6 wsz\'eadzie: r\'b9bn\'b9\'e6 go w czubek g\'b3owy, tu\'bf nad uchem, w rami\'ea, w \'b3okie\'e6...
\par \'a3okie\'e6! Osun\'b9\'b3 si\'ea na kolana jak ra\'bfony gromem, drug\'b9 r\'eak\'b9 przyciskaj\'b9c pal\'b9cy \'b3okie\'e6. Przed oczami zrobi\'b3o mu si\'ea \'bf\'f3\'b3to. Niemo\'bfliwe, niemo\'bfliwe, aby jeden cios m\'f3g\'b3 wywo\'b3a\'e6
tak przera\'9fliwy b\'f3l! Kiedy wzrok mu si\'ea rozja\'9cni\'b3, ujrza\'b3 stra\'bfnika i O'Briena, kt\'f3rzy pochylali si\'ea nad nim. Stra\'bfnik chichota\'b3 obserwuj\'b9c, jak wi\'eazie\'f1 skr\'eaca si\'ea z b\'f3lu. A Winston pozna\'b3 odpowied
\'9f na swoje pytanie. Nigdy, z najwznio\'9clejszego powodu, nie mo\'bfna pragn\'b9\'e6 zwi\'eakszenia b\'f3lu. Chce si\'ea tylko jednego: by zel\'bfa\'b3. Nic na \'9cwiecie nie jest tak straszne jak b\'f3l fizyczny. W obliczu b\'f3lu nie ma bohater\'f3
w, w obliczu b\'f3lu nie ma bohater\'f3w - powtarza\'b3 w my\'9clach, tarzaj\'b9c si\'ea po posadz\-ce i bezradnie tul\'b9c do siebie rw\'b9ce lewe rami\'ea.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 2
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Le\'bfa\'b3 na czym\'9c zbli\'bfonym do polowego \'b3\'f3\'bfka, ale znacznie wy\'bfszym, w dodatku nie m\'f3g\'b3 si\'ea poruszy\'e6, gdy\'bf kr\'eapowa\'b3y go pasy. \'8cwiat\'b3o, jeszcze bardziej jaskrawe ni\'bf zwykle, \'9cwieci\'b3
o mu prosto w twarz. Tu\'bf obok \'b3\'f3\'bfka sta\'b3 O'Brien, wpatruj\'b9c si\'ea w niego badawczo. Z drugiej strony znajdowa\'b3 si\'ea m\'ea\'bfczyzna w bia\'b3ym kitlu trzymaj\'b9cy strzykawk\'ea.
\par Kiedy otworzy\'b3 oczy, nie od razu zda\'b3 sobie spraw\'ea ze swojego otoczenia. Mia\'b3 uczucie, \'bfe wp\'b3ywa do tego wn\'eatrza z zupe\'b3nie innego \'9cwiata, z podwodnego \'9cwiata gdzie\'9c g\'b3\'eaboko w dole. Nie mia\'b3 poj\'eacia, jak d\'b3
ugo tam przebywa\'b3. Od momentu aresztowania nie widzia\'b3 ani mroku, ani \'9cwiat\'b3a dziennego. Poza tym jego wspo\-mnieniom brakowa\'b3o ci\'b9g\'b3o\'9cci. Zdarza\'b3o si\'ea, \'bfe \'9cwiado\-mo\'9c\'e6 - nawet taka, jak\'b9 ma cz\'b3owiek \'9cpi
\'b9cy - urywa\'b3a mu si\'ea zupe\'b3nie i powraca\'b3a po przerwie wype\'b3nionej pr\'f3\'bfni\'b9. Lecz czy przerwy te trwa\'b3y dni, tygodnie, czy zaledwie sekundy, tego nie wiedzia\'b3.
\par Koszmar rozpocz\'b9\'b3 si\'ea od uderzenia w \'b3okie\'e6. Dopiero znacznie p\'f3\'9fniej Winston zda\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe by\'b3o to jedynie wst\'eapne, rutynowe przes\'b3uchanie, jakiemu pod\-dawano niemal wszystkich wi\'ea\'9fni\'f3w. Istnia\'b3
d\'b3ugi wykaz zbrodni - szpiegostwo, sabota\'bf i tym podobne - do kt\'f3rych po prostu ka\'bfdy musia\'b3 si\'ea przyzna\'e6. Stanowi\'b3o to zwyk\'b3\'b9 formalno\'9c\'e6, cho\'e6 same tortury by\'b3y jak najpraw\-dziwsze. Nie pami\'eata\'b3
, ile razy go bito i jak d\'b3ugo. Zawsze zajmowa\'b3o si\'ea nim pi\'eaciu lub sze\'9cciu oprawc\'f3w w czar\-nych mundurach. Czasami walili go pi\'ea\'9cciami, kiedy indziej u\'bfywali pa\'b3ek lub \'bfelaznych pr\'eat\'f3w, czasem wy\'b3\'b9
cznie kopali. Zdarza\'b3o si\'ea, \'bfe przekroczywszy wszel\-kie granice wstydu tarza\'b3 si\'ea po posadzce jak zwierz\'ea,
\par zwijaj\'b9c si\'ea i miotaj\'b9c na boki w ci\'b9g\'b3ej, beznadziejnej pr\'f3bie unikni\'eacia bucior\'f3w, kt\'f3re co chwila trafia\'b3y go \'bfebra, brzuch, \'b3okcie, uda, pachwiny, j\'b9dra i ko\'9c\'e6 ogonow\'b9. Niekiedy tortury trwa\'b3y tak d
\'b3ugo, \'bfe najokrut\-niejsze, najstraszniejsze i najbardziej nieludzkie wydawa\'b3o mu si\'ea nie to, i\'bf funkcjonariusze nie przestaj\'b9 si\'ea nad nim pastwi\'e6, lecz \'bfe sam nie potrafi si\'ea zmusi\'e6 do utraty przytomno\'9c
ci. Wiele razy kompletnie zawodzi\'b3y go nerwy i wtedy b\'b3aga\'b3 o lito\'9c\'e6, jeszcze zanim spad\'b3o pierwsze uderzenie; sam widok pi\'ea\'9cci wzniesionej do ciosu wystar\-czy\'b3, aby zacz\'b9\'b3 przyznawa\'e6 si\'ea do prawdziwych i zmy\'9c\-
lonych zbrodni. Czasami obiecywa\'b3 sobie, \'bfe tym razem nie powie nic, i ka\'bfde s\'b3owo musieli z niego wyciska\'e6 pomi\'eadzy j\'eakami b\'f3lu; kiedy indziej decydowa\'b3 si\'ea na niewielki kompromis, postanawiaj\'b9c: \'84Przyznam si\'ea
, ale jeszcze nie teraz. Musz\'ea wytrzyma\'e6, a\'bf b\'f3l stanie si\'ea niezno\'9cny. Jeszcze trzy kopniaki, jeszcze dwa, a wtedy zeznam to, czego chc\'b9\'94. Nieraz bili go tak, \'bfe ledwo m\'f3g\'b3 usta\'e6, po czym ciskali na kamienn\'b9 posadzk
\'ea celi niczym w\'f3r kartofli, a gdy po kilku godzinach przychodzi\'b3 nieco do siebie, zabierali go i zn\'f3w bili. Zdarza\'b3y si\'ea i d\'b3u\'bfsze okresy, kiedy pozwalano mu troch\'ea odzyska\'e6 si\'b3y. Niewie\-le z tego zosta\'b3o mu w pami\'ea
ci, gdy\'bf albo w\'f3wczas spa\'b3, albo le\'bfa\'b3 ot\'eapia\'b3y. Pami\'eata\'b3 cel\'ea z blaszan\'b9 miednic\'b9 do mycia i tward\'b9 prycz\'b9 z desek, jakby p\'f3\'b3k\'b9 umocowan\'b9 do \'9cciany, oraz posi\'b3ki z\'b3o\'bfone z gor\'b9
cej zupy, chleba i rzadziej kawy. Pami\'eata\'b3 gburowatego fryzjera, kt\'f3ry przyszed\'b3 zeskroba\'e6 mu zarost i przystrzyc w\'b3osy, a tak\'bfe ludzi w bia\'b3ych kitlach: ci w spos\'f3b rutynowy, bez cienia wsp\'f3\'b3
czucia, mierzyli mu puls, sprawdzali odruchy, pod\-wijali powieki, obmacywali twardymi r\'eakami cia\'b3o szuka\-j\'b9c po\'b3amanych ko\'9cci i wstrzykiwali \'9crodki nasenne.
\par Tortury sta\'b3y si\'ea rzadsze; funkcjonowa\'b3y teraz na zasadzie gro\'9fby, okropno\'9cci, kt\'f3re lada moment mog\'b9 go zn\'f3w spotka\'e6, je\'9cli odpowiedzi b\'ead\'b9 niezadowalaj\'b9ce. Przes\'b3
uchania prowadzili teraz nie oprawcy w czarnych mundurach, lecz partyjni intelektuali\'9cci, mali, kr\'eapi osob\-nicy o szybkich ruchach i po\'b3yskuj\'b9cych okularach; zmieniali si\'ea kilkakrotnie podczas ka\'bfdej sesji, zwykle trwaj\'b9
cej - tak mu si\'ea zdawa\'b3o, cho\'e6 pewno\'9cci nie mia\'b3 - dziesi\'ea\'e6, dwana\'9ccie godzin. Ci nowi \'9cledczy pilnowali, \'bfeby wci\'b9\'bf odczuwa\'b3 lekki b\'f3l, ale nie polegali wy\'b3\'b9cznie na b\'f3lu.
Bili go po twarzy, szarpali za w\'b3osy, wykr\'eacali mu uszy, kazali sta\'e6 na jednej nodze, nie pozwalali odda\'e6 moczu, \'9cwiecili w twarz jaskrawymi lampami, a\'bf oczy zaczyna\'b3y mu \'b3zawi\'e6; to wszystko jednak robili g\'b3\'f3wnie po to,
\'bfeby go poni\'bfy\'e6 i pozbawi\'e6 zdolno\'9cci logicznego rozumowania. Ich prawdziw\'b9 broni\'b9 by\'b3o samo \'9cledztwo, ci\'b9gn\'b9ce si\'ea bezlito\'9cnie przez d\'b3ugie godziny, kiedy to usi\'b3owali przy\'b3apa\'e6
go na sprzecznych zeznaniach, za\-stawiali na niego pu\'b3apki i przekr\'eacali jego wypowiedzi, co rusz zarzucaj\'b9c mu k\'b3amstwo i pl\'b9tanie si\'ea w faktach, a\'bf zaczyna\'b3 p\'b3aka\'e6 ze wstydu i nerwowego wyczerpania. Zdarza\'b3o si\'ea,
\'bfe p\'b3aka\'b3 kilka razy podczas jednej sesji. Niemal ca\'b3y czas wrzeszczeli i obrzucali go wyzwiskami, a gdy si\'ea waha\'b3, co m\'f3wi\'e6, grozili, \'bfe zn\'f3w trafi do r\'b9k stra\'bfnik\'f3w; niekiedy jednak nieoczekiwanie zmieniali tak\-
tyk\'ea, tytu\'b3uj\'b9c go \'84towarzyszem\'94, apeluj\'b9c do jego sumienia w imi\'ea angsocu i Wielkiego Brata i pytaj\'b9c ze smutkiem, czy tak dalece wyzby\'b3 si\'ea lojalno\'9cci wobec Partii, i\'bf nie pragnie naprawi\'e6 wyrz\'b9d
zonych przez siebie szk\'f3d. Po wielogodzinnej sesji, kiedy nerwy mia\'b3 ju\'bf zupe\'b3nie poszarpane, nawet na takie s\'b3owa reagowa\'b3 \'b3kaniem. W ko\'f1cu ich natr\'eatne g\'b3osy z\'b3ama\'b3y go bardziej ni\'bf pi\'ea\'9cci i buciory stra\'bf
nik\'f3w. Ca\'b3a jego osoba sprowa\-dza\'b3a si\'ea teraz do ust, kt\'f3re m\'f3wi\'b3y to, czego \'bf\'b9dano, i do r\'eaki, kt\'f3ra podpisywa\'b3a wszystko, co mu podsuni\'eato. Jedynym celem, jaki sobie stawia\'b3, by\'b3o odgadn\'b9\'e6 czym pr\'ea
dzej, do czego ma si\'ea przyzna\'e6 - i przyznawa\'b3 si\'ea natychmiast, \'bfeby tylko si\'ea nad nim wi\'eacej nie zn\'eacali. Przyzna\'b3 si\'ea do zamach\'f3w na wa\'bfnych cz\'b3onk\'f3w Partii, do rozprowadzania ulotek o wywrotowych tre\'9c
ciach, do malwersacji pieni\'ea\'bfnych, do sprzedawania tajemnic wojs\-kowych, do uprawiania sabota\'bfu. Przyzna\'b3 si\'ea, \'bfe od 1968 roku by\'b3 p\'b3atnym szpiegiem rz\'b9du wsch\'f3dazjatyckiego. Zezna\'b3, \'bfe uprawia\'b3 praktyki religijne,
\'bfe jest zwolen\-nikiem kapitalizmu i zbocze\'f1cem seksualnym. Przy\-zna\'b3 si\'ea do zamordowania \'bfony, chocia\'bf wiedzia\'b3, a przes\'b3uchuj\'b9cy zapewne wiedzieli r\'f3wnie\'bf, i\'bf ona wci\'b9\'bf \'bfyje. Zezna\'b3, \'bfe od lat utrzymyw
a\'b3 \'9ccis\'b3y kontakt z Goldsteinem i nale\'bfa\'b3 do podziemnej organizacji, w kt\'f3rej szeregach znalaz\'b3y si\'ea tak\'bfe niemal wszystkie znajome mu osoby. Najpro\'9cciej by\'b3o przyzna\'e6 si\'ea do wszystkiego i obci\'b9\'bfy\'e6 ka\'bf
dego, kogo si\'ea tylko zna\'b3o. Zreszt\'b9 w pew\-nym sensie nie k\'b3ama\'b3. By\'b3 przecie\'bf wrogiem Partii, a w oczach Partii mi\'eadzy my\'9cl\'b9 i czynem nie zachodzi\'b3a \'bfadna r\'f3\'bfnica.
\par Mia\'b3 te\'bf inne wspomnienia. Zapisa\'b3y si\'ea w jego umy\'9cle jako lu\'9fne, nie powi\'b9zane ze sob\'b9 obrazy przedzielone czerni\'b9.
\par Znajdowa\'b3 si\'ea w celi, w kt\'f3rej r\'f3wnie dobrze m\'f3g\'b3 panowa\'e6 mrok jak jasno\'9c\'e6, albowiem ca\'b3e pole widzenia wype\'b3nia\'b3a para \'9cwiec\'b9cych oczu. Tu\'bf obok tyka\'b3o wolno i miarowo jakie\'9c urz\'b9dzenie. Oczy powi\'ea
kszy\'b3y si\'ea, sta\'b3y bardziej l\'9cni\'b9ce. Nagle wzni\'f3s\'b3 si\'ea do g\'f3ry, skoczy\'b3 mi\'eadzy \'9clepia i znik\'b3.
\par Przywi\'b9zany do fotela i otoczony tarczami r\'f3\'bfnych przy\-rz\'b9d\'f3w, siedzia\'b3 sk\'b9pany blaskiem o\'9clepiaj\'b9cych lamp. Cz\'b3owiek w bia\'b3ym kitlu studiowa\'b3 tarcze. Na korytarzu rozleg\'b3y si\'ea ci\'ea\'bfkie kroki. Drzwi otworzy
\'b3y si\'ea z \'b3oskotem. Do \'9crodka wmaszerowa\'b3 oficer o woskowej twarzy, a za nim dwaj stra\'bfnicy.
\par - Pok\'f3j sto jeden - rozkaza\'b3 oficer.
\par Cz\'b3owiek w bia\'b3ym kitlu nie zareagowa\'b3. Nie spojrza\'b3 te\'bf na Winstona; ca\'b3y czas wpatrywa\'b3 si\'ea tylko w tarcze.
\par Toczy\'b3 si\'ea ogromnym korytarzem szeroko\'9cci kilometra zalanym wspania\'b3ym z\'b3otym \'9cwiat\'b3em, wyj\'b9c ze \'9cmiechu i wykrzykuj\'b9c ile tchu najr\'f3\'bfniejsze zeznania. Przyznawa\'b3 si\'ea do wszystkiego, nawet do tego, co uda\'b3
o mu si\'ea przemilcze\'e6 podczas tortur. Spowiada\'b3 si\'ea z ca\'b3ego \'bfycia s\'b3uchaczom, kt\'f3rzy \'9cwietnie je znali. Razem z nim byli jego oprawcy, \'9cledczy, ludzie w bia\'b3ych kitlach. O'Brien, Julia, pan Charrington; wszyscy toczyli si
\'ea korytarzem, zarykuj\'b9c si\'ea ze \'9cmiechu. Jakie\'9c okropne zdarzenie, kt\'f3re mia\'b3o nast\'b9pi\'e6 w przysz\'b3o\'9cci, omin\'ea\'b3o go i ju\'bf nie musia\'b3 si\'ea obawia\'e6. Wszystko by\'b3o w porz\'b9dku, tortury si\'ea sko\'f1czy\'b3
y, ka\'bfdy szczeg\'f3\'b3 jego \'bfycia zosta\'b3 wyci\'b9gni\'eaty na wierzch, zrozumiany, wybaczony.
\par Na wp\'f3\'b3 uni\'f3s\'b3 si\'ea z twardej pryczy, przekonany, \'bfe dolecia\'b3 go g\'b3os O'Briena. Podczas przes\'b3ucha\'f1, aczkol\-wiek nie widzia\'b3 go ani razu, mia\'b3 uczucie, \'bfe O'Brien stoi tu\'bf obok, cho\'e6 poza zasi\'ea
giem wzroku. To O'Brien wszystkim kierowa\'b3. On kaza\'b3 stra\'bfnikom bi\'e6 Winstona }{\f0\super 1}{\f35 on pilnowa\'b3, aby go nie zat\'b3ukli na \'9cmier\'e6. To on decydowa\'b3, kiedy wi\'eazie\'f1 ma wy\'e6 z b\'f3lu, kiedy od\-poczywa\'e6
, kiedy je\'9c\'e6, kiedy spa\'e6, jakie \'9crodki nale\'bfy mu wstrzykiwa\'e6. To on zadawa\'b3 pytania i podsuwa\'b3 odpowie\-dzi. On by\'b3 katem i obro\'f1c\'b9, inkwizytorem i przyjacielem.
\par Pewnego razu - Winston nie pami\'eata\'b3, czy podczas normal\-nego snu, czy te\'bf snu wywo\'b3anego \'9crodkami nasennymi, a mo\'bfe nawet w momencie przebudzenia - us\'b3ysza\'b3 przy uchu szept: \'84Nie przejmuj si\'ea, Winston; mam nad tob\'b9 pie\-
cz\'ea. Obserwowa\'b3em ci\'ea przez siedem lat. Teraz nadesz\'b3a chwila zwrotna. Uratuj\'ea ci\'ea, uczyni\'ea doskona\'b3ym\'94. Nie mia\'b3 pewno\'9cci, czy przemawia\'b3 do niego O'Brien, ale nie w\'b9tpi\'b3, \'bfe by\'b3 to ten sam g\'b3os, kt\'f3
ry w innym \'9cnie, przed siedmioma laty, oznajmi\'b3 mu: \'84Spotkamy si\'ea tam, gdzie nie ma mroku\'94.
\par Nie pami\'eata\'b3 ko\'f1ca przes\'b3ucha\'f1. We wspomnieniach mia\'b3 luk\'ea; nast\'eapna rzecz, kt\'f3ra powoli wy\'b3oni\'b3a si\'ea w jego \'9cwiadomo\'9cci, to pomieszczenie czy te\'bf cela, gdzie znaj\-dowa\'b3 si\'ea teraz. Le\'bfa\'b3 niemal p
\'b3asko na wznak i nie m\'f3g\'b3 si\'ea poruszy\'e6. Jego cia\'b3o w r\'f3\'bfnych punktach przytrzymy\-wa\'b3y pasy. Nawet g\'b3ow\'ea mia\'b3 ca\'b3kowicie unieruchomion\'b9. O'Brien przygl\'b9da\'b3 mu si\'ea z powag\'b9
i jakby ze smutkiem. Widziana od do\'b3u twarz by\'b3a prostacka i zm\'eaczona, z worami pod oczyma i g\'b3\'eabokimi bruzdami ci\'b9gn\'b9cymi si\'ea od nosa do brody. O'Brien wygl\'b9da\'b3 starzej, ni\'bf Winstonowi si\'ea dot\'b9d wydawa\'b3o; m\'f3g
\'b3 mie\'e6 ju\'bf pi\'ea\'e6\-dziesi\'b9tk\'ea. Trzyma\'b3 d\'b3o\'f1 na prze\'b3\'b9czniku obok tarczy z podzia\'b3k\'b9.
\par - Powiedzia\'b3em ci - rzek\'b3 O'Brien - \'bfe je\'9cli si\'ea spotkamy, to w\'b3a\'9cnie tutaj.
\par - Tak - przyzna\'b3 Winston.
\par Drobny ruch d\'b3oni O'Briena i bez \'bfadnego uprzedzenia Winstona zala\'b3a fala b\'f3lu. Tortur\'ea pot\'eagowa\'b3 fakt, \'bfe wi\'eazie\'f1 nie widzia\'b3, co si\'ea dzieje, a czu\'b3 si\'ea tak, jakby zadawano mu \'9cmiertelne rany. Nie mia\'b3 poj
\'eacia, czy katuj\'b9 go naprawd\'ea, czy te\'bf wra\'bfenie b\'f3lu powstaje za spraw\'b9 pr\'b9du, lecz zdawa\'b3o mu si\'ea, \'bfe cia\'b3o rozszarpuj\'b9 mu szczypce, a stawy wy\'b3amuje jaka\'9c si\'b3a. I cho\'e6 od b\'f3lu pot wyst\'b9pi\'b3
mu na czo\'b3o, straszniejsza od samych cierpie\'f1 by\'b3a my\'9cl, \'bfe p\'eaknie mu kr\'eagos\'b3up. Zacisn\'b9\'b3 z\'eaby i od\-dycha\'b3 ci\'ea\'bfko przez nos, usi\'b3uj\'b9c jak najd\'b3u\'bfej wytrzyma\'e6 bez krzyku.
\par - Boisz si\'ea, \'bfe za chwil\'ea co\'9c ci p\'eaknie - zauwa\'bfy\'b3 O'Brien, obserwuj\'b9c jego twarz. - Najbardziej si\'ea l\'eakasz, \'bfe trza\'9cnie ci kr\'eagos\'b3up. Masz przed oczami wyra\'9fny obraz tego, jak kr\'eagi odskakuj\'b9
od siebie, a spomi\'eadzy nich zaczyna si\'ea s\'b9czy\'e6 p\'b3yn rdzeniowy. O tym w\'b3a\'9cnie teraz my\'9clisz, prawda, Winston?
\par }{\f0 Winston nie od}{\f35 powiedzia\'b3. O'Brien przesun\'b9\'b3 umiesz\-czony nad tarcz\'b9 prze\'b3\'b9cznik. B\'f3l odp\'b3yn\'b9\'b3 niemal r\'f3wnie szybko, jak si\'ea pojawi\'b3.
\par - To by\'b3o czterdzie\'9cci - wyja\'9cni\'b3 O'Brien. - Jak widzisz, skala dochodzi do setki. Staraj si\'ea nie zapomi\-na\'e6 podczas naszej rozmowy, \'bfe w ka\'bfdej chwili mog\'ea zada\'e6 ci b\'f3l o dowolnym nat\'ea\'bfeniu, dobrze? Je\'9cli za\-
czniesz ucieka\'e6 si\'ea do k\'b3amstw, stosowa\'e6 wykr\'eaty lub cho\'e6by udziela\'e6 mi odpowiedzi nie dorastaj\'b9cych do twoich umys\'b3owych mo\'bfliwo\'9cci, natychmiast b\'eadziesz wy\'b3 z b\'f3lu. Zrozumia\'b3e\'9c?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 Zachowanie O'Briena sta\'b3o si\'ea mniej surowe. Poprawi\'b3 w zamy\'9cleniu okulary i przeszed\'b3 par\'ea krok\'f3w. Kiedy si\'ea zn\'f3w odezwa\'b3, jego g\'b3os by\'b3 \'b3agodny i cierpliwy. O'Brien mia\'b3 teraz w sobie co\'9c
z lekarza, nauczyciela lub nawet ksi\'eadza, kogo\'9c, kto nie pragnie kara\'e6, lecz t\'b3umaczy\'e6 i przekonywa\'e6.
\par - Specjalnie zadaj\'ea sobie tyle trudu i zajmuj\'ea si\'ea tob\'b9, Winston, bo jeste\'9c tego wart. Sam dobrze wiesz, co ci dolega. Wiedzia\'b3e\'9c od lat, chocia\'bf usi\'b3owa\'b3e\'9c nie dopuszcza\'e6 tego do \'9cwiadomo\'9cci. Jeste\'9c ob\'b3\'b9
kany. Cierpisz na zaburzenia pami\'eaci. Nie pami\'eatasz prawdziwych wypad\-k\'f3w i wmawiasz w siebie, \'bfe pami\'eatasz zdarzenia, kt\'f3re nigdy nie mia\'b3y miejsca. Na szcz\'ea\'9ccie twoja choroba jest uleczalna. Sam nigdy si\'ea nie wykurowa\'b3e
\'9c, bo nie chcia\'b3o ci si\'ea pr\'f3bowa\'e6. Wymaga\'b3o to wysi\'b3ku, na kt\'f3ry nie umia\'b3e\'9c si\'ea zdoby\'e6. Wiem, \'bfe nawet teraz wci\'b9\'bf trwasz przy swoich u\'b3udach, bo wydaje ci si\'ea, \'bfe na tym po\-lega cnota. Przyk\'b3
adowo, z kt\'f3rym mocarstwem, twoim zdaniem, Oceania prowadzi obecnie wojn\'ea?
\par }{\f0 - Kiedy mnie aresztowano, prowadz}{\f35 i\'b3a wojn\'ea ze Wsch\'f3dazj\'b9.
\par - Ze Wsch\'f3dazj\'b9. Znakomicie. I zawsze prowadzi\'b3a wojn\'ea ze Wsch\'f3dazj\'b9, tak?
\par Winston wci\'b9gn\'b9\'b3 powietrze. Otworzy\'b3 usta, \'bfeby odpowiedzie\'e6, ale si\'ea powstrzyma\'b3. Nie m\'f3g\'b3 oderwa\'e6 oczu od tarczy.
\par - M\'f3w prawd\'ea, Winston, dobrze? Swoj\'b9 prawd\'ea. Powiedz mi, co ty pami\'eatasz.
\par - Pami\'eatam, \'bfe zaledwie tydzie\'f1 przed moim aresz\-towaniem, Wsch\'f3dazja nie by\'b3a naszym wrogiem. \'a3\'b9czy\'b3 nas sojusz. A wojn\'ea prowadzili\'9cmy z Eurazj\'b9. Przez cztery lata. Wcze\'9cniej...
\par O'Brien powstrzyma\'b3 go ruchem d\'b3oni.
\par - We\'9fmy inny przyk\'b3ad. Przed kilkoma laty uleg\'b3e\'9c bardzo powa\'bfnym omamom. Nabra\'b3e\'9c przekonania, \'bfe trzej ludzie, dawni cz\'b3onkowie Partii o nazwiskach Jones, Aaronson i Rutherford, straceni za zdrad\'ea i sabota\'bf po z\'b3o\'bf
eniu pe\'b3nych, wyczerpuj\'b9cych zezna\'f1, wcale nie po\-pe\'b3nili zbrodni, o kt\'f3re ich oskar\'bfano. Zdawa\'b3o ci si\'ea, \'bfe widzia\'b3e\'9c niezaprzeczalny dow\'f3d, jakoby te zeznania by\'b3y fa\'b3szywe. Mia\'b3e\'9c
halucynacje na temat pewnej fotografii.
\par Nawet wierzy\'b3e\'9c, \'bfe trzyma\'b3e\'9c j\'b9 w palcach. I \'bfe wygl\'b9da\'b3a mniej wi\'eacej tak.
\par }{\f0 W }{\f35 r\'eakach O'Briena pojawi\'b3 si\'ea strz\'eap gazety. Przez pi\'ea\'e6 sekund Winston mia\'b3 go w polu widzenia. Ujrza\'b3 zdj\'eacie, to samo zdj\'eacie, na kt\'f3re natrafi\'b3 przypadkiem jedena\'9ccie lat temu i kt\'f3
re zaraz zniszczy\'b3; pomy\'b3ka nie wchodzi\'b3a w gr\'ea. O'Brien trzyma\'b3 strz\'eap innego egzemplarza gazety ze zdj\'eaciem Jonesa, Aaronsona i Rutherforda na uroczys\-to\'9cci partyjnej w Nowym Jorku. Po chwili cofn\'b9\'b3 d\'b3o\'f1. Lecz zdj
\'eacie istnia\'b3o, co do tego nie by\'b3o dw\'f3ch zda\'f1! Z rozpaczliwym, bolesnym wysi\'b3kiem Winston szarpn\'b9\'b3 ca\'b3ym cia\'b3em, aby si\'ea podnie\'9c\'e6. Ani drgn\'b9\'b3. W tym momencie zapomnia\'b3 nawet o tarczy. Pragn\'b9\'b3
tylko dotkn\'b9\'e6 fotografii albo przynajmniej jeszcze raz na ni\'b9 spojrze\'e6.
\par - Wi\'eac istnieje! - zawo\'b3a\'b3.
\par - Nie - powiedzia\'b3 O'Brien.
\par Przeszed\'b3 na drugi koniec pomieszczenia. Na przeciw\-leg\'b3ej \'9ccianie znajdowa\'b3a si\'ea luka pami\'eaci. }{\f35\lang1031\langfe1045\langnp1031 O'Brien uni\'f3s\'b3 klap\'ea. }{\f35 Strumie\'f1 ciep\'b3ego powietrza porwa\'b3 skrawek pa\-
pieru; chwil\'ea p\'f3\'9fniej po\'b3kn\'ea\'b3y go niewidoczne p\'b3omienie. O'Brien odwr\'f3ci\'b3 si\'ea od \'9cciany.
\par - Popi\'f3\'b3 - stwierdzi\'b3. - Nawet nie popi\'f3\'b3, py\'b3. Zdj\'eacie nie istnieje. Nigdy nie istnia\'b3o.
\par - Istnia\'b3o! Wci\'b9\'bf istnieje! Istnieje w pami\'eaci. Pami\'eatam je. Wy je pami\'eatacie!
\par - Nie pami\'eatam - rzek\'b3 O'Brien.
\par Winston straci\'b3 wszelk\'b9 nadziej\'ea. Na tym w\'b3a\'9cnie polega\'b3o dw\'f3jmy\'9clenie. Czu\'b3 si\'ea absolutnie bezradny. Gdyby przynajmniej mia\'b3 pewno\'9c\'e6, \'bfe O'Brien k\'b3amie, nie ogarn\'ea\'b3oby go takie przygn\'ea
bienie. O'Brien m\'f3g\'b3 jednak naprawd\'ea zapomnie\'e6 o zdj\'eaciu. A je\'9cli tak, zapomnia\'b3 ju\'bf
\par Zamilk\'b3 na d\'b3u\'bfsz\'b9 chwil\'ea, jakby dawa\'b3 Winstonowi czas na zrozumienie tego, co powiedzia\'b3.
\par }{\f0 - Cz}{\f35 y pami\'eatasz - podj\'b9\'b3 zn\'f3w - jak napisa\'b3e\'9c w pami\'eat\-niku: \'84Wolno\'9c\'e6 oznacza prawo twierdzenia, \'bfe dwa i dwa to cztery\'94?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 O'Brien podni\'f3s\'b3 do g\'f3ry lew\'b9 d\'b3o\'f1, obr\'f3con\'b9 wierz\-chem do Winstona; kciuk by\'b3 schowany, lecz pozosta\'b3e palce wyra\'9fnie widoczne.
\par }{\f0 - Ile palc\'f3w widzisz?
\par - Cztery.
\par }{\f35 - A je\'9cli Partia powie, \'bfe jest ich pi\'ea\'e6, to ile b\'eadziesz widzia\'b3 wtedy?
\par }{\f0 - Cztery.
\par }{\f35 G\'b3os Winstona przeszed\'b3 w skowyt b\'f3lu. Strza\'b3ka na tarczy wskazywa\'b3a pi\'ea\'e6dziesi\'b9t pi\'ea\'e6. Pot zrosi\'b3 ca\'b3e jego cia\'b3o. Przy ka\'bfdym oddechu z piersi wydobywa\'b3 mu si\'ea g\'b3\'eaboki j\'eak, kt\'f3
rego nie umia\'b3 powstrzyma\'e6, cho\'e6 z ca\'b3ej si\'b3y zaciska\'b3 z\'eaby. O'Brien nie spuszcza\'b3 go z oka, wci\'b9\'bf trzymaj\'b9c w g\'f3rze cztery palce. Cofn\'b9\'b3 prze\'b3\'b9cznik. Lecz tym razem b\'f3l zel\'bfa\'b3 tylko troch\'ea.
\par }{\f0 - Ile palc\'f3w, Winston?
\par - Cztery.
\par }{\f35 Strza\'b3ka skoczy\'b3a do sze\'9c\'e6dziesi\'eaciu.
\par }{\f0 - Ile palc\'f3w, Winston?
\par }{\f35 - Cztery! Cztery! Co innego mog\'ea powiedzie\'e6? Cztery!
\par Strza\'b3ka musia\'b3a zn\'f3w podskoczy\'e6, lecz Winston nie m\'f3g\'b3 spojrze\'e6 na tarcz\'ea. Surowa, masywna twarz O'Briena i uniesione cztery palce wype\'b3ni\'b3y jego pole widzenia. Palce stercza\'b3y mu przed oczami jak kolumny; wielkie, troch
\'ea zamazane, zdawa\'b3y si\'ea wibrowa\'e6, ale wci\'b9\'bf na pewno by\'b3o ich cztery.
\par }{\f0 - Ile palc\'f3w, Winston?
\par }{\f35 - Cztery! Przesta\'f1cie, przesta\'f1cie! Nie m\'eaczcie mnie! Cztery! Cztery!
\par }{\f0 - Ile palc\'f3w, Winston?
\par }{\f35 - Pi\'ea\'e6! Pi\'ea\'e6! Pi\'ea\'e6!
\par - Nie, Winston, nic z tego. K\'b3amiesz. Wci\'b9\'bf wydaje ci si\'ea, \'bfe widzisz cztery. S\'b3ucham, ile palc\'f3w?
\par - Cztery! Pi\'ea\'e6! Cztery! Ile chcecie! Tylko b\'b3agam, wy\'b3\'b9czcie t\'ea machin\'ea!
\par I nagle siedzia\'b3, a O'Brien podtrzymywa\'b3 go ramieniem. Chyba straci\'b3 na kilka sekund przytomno\'9c\'e6. Nie wiedzia\'b3, kiedy rozlu\'9fniono kr\'eapuj\'b9ce go pasy. By\'b3o mu potwornie zimno; dygota\'b3 na ca\'b3ym ciele, szcz\'eakaj\'b9c z
\'eabami, a po policzkach sp\'b3ywa\'b3y mu \'b3zy. Na chwil\'ea przylgn\'b9\'b3 do O'Briena jak niemowl\'ea, czerpi\'b9c dziwn\'b9 otuch\'ea z tego, \'bfe czuje na barkach ci\'ea\'bfkie rami\'ea starszego m\'ea\'bfczyzny. Zdawa\'b3o mu si\'ea, \'bf
e O'Brien jest jego obro\'f1c\'b9 i chroni go przed b\'f3lem, kt\'f3ry pochodzi z zewn\'b9trz, z jakiego\'9c obcego \'9fr\'f3d\'b3a.
\par - Nie jeste\'9c zbyt poj\'eatnym uczniem, Winston - powie\-dzia\'b3 \'b3agodnie O'Brien.
\par - C\'f3\'bf na to poradz\'ea? - wyszlocha\'b3. - Jak mog\'ea widzie\'e6 co\'9c innego ni\'bf to, co mam przed oczami? Dwa i dwa to cztery.
\par - Czasami, Winston. Czasami pi\'ea\'e6. Czasami trzy. Cza\-sami cztery, pi\'ea\'e6 i trzy r\'f3wnocze\'9cnie. Musisz si\'ea bardziej stara\'e6. Powr\'f3t do zmys\'b3\'f3w nie jest rzecz\'b9 \'b3atw\'b9.
\par O'Brien pu\'9cci\'b3 go i Winston z powrotem opad\'b3 na \'b3\'f3\'bfko. Pasy zn\'f3w zacisn\'ea\'b3y si\'ea na jego ciele, b\'f3l jednak odp\'b3yn\'b9\'b3, a dreszcze ust\'b9pi\'b3y; tylko wci\'b9\'bf czu\'b3 si\'ea s\'b3aby i by\'b3
o mu zimno. O'Brien skin\'b9\'b3 na m\'ea\'bfczyzn\'ea w bia\'b3ym kitlu, kt\'f3ry dot\'b9d ca\'b3y czas sta\'b3 bez ruchu. Ten pochyli\'b3 si\'ea i zajrza\'b3 Winstonowi w oczy, zmierzy\'b3 mu puls, a nast\'eapnie przy\'b3o\'bfy\'b3
ucho do jego piersi i go ostuka\'b3; w ko\'f1cu spojrza\'b3 na O'Briena i kiwn\'b9\'b3 g\'b3ow\'b9.
\par - Jeszcze raz - rzek\'b3 O'Brien.
\par }{\f0 B\'f3l ponowni}{\f35 e przenikn\'b9\'b3 cia\'b3o wi\'ea\'9fnia. Strza\'b3ka musia\-\'b3a doj\'9c\'e6 do siedemdziesi\'eaciu, siedemdziesi\'eaciu pi\'eaciu. Winston zamkn\'b9\'b3 oczy. Zdawa\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe O'Brien wci\'b9\'bf stoi tu\'bf
obok z d\'b3oni\'b9 uniesion\'b9 i rozczapierzonymi palcami - czterema palcami! Ale my\'9cla\'b3 tylko o tym, czy uda mu si\'ea przetrwa\'e6 b\'f3l, czy nie wyzionie ducha. Nie wiedzia\'b3 nawet, czy krzyczy, czy milczy. Potem b\'f3l zn\'f3w zel\'bfa\'b3
. Otworzy\'b3 oczy. O'Brien cofn\'b9\'b3 prze\'b3\'b9cznik.
\par }{\f0 - Ile palc\'f3w widzisz, Winston?
\par }{\f35 - Cztery. Chyba cztery. Gdybym umia\'b3, ch\'eatnie zoba\-czy\'b3bym pi\'ea\'e6. Staram si\'ea zobaczy\'e6 pi\'ea\'e6.
\par - Czego pragniesz: przekona\'e6 mnie, \'bfe widzisz pi\'ea\'e6, czy naprawd\'ea zobaczy\'e6?
\par - Naprawd\'ea zobaczy\'e6.
\par - Jeszcze raz - poleci\'b3 O'Brien.
\par Strza\'b3ka dosz\'b3a do osiemdziesi\'eaciu - mo\'bfe dziewi\'ea\'e6\-dziesi\'eaciu. Winston chwilami zapomina\'b3, co jest przyczyn\'b9 b\'f3lu. Pod zaci\'9cni\'eatymi powiekami widzia\'b3 jakby rozta\'f1\-czony las palc\'f3w, kt\'f3re to zbli\'bfa\'b3
y si\'ea, to oddala\'b3y, zlewa\'b3y si\'ea ze sob\'b9 i zaraz rozdziela\'b3y. Usi\'b3owa\'b3 je zliczy\'e6, cho\'e6 nie pami\'eata\'b3 po co. Wiedzia\'b3 jednak, \'bfe nie potrafi i \'bfe wi\'b9\'bfe si\'ea to z zagadkow\'b9 to\'bfsamo\'9cci\'b9 liczb pi
\'ea\'e6 i cztery. B\'f3l zacz\'b9\'b3 powoli s\'b3abn\'b9\'e6, ale kiedy Winston otworzy\'b3 oczy, wci\'b9\'bf widzia\'b3 to samo. G\'b9szcz niezliczonych palc\'f3w przesuwa\'b3 si\'ea bezustannie raz w jedn\'b9, raz w drug\'b9 stron\'ea
, a ich szeregi nak\'b3ada\'b3y si\'ea na siebie. Zn\'f3w zamkn\'b9\'b3 oczy.
\par }{\f0 - Ile palc\'f3w trzymam teraz w g\'f3rze, Winston?
\par }{\f35 - Nie wiem. Naprawd\'ea nie wiem. Drugi raz nie prze\'bfyj\'ea takiego b\'f3lu! Cztery, pi\'ea\'e6, sze\'9c\'e6, przysi\'eagam, nie wiem!
\par - Ju\'bf lepiej - pochwali\'b3 O'Brien.
\par Ig\'b3a wbi\'b3a si\'ea w rami\'ea Winstona. W tym samym momencie po ca\'b3ym jego ciele rozesz\'b3o si\'ea b\'b3ogie, koj\'b9ce ciep\'b3o. Prawie natychmiast zapomnia\'b3 o b\'f3lu. Otworzy\'b3 oczy i z wdzi\'eaczno\'9cci\'b9 popatrzy\'b3
na O'Briena. Na widok masywnej, po\'bf\'b3obionej zmarszczkami twarzy, tak brzyd\-kiej, a zarazem tak inteligentnej, zrobi\'b3o mu si\'ea l\'bfej na duszy. Gdyby m\'f3g\'b3 si\'ea poruszy\'e6, ch\'eatnie wyci\'b9gn\'b9\'b3by d\'b3o\'f1 i dotkn\'b9\'b3
ramienia O'Briena. W tej chwili darzy\'b3 go tak wielk\'b9 mi\'b3o\'9cci\'b9 jak nigdy dot\'b9d, i to wcale nie dlatego, \'bfe wy\'b3\'b9czy\'b3 urz\'b9dzenie. Powr\'f3ci\'b3o dawne uczucie, \'bfe w sumie nie robi r\'f3\'bf
nicy, czy O'Brien jest przyjacielem, czy wrogiem. Z O'Brienem mo\'bfna rozmawia\'e6. Mo\'bfe to, czego cz\'b3owiek pragnie najbardziej, to nie tyle by\'e6 kochanym, ile rozumianym. O'Brien zada\'b3 mu m\'eaki, kt\'f3re doprowadzi\'b3y go na skraj ob\'b3
\'eadu, a wkr\'f3tce po\'9cle go na \'9cmier\'e6. Ale to niczego nie zmienia, \'b3\'b9czy ich za\'bfy\'b3o\'9c\'e6 w pewnym sensie znacznie g\'b3\'eabsza od przyja\'9fni; cho\'e6 prawdopodobnie nigdy do tego nie dojdzie, gdyby si\'ea spotkali we w\'b3a
\'9cciwych okoliczno\'9cciach, na pewno mogli\-by si\'ea \'9cwietnie porozumie\'e6. Wyraz twarzy, z jakim O'Brien spogl\'b9da\'b3 na niego, zdawa\'b3 si\'ea wskazywa\'e6, \'bfe my\'9cli dok\'b3adnie o tym samym. A kiedy si\'ea odezwa\'b3, m\'f3wi\'b3
takim tonem, jakby prowadzili towarzysk\'b9 pogaw\'eadk\'ea.
\par - Czy wiesz, Winston, gdzie si\'ea teraz znajdujesz?
\par - Nie wiem. Domy\'9clam si\'ea, \'bfe w Ministerstwie Mi\'b3o\'9cci.
\par }\pard \qj \li720\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin720\itap0 {\f35 - Czy wiesz, jak d\'b3ugo tu jeste\'9c?
\par - Nie wiem. Dni, tygodnie, miesi\'b9ce... Chyba od kilku miesi\'eacy.
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 - A jak ci si\'ea wydaje, po co trzymamy tu ludzi?
\par - \'afeby wydoby\'e6 z nich zeznania.
\par }{\f0 - Nie, wcale nie dlatego. Spr\'f3buj jeszcze raz.
\par }{\f35 - \'afeby ich ukara\'e6.
\par - Nie! - rykn\'b9\'b3 O'Brien; g\'b3os zmieni\'b3 mu si\'ea ca\'b3\-kowicie, a na twarzy odmalowa\'b3y si\'ea poruszenie i gniew. - Nie! Wcale nie po to, \'bfeby wydoby\'e6 zeznania lub wymierzy\'e6 kar\'ea! Mam ci powiedzie\'e6, dlaczego si\'ea tu znalaz
\'b3e\'9c? Bo chcemy ci\'ea wyleczy\'e6! Sprawi\'e6, by\'9c odzyska\'b3 zmys\'b3y! Czy ty nie rozumiesz, Winston, \'bfe nikt nie opuszcza tych mur\'f3w nie uleczony? Nie obchodz\'b9 nas te g\'b3upie zbrodnie, kt\'f3re pope\'b3ni\'b3e\'9c
. Partii nie obchodz\'b9 czyny; nas interesuje my\'9cl. My nie niszczymy naszych wrog\'f3w; my ich zmieniamy. Rozumiesz, o czym m\'f3wi\'ea?
\par Pochyli\'b3 si\'ea nisko nad Winstonem. Z bliska jego twarz wydawa\'b3a si\'ea ogromna, a widziana od do\'b3u wr\'eacz potworna. Bi\'b3 z niej jaki\'9c szale\'f1czy entuzjazm, jaka\'9c pasja.
\par Winstonowi serce podesz\'b3o do gard\'b3a. Gdyby m\'f3g\'b3, najch\'eatniej zapad\'b3by si\'ea pod ziemi\'ea. By\'b3 przekonany, \'bfe O'Brien ze z\'b3o\'9cci nastawi prze\'b3\'b9cznik na najwi\'eaksz\'b9 moc. Lecz O'Brien nagle odsun\'b9\'b3 si\'ea od
\'b3\'f3\'bfka. Przeszed\'b3 si\'ea kilka krok\'f3w, po czym zn\'f3w podj\'b9\'b3 w\'b9tek, ale m\'f3wi\'b3 | teraz znacznie mniej gwa\'b3townie:
\par }{\f0 - Pierwsze, }{\f35 co musisz zrozumie\'e6, to \'bfe tutaj nie ma m\'eaczennik\'f3w. Czyta\'b3e\'9c o prze\'9cladowaniach religijnych w przesz\'b3o\'9cci. W \'9credniowieczu by\'b3a inkwizycja. Ponios\'b3a kl\'eask\'ea. Mia\'b3a wypleni\'e6 herezj
\'ea, a przyczyni\'b3a si\'ea do jej rozprzestrzenienia. Na miejscu ka\'bfdego heretyka spalone\-go na stosie pojawia\'b3y si\'ea tysi\'b9ce nowych. Dlaczego? Poniewa\'bf inkwizycja zabija\'b3a swoich wrog\'f3w publicznie i zabija\'b3a ich, cho\'e6
nie okazywali skruchy; w rzeczy samej, zabija\'b3a ich w\'b3a\'9cnie za to, \'bfe byli nie skruszeni. Ludzie umierali dlatego, \'bfe nie chcieli wyrzec si\'ea swoich przekona\'f1. Oczywi\'9ccie, \'bfe ca\'b3a gloria sp\'b3ywa\'b3
a na ofiary, a inkwizytorzy okrywali si\'ea ha\'f1b\'b9. P\'f3\'9fniej, w dwudziestym wieku, pojawili si\'ea zwolennicy totalitaryzmu: hitlerowcy w Niemczech i komuni\'9cci w Rosji. Rosjanie t\'eapili herezj\'ea znacznie okrutniej ni\'bf
inkwizycja. Wydawa\'b3o im si\'ea, \'bfe nauczyli si\'ea czego\'9c od przesz\'b3o\'9cci; w ka\'bfdym razie wiedzieli, \'bfe nie nale\'bfy przysparza\'e6 m\'eaczennik\'f3w. Zanim wystawiali swoje ofiary na pokaz .podczas publicznych proces\'f3w, najpierw
\'9cwiadomie niszczyli ich godno\'9c\'e6. Poprzez tortury i izolacj\'ea przemieniali tych ludzi w obrzy\-dliwe, kul\'b9ce si\'ea ze strachu wraki, gotowe zezna\'e6 wszyst\-ko, co im kazano, l\'bfy\'e6 si\'ea, oskar\'bfa\'e6 wzajemnie i skamle\'e6 o lito
\'9c\'e6. A jednak po kilku latach historia si\'ea powt\'f3rzy\'b3a. Zg\'b3adzonych uznano za m\'eaczennik\'f3w, a o ich upodleniu zapomniano. Dlaczego tak si\'ea sta\'b3o? Przede wszystkim dlatego, \'bfe ich zeznania by\'b3y wyra\'9f
nie wymuszone, nieprawdziwe. My nie pope\'b3nimy tego rodzaju b\'b3\'ead\'f3w. Wszystkie sk\'b3adane nam zeznania s\'b9 prawdziwe. Sprawia\-my, \'bfe staj\'b9 si\'ea prawdziwe. A co najwa\'bfniejsze, nie pozwalamy, aby zg\'b3
adzeni powstali przeciwko nam. Nie wyobra\'bfaj sobie, Winston, \'bfe potomno\'9c\'e6 ci\'ea zrehabilituje. Potomno\'9c\'e6 nigdy si\'ea o tobie nie dowie. Usuniemy ci\'ea ze strumienia historii. Poddamy ewaporacji; ulecisz w strato-sfer\'ea
jako para. Nic po tobie nie zostanie: ani nazwisko w ksi\'eagach metrykalnych, ani wspomnienie w czyjej\'9c pami\'eaci. Nie b\'eadziesz istnia\'b3 w przesz\'b3o\'9cci, tak samo jak w przysz\'b3o\'9cci. To, \'bfe nigdy nie istnia\'b3e\'9c, stanie si\'ea
faktem.
\par Po co wi\'eac zadawa\'e6 sobie trud, \'bfeby mnie torturowa\'e6? - pomy\'9cla\'b3 z gorycz\'b9 Winston. O'Brien zatrzyma\'b3 si\'ea w p\'f3\'b3 kroku, zupe\'b3nie jakby go us\'b3ysza\'b3. Jego wielka, brzydka twarz zn\'f3w si\'ea przybli\'bfy\'b3
a, oczy zw\'eazi\'b3y w szparki.
\par - Zastanawiasz si\'ea - rzek\'b3 - po co tracimy czas na przes\'b3uchania, skoro i tak zamierzamy zetrze\'e6 ci\'ea z powie\-rzchni ziemi, a wi\'eac cokolwiek powiesz lub uczynisz, nie ma najmniejszego znaczenia. O tym my\'9cla\'b3e\'9c, prawda?
\par - Tak - potwierdzi\'b3 Winston. O'Brien u\'9cmiechn\'b9\'b3 si\'ea nieznacznie.
\par - Jeste\'9c skaz\'b9 na obowi\'b9zuj\'b9cym modelu, Winston. Plam\'b9, kt\'f3r\'b9 nale\'bfy wywabi\'e6. Czy\'bf nie m\'f3wi\'b3em ci przed sekund\'b9, \'bfe si\'ea r\'f3\'bfnimy od dawnych prze\'9cladowc\'f3w? Nie zadowala nas ani wymuszony pos\'b3
uch, ani nawet najbar\-dziej pokorna uleg\'b3o\'9c\'e6. Kiedy wreszcie pokajasz si\'ea przed nami, zrobisz to ca\'b3kiem dobrowolnie. Nie zabijamy heretyk\'f3w dlatego, \'bfe nam si\'ea opieraj\'b9; dop\'f3ki nam si\'ea kto\'9c
opiera, nie ginie. My go musimy nawr\'f3ci\'e6, opanowa\'e6 jego umys\'b3, zrobi\'e6 z niego nowego cz\'b3owieka. Wypalamy z jego m\'f3zgu wszelkie z\'b3o i u\'b3ud\'ea; przeci\'b9gamy go na nasz\'b9 stron\'ea, nie pozornie, lecz z dusz\'b9 i cia\'b3
em. Zanim go zabijemy, staje si\'ea jednym z nas. Partia nigdy nie pogodzi si\'ea z my\'9cl\'b9, \'bfe gdzie\'9c na \'9cwiecie egzystuje wroga my\'9cl, cho\'e6by najbardziej skryta i bezsilna. Nawet w chwili \'9cmierci nie mo\'bfemy tolerowa\'e6 odst\'ea
pstwa. W dawnych czasach heretyk prowadzony na stos wci\'b9\'bf by\'b3 heretykiem i triumfalnie g\'b3osi\'b3 swoj\'b9 herezj\'ea. R\'f3wnie\'bf ofiary rosyjs\-kich czystek, id\'b9c korytarzem na rozstrzelanie, nadal mog\'b3y \'bfywi\'e6 my\'9c
l o buncie, ukryt\'b9 g\'b3\'eaboko pod czaszk\'b9. Ale my sprawiamy, \'bfe zanim kula roztrzaska m\'f3zg skaza\'f1ca, staje si\'ea on doskona\'b3y. Przykazanie dawnych despot\'f3w g\'b3osi\'b3o: \'84Nie b\'eadziesz s\'b3ucha\'b3 innego\'94. W tota\-
litaryzmie przekszta\'b3ci\'b3o si\'ea w: \'84B\'eadziesz s\'b3ucha\'b3 nas\'94. Nasze przykazanie brzmi: \'84S\'b3uchasz nas\'94. Nikt, kto tu trafia, wi\'eacej si\'ea przeciw nam nie buntuje. Wszyscy zostaj\'b9 oczyszczeni. Nawet ci trzej nieszcz\'ea
\'9cni zdrajcy, w kt\'f3rych niewinno\'9c\'e6 niegdy\'9c wierzy\'b3e\'9c, Jones, Aaronson i Rutherford, dali si\'ea z\'b3ama\'e6. Osobi\'9ccie uczest\-niczy\'b3em w przes\'b3uchaniach. By\'b3em \'9cwiadkiem, jak stop\-niowo si\'ea za\'b3amuj\'b9, jak si
\'ea p\'b3aszcz\'b9, skowycz\'b9, \'b3kaj\'b9, na ko\'f1cu wcale ju\'bf nie z b\'f3lu czy ze strachu, lecz w poczuciu skruchy. Kiedy z nimi sko\'f1czyli\'9cmy, przypominali wy\-dr\'b9\'bfone skorupy. Nie zosta\'b3o w nich nic opr\'f3cz \'bfalu za pope\'b3
nione zbrodnie i mi\'b3o\'9cci do Wielkiego Brata. Kocha\-li go tak bardzo, \'bfe by\'b3o to wr\'eacz wzruszaj\'b9ce. B\'b3agali, \'bfeby zastrzeli\'e6 ich jak najpr\'eadzej, poniewa\'bf chc\'b9 zgin\'b9\'e6 nie splamieni z\'b3\'b9 my\'9cl\'b9.
\par G\'b3os O'Briena sta\'b3 si\'ea niemal marzycielski. Na jego twarzy wci\'b9\'bf malowa\'b3y si\'ea uniesienie i ob\'b3\'b9ka\'f1czy entuz\-jazm. Nie udaje, pomy\'9cla\'b3 Winston, nie jest hipokryt\'b9, wierzy we wszystko, co m\'f3wi. Najbardziej przygn
\'eabia\'b3a Winstona \'9cwiadomo\'9c\'e6 w\'b3asnej intelektualnej ni\'bfszo\'9cci. Wpatrywa\'b3 si\'ea w masywn\'b9, a jednak pe\'b3n\'b9 gracji sylwetk\'ea, kt\'f3ra to pojawia\'b3a mu si\'ea przed oczami, to zn\'f3w od\-chodzi\'b3a. O'Brien by\'b3 cz
\'b3owiekiem przerastaj\'b9cym go pod ka\'bfdym wzgl\'eadem. Ka\'bfd\'b9 my\'9cl, kt\'f3ra kiedykolwiek przysz\'b3a lub mog\'b3a przyj\'9c\'e6 Winstonowi do g\'b3owy, O'Brien ju\'bf dawno przeanalizowa\'b3 i odrzuci\'b3. Jego umys\'b3 mie\'9cci\'b3
w sobie umys\'b3 Winstona. Ale czy\'bf w takim razie O'Brien m\'f3g\'b3 by\'e6 szalony? Nie - to on, Winston, musia\'b3 straci\'e6 rozum. O'Brien zatrzyma\'b3 si\'ea i spojrza\'b3 na niego, ponownie przybieraj\'b9c surowy wyraz twarzy.
\par - Nie wyobra\'bfaj sobie, Winston, \'bfe zdo\'b3asz si\'ea urato\-wa\'e6, cho\'e6by\'9c, nie wiem jak, ukorzy\'b3 si\'ea przed nami. Nie darujemy nikomu, kto zb\'b3\'b9dzi\'b3. Nawet gdyby\'9cmy po\-zwolili ci \'bfy\'e6, dop\'f3ki nie umrzesz \'9cmierci
\'b9 naturaln\'b9, i tak by\'9c si\'ea nam nie wymkn\'b9\'b3. To, co ci si\'ea tu przydarzy, zmieni ci\'ea na zawsze. U\'9cwiadom to sobie wreszcie, zgnieciemy ci\'ea tak, \'bfe nigdy si\'ea nie pod\'9fwigniesz. Z tego, czego doznasz, nie otrz\'b9\'9c
niesz si\'ea, nawet gdyby\'9c \'bfy\'b3 tysi\'b9c lat. Nigdy wi\'eacej nie zaznasz \'bfadnych ludzkich uczu\'e6. Wszystko w tobie obumrze. Nigdy nie b\'eadziesz zdolny odczuwa\'e6 mi\'b3o\'9cci, przyja\'9fni, rado\'9cci \'bfycia; zapomnisz, co to \'9c
miech, ciekawo\'9c\'e6, odwaga, prawo\'9c\'e6. B\'eadziesz pusty w \'9crodku. Wyci\'9cniemy z ciebie wszystko, po czym nape\'b3nimy ci\'ea sami.
\par Umilk\'b3 i da\'b3 znak cz\'b3owiekowi w kitlu. Winston s\'b3ysza\'b3, \'bfe ten przysuwa mu do g\'b3owy jakie\'9c ci\'ea\'bfkie urz\'b9dzenie. O'Brien usiad\'b3 przy \'b3\'f3\'bfku; jego twarz znajdowa\'b3a si\'ea
prawie na tym samym poziomie co Winstona.
\par - Trzy tysi\'b9ce - poleci\'b3, zwracaj\'b9c si\'ea do asystenta nad g\'b3ow\'b9 le\'bf\'b9cego.
\par Dwie niewielkie poduszeczki, lekko wilgotne w doty\-ku, przywar\'b3y do skroni Winstona. Zadr\'bfa\'b3. Czeka\'b3 go b\'f3l; nowy, nieznany. O'Brien uspokajaj\'b9cym, niemal dobrotliwym gestem po\'b3o\'bfy\'b3 r\'eak\'ea na d\'b3oni wi\'ea\'9fnia.
\par - Tym razem nie b\'eadzie bola\'b3o. Patrz mi w oczy.
\par W tej samej chwili nast\'b9pi\'b3a przera\'9fliwa eksplozja, a przynajmniej Winstonowi zdawa\'b3o si\'ea, \'bfe s\'b3yszy jej huk, cho\'e6 mo\'bfe brzmia\'b3 tylko w jego g\'b3owie. Na pewno jednak ujrza\'b3 o\'9clepiaj\'b9cy blask. Nic mu si\'ea nie sta
\'b3o, ale czu\'b3 si\'ea tak, jakby si\'b3a wybuchu cisn\'ea\'b3a go na ziemi\'ea. Chocia\'bf ca\'b3y czas le\'bfa\'b3 na plecach, mia\'b3 wra\'bfenie, \'bfe dopiero za spraw\'b9 wybuchu znalaz\'b3 si\'ea
w tej pozycji. Straszliwe, bezbolesne uderzenie rozci\'b9gn\'ea\'b3o go na p\'b3ask. Zarazem co\'9c dziwnego wydarzy\'b3o si\'ea z jego umys\'b3em. Kiedy odzyska\'b3 wzrok, przypomnia\'b3 sobie, kim jest i gdzie si\'ea znajduje, rozpozna\'b3 twarz wp
atrzonego w niego cz\'b3owieka; lecz gdzie\'9c w jego g\'b3owie powsta\'b3a nagle pr\'f3\'bfnia, jakby wyci\'eato mu kawa\'b3ek m\'f3zgu.
\par - Zaraz wr\'f3cisz do siebie - rzek\'b3 O'Brien. - Sp\'f3jrz na mnie. Powiedz, z jakim pa\'f1stwem Oceania prowadzi wojn\'ea?
\par Winston zaduma\'b3 si\'ea. Wiedzia\'b3, co to Oceania, i wie\-dzia\'b3, \'bfe jest jej obywatelem. Zna\'b3 te\'bf nazwy Eurazja i Wsch\'f3dazja, ale zupe\'b3nie si\'ea nie orientowa\'b3, kto z kim wojuje. Prawd\'ea m\'f3wi\'b9c, w og\'f3le nie kojarzy\'b3
, \'bfe trwa jaka\'9c wojna. - Nie pami\'eatam.
\par - Oceania prowadzi wojn\'ea ze Wsch\'f3dazja. }{\f0 Przypomi\-nasz sobie?
\par - Tak.
\par }{\f35 - Oceania zawsze walczy\'b3a ze Wsch\'f3dazja. Od twoje\-go urodzenia, od powstania Partii, od pocz\'b9tku historii wojna trwa nieprzerwanie, ca\'b3y czas ta sama. Teraz pami\'eatasz?
\par - Przed jedenastu laty wymy\'9cli\'b3e\'9c sobie bajeczk\'ea o trzech ludziach skazanych na \'9cmier\'e6 za zdrad\'ea. Wm\'f3wi\-\'b3e\'9c sobie, \'bfe widzia\'b3e\'9c strz\'eap papieru \'9cwiadcz\'b9cy o ich niewinno\'9cci. Nic takiego nigdy nie istnia
\'b3o. Po prostu ca\'b3\'b9 histori\'ea wyssa\'b3e\'9c z palca, a potem w ni\'b9 uwierzy\'b3e\'9c. Czy teraz pami\'eatasz, \'bfe to si\'ea tak w\'b3a\'9cnie zacz\'ea\'b3o?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 - Przed chwil\'b9 pokaza\'b3em ci uniesion\'b9 d\'b3o\'f1. Widzia\'b3e\'9c pi\'ea\'e6 palc\'f3w. Pami\'eatasz?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 O'Brien podni\'f3s\'b3 lew\'b9 d\'b3o\'f1, jak uprzednio chowaj\'b9c kciuk.
\par - Pokazuj\'ea ci pi\'ea\'e6 palc\'f3w. Widzisz pi\'ea\'e6 palc\'f3w?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 I naprawd\'ea je widzia\'b3 przez u\'b3amek sekundy, dop\'f3ki co\'9c w jego m\'f3zgu si\'ea nagle nie przestawi\'b3o. Zupe\'b3nie wyra\'9fnie widzia\'b3 pi\'ea\'e6 palc\'f3w. Po chwili wszystko wr\'f3ci\'b3o do normy; powr\'f3ci\'b3y te\'bf
strach, nienawi\'9c\'e6 i dezorientacja. Ale przez pewien czas - nie mia\'b3 pewno\'9cci, jak d\'b3ugo to trwa\'b3o, mo\'bfe nie wi\'eacej ni\'bf trzydzie\'9cci sekund - widzia\'b3 wszystko z wyj\'b9tkow\'b9 jasno\'9cci\'b9; ka\'bf
da kolejna sugestia O'Briena wype\'b3nia\'b3a sob\'b9 ma\'b3y segment pustki, staj\'b9c si\'ea niepodwa\'bfaln\'b9 prawd\'b9, a dwa plus dwa mog\'b3o si\'ea napraw\-d\'ea r\'f3wna\'e6 trzy lub pi\'ea\'e6, je\'9cli zachodzi\'b3a potrzeba. Wra\'bfe\-
nie to rozwia\'b3o si\'ea, jeszcze zanim O'Brien opu\'9cci\'b3 r\'eak\'ea; Winston zapami\'eata\'b3 ten sw\'f3j kr\'f3tkotrwa\'b3y stan tak samo, jak pami\'eata si\'ea istotne prze\'bfycia sprzed wielu lat, kiedy w\'b3a\'9cciwie by\'b3o si\'ea zupe\'b3
nie innym cz\'b3owiekiem. Nie potrafi\'b3by jednak ponownie si\'ea w ten stan wprowadzi\'e6.
\par - Teraz przynajmniej wiesz - rzek\'b3 O'Brien - \'bfe to mo\'bfliwe.
\par - Tak - przyzna\'b3 Winston.
\par O'Brien, wyra\'9fnie zadowolony, podni\'f3s\'b3 si\'ea z miejsca. Winston ujrza\'b3, jak m\'ea\'bfczyzna, w bia\'b3ym kitlu na lewo od niego \'b3amie ampu\'b3k\'ea i nape\'b3nia strzykawk\'ea. O'Brien z u\'9cmiechem zn\'f3w zwr\'f3ci\'b3 si\'ea
do Winstona. Poprawi\'b3 okulary na nosie niemal takim samym gestem, jak to czyni\'b3 niegdy\'9c.
\par - Czy pami\'eatasz - zacz\'b9\'b3 - jak napisa\'b3e\'9c w pami\'eatniku, \'bfe wszystko jedno, czy jestem przyjacielem, czy wrogiem, bo przynajmniej jestem kim\'9c, kto ci\'ea rozumie i z kim m\'f3g\'b3by\'9c porozmawia\'e6? Mia\'b3e\'9c racj\'ea. Lubi
\'ea z tob\'b9 gaw\'ea\-dzi\'e6. Poci\'b9ga mnie tw\'f3j umys\'b3. Jest podobny do mojego, z t\'b9 r\'f3\'bfnic\'b9, \'bfe ty jeste\'9c szalony. Zanim zako\'f1czymy sesj\'ea, mo\'bfesz mi zada\'e6 kilka pyta\'f1, je\'9cli masz ochot\'ea.
\par - Mog\'ea pyta\'e6 o wszystko?
\par - Tak. - Widz\'b9c, \'bfe Winston wpatruje si\'ea w prze\'b3\'b9cz\-nik, doda\'b3: - Urz\'b9dzenie jest wy\'b3\'b9czone. Co chcesz wiedzie\'e6?
\par - Co zrobili\'9ccie z Juli\'b9? O'Brien si\'ea u\'9cmiechn\'b9\'b3.
\par - Zdradzi\'b3a ci\'ea, Winston. Od razu i bez wahania. Rzadko zdarza mi si\'ea widzie\'e6, by kto\'9c tak szybko prze\-szed\'b3 na nasz\'b9 stron\'ea. Gdyby\'9c j\'b9 teraz ujrza\'b3, prawie by\'9c jej nie pozna\'b3. Sk\'b3onno\'9c\'e6
do buntu, oszustw, ryzyka, umi\'b3o\-wanie spro\'9cno\'9cci - wszystko zosta\'b3o w niej wypalone do cna. Idealne nawr\'f3cenie, wr\'eacz klas}{\f0 yczny przypadek.
\par }{\f35 - Torturowali\'9ccie j\'b9?
\par O'Brien nie udzieli\'b3 mu odpowiedzi.
\par - Nast\'eapne pytanie - rzek\'b3.
\par }{\f0 - Czy Wielki Brat istnieje?
\par }{\f35 - Oczywi\'9ccie, \'bfe istnieje. Partia istnieje, a Wielki Brat to uciele\'9cnienie Partii.
\par }{\f0 - Czy istnieje w ten sam spos\'f3b co ja?
\par - Ty nie istniejesz.
\par }{\f35 Winstona zn\'f3w ogarn\'ea\'b3o poczucie bezsilno\'9cci. Wie\-dzia\'b3, a przynajmniej wyobra\'bfa\'b3 sobie, jakimi argumen\-tami mo\'bfna si\'ea pos\'b3u\'bfy\'e6 chc\'b9c udowodni\'e6, \'bfe nie istnieje - ale to przecie\'bf oczywista bzdura,
\'bfonglowanie s\'b3owami. Czy\'bf stwierdzenie \'84Ty nie istniejesz\'94 nie jest logicznym absurdem? Lecz spieranie si\'ea nic by nie da\'b3o. Jego umys\'b3 a\'bf wzdrygn\'b9\'b3 si\'ea na my\'9cl o niezbitych, szalonych argumen\-tach, kt\'f3
re O'Brien zacz\'b9\'b3by przytacza\'e6, aby pokona\'e6 rozm\'f3wc\'ea.
\par - My\'9cl\'ea, \'bfe istniej\'ea - powiedzia\'b3 ze znu\'bfeniem. - Jes\-tem \'9cwiadom swojej egzystencji. Urodzi\'b3em si\'ea i umr\'ea. Mam r\'eace i nogi. Zajmuj\'ea okre\'9clone miejsce w przestrzeni. Tej samej przestrzeni nie mo\'bfe r\'f3wnocze\'9c
nie zajmowa\'e6 \'bfaden inny konkretny przedmiot. Czy Wielki Brat istnieje podobnie?
\par }{\f0 - To nie ma znaczenia. Wielki Brat istnieje.
\par }{\f35 - Czy Wielki Brat kiedy\'9c umrze?
\par - Sk\'b9d\'bfe znowu! To niemo\'bfliwe. Nast\'eapne pytanie.
\par }{\f0 - Czy istnieje Braterstwo?
\par }{\f35 - Tego, Winston, nie dowiesz si\'ea nigdy. Nawet je\'9cli po zako\'f1czeniu twojej reedukacji postanowimy ci\'ea zwolni\'e6 i do\'bfyjesz spokojnie dziewi\'ea\'e6dziesi\'b9tki, nigdy nie poznasz prawdy. Jak d\'b3ugo b\'eadziesz \'bfy\'b3
, istnienie Braterstwa pozostanie dla ciebie nie rozwi\'b9zan\'b9 zagadk\'b9.
\par Winston le\'bfa\'b3 w milczeniu. Oddech mia\'b3 przyspieszony. Wci\'b9\'bf nie zada\'b3 pytania, kt\'f3re pierwsze przysz\'b3o mu do g\'b3owy. Musia\'b3 je postawi\'e6, lecz j\'eazyk jakby odmawia\'b3 mu pos\'b3usze\'f1stwa. Na twarzy O'Briena malowa\'b3
o si\'ea lekkie rozbawienie. Nawet jego okulary zdawa\'b3y si\'ea po\'b3yskiwa\'e6 ironicznie. Wie, pomy\'9cla\'b3 nagle Winston, o co chc\'ea zapyta\'e6! I niemal natychmiast wyrzuci\'b3 z siebie powstrzy\-mywane s\'b3owa:
\par }{\f0 - Co jest w pokoju sto jeden?
\par }{\f35 Wyraz twarzy O'Briena nie zmieni\'b3 si\'ea. Cz\'b3onek We\-wn\'eatrznej Partii z nie skrywan\'b9 przyjemno\'9cci\'b9 wyg\'b3osi\'b3 nast\'eapuj\'b9c\'b9 odpowied\'9f:
\par }{\f0 - Sam wiesz najlepiej, Winston, co jest w pokoju sto jeden.}{\f35 Wszyscy wiedz\'b9, co si\'ea tam znajduje.
\par }\pard\plain \s19\qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f35 Da\'b3 r\'eak\'b9 znak cz\'b3owiekowi w bia\'b3ym kitlu. Najwidocz\-niej sesja dobieg\'b3a ko\'f1
ca. Winston poczu\'b3 uk\'b3ucie ig\'b3y i z miejsca zapad\'b3 w g\'b3\'eaboki sen.
\par }\pard\plain \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 3
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Twoja reedukacja sk\'b3ada si\'ea z trzech etap\'f3w - o\'9cwiad\-czy\'b3 O'Brien. - Pierwszy to nauka; drugi to zrozumienie; trzeci to akceptacja. Najwy\'bfszy czas przej\'9c\'e6 do drugiego etapu.
\par Winston jak zawsze le\'bfa\'b3 p\'b3asko na wznak. Ostatnio jednak kr\'eapuj\'b9ce go pasy by\'b3y lu\'9fniejsze. Wci\'b9\'bf przy\-twierdza\'b3y go do \'b3\'f3\'bfka, lecz m\'f3g\'b3 porusza\'e6 nieco kolana\-mi, przekr\'eaca\'e6 g\'b3ow\'ea oraz podnosi
\'e6 d\'b3onie; r\'eace przywi\'b9\-zane mia\'b3 dopiero nad \'b3okciami. R\'f3wnie\'bf tarcza z podzia\'b3k\'b9 przesta\'b3a napawa\'e6 go tak\'b9 groz\'b9, jak na pocz\'b9tku. M\'f3g\'b3 unikn\'b9\'e6 b\'f3lu, je\'9cli post\'eapowa\'b3
inteligentnie; z regu\'b3y tylko w\'f3wczas, gdy g\'b3upio odpowiada\'b3 na pytania, O'Brien przesuwa\'b3 prze\'b3\'b9cznik. Zdarza\'b3y si\'ea sesje, podczas kt\'f3rych nawet go nie dotyka\'b3. Winston nie pami\'eata\'b3, ile sesji ma ju\'bf za sob\'b9
. Ca\'b3y proces ci\'b9gn\'b9\'b3 si\'ea chyba bardzo d\'b3ugo, mo\'bfe wiele tygodni, a przerwy mi\'eadzy sesjami trwa\'b3y czasami kilka dni, czasami zaledwie godzin\'ea lub dwie.
\par - Le\'bf\'b9c tu - rzek\'b3 O'Brien - cz\'easto zastanawia\'b3e\'9c si\'ea i nawet pyta\'b3e\'9c mnie o to, dlaczego Ministerstwo Mi\'b3o\'9cci zadaje sobie tyle trudu, dlaczego po\'9cwi\'eaca ci tak wiele cennego czasu. W\'b3a\'9cciwie to samo pytanie gn
\'eabi\'b3o ci\'ea, kiedy \'bfy\'b3e\'9c na wolno\'9cci. Pojmowa\'b3e\'9c mechanizmy dzia\'b3a\-nia naszego ustroju, ale nie rozumia\'b3e\'9c motyw\'f3w, z kt\'f3\-rych wynikaj\'b9. Pami\'eatasz chyba, \'bfe napisa\'b3e\'9c w pami\'eat\-niku \'84
Rozumiem jak; nie rozumiem dlaczego\'94. To w\'b3a\'9cnie zastanawiaj\'b9c si\'ea dlaczego, zacz\'b9\'b3e\'9c pow\'b9tpiewa\'e6, czy jeste\'9c normalny. Przeczyta\'b3e\'9c Ksi\'eag\'ea, Ksi\'eag\'ea Goldsteina, a przynajmniej jej fragmenty. Czy dowiedzia
\'b3e\'9c si\'ea z niej czego\'9c, o czym by\'9c sam nie wiedzia\'b3?
\par - Wy\'9ccie j\'b9 czytali?
\par - Napisa\'b3em j\'b9. To znaczy, uczestniczy\'b3em w jej pisaniu. Jak wiesz, ka\'bfd\'b9 ksi\'b9\'bfk\'ea przygotowuje zesp\'f3\'b3.
\par - A czy nakre\'9clony w niej obraz jest prawdziwy?
\par - Je\'9cli chodzi o sam opis, tak. Ale program, kt\'f3ry przedstawia, to nonsens. Potajemne gromadzenie wiedzy, stopniowe o\'9cwiecanie ludzi, a wreszcie bunt proletariatu i obalenie Partii. Sam przewidzia\'b3e\'9c, \'bfe w\'b3a\'9cnie taka b\'ea
dzie jej konkluzja. Czysta bzdura. Proletariat nigdy si\'ea nie zbuntuje ani za tysi\'b9c, ani za milion lat. Nie ma jak. Nie musz\'ea ci t\'b3umaczy\'e6 dlaczego; sam dobrze wiesz. Je\'9cli mia\'b3e\'9c kiedykolwiek nadziej\'ea na burzliwy przewr\'f3
t, mu\-sisz j\'b9 porzuci\'e6. Obalenie Partii nie jest mo\'bfliwe. Jej rz\'b9dy b\'ead\'b9 trwa\'b3y wiecznie. Musisz to przyj\'b9\'e6 jako pierwszy aksjomat.
\par Przysun\'b9\'b3 si\'ea bli\'bfej \'b3\'f3\'bfka.
\par - Wiecznie - powt\'f3rzy\'b3. - A teraz powr\'f3\'e6my do kwestii \'84jak\'94 i \'84dlaczego\'94. Zdajesz sobie dostatecznie jasno spraw\'ea z tego, jak Partia utrzymuje si\'ea przy w\'b3adzy. Powiedz mi wi\'eac, dlaczego tak nam na w\'b3adzy zale\'bf
y? Jakie s\'b9 nasze pobudki? Po co nam w\'b3adza?
\par Widz\'b9c, \'bfe Winston milczy, doda\'b3:
\par }{\f0 - No, m\'f3w!
\par }{\f35 Mimo to up\'b3yn\'ea\'b3o par\'ea chwil, zanim Winston wreszcie si\'ea odezwa\'b3. Ogarn\'ea\'b3o go g\'b3\'eabokie znu\'bfenie. Z twarzy O'Briena zn\'f3w bi\'b3 maniakalny entuzjazm. Winston z g\'f3ry wiedzia\'b3, co tamten mu powie. \'af
e Partia nie pragnie w\'b3adzy dla w\'b3asnych cel\'f3w, lecz dla dobra og\'f3\'b3u. \'afe si\'eagn\'ea\'b3a po w\'b3adz\'ea tylko dlatego, i\'bf wi\'eakszo\'9c\'e6 ludzi to s\'b3abe, tch\'f3rzliwe jednostki, kt\'f3re nie potrafi\'b9 radzi\'e6
sobie z wolno\'9cci\'b9 i z prawd\'b9, a zatem musz\'b9 by\'e6 rz\'b9dzone i systematycznie oszukiwane przez innych, znacznie od nich silniejszych. \'afe nale\'bfy wybiera\'e6 mi\'eadzy wolno\'9cci\'b9 i szcz\'ea\'9cciem, a dla szerokich mas szcz\'ea\'9c
cie jest spraw\'b9 wa\'bfniejsz\'b9. \'afe Partia to odwieczny opiekun s\'b3abych, sekta z samozaparciem czyni\'b9ca z\'b3o dla dobra og\'f3\'b3u, po\'9cwi\'eaca\-j\'b9ca w\'b3asne szcz\'ea\'9ccie dla korzy\'9cci innych. Ale najbardziej przera\'bfa\'b3
a Winstona \'9cwiadomo\'9c\'e6, i\'bf O'Brien wierzy w te brednie. T\'ea wiar\'ea mia\'b3 wypisan\'b9 na twarzy. A przecie\'bf wiedzia\'b3 wszystko. Orientowa\'b3 si\'ea tysi\'b9c razy lepiej od niego, Winstona, jak naprawd\'ea wygl\'b9da \'9c
wiat, w jakim poni\'bfeniu \'bfyje niemal ca\'b3a ludzko\'9c\'e6 i do jakich k\'b3amstw oraz jakiego barbarzy\'f1stwa ucieka si\'ea Partia, aby nie pozwoli\'e6 si\'ea pod\'9fwign\'b9\'e6 rz\'b9dzonym. Wszystko pozna\'b3, wszystko zwa\'bfy\'b3
, ale prawda nie mia\'b3a dla niego znaczenia: cel ostateczny u\'9cwi\'eaca\'b3 wszelkie \'9crodki. Jak mo\'bfna radzi\'e6 sobie z szale\'f1cem - pomy\'9cla\'b3 Winston - kt\'f3ry jest inteligentniejszy od ciebie, wys\'b3uchuje wszystkich twoich argument
\'f3w, po czym dalej upiera si\'ea przy swoich b\'b3\'eadnych racjach?
\par - Rz\'b9dzicie nami dla naszego w\'b3asnego dobra - zacz\'b9\'b3 bez przekonania. - Uwa\'bfacie, \'bfe ludzie nie potrafi\'b9 rz\'b9dzi\'e6 si\'ea sami, wi\'eac...
\par Podskoczy\'b3 i o ma\'b3o nie krzykn\'b9\'b3. B\'f3l przenikn\'b9\'b3 jego cia\'b3o. O'Brien nastawi\'b3 prze\'b3\'b9cznik na trzydzie\'9cci pi\'ea\'e6.
\par - Co za g\'b3upoty wygadujesz, Winston! - zawo\'b3a\'b3. - Wstyd! Sta\'e6 ci\'ea na co\'9c m\'b9drzejszego. Cofn\'b9\'b3 prze\'b3\'b9cznik i m\'f3wi\'b3 dalej:
\par }{\f0 - Sam ud}{\f35 ziel\'ea ci odpowiedzi na moje pytanie. Partia pragnie w\'b3adzy wy\'b3\'b9cznie dla samej w\'b3adzy. Nie obchodzi nas dobro ludzko\'9cci; obchodzi nas wy\'b3\'b9cznie w\'b3adza. Nie bogactwa, luksusy, d\'b3ugie \'bfycie lub szcz\'ea
\'9ccie, a tylko w\'b3adza, czysta w\'b3adza. Zaraz ci wyja\'9cni\'ea, co oznacza czysta w\'b3adza. Ot\'f3\'bf r\'f3\'bfnimy si\'ea od wszystkich oligarchii prze\-sz\'b3o\'9cci, poniewa\'bf dzia\'b3amy ca\'b3kowicie \'9cwiadomie. Wszys\-
cy nasi poprzednicy, nawet ci najbardziej do nas podobni, byli tch\'f3rzami i hipokrytami. Hitlerowcy w Niemczech i komuni\'9cci w Rosji stosowali metody zbli\'bfone do naszych, ale nigdy nie mieli do\'9c\'e6 odwagi, aby otwarcie przyzna\'e6 si\'ea
do pobudek, kt\'f3re nimi kieruj\'b9. Udawali, a mo\'bfe nawet w to wierzyli, \'bfe si\'eagn\'eali po w\'b3adz\'ea wbrew sobie i b\'ead\'b9 j\'b9 dzier\'bfy\'e6 tylko przez kr\'f3tki czas - \'bfe tu\'bf za nast\'eapnym zakr\'eatem czeka raj, w kt\'f3
rym wszyscy stan\'b9 si\'ea wolni i r\'f3wni. My jeste\'9cmy inni. Wiemy, \'bfe nikt nie si\'eaga po w\'b3adz\'ea z zamiarem jej oddania. W\'b3adza to nie \'9crodek do celu; w\'b3adza to cel. Nie wprowadza si\'ea dyktatury po to, by chroni\'e6 rewolucj
\'ea; wznieca si\'ea rewolucj\'ea w celu narzuce\-nia dyktatury. Celem prze\'9cladowa\'f1 s\'b9 prze\'9cladowania. Celem tortur s\'b9 tortury. Celem w\'b3adzy jest w\'b3adza. Czy wreszcie zaczynasz rozumie\'e6?
\par Winstona, nie po raz pierwszy, uderzy\'b3o zm\'eaczenie widoczne na twarzy O'Briena. By\'b3a to twarz silna, mi\'easista, brutalna; bi\'b3y z niej inteligencja i jakby hamowa\-ny, obezw\'b3adniaj\'b9cy fanatyzm, ale tak\'bfe zm\'ea
czenie. Od razu dostrzega\'b3o si\'ea wory pod oczami i bruzdy na policzkach. O'Brien pochyli\'b3 si\'ea nad Winstonem, specjal\-nie przybli\'bfaj\'b9c swoj\'b9 znu\'bfon\'b9 twarz do jego.
\par - My\'9clisz o tym, jak star\'b9 i zniszczon\'b9 mam twarz - powiedzia\'b3. - My\'9clisz o tym, \'bfe m\'f3wi\'ea o w\'b3adzy, a nie umiem nawet powstrzyma\'e6 rozpadu w\'b3asnego cia\'b3a. Czy nie rozumiesz, Winston, \'bfe cz\'b3
owiek to tylko pojedyncza kom\'f3rka? Zm\'eaczenie kom\'f3rek \'9cwiadczy o \'bfywotno\'9cci ca\'b3ego organizmu. Czy umiera si\'ea od obcinania paznokci?
\par Odsun\'b9\'b3 si\'ea od \'b3\'f3\'bfka i z r\'eak\'b9 w kieszeni zacz\'b9\'b3 spacerowa\'e6 tam i z powrotem.
\par - Jeste\'9cmy kap\'b3anami w\'b3adzy - rzek\'b3. - B\'f3g to w\'b3adza. Ale dla ciebie w\'b3adza jest tylko pustym s\'b3owem. Czas, \'bfeby\'9c cho\'e6 w cz\'ea\'9cci zda\'b3 sobie spraw\'ea, co ono znaczy. Po pierwsze musisz zrozumie\'e6, \'bfe w\'b3
adza nale\'bfy do zbioro\-wo\'9cci. Jednostka posiada w\'b3adz\'ea tylko wtedy, gdy przestaje by\'e6 jednostk\'b9. Znasz has\'b3o Partii: \'84Wolno\'9c\'e6 to Niewola\'94. Czy przysz\'b3o ci kiedy do g\'b3owy, \'bfe mo\'bfna je odwr\'f3ci\'e6
? Niewola to Wolno\'9c\'e6. Pojedynczy cz\'b3owiek, co z tego, \'bfe wolny, zawsze ponosi kl\'eask\'ea. Tak by\'e6 musi, bo przecie\'bf ka\'bfdy w ko\'f1cu umiera, a \'9cmier\'e6 jest najwi\'eaksz\'b9 kl\'eask\'b9. Ale je\'9cli cz\'b3owiek potrafi ca\'b3
kowicie i bezwzgl\'ead\-nie podporz\'b9dkowa\'e6 si\'ea Partii, do tego stopnia, \'bfe rezygnuje ze swojej to\'bfsamo\'9cci, w\'f3wczas zlewa si\'ea z Par\-ti\'b9, s t a j e si\'ea Parti\'b9, a wtedy jest wszechmocny i nie\'9cmier\-telny. Druga rzecz, kt
\'f3r\'b9 musisz zrozumie\'e6, to \'bfe w\'b3adza oznacza w\'b3adz\'ea nad lud\'9fmi. Nad ich cia\'b3ami, lecz co wa\'bfniejsze, tak\'bfe nad umys\'b3ami. W\'b3adza nad materi\'b9, czy jak by\'9c to okre\'9cli\'b3, rzeczywisto\'9cci\'b9 zewn\'eatrzn\'b9
, nie od\-grywa tak istotnej roli. Nasza w\'b3adza nad ni\'b9 jest obecnie absolutna.
\par Na moment Winston zapomnia\'b3 o tarczy. Szarpn\'b9\'b3 si\'ea gwa\'b3townie, chc\'b9c usi\'b9\'9c\'e6 na \'b3\'f3\'bfku, ale jedyny skutek by\'b3 taki, \'bfe pasy wer\'bfn\'ea\'b3y mu si\'ea g\'b3\'eabiej w cia\'b3o.
\par - Jak mo\'bfecie w\'b3ada\'e6 materi\'b9?! - zawo\'b3a\'b3. - Nie panujecie chocia\'bfby nad klimatem czy si\'b3\'b9 ci\'ea\'bfko\'9cci. A przecie\'bf s\'b9 choroby, b\'f3l, \'9cmier\'e6...
\par O'Brien uciszy\'b3 go ruchem r\'eaki.
\par - Rz\'b9dzimy materi\'b9, bo rz\'b9dzimy umys\'b3ami. Rzeczy\-wisto\'9c\'e6 mie\'9cci si\'ea w m\'f3zgu. Stopniowo wszystkiego si\'ea nauczysz, Winston. Nie ma nic, czego by\'9cmy nie potrafili dokona\'e6. Niewidzialno\'9c\'e6
, lewitacja, to dla nas nic trud\-nego. Gdybym chcia\'b3, m\'f3g\'b3bym unie\'9c\'e6 si\'ea w g\'f3r\'ea niczym ba\'f1ka mydlana. Nie chc\'ea, gdy\'bf nie chce tego Partia. Musisz pozby\'e6 si\'ea tych dziewi\'eatnastowiecznych przes\'b9\-d\'f3
w o prawach przyrody. To my ustanawiamy prawa przyrody!
\par - Nic podobnego! Przecie\'bf nie jeste\'9ccie nawet panami tej planety! Co z Eurazj\'b9 i Wsch\'f3dazj\'b9? Jeszcze nie uda\'b3o wam si\'ea pokona\'e6 \'bfadnego z tych mocarstw!
\par - To nieistotne. Kiedy uznamy za stosowne, pod\-bijemy oba. A je\'9cli nie, co z tego? Zawsze mo\'bfemy wykre\'9cli\'e6 je z naszej rzeczywisto\'9cci. Wtedy ca\'b3ym \'9cwiatem b\'eadzie Ocean}{\f0 ia.
\par }{\f35 - A czy nasz \'9cwiat nie jest tylko drobin\'b9 py\'b3u, a cz\'b3owiek male\'f1k\'b9, bezsiln\'b9 istot\'b9? I pojawi\'b3 si\'ea nie tak dawno temu. Ziemia przez miliony lat by\'b3a nie zamieszkana.
\par - Bzdura. Ziemia istnieje tak d\'b3ugo jak my, ani chwili d\'b3u\'bfej. Jak mo\'bfe by\'e6 inaczej? Wszystko istnieje wy\'b3\'b9cznie dzi\'eaki naszej \'9cwiadomo\'9cci.
\par - Przecie\'bf pe\'b3no jest skamienia\'b3ych ko\'9cci wymar\'b3ych gatunk\'f3w: mamut\'f3w, mastodont\'f3w, ogromnych gad\'f3w, kt\'f3re zamieszkiwa\'b3y Ziemi\'ea na wiele lat przed pojawieniem si\'ea cz\'b3owieka.
\par - A widzia\'b3e\'9c, Winston, te skamienia\'b3e ko\'9cci? Oczywi\'9c\-cie, nie widzia\'b3e\'9c. To wymys\'b3 dziewi\'eatnastowiecznych biolog\'f3w. Przed cz\'b3owiekiem nie by\'b3o nic. Po nim, gdyby nagle mia\'b3 nast\'b9pi\'e6 kres ludzko\'9cci, te\'bf
nic nie b\'eadzie. Bez cz\'b3owieka nic nie ma.
\par - Przecie\'bf ca\'b3y wszech\'9cwiat istnieje bez cz\'b3owieka! Cho\'e6by gwiazdy! Niekt\'f3re s\'b9 odleg\'b3e o milion lat \'9cwietl\-nych! Na zawsze zostan\'b9 poza naszym zasi\'eagiem.
\par - Co znaczy te kilka gwiazd? - spyta\'b3 oboj\'eatnie O'Brien. - To drobiny ognia oddalone o kilka kilomet\-r\'f3w. Gdyby\'9cmy chcieli, mogliby\'9cmy do nich dolecie\'e6. Albo je zakry\'e6. Ziemia jest \'9crodkiem wszech\'9cwiata. S\'b3o\'f1
ce i gwiazdy obracaj\'b9 si\'ea dooko\'b3a niej.
\par Winston zn\'f3w szarpn\'b9\'b3 si\'ea konwulsyjnie, ale tym razem nic nie powiedzia\'b3. O'Brien kontynuowa\'b3 tak, jakby zbija\'b3 jego kolejne argumenty:
\par - S\'b9 oczywi\'9ccie sytuacje, kiedy twierdzenie to nie musi by\'e6 prawdziwe. Do cel\'f3w nawigacji morskiej lub kiedy przewidujemy za\'e6mienia, cz\'easto wygodniej nam przyj\'b9\'e6 robocz\'b9 hipotez\'ea, \'bfe to Ziemia obraca si\'ea wok\'f3\'b3 s
\'b3o\'f1ca, a gwiazdy s\'b9 odleg\'b3e o wiele milion\'f3w kilometr\'f3w. Ale co z tego? Czy my\'9clisz, \'bfe stworzenie podw\'f3jnego systemu astronomii przekracza nasze mo\'bfliwo\'9cci? Gwiazdy mog\'b9 by\'e6 bliskie lub dalekie, zale\'bf
nie od naszych potrzeb. My\'9clisz, \'bfe nasi uczeni nie potrafi\'b9 sobie z tym radzi\'e6? Zapomnia\'b3e\'9c o dw\'f3j my\'9cleniu?
\par }{\f0 Wi}{\f35 nston opad\'b3 na \'b3\'f3\'bfko. Cokolwiek wymy\'9cli\'b3, szybka riposta mia\'bfd\'bfy\'b3a jego argumenty. A przecie\'bf wiedzia\'b3, wiedzia\'b3, \'bfe si\'ea nie myli. Musia\'b3 istnie\'e6 jaki\'9c spos\'f3b udowodnienia fa\'b3szywo
\'9cci pogl\'b9du, i\'bf nic nie istnieje poza ludzkim umys\'b3em! Czy\'bf ju\'bf dawno temu nie dowiedziono, \'bfe opiera si\'ea na b\'b3\'eadnym rozumowaniu? Nawet by\'b3 na to odpowiedni termin, cho\'e6 teraz go nie pami\'eata\'b3. K\'b9
ciki ust O'Briena drgn\'ea\'b3y; u\'9cmiechn\'b9\'b3 si\'ea nieznacznie, spogl\'b9daj\'b9c w d\'f3\'b3 na Winstona.
\par - M\'f3wi\'b3em ci ju\'bf, Winston, \'bfe metafizyka nie jest twoj\'b9 najmocniejsz\'b9 stron\'b9. S\'b3owo, kt\'f3rego szukasz, to solipsyzm. Mylisz si\'ea jednak. Nasze podej\'9ccie nie jest solipsyzmem. Mo\'bfna je nazwa\'e6
ewentualnie solipsyzmem zbiorowym. A to ju\'bf zupe\'b3nie co innego; wr\'eacz przeci\-wie\'f1stwo solipsyzmu. To zreszt\'b9 tylko dygresja - doda\'b3 zmieniaj\'b9c ton. - Prawdziwa w\'b3adza, w\'b3adza, o kt\'f3r\'b9 musimy walczy\'e6 w dzie\'f1
i w nocy, to w\'b3adza nad lud\'9fmi.
\par Urwa\'b3, po czym na moment zn\'f3w przeobrazi\'b3 si\'ea w nauczyciela przepytuj\'b9cego zdolnego ucznia:
\par - Powiedz, Winston, w jaki spos\'f3b cz\'b3owiek utwierdza swoj\'b9 w\'b3adz\'ea nad drugim cz\'b3owiekiem? Winston zastanowi\'b3 si\'ea chwil\'ea.
\par - Ka\'bf\'b9c mu cierpie\'e6.
\par - Doskonale. Ka\'bf\'b9c mu cierpie\'e6. Pos\'b3usze\'f1stwo nie wystarczy. Bo dop\'f3ki kto\'9c nie cierpi, czy mo\'bfna mie\'e6 pewno\'9c\'e6, \'bfe jest pos\'b3uszny twojej woli, a nie w\'b3asnej? W\'b3adza polega na poni\'bfaniu i zadawaniu b\'f3lu. W
\'b3adza oznacza rozrywanie umys\'b3\'f3w na strz\'eapy i sk\'b3adanie ich ponownie wed\'b3ug obranego przez siebie modelu. Czy powoli wy\'b3ania ci si\'ea wreszcie obraz tworzonego przez nas \'9cwiata? Jest dok\'b3adnym przeciwie\'f1stwem id
iotycznych, hedonistycznych utopii, jakie wymy\'9clali dawni refor\-matorzy. \'8cwiat strachu, zdrady i cierpienia, \'9cwiat dep\-cz\'b9cych i deptanych, \'9cwiat, kt\'f3ry w miar\'ea rozwoju staje si\'ea nie mniej, lecz bardziej okrutny. Post\'ea
p w naszym \'9cwiecie oznacza post\'eap b\'f3lu. Dawne cywilizacje twierdzi\'b3y, \'bfe opieraj\'b9 si\'ea na mi\'b3o\'9cci lub sprawiedliwo\'9cci. Nasza zbudo\-wana jest na nienawi\'9cci. Wkr\'f3tce wyeliminujemy wszyst\-kie uczucia opr\'f3cz strachu, w
\'9cciek\'b3o\'9cci, triumfu i samo-upodlenia. Zniszczymy je; zniszczymy wszystkie! Ju\'bf teraz trzebimy nawyki my\'9clowe, kt\'f3re przetrwa\'b3y sprzed Rewolucji. Przeci\'eali\'9cmy wi\'ea\'9f \'b3\'b9cz\'b9c\'b9 rodzic\'f3w z dzie\'e6mi, cz\'b3
owieka z cz\'b3owiekiem, m\'ea\'bfczyzn\'ea z kobiet\'b9. Nikt nie ma ju\'bf odwagi ufa\'e6 \'bfonie, dziecku lub przyjacielowi. W przysz\'b3o\'9cci jednak w og\'f3le nie b\'eadzie \'bfon i przyjaci\'f3\'b3. Dzieci zaraz po porodzie b\'eadzie si\'ea
odbiera\'e6 matkom, podobnie jak kurom zabiera, si\'ea jajka. Wyplenimy pop\'ead seksualny. P\'b3odzenie potomstwa stanie si\'ea doroczn\'b9 for\-malno\'9cci\'b9, tak\'b9 sam\'b9 jak przed\'b3u\'bfanie kart zaopatrzenio\-wych. Zlikwidujem
y orgazm. Nasi neurolodzy ju\'bf nad tym pracuj\'b9. Nikt nie b\'eadzie odczuwa\'b3 lojalno\'9cci wobec nikogo i niczego opr\'f3cz Partii. Nie b\'eadzie kocha\'b3 nikogo opr\'f3cz Wielkiego Brata. Nie b\'eadzie si\'ea \'9cmia\'b3, chyba \'bfe raduj\'b9
c si\'ea z triumfu nad wrogiem. Zniesiemy sztuk\'ea, literatur\'ea, nauk\'ea. Kiedy staniemy si\'ea wszechwiedz\'b9cy, nauka na nic si\'ea nam nie zda. Zatrzemy r\'f3\'bfnic\'ea mi\'eadzy brzydot\'b9 a pi\'eaknem. Zniknie ciekawo\'9c\'e6, zniknie rado\'9c
\'e6 \'bfycia. Zniknie ca\'b3a gama przyjemno\'9cci. Ale zawsze, Winston, zapami\'eataj to sobie, zawsze istnie\'e6 b\'eadzie upajaj\'b9ca w\'b3adza, coraz pot\'ea\'bfniejsza i coraz bardziej wyrafinowana. I zawsze, w ka\'bfdej sekundzie da si\'ea odczu
\'e6 rozkoszny dreszcz zwyci\'eastwa, jaki budzi deptanie pokonanego wroga. Je\'9cli chcesz wiedzie\'e6, jaka b\'eadzie przysz\'b3o\'9c\'e6, wyobra\'9f sobie but depcz\'b9cy ludzk\'b9 twarz, wiecznie!
\par Zamilk\'b3 spodziewaj\'b9c si\'ea, \'bfe Winston co\'9c odpowie. Winston jednak, zupe\'b3nie przybity, le\'bfa\'b3 nieruchomo. Serce w nim struchla\'b3o; nie potrafi\'b3 wydusi\'e6 z siebie s\'b3owa. O'Brien m\'f3wi\'b3 wi\'eac dalej:
\par - Pami\'eataj, \'bfe tak b\'eadzie ju\'bf zawsze. Nie zabraknie twarzy, kt\'f3re mo\'bfna depta\'e6. Zawsze znajd\'b9 si\'ea heretycy i wrogowie pa\'f1stwa, aby\'9cmy mogli pokonywa\'e6 ich i poni\'bfa\'e6 bez ko\'f1ca. Przetrwa wszystko, czego dozna\'b3e
\'9c, odk\'b9d znalaz\'b3e\'9c si\'ea w naszych r\'eakach, i to zwielokrot\-nione. Inwigilacja, donosicielstwo, aresztowania, tortury, egzekucje i znikni\'eacia nigdy si\'ea nie sko\'f1cz\'b9. \'8cwiat przysz\'b3o\'9cci oka\'bfe si\'ea w r\'f3wnej mierze
\'9cwiatem terroru co triumfu. Im pot\'ea\'bfniejsza b\'eadzie Partia, tym mniej toleran\-cyjna; im s\'b3absza opozycja, tym silniejszy despotyzm. Goldstein i jego herezje b\'ead\'b9 \'bfy\'e6 wiecznie. Codziennie, co chwila pokonywany, dyskredytowany, o
\'9cmieszany, l\'bfony, jednak zdo\'b3a przetrwa\'e6. Ta gra, kt\'f3r\'b9 prowadz\'ea z tob\'b9 od siedmiu lat, zacznie si\'ea powtarza\'e6 z pokolenia na pokole\-nie, z tym, \'bfe nasze metody stan\'b9 si\'ea
subtelniejsze. I zawsze heretyk trafi tutaj; zdany na nasz\'b9 \'b3ask\'ea, wrzeszcz\'b9cy, z\'b3amany wrak cz\'b3owieka, w ko\'f1cu b\'eadzie z w\'b3asnej, nieprzymuszonej woli czo\'b3ga\'e6 si\'ea u naszych st\'f3p, ca\'b3
kowicie skruszony i uratowany od samego siebie. Taki w\'b3a\'9cnie \'9cwiat szykujemy, Winston. \'8cwiat, w kt\'f3rym zwyci\'eastwo goni zwyci\'eastwo, a po triumfie nast\'eapuje triumf; ci\'b9g\'b3e, ustawiczne naciskanie na nerw w\'b3adzy. Widz\'ea,
\'bfe powoli zaczynasz to wszystko ogarnia\'e6. Wkr\'f3t\-ce nie tylko zrozumiesz ten nasz \'9cwiat, ale zaakceptujesz go, powitasz, staniesz si\'ea jego cz\'ea\'9cci\'b9.
\par Winston na tyle doszed\'b3 do siebie, \'bfe m\'f3g\'b3 si\'ea odezwa\'e6.
\par - Nie uda wam si\'ea! - zaprotestowa\'b3 s\'b3abym g\'b3osem.
\par }{\f0 - Co przez to rozumiesz, Winston?
\par }{\f35 - Nie uda wam si\'ea stworzy\'e6 takiego \'9cwiata, jak opisali\'9ccie. To mrzonka. To niere}{\f0 alne.
\par - Dlaczego?
\par }{\f35 - Nie mo\'bfna oprze\'e6 cywilizacji na strachu, nienawi\'9cci i okrucie\'f1stwie. Upadnie natychmiast.
\par }{\f0 - Dlaczego?
\par }{\f35 - Zabraknie jej witalno\'9cci. Rozpadnie si\'ea. To czyste samob\'f3jstwo.
\par - Bzdura. Wydaje ci si\'ea, \'bfe nienawi\'9c\'e6 jest bardziej wyczerpuj\'b9ca od mi\'b3o\'9cci. Niby dlaczego? A je\'9cli nawet, c\'f3\'bf to zmienia? Za\'b3\'f3\'bfmy, \'bfe gotowi jeste\'9cmy spala\'e6 si\'ea szybciej. \'af
e przyspieszymy tempo ludzkiego \'bfycia tak, \'bfe cz\'b3owiek w wieku lat trzydziestu b\'eadzie zgrzybia\-\'b3ym starcem. I co z tego? Czy nie rozumiesz, \'bfe \'9cmier\'e6 jednostki nie jest \'9cmierci\'b9? Partia jest nie\'9cmier\-telna.
\par Winston znowu poczu\'b3 si\'ea bezsilny; g\'b3os O'Briena jak taran kruszy\'b3 wszystkie jego racje. Co wi\'eacej, ba\'b3 si\'ea, \'bfe je\'9cli dalej b\'eadzie si\'ea sprzeciwia\'b3, O'Brien przesunie prze\-\'b3\'b9cznik. A jednak nie m\'f3g\'b3 milcze
\'e6. Wizja nakre\'9clona przez O'Briena zdj\'ea\'b3a go tak\'b9 groz\'b9, \'bfe musia\'b3 zaprotes\-towa\'e6, nawet je\'9cli nie mia\'b3 ju\'bf \'bfadnych argument\'f3w.
\par - Nie wiem... I nie obchodzi mnie jak. Ale na pewno wam si\'ea nie uda. Co\'9c was pokona. \'afycie was pokona.
\par }{\f0 - To my, Winsto}{\f35 n, kontrolujemy \'bfycie, ka\'bfdy jego wycinek. Wydaje ci si\'ea, \'bfe istnieje co\'9c takiego jak natura ludzka, kt\'f3ra oburzona tym, co robimy, zwr\'f3ci si\'ea przeciwko nam. Ale pami\'eataj, \'bfe to my kszta\'b3
tujemy ludzk\'b9 natur\'ea. Cz\'b3owiek jest niesko\'f1czenie podatny na formowanie. A mo\'bfe powr\'f3ci\'b3e\'9c do swojej starej tezy, \'bfe proletariusze lub niewolnicy powstan\'b9 i nas obal\'b9? Daj sobie spok\'f3j. S\'b9 bezradni, jak zwierz\'ea
ta. Ludzko\'9c\'e6 to Partia. Ci poza ni\'b9 s\'b9 bez znaczenia.
\par - Nic mnie to nie obchodzi. W ko\'f1cu was pokonaj\'b9. Pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej przejrz\'b9 na oczy, a wtedy rozszarpi\'b9 was na strz\'eapy.
\par - Czy cokolwiek przemawia za tym, \'bfe tak si\'ea stanie? Masz jakie\'9c dowody, \'bfe na to si\'ea zanosi?
\par - Nie. Po prostu w to wierz\'ea. Wiem, \'bfe poniesiecie kl\'eask\'ea. Istnieje we wszech\'9cwiecie... sam nie wiem, jaki\'9c duch, jaka\'9c si\'b3a... kt\'f3rej nigdy nie uda wam si\'ea zwyci\'ea\'bfy\'e6.
\par }{\f0 - Czy wierzysz w Boga, Winston?
\par - Nie.
\par }{\f35 - Wi\'eac co to za si\'b3a nas pokona?
\par }{\f0 - Nie wiem. Duch ludzki.
\par }{\f35 - Czy uwa\'bfasz si\'ea za cz\'b3owieka, Winston?
\par }{\f0 - Tak.
\par }{\f35 - Je\'9cli jeste\'9c cz\'b3owiekiem, Winston, to ostatnim. Tw\'f3j gatunek wymiera, a za spadkobierc\'f3w ma nas. Czy nie pojmujesz, \'bfe zosta\'b3e\'9c sam jak palec? Wypad\'b3e\'9c ju\'bf
poza nawias historii; nie istniejesz. - Zachowanie O'Briena zmieni\'b3o si\'ea; szorstkim tonem zapyta\'b3: - Czy uwa\'bfasz si\'ea za lepszego od nas, dlatego \'bfe k\'b3amiemy i umiemy by\'e6 okrutni?
\par }{\f0 - Tak. Jestem lepszy od was.
\par }{\f35 O'Brien nic nie powiedzia\'b3. W pomieszczeniu rozleg\'b3y si\'ea dwa inne g\'b3osy. Po chwili Winston zorientowa\'b3 si\'ea, \'bfe jeden nale\'bfy do niego. By\'b3o to nagranie rozmowy, kt\'f3r\'b9 odby\'b3 z O'Brienem w dniu, kiedy wst\'b9pi\'b3
do Braterstwa. S\'b3ysza\'b3 siebie, jak obiecuje k\'b3ama\'e6, kra\'9c\'e6, fa\'b3szowa\'e6, mordowa\'e6, zach\'eaca\'e6 do narkomanii i prostytucji, rozpo\-wszechnia\'e6 choroby weneryczne, obla\'e6 kwasem siarko\-wym twarz dziecka. O'Brien machn\'b9
\'b3 niecierpliwie r\'eak\'b9, jakby uwa\'bfa\'b3, \'bfe szkoda czasu na dalsze wykazywanie Winstonowi jego dwulicowo\'9cci. Nacisn\'b9\'b3 klawisz i g\'b3osy umilk\'b3y.
\par - Wsta\'f1 - poleci\'b3.
\par Pasy si\'ea rozpi\'ea\'b3y. Winston spu\'9cci\'b3 nogi na ziemi\'ea i wyprostowa\'b3 si\'ea niepewnie.
\par - Jeste\'9c ostatnim cz\'b3owiekiem - rzek\'b3 O'Brien. - Stra\'bf\-nikiem ducha ludzko\'9cci. Ujrzysz si\'ea takim, jaki jeste\'9c naprawd\'ea. Rozbierz si\'ea do naga.
\par Winston rozsup\'b3a\'b3 sznurek, kt\'f3ry przytrzymywa\'b3 jego kombinezon. Zamek b\'b3yskawiczny dawno ju\'bf wyrwano. Nie pami\'eata\'b3, czy od chwili aresztowania cho\'e6 raz zde\-jmowa\'b3 ubranie. Pod kombinezonem jego cia\'b3o spowija\'b3
y brudne, po\'bf\'f3\'b3k\'b3e szmaty, w kt\'f3rych z trudem rozpozna\'b3 resztki bielizny. Zsun\'b9wszy je na ziemi\'ea, ujrza\'b3 na ko\'f1cu pomieszczenia tr\'f3jskrzyd\'b3owe lustro. Zacz\'b9\'b3 i\'9c\'e6 w jego stron\'ea; nagle zatrzyma\'b3 si\'ea
w p\'f3\'b3 kroku i mimo woli krzykn\'b9\'b3.
\par - Dalej - rozkaza\'b3 O'Brien. - Sta\'f1 mi\'eadzy skrzyd\'b3ami. W\'f3wczas zobaczysz si\'ea r\'f3wnie\'bf z boku.
\par Winston zatrzyma\'b3 si\'ea zdj\'eaty groz\'b9. Z lustra szed\'b3 mu naprzeciw przygarbiony, szary ko\'9cciotrup. Winstona przerazi\'b3a nie tyle \'9cwiadomo\'9c\'e6, \'bfe widzi }{\f0 siebie, ile sam
\par }{\f35 widok. Przysun\'b9\'b3 si\'ea bli\'bfej. Z powodu zgi\'eatej sylwetki twarz wydawa\'b3a si\'ea wysuni\'eata do przodu; pos\'eapna twarz wi\'ea\'9fnia z guzowatym czo\'b3em przechodz\'b9cym w \'b3ysy czerep, z krzywym nosem i poobijanymi ko\'9c\'e6
mi policz\-kowymi, nad kt\'f3rymi p\'b3on\'ea\'b3y czujne, gniewne oczy. Policzki poznaczone bruzdami, usta zapad\'b3e. Winston oczywi\'9ccie nadal m\'f3g\'b3 si\'ea rozpozna\'e6, lecz jego twarz zmieni\'b3a si\'ea bardziej, ni\'bf on zmieni\'b3 si\'ea
wewn\'eatrznie. Zapisane na niej prze\'bfycia przerasta\'b3y okropno\'9cci\'b9 wszyst\-ko, co faktycznie przeszed\'b3. Cz\'ea\'9cciowo wy\'b3ysia\'b3. Przez moment zdawa\'b3o mu si\'ea r\'f3wnie\'bf, i\'bf osiwia\'b3, ale okaza\'b3o si\'ea, \'bf
e resztki w\'b3os\'f3w ma po prostu szare od nawarst\-wionego brudu, kt\'f3ry pokrywa\'b3 ca\'b3e jego cia\'b3o poza d\'b3o\'f1mi i twarz\'b9. Gdzieniegdzie spod w\'bfartego brudu wyziera\'b3y czerwone blizny po ranach, a owrzodzenie powy\'bfej kostki sta
\'b3o si\'ea jedn\'b9 wielk\'b9 opuchlizn\'b9 z \'b3usz\-cz\'b9c\'b9 si\'ea sk\'f3r\'b9. Ale najbardziej przerazi\'b3o Winstona og\'f3lne wycie\'f1czenie jego cia\'b3a. Klatk\'ea piersiow\'b9 mia\'b3 chud\'b9 jak szkielet; nogi tak cienkie, \'bf
e kolana by\'b3y grubsze ni\'bf uda. Zrozumia\'b3, dlaczego O'Brien chcia\'b3, aby obejrza\'b3 si\'ea z boku. Wygi\'eacie kr\'eagos\'b3upa wydawa\'b3o si\'ea wprost nieprawdopodobne. Wychud\'b3e ramiona tak mocno po\-chyli\'b3y si\'ea do przodu, \'bf
e klatka piersiowa zapad\'b3a si\'ea do wewn\'b9trz, a wiotka szyja niemal zgi\'ea\'b3a wp\'f3\'b3 pod ci\'ea\'bfarem g\'b3owy. Powiedzia\'b3by, \'bfe patrzy na cia\'b3o \'9cmiertelnie chore\-go sze\'9c\'e6dziesi\'eacioletniego starca.
\par - My\'9cla\'b3e\'9c, \'bfe moja twarz, twarz cz\'b3onka Wewn\'eatrznej Partii, jest stara i zniszczona - rzek\'b3 O'Brien. - Jak oceniasz w\'b3asn\'b9?
\par Z\'b3apa\'b3 Winstona za ramiona i obr\'f3ci\'b3 szybko do siebie.
\par - Popatrz, jak wygl\'b9dasz! - zawo\'b3a\'b3. - Sp\'f3jrz na brud, kt\'f3rym obros\'b3e\'9c, kt\'f3ry w\'bfar\'b3 ci si\'ea mi\'eadzy palce u n\'f3g!
\par Sp\'f3jrz na ten ohydny, ropiej\'b9cy wrz\'f3d powy\'bfej kostki! Czy wiesz, \'bfe cuchniesz jak cap? Pewnie przesta\'b3e\'9c to zauwa\'bfa\'e6. Patrz, jaki jeste\'9c chudy. Widzisz? Kciukiem i palcem wskazuj\'b9cym mog\'ea obj\'b9\'e6 tw\'f3j biceps. M
\'f3g\'b3bym ci z\'b3ama\'e6 szyj\'ea niczym marchew. Czy wiesz, \'bfe odk\'b9d jeste\'9c w naszych r\'eakach, schud\'b3e\'9c dwadzie\'9ccia pi\'ea\'e6 kilo? W\'b3osy wy\'b3a\'bf\'b9 ci gar\'9cciami. Popatrz! - Chwyci\'b3 go za w\'b3osy i wyszarpn\'b9\'b3
mu kilka kosmyk\'f3w. - Otw\'f3rz usta. Zosta\'b3o ci dziewi\'ea\'e6, dziesi\'ea\'e6, jedena\'9ccie z\'eab\'f3w. Ile mia\'b3e\'9c przed\-tem? A te mizerne resztki wkr\'f3tce te\'bf ci wypadn\'b9. Sp\'f3jrz! Zacisn\'b9\'b3 dwa pot\'ea\'bf
ne palce na jednym z ocala\'b3ych przednich z\'eab\'f3w Winstona. B\'f3l przeszy\'b3 szcz\'eak\'ea wi\'ea\'9fnia. O'Brien wyrwa\'b3 mu ruszaj\'b9cy si\'ea z\'b9b wraz z korzeniem, po czym cisn\'b9\'b3 go na drugi koniec celi.
\par - Gnijesz, rozpadasz si\'ea! - rykn\'b9\'b3. - Wiesz, czym jeste\'9c? Worem gnoju. A teraz obr\'f3\'e6 si\'ea i jeszcze raz popatrz w lustro. Widzisz t\'ea ohyd\'ea? To w\'b3a\'9cnie ostatni cz\'b3owiek. Tak wygl\'b9da ludzko\'9c\'e6, je\'9cli ty j\'b9
reprezentujesz. Mo\'bfesz si\'ea ubra\'e6.
\par Winston zacz\'b9\'b3 si\'ea ubiera\'e6, powoli i niedo\'b3\'ea\'bfnie. Do tej - pory jako\'9c nie zauwa\'bfy\'b3, \'bfe jest taki chudy i s\'b3aby. W jego g\'b3owie ko\'b3ata\'b3a si\'ea jedna my\'9cl: musi tu by\'e6 znacznie d\'b3u\'bfej, ni\'bf s\'b9dzi
\'b3. Po czym nagle, gdy owija\'b3 si\'ea w n\'eadzne \'b3achmany, zrobi\'b3o mu si\'ea straszliwie \'bfal swojego wyniszczonego cia\'b3a. Opad\'b3 bezwolnie na sto\'b3ek przy \'b3\'f3\'bfku i wybuchn\'b9\'b3 p\'b3aczem. Mimo \'9cwiadomo\'9c
ci, jak okropnie, wr\'eacz odra\'bfaj\'b9co wygl\'b9da w ostrym, jaskra\-wym \'9cwietle - szlochaj\'b9cy worek ko\'9cci w cuchn\'b9cej bieli\'9fnie - nie m\'f3g\'b3 pohamowa\'e6 \'b3ez. O'Brien niemal dobrotliwym gestem dotkn\'b9\'b3 jego ramienia.
\par - Twoja m\'eaka kiedy\'9c si\'ea sko\'f1czy - rzek\'b3. - Je\'9cli tylko zechcesz, przestaniesz cierpie\'e6. Wszystko zale\'bfy od ciebie.
\par - To wy! To wy doprowadzili\'9ccie mnie do tego stanu! - zaszlocha\'b3 Winston.
\par - Nie, Winston, sam si\'ea doprowadzi\'b3e\'9c. Sam wybra\'b3e\'9c t\'ea drog\'ea, kiedy postanowi\'b3e\'9c sprzeciwi\'e6 si\'ea Partii. Wszyst\-kie nast\'eapstwa wynik\'b3y z twojego pierwszego kroku. Nie spotka\'b3o ci\'ea nic, czego nie mog\'b3e\'9c
przewidzie\'e6.
\par Na chwil\'ea przerwa\'b3, po czym oznajmi\'b3:
\par - Pokonali\'9cmy ci\'ea, Winston. Z\'b3amali\'9cmy. Widzisz, jak wygl\'b9da twoje cia\'b3o. Tw\'f3j umys\'b3 jest w identycznym stanie. Nie s\'b9dz\'ea, aby zosta\'b3o w tobie wiele dumy. Kopano ci\'ea, bito, l\'bfono; wrzeszcza\'b3e\'9c z b\'f3lu, tarza
\'b3e\'9c si\'ea po ziemi we w\'b3asnej krwi i we w\'b3asnych wymiocinach. Skamla\'b3e\'9c o lito\'9c\'e6, zdradzi\'b3e\'9c wszystkich i wszystko. Czy znasz cho\'e6 jedno poni\'bfenie, kt\'f3re ci\'ea omin\'ea\'b3o?
\par Winston przesta\'b3 szlocha\'e6, cho\'e6 \'b3zy wci\'b9\'bf sp\'b3ywa\'b3y mu po twarzy. Podni\'f3s\'b3 wzrok na O'Briena.
\par - Nie zdradzi\'b3em Julii - powiedzia\'b3. O'Brien popatrzy\'b3 na niego z namys\'b3em.
\par - Tak. To prawda. Nie zdradzi\'b3e\'9c Julii.
\par Dziwaczny podziw dla O'Briena, podziw, kt\'f3rego nic nie mog\'b3o zniszczy\'e6, zn\'f3w przepe\'b3ni\'b3 serce Winstona. Jaki\'bf to m\'b9dry cz\'b3owiek, pomy\'9cla\'b3, jaki\'bf inteligentny! O'Brien zawsze rozumia\'b3 wszystko, co si\'ea do niego m
\'f3wi\'b3o. Kto\'9c inny natychmiast odpar\'b3by, \'bfe przecie\'bf zdradzi\'b3 Juli\'ea. Bo czy\'bf nie z\'b3o\'bfy\'b3 wyczerpuj\'b9cych zezna\'f1 podczas tortur? Poinformowa\'b3 dok\'b3adnie \'9cledczych o jej zwyczajach, charakterze, przesz\'b3o\'9c
ci; wyjawi\'b3 w najdrob\-niejszych szczeg\'f3\'b3ach przebieg spotka\'f1 i tre\'9c\'e6 rozm\'f3w; opowiedzia\'b3 o posi\'b3kach przyrz\'b9dzanych z czarnorynkowych artyku\'b3\'f3w, o cudzo\'b3\'f3stwie, o nie sprecyzowanych
knowaniach przeciwko Partii - o wszystkim. A jednak, w tym sensie, w jakim rozumia\'b3 to s\'b3owo, nie zdradzi\'b3
\par Julii. Nie przesta\'b3 jej kocha\'e6. Jego uczucia wobec niej pozosta\'b3y takie same. O'Brien poj\'b9\'b3 rzecz od razu, nic nie trzeba mu by\'b3o t\'b3umaczy\'e6.
\par }{\f0 - Powied}{\f35 zcie mi, kiedy mnie zastrzel\'b9? - spyta\'b3 Winston.
\par - Chyba b\'eadziesz musia\'b3 jeszcze d\'b3ugo czeka\'e6 - rzek\'b3 O'Brien. - Tw\'f3j przypadek nie jest prosty. Ale nie tra\'e6 nadziei. Pr\'eadzej czy p\'f3\'9fniej ka\'bfdego udaje si\'ea wyleczy\'e6. Na ko\'f1cu zastrzelimy ci\'ea na pewno.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 4
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 Czu\'b3 si\'ea znacznie lepiej. Z dnia na dzie\'f1 - o ile mo\'bfna m\'f3wi\'e6 o dniach, gdy nic nie dzieli ich od siebie - przybie\-ra\'b3 na wadze i powraca\'b3y mu si\'b3y.
\par Jaskrawe \'9cwiat\'b3o nie gas\'b3o ani na chwil\'ea i wci\'b9\'bf rozlega\'b3 si\'ea szum, lecz nowa cela by\'b3a troch\'ea wygodniejsza od poprzednich. Mia\'b3 w niej sto\'b3ek, a na pryczy z desek le\'bfa\'b3
y materac i poduszka. Zaprowadzono Winstona do \'b3a\'9fni, do\'9c\'e6 cz\'easto pozwalano mu si\'ea my\'e6 w blaszanej miednicy. Nawet dostarczano ciep\'b3\'b9 wod\'ea. Otrzyma\'b3 now\'b9 bielizn\'ea i czysty kombinezon. Owrzodzenie posmarowano jak\'b9
\'9c koj\'b9c\'b9 ma\'9cci\'b9 i na\'b3o\'bfono opatrunek. Na koniec usuni\'eato wi\'ea\'9fniowi resztk\'ea z\'eab\'f3w i dano mu sztuczne szcz\'eaki.
\par Musia\'b3o min\'b9\'e6 wiele tygodni lub nawet miesi\'eacy. Teraz, gdyby mia\'b3 ochot\'ea, m\'f3g\'b3by mierzy\'e6 up\'b3yw czasu, ponie\-wa\'bf karmiono go w miar\'ea regularnie. S\'b9dzi\'b3, \'bfe dostaje trzy posi\'b3ki na dob\'ea; nie mia\'b3
tylko pewno\'9cci, czy podawane s\'b9 w dzie\'f1, czy w nocy. Jedzenie by\'b3o nad\-spodziewanie smaczne; na co trzeci posi\'b3ek dostawa\'b3 mi\'easo. Raz nawet otrzyma\'b3 paczk\'ea papieros\'f3w. Nie mia\'b3 zapa\'b3ek, ale zawsze m\'f3g\'b3 prosi\'e6
o ogie\'f1 milcz\'b9cego stra\'bfnika, kt\'f3ry przynosi\'b3 posi\'b3ki. Kiedy pierwszy raz zapali\'b3, zrobi\'b3o mu si\'ea niedobrze, lecz nie zrezygnowa\'b3. Dawkowa\'b3 sobie papierosy, pal\'b9c p\'f3\'b3 po ka\'bfdym posi\'b3ku, \'bf
eby paczka starczy\'b3a na d\'b3u\'bfej.
\par Dosta\'b3 tak\'bfe bia\'b3\'b9 tabliczk\'ea z przywi\'b9zanym do rogu o\'b3\'f3wkiem. Pocz\'b9tkowo w og\'f3le z niej nie korzysta\'b3. Nie pr\'f3bowa\'b3 nawet wyrwa\'e6 si\'ea z apatii. Czas mi\'eadzy posi\'b3\-kami sp\'eadza\'b3 prawie bez ruchu, albo
\'9cpi\'b9c, albo le\'bf\'b9c w sennym odr\'eatwieniu, z zamkni\'eatymi oczami, gdy\'bf otwarcie ich wymaga\'b3o zbyt wielkiego wysi\'b3ku. Ju\'bf dawno przywyk\'b3 do spania przy silnym \'9cwietle padaj\'b9cym mu prosto na twarz. Jedynie sny miewa\'b3
znacznie mniej chaotyczne. \'8cni\'b3 teraz wyj\'b9tkowo cz\'easto, zawsze o rze\-czach przyjemnych. Przebywa\'b3 w Z\'b3otej Krainie lub siedzia\'b3 w\'9cr\'f3d pot\'ea\'bfnych, wspania\'b3ych, zalanych s\'b3o\'f1cem ruin, z matk\'b9, z Juli\'b9
, z O'Brienem - siedzieli sobie leniwie i rozmawiali o pogodnych sprawach. Kiedy my\'9cla\'b3 o czym\'9c na jawie, to niemal wy\'b3\'b9cznie o swoich snach. Odk\'b9d znik\'b3 bodziec w postaci gro\'9fby b\'f3lu, Winston jakby straci\'b3 zdolno\'9c\'e6
do podejmowania wysi\'b3ku intelek\-tualnego. Nie nudzi\'b3 si\'ea, nie czu\'b3 potrzeby prowadzenia rozm\'f3w, nie t\'easkni\'b3 do \'bfadnych rozrywek. To, \'bfe przeby\-wa\'b3 w samotno\'9cci, bez bicia i przes\'b3ucha\'f1
, w dodatku syty i czysty, zadowala\'b3o go w zupe\'b3no\'9cci.
\par Z czasem spa\'b3 coraz mniej, ale wci\'b9\'bf nie mia\'b3 ochoty wstawa\'e6 z \'b3\'f3\'bfka. Najch\'eatniej le\'bfa\'b3 bez ruchu, czuj\'b9c, jak powracaj\'b9 mu si\'b3y. Obmacywa\'b3 swoje cia\'b3o, aby si\'ea upewni\'e6, czy jego mi\'ea\'9cnie naprawd
\'ea nabieraj\'b9 masy, a sk\'f3ra staje si\'ea mniej wio}{\f0 tka.
\par }{\f35 Wreszcie odesz\'b3y go wszelkie w\'b9tpliwo\'9cci: tak, przybie\-ra\'b3 na wadze; uda mia\'b3 ju\'bf zdecydowanie grubsze od kolan.
\par Od tej chwili, na pocz\'b9tku z niejakim oci\'b9ganiem, zacz\'b9\'b3 si\'ea systematycznie gimnastykowa\'e6. Wkr\'f3tce m\'f3g\'b3 ju\'bf przej\'9c\'e6 trzy kilometry, spaceruj\'b9c wolno po celi, a kab\'b3\'b9kowate ramiona nieco mu si\'ea wyprostowa\'b3
y. Ale kiedy zabra\'b3 si\'ea do trudniejszych \'e6wicze\'f1, ze zdziwieniem i upokorzeniem odkry\'b3, \'bfe nie mo\'bfe im podo\'b3a\'e6. Nie potrafi\'b3 przyspieszy\'e6 kroku, nie umia\'b3 utrzyma\'e6 sto\'b3ka w wyprostowanej r\'eace, przewraca\'b3 si
\'ea, gdy usi\'b3owa\'b3 stan\'b9\'e6 na jednej nodze. Z przysiadu podni\'f3s\'b3 si\'ea z ogromnym wysi\'b3kiem, ledwo przezwyci\'ea\'bfaj\'b9c rw\'b9cy b\'f3l ud i \'b3ydek. Kiedy si\'ea po\'b3o\'bfy\'b3 na brzuchu i usi\'b3owa\'b3 zrobi\'e6 pompk\'ea
, okaza\'b3o si\'ea to beznadziejne: nie potrafi\'b3 pod\'9fwign\'b9\'e6 si\'ea cho\'e6by o centymetr. Ale po kilku dniach - i kilku kolejnych posi\'b3kach - nawet tej sztuki uda\'b3o mu si\'ea dopi\'b9\'e6; z czasem doszed\'b3 do sze\'9cciu pompek pod rz
\'b9d. Zacz\'b9\'b3 odczuwa\'e6 dum\'ea ze swojej sprawno\'9cci fizycznej i mia\'b3 tylko nadziej\'ea, i\'bf jego twarz r\'f3wnie\'bf odzyskuje dawny wygl\'b9d. Dopiero przypadkiem dotkn\'b9wszy \'b3ysej czaszki, przypomnia\'b3
sobie, jak dalece zniszczona i po\-kryta bruzdami by\'b3a twarz, kt\'f3r\'b9 widzia\'b3 w lustrze.
\par Jego umys\'b3 sta\'b3 si\'ea bardziej sprawny. Winston m\'f3g\'b3 te\-raz usi\'b9\'9c\'e6 na pryczy, oprze\'e6 si\'ea o \'9ccian\'ea i z tabliczk\'b9 na kolanie ca\'b3kiem \'9cwiadomie przyst\'b9pi\'e6 do swojej reedukacji.
\par Skapitulowa\'b3, co do tego nie mia\'b3 \'bfadnych w\'b9tpliwo\'9cci. Zastanawiaj\'b9c si\'ea nad tym obecnie, zrozumia\'b3, \'bfe w\'b3a\'9c\-ciwie got\'f3w by\'b3 skapitulowa\'e6 znacznie wcze\'9cniej, ni\'bf sobie to u\'9cwiadomi\'b3. Ju\'bf
w chwili kiedy znalaz\'b3 si\'ea w Ministerstwie Mi\'b3o\'9cci - a nawet wcze\'9cniej, wtedy gdy sta\'b3 bezradnie z Juli\'b9 s\'b3uchaj\'b9c polece\'f1 \'bfelaznego g\'b3osu p\'b3yn\'b9cego z teleekranu - zda\'b3 sobie spraw\'ea z lekkomy\'9clno\-\'9c
ci i naiwno\'9cci swojej pr\'f3by buntu przeciwko Partii. Teraz wiedzia\'b3, \'bfe przez siedem lat Policja My\'9cli obserwowa\'b3a go niczym owada przez lup\'ea. Uwadze funkcjonariuszy nie umkn\'b9\'b3 \'bfaden jego czyn, \'bfadne s\'b3
owo; znali nawet jego my\'9cli. Ostro\'bfnie k\'b3adli jasny paproch z powrotem na ok\'b3adce pami\'eatnika. W trakcie przes\'b3ucha\'f1 puszczano mu nagrania, pokazywano zdj\'eacia. Niekt\'f3re przedstawia\'b3y jego i Juli\'ea. Tak, nawet w\'f3
wczas, gdy... Nie potrafi\'b3 d\'b3u\'bfej walczy\'e6 z Parti\'b9. A zreszt\'b9, Partia ma racj\'ea. Musi mie\'e6, bo czy nie\'9cmiertelny, zbiorowy m\'f3zg mo\'bfe si\'ea myli\'e6? We\-d\'b3ug jakich zewn\'eatrznych kryteri\'f3w mo\'bfna ocenia\'e6
jego s\'b9dy? Normalno\'9c\'e6 to \'9crednia statystyczna. Nale\'bfa\'b3o jedy\-nie nauczy\'e6 si\'ea my\'9cle\'e6 tak jak oni. Tylko...!
\par O\'b3\'f3wek, kt\'f3ry trzyma\'b3 w palcach, wydawa\'b3 mu si\'ea jaki\'9c gruby i niepor\'eaczny. Winston zacz\'b9\'b3 notowa\'e6 my\'9cli, kt\'f3re przychodzi\'b3y mu do g\'b3owy. Na pocz\'b9tku napisa\'b3 du\'bfymi, krzywymi literami:
\par }{\f0
\par }{\f35 WOLNO\'8c\'c6 TO NIEWOLA
\par }{\f0
\par }{\f35 Po czym, nie zastanawiaj\'b9c si\'ea, dopisa\'b3:
\par }{\f0
\par }{\f35 DWA I DWA TO PI\'ca\'c6
\par }{\f0
\par }{\f35 Ale nagle co\'9c si\'ea w nim zaci\'ea\'b3o. Jego umys\'b3, jakby pragn\'b9c czego\'9c unikn\'b9\'e6, odmawia\'b3 pos\'b3usze\'f1stwa. Wi\'ea\-zie\'f1 mia\'b3 \'9cwiadomo\'9c\'e6, \'bfe wie, jak brzmi kolejna maksyma, lecz chwilowo nie m\'f3g\'b3
sobie przypomnie\'e6. Wreszcie uda\'b3o mu si\'ea j\'b9 odtworzy\'e6; nie tyle przypomnie\'e6, ile zrekonstruowa\'e6 w my\'9clach. Zanotowa\'b3:
\par }{\f0
\par }{\f35 B\'d3G TO W\'a3ADZA
\par }{\f0
\par }{\f35 Zgadza\'b3 si\'ea na wszystko. Przesz\'b3o\'9c\'e6 by\'b3a zmienna. Przesz\'b3o\'9cci nigdy nie zmieniono. Oceania prowadzi\'b3a wojn\'ea ze Wsch\'f3dazj\'b9. Oceania zawsze prowadzi\'b3a wojn\'ea ze Wsch\'f3dazj\'b9
. Jones, Aaronson i Rutherford byli winni zbrodni, o kt\'f3re zostali oskar\'bfeni. Nigdy nie widzia\'b3 zdj\'eacia, kt\'f3re stanowi\'b3o dow\'f3d ich niewinno\'9cci. Nigdy nie istnia\'b3o, po prostu je wymy\'9cli\'b3. Pami\'eata\'b3 sprzeczne ze sob\'b9
fakty, lecz wiedzia\'b3, \'bfe wiele wspomnie\'f1 sobie uroi\'b3, powsta\'b3y z jego zmy\'9cle\'f1. Jakie\'bf to by\'b3o proste! Wystar\-czy\'b3o si\'ea podda\'e6, a reszta wynika\'b3a sama. Zupe\'b3nie jakby cz\'b3owiek p\'b3yn\'b9\'b3 pod pr\'b9d, kt
\'f3ry spycha go do ty\'b3u mimo najrozpaczliwszych wysi\'b3k\'f3w, a potem nagle decydowa\'b3 si\'ea zawr\'f3ci\'e6 i p\'b3yn\'b9\'e6 z pr\'b9dem, zamiast mu si\'ea opiera\'e6. Nie zmienia\'b3o si\'ea nic opr\'f3cz nastawienia: dzia\'b3o si\'ea
i tak to, co by\'b3o nieuchronne. Winston w\'b3a\'9cciwie nie wiedzia\'b3, dlacze\-go w og\'f3le si\'ea buntowa\'b3. Przecie\'bf pro\'9cciej jest zaniecha\'e6 oporu; jedynie...!
\par Wszystko mo\'bfe by\'e6 prawd\'b9. Tak zwane prawa przyro\-dy to nonsens. Prawo ci\'b9\'bfenia to nonsens. \'84Gdybym chcia\'b3 - powiedzia\'b3 O'Brien - m\'f3g\'b3bym wznie\'9c\'e6 si\'ea do g\'f3ry niczym ba\'f1ka mydlana\'94. Winston rozwa\'bfa\'b3
to przez chwil\'ea. \'84Je\'9cli jemu si\'ea wydaje, \'bfe si\'ea unosi, a mnie, \'bfe to widz\'ea, w\'f3wczas tak jest w istocie\'94. Nagle jednak, niczym zanurzony pod wod\'ea dr\'b9g, kt\'f3ry wyp\'b3ywa na powierzch\-ni\'ea, z g\'b3\'eabi m\'f3zgu wy
\'b3oni\'b3a si\'ea refleksja: \'84Nie, wcale tak nie jest. Po prostu ponosi nas fantazja. Ulegamy halucyna\-cji\'94. Czym pr\'eadzej odepchn\'b9\'b3 j\'b9 od siebie. Opiera\'b3a si\'ea na ewidentnym b\'b3\'eadzie, na fa\'b3szywym za\'b3o\'bfeniu, \'bf
e gdzie\'9c na zewn\'b9trz istnieje \'84rzeczywisty\'94 \'9cwiat, w kt\'f3rym dziej\'b9 si\'ea \'84rzeczywiste\'94 rzeczy. Ale jak mo\'bfe istnie\'e6? Jak mo\'bfna mie\'e6 \'9cwiadomo\'9c\'e6 czegokolwiek inaczej ni\'bf poprzez my\'9c
li? Wszystko dzieje si\'ea w g\'b3owie. A co dzieje si\'ea w g\'b3owach wszystkich, dzieje si\'ea naprawd\'ea.
\par Odrzucenie b\'b3\'eadu nie sprawi\'b3o mu trudno\'9cci; nie obawia\'b3 si\'ea, \'bfe da si\'ea zn\'f3w sprowadzi\'e6 na manowce. Jednak\'bfe taki fa\'b3szywy tok rozumowania w og\'f3le nie powinien by\'b3 mu przyj\'9c\'e6 do g\'b3owy. Umys\'b3
musi umie\'e6 si\'ea wy\'b3\'b9cza\'e6, ilekro\'e6 zbacza na niebezpieczne tory. Proces ten powinien zachodzi\'e6 automatycznie, odruchowo. W nowomowie okre\'9clano go mianem zbrodnioszlaban.
\par Winston zacz\'b9\'b3 wyrabia\'e6 w sobie t\'ea umiej\'eatno\'9c\'e6. Przywo\'b3ywa\'b3 w my\'9clach r\'f3\'bfne tezy - na przyk\'b3ad: \'84Partia twierdzi, \'bfe ziemia jest p\'b3aska\'94, \'84Partia twierdzi, i\'bf l\'f3d jest ci\'ea\'bfszy od wody\'94
- i \'e6wiczy\'b3 zdolno\'9c\'e6 niedostrzegania lub nierozumienia argument\'f3w, kt\'f3re mog\'b3yby je obali\'e6. Nie by\'b3o to \'b3atwe. Nale\'bfa\'b3o szybko my\'9cle\'e6, a ponadto mie\'e6 dar improwizacji. Ju\'bf problemy arytmetyczne typu \'84
dwa i dwa to pi\'ea\'e6\'94 znacznie przekracza\'b3y intelektualne mo\'bf\-liwo\'9cci Winstona. Wymaga\'b3y nies\'b3ychanej gi\'eatko\'9cci umy\-s\'b3u pozwalaj\'b9cej w jednym momencie dokonywa\'e6 najsub\-telniejszych operacji logicznych, w nast\'ea
pnym nie do\-strzega\'e6 najbardziej podstawowych b\'b3\'ead\'f3w w rozumowa\-niu. G\'b3upota okazywa\'b3a si\'ea r\'f3wnie niezb\'eadna jak in\-teligencja, a znacznie trudniej by\'b3o mu j\'b9 w sobie wykszta\'b3ci\'e6.
\par Przez ca\'b3y czas nurtowa\'b3o go pytanie, kiedy go zastrzel\'b9. \'84Wszystko zale\'bfy od ciebie\'94 - powiedzia\'b3 O'Brien; Winston zdawa\'b3 sobie jednak spraw\'ea, \'bfe \'bfadnym swoim czynem nie zdo\'b3a przybli\'bfy\'e6 ko\'f1ca. Mog\'b9
go zastrzeli\'e6 za dziesi\'ea\'e6 minut lub za dziesi\'ea\'e6 lat. Mog\'b9 trzyma\'e6 latami w izolatce, zes\'b3a\'e6 do obozu pracy, a nawet na kr\'f3tko zwolni\'e6, jak to si\'ea niekiedy zdarza. Bardzo mo\'bfliwe, \'bfe w\'f3wczas, zanim go zastrzel
\'b9, powt\'f3rzy si\'ea ca\'b3y cyrk z aresztowaniem i przes\'b3uchaniem. Jedno by\'b3o pewne: \'9cmier\'e6 nadchodzi nieoczekiwanie. Zgodnie z tra\-dycj\'b9 - nie m\'f3wion\'b9 tradycj\'b9; cho\'e6 nikt o tym nie
\par wspomina\'b3, jako\'9c si\'ea wiedzia\'b3o - wi\'ea\'9fniowi strzelano zawsze w ty\'b3 g\'b3owy, zawsze znienacka, prowadz\'b9c go korytar}{\f0 zem niby to z jednej celi do drugiej.
\par }{\f35 Pewnego dnia - aczkolwiek m\'f3g\'b3 to by\'e6 nie dzie\'f1, a \'9crodek nocy - Winston zapad\'b3 w dziwny, b\'b3ogi sen. Szed\'b3 korytarzem czekaj\'b9c na kul\'ea. Wiedzia\'b3, \'bfe strza\'b3 padnie w nast\'eapnej sekundzie. Wszystko by\'b3o za
\'b3atwione, wyja\'9c\-nione, umiera\'b3 pogodzony. Nie dr\'eaczy\'b3y go ju\'bf w\'b9tpliwo\-\'9cci, nie wdawa\'b3 si\'ea w \'bfadne spory, nie czu\'b3 b\'f3lu ani strachu. Cia\'b3o mia\'b3 zdrowe i silne. Szed\'b3 bez wysi\'b3ku, raduj\'b9c si\'ea
ruchem, przekonany, \'bfe idzie w pe\'b3nym s\'b3o\'f1cu. Nie znajdowa\'b3 si\'ea w jednym z w\'b9skich, bia\'b3ych korytarzy Ministerstwa Mi\'b3o\'9cci, lecz w ogromnym, zalanym s\'b3o\'f1\-cem pasa\'bfu, ponad kilometr szerokim, kt\'f3ry pami\'eata\'b3
z majak\'f3w wywo\'b3anych zastrzykami. By\'b3 w Z\'b3otej Krai\-nie, szed\'b3 \'9ccie\'bfk\'b9 po wyskubanej przez kr\'f3liki \'b3\'b9ce. Czu\'b3 pod stopami kr\'f3tk\'b9, spr\'ea\'bfyst\'b9 traw\'ea, a na twarzy ciep\'b3e promienie s\'b3o\'f1
ca. Na skraju pola widzia\'b3 ko\'b3ysz\'b9ce si\'ea \'b3agodnie wi\'b9zy, a gdzie\'9c w oddali wi\'b3 si\'ea strumie\'f1, w kt\'f3rego zielonych rozlewiskach pod wierzbami p\'b3ywa\'b3y klenie.
\par Nagle poderwa\'b3 si\'ea niczym ra\'bfony pr\'b9dem. Pot zrosi\'b3 mu plecy. Us\'b3ysza\'b3, jak krzyczy na g\'b3os:
\par - Julio! Julio! Julio, moja najdro\'bfsza! Julio!
\par Przez chwil\'ea trwa\'b3 w iluzji, i\'bf Julia jest tu\'bf obok niego. A w\'b3a\'9cciwie nie tyle obok, ile w nim, jakby stanowili jedno\'9c\'e6. W tym momencie kocha\'b3 j\'b9 bardziej ni\'bf kiedykol\-wiek, bardziej ni\'bf
wtedy, gdy byli razem i na wolno\'9cci. Zrozumia\'b3, \'bfe Julia wci\'b9\'bf \'bfyje i potrzebuje jego pomocy.
\par Opad\'b3 na pos\'b3anie, staraj\'b9c si\'ea opanowa\'e6. C\'f3\'bf zrobi\'b3 najlepszego! Ile\'bf dodatkowych lat niewoli b\'eadzie go kosztowa\'e6 ten moment s\'b3abo\'9cci!
\par }{\f0 Za ch}{\f35 wil\'ea doleci go stukot krok\'f3w. Tego wybuchu nie puszcz\'b9 mu p\'b3azem. Je\'9cli nawet dot\'b9d si\'ea nie domy\'9clali, teraz wiedz\'b9 na pewno, \'bfe nie dotrzymuje warunk\'f3w umowy. By\'b3 pos\'b3uszny Partii, lecz wci\'b9\'bf
jej nienawidzi\'b3. Dawniej ukrywa\'b3 heretyckie pogl\'b9dy pod p\'b3aszczykiem prawomy\'9clno\'9cci. Teraz cofn\'b9\'b3 si\'ea o krok wstecz: odda\'b3 im w niewol\'ea sw\'f3j umys\'b3, jednak\'bfe serce zachowa\'b3 nie\-ska\'bfone. Wiedzia\'b3, \'bf
e nie ma racji, ale wola\'b3 jej nie mie\'e6, ni\'bf by\'e6 taki jak oni. Rozszyfruj\'b9 go - O'Brien go rozszyfruje. Zdradzi\'b3 si\'ea tym jednym, g\'b3upim okrzykiem.
\par B\'eadzie musia\'b3 zaczyna\'e6 od pocz\'b9tku. Proces mo\'bfe trwa\'e6 lata. Przejecha\'b3 r\'eak\'b9 po twarzy, usi\'b3uj\'b9c przyzwyczai\'e6 si\'ea do jej dotyku. G\'b3\'eabokie bruzdy znaczy\'b3y policzki, ko\'9cci policzkowe stercza\'b3
y ostro, nos by\'b3 sp\'b3aszczony. A odk\'b9d widzia\'b3 si\'ea w lustrze, wprawiono mu sztuczne z\'eaby. Nie\'b3atwo kontrolowa\'e6 mimik\'ea, kiedy nie zna si\'ea wygl\'b9du w\'b3asnej twarzy. Zreszt\'b9 samo panowanie nad mimik\'b9 nie wystarcza\'b3
o. Po raz pierwszy w \'bfyciu zda\'b3 sobie spraw\'ea, \'bfe je\'9cli chce si\'ea zachowa\'e6 tajemnic\'ea, nale\'bfy ukry\'e6 j\'b9 nawet przed sob\'b9. Trzeba pami\'eata\'e6 o niej bez przerwy, lecz dop\'f3ki nie nadejdzie w\'b3a\'9c
ciwa chwila, nie nale\'bfy ani ubiera\'e6 jej w s\'b3owa, ani pozwoli\'e6, aby przenikn\'ea\'b3a do \'9cwiadomo\'9cci. Od tej chwili nie tylko jego my\'9cli, ale r\'f3wnie\'bf odczucia i sny musz\'b9 by\'e6 prawomy\'9clne. I przez ca\'b3
y ten czas musi kry\'e6 swoj\'b9 nienawi\'9c\'e6 g\'b3\'eaboko w sobie, nosi\'e6 j\'b9 jak torbiel, kt\'f3ra tkwi w ciele, a zarazem nic jej z nim nie \'b3\'b9czy.
\par Pewnego dnia postanowi\'b9 go zastrzeli\'e6. Nie spos\'f3b przewidzie\'e6, kiedy to nast\'b9pi, ale chyba domy\'9cli si\'ea kilka sekund wcze\'9cniej. Zawsze strzelaj\'b9 w ty\'b3 g\'b3owy, prowa\-dz\'b9c korytarzem. Dziesi\'ea\'e6
sekund starczy. Przez ten czas wszystko w nim zd\'b9\'bfy wywr\'f3ci\'e6 si\'ea na opak. Nagle, bez
\par s\'b3owa, bez zmiany rytmu krok\'f3w, bez drgnienia twarzy - nagle spadnie zas\'b3ona kamufla\'bfu i trach! gruchn\'b9 armaty nienawi\'9cci. Nienawi\'9c\'e6 wype\'b3ni go niczym pot\'ea\'bfny, szale\-j\'b9cy p\'b3omie\'f1
. I niemal w tym samym momencie trach! wystrzeli kula; wystrzeli za p\'f3\'9fno lub za wcze\'9cnie. Rozsadzi mu m\'f3zg, zanim zn\'f3w zdo\'b3aj\'b9 nad nim zapano\-wa\'e6. Heretycka my\'9cl pozostanie nie ukarana, nie skruszo\-na, na zawsze poza ich zasi
\'eagiem. Jednym strza\'b3em zniszcz\'b9 stworzon\'b9 przez siebie doskona\'b3o\'9c\'e6. Umrze\'e6 pa\'b3aj\'b9c do nich nienawi\'9cci\'b9 - oto prawdziwa wolno\'9c\'e6.
\par Zamkn\'b9\'b3 oczy. Czeka\'b3o go trudniejsze zadanie od narzucenia sobie my\'9clowej dyscypliny. Musia\'b3 si\'ea upoko\-rzy\'e6, okaleczy\'e6. Musia\'b3 zanurzy\'e6 si\'ea w najohydniejszym brudzie. Przez chwil\'ea zastanawia\'b3 si\'ea
, co jest najbardziej wstr\'eatne, najbardziej obmierz\'b3e ze wszystkiego? Pomy\'9cla\'b3 o Wielkim Bracie. Ogromna twarz (poniewa\'bf ci\'b9gle widzia\'b3 j\'b9 na plakatach, w jego wyobra\'9fni te\'bf mia\'b3a ponad metr szeroko\'9c
ci), z sutymi, czarnymi w\'b9sami i o oczach pilnie \'9cledz\'b9cych ka\'bfdy ruch, sama z siebie stan\'ea\'b3a mu w my\'9clach. Co naprawd\'ea odczuwa\'b3 wobec Wielkiego Brata?
\par Na korytarzu rozleg\'b3 si\'ea ci\'ea\'bfki stukot but\'f3w. Stalowe drzwi celi otworzy\'b3y si\'ea z brz\'eakiem. Do \'9crodka wszed\'b3 O'Brien; oficer o woskowej twarzy i stra\'bfnicy w czarnych mundurach zostali na zewn\'b9trz.
\par - Wsta\'f1 - rozkaza\'b3 O'Brien. - Zbli\'bf si\'ea. Winston stan\'b9\'b3 naprzeciwko O'Briena. Ten uj\'b9\'b3 go za ramiona i przyjrza\'b3 mu si\'ea bacznie.
\par - Mia\'b3e\'9c ochot\'ea mnie oszuka\'e6 - rzek\'b3. - Bardzo nierozs\'b9dnie. Wyprostuj si\'ea. Patrz mi w oczy.
\par Na moment umilk\'b3, po czym kontynuowa\'b3 nieco \'b3agodniejszym tonem:
\par - Robisz post\'eapy. Umys\'b3owo jeste\'9c ju\'bf prawie zdr\'f3w, ale emocjonalnie nie posun\'b9\'b3e\'9c si\'ea ani o krok do przodu. Powiedz mi, Winston, i pami\'eataj, nie \'b3\'bfyj: wiesz, \'bfe zawsze potrafi\'ea pozna\'e6, kiedy k\'b3
amiesz; powiedz mi, jakie uczucia \'bfywisz naprawd\'ea do Wielkiego Brata?
\par - Nienawidz\'ea go.
\par - Nienawidzisz go. \'8cwietnie. Wi\'eac najwy\'bfszy czas, aby\'9cmy przeszli do ostatniego etapu. Musisz pokocha\'e6 Wielkiego Brata. Nie wystarczy go s\'b3ucha\'e6; trzeba go kocha\'e6.
\par Pchn\'b9\'b3 Winstona w stron\'ea stra\'bfnik\'f3w.
\par {\listtext\pard\plain\hich\af0\dbch\af0\loch\f0 -\tab}}\pard \qj \fi-360\li1080\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\jclisttab\tx1080\faauto\ls2\rin0\lin1080\itap0 {\f35 Pok\'f3j sto jeden - poleci\'b3.
\par }\pard \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f0
\par }\pard \qj \li720\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin720\itap0 {\f0 \page }{\b\f0\fs28 5
\par }{\f0
\par
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Na ka\'bfdym etapie uwi\'eazienia Winston wiedzia\'b3, a przy\-najmniej tak mu si\'ea zdawa\'b3o, w jakiej cz\'ea\'9cci pozbawione\-go okien budynku akurat przebywa. Mo\'bf
e poznawa\'b3 to po niewielkich r\'f3\'bfnicach ci\'9cnienia. Cele, w kt\'f3rych bili go stra\'bfnicy, mie\'9cci\'b3y si\'ea pod ziemi\'b9. Pok\'f3j, w kt\'f3rym przes\'b3uchiwa\'b3 go O'Brien, ulokowany by\'b3 gdzie\'9c
wysoko, niemal pod samym dachem. Teraz z kolei zabrano go do pomieszczenia po\'b3o\'bfonego wiele metr\'f3w pod ziemi\'b9, chyba na najni\'bfszej kondygnacji budynku.
\par By\'b3o obszerniejsze ni\'bf wi\'eakszo\'9c\'e6 cel, gdzie dot\'b9d go trzymano. Jednak\'bfe nie zwraca\'b3 uwagi na otoczenie. Zauwa\'bfy\'b3 tylko, \'bfe przed sob\'b9 ma dwa stoliki, oba przykryte zielonym suknem. Jeden sta\'b3 zaledwie p\'f3\'b3
tora metra od niego, drugi nieco dalej, bli\'bfej drzwi. Winston siedzia\'b3 w fotelu, skr\'eapowany tak ciasno, \'bfe nie m\'f3g\'b3 si\'ea poruszy\'e6, nawet skin\'b9\'e6 g\'b3ow\'b9. Sztywna podp\'f3rka sprawia\'b3a, \'bfe musia\'b3 patrze\'e6
prosto przed siebie.
\par Przez chwil\'ea by\'b3 sam, po czym drzwi otworzy\'b3y si\'ea i do \'9crodka wszed\'b3 O'Brien.
\par - Pyta\'b3e\'9c mnie kiedy\'9c - rzek\'b3 - co jest w pokoju sto jeden. Powiedzia\'b3em ci, \'bfe sam wiesz najlepiej. Wszyscy wiedz\'b9. Tutaj czeka ci\'ea to, co jest najstraszniejsze na \'9cwiecie.
\par Drzwi otworzy\'b3y si\'ea ponownie. Do \'9crodka wszed\'b3 stra\'bfnik; wni\'f3s\'b3 jaki\'9c przedmiot wykonany z drutu, kosz albo skrzynk\'ea i postawi\'b3 na dalszym stoliku. O'Brien zas\'b3ania\'b3 mu widok, Winston nie m\'f3g\'b3 wi\'eac dobrze si
\'ea przyjrze\'e6.
\par - Dla ka\'bfdego cz\'b3owieka co innego jest najstraszniejsze na \'9cwiecie - wyja\'9cni\'b3 O'Brien. - dla jednego mo\'bfe to by\'e6 pogrzebanie \'bfywcem, dla drugiego spalenie, a dla trzecie\-go utoni\'eacie, wbicie na pal lub dopiero pi\'ea\'e6dziesi
\'b9ty rodzaj \'9cmierci. Czasami chodzi o co\'9c bardzo trywialnego, co wcale nie powoduje zgonu.
\par Przesun\'b9\'b3 si\'ea nieco, aby Winston m\'f3g\'b3 lepiej dojrze\'e6 przedmiot umieszczony na stole. By\'b3a to pod\'b3u\'bfna, drucia\-na klatka z umocowanym na wierzchu uchwytem do noszenia. Z przodu znajdowa\'b3a si\'ea jakby maska szermier\-cza, wkl
\'eas\'b3\'b9 stron\'b9 zwr\'f3cona na zewn\'b9trz. Chocia\'bf klatka sta\'b3a w odleg\'b3o\'9cci prawie czterech metr\'f3w, Winston widzia\'b3, \'bfe przedzielona jest wzd\'b3u\'bf na dwie cz\'ea\'9cci i \'bfe w ka\'bfdej z nich siedzi zwierz\'ea
. Szczur.
\par }{\f0 - W two}{\f35 im wypadku - kontynuowa\'b3 O'Brien - naj\-straszniejsze s\'b9 szczury.
\par Dziwny, ostrzegawczy dreszcz, niewyt\'b3umaczalny l\'eak wstrz\'b9sn\'b9\'b3 Winstonem, gdy tylko ujrza\'b3 klatk\'ea. Lecz dopiero w tym momencie zrozumia\'b3, do czego s\'b3u\'bfy podobne do maski urz\'b9dzenie umocowane z}{\f0 przodu.
\par }{\f35 Kiszki zamieni\'b3y mu si\'ea w l\'f3d.
\par - Nie mo\'bfecie! - zawy\'b3 piskliwym, \'b3ami\'b9cym si\'ea g\'b3osem. - Nie mo\'bfecie! Nie! Nie!
\par - Czy pami\'eatasz chwile grozy, kt\'f3re nachodzi\'b3y ci\'ea w snach? - spyta\'b3 O'Brien. - Przed sob\'b9 widzia\'b3e\'9c mroczn\'b9 jam\'ea, w uszach s\'b3ysza\'b3e\'9c grzmot. W jamie kry\'b3o si\'ea co\'9c strasznego. Wiedzia\'b3e\'9c
co, lecz nie dopuszcza\'b3e\'9c tej wiedzy do \'9cwiadomo\'9cci. Szczury!
\par - O'Brien! - zawo\'b3a\'b3 Winston, usi\'b3uj\'b9c zapanowa\'e6 nad g\'b3osem. - Przecie\'bf wiecie, \'bfe to nie jest konieczne. Czego ode mnie chcecie?
\par }{\f0 O'Brien nie o}{\f35 dpowiedzia\'b3 wprost. Kiedy si\'ea odezwa\'b3, m\'f3wi\'b3 - co mu si\'ea czasem zdarza\'b3o - tonem nauczyciel\-skim. Patrzy\'b3 z namys\'b3em przed siebie, jakby zwraca\'b3 si\'ea do s\'b3uchaczy siedz\'b9cych gdzie\'9c
za Winstonem.
\par - B\'f3l sam w sobie cz\'easto nie wystarczy. S\'b9 sytuacje, w kt\'f3rych cz\'b3owiek zdo\'b3a wytrzyma\'e6 najwi\'eakszy b\'f3l, a nawet mo\'bfe z b\'f3lu umrze\'e6. Ale ka\'bfdego co\'9c napawa tak\'b9 groz\'b9, \'bfe boi si\'ea cho\'e6by o tym my\'9c
le\'e6. Nie ma to nic wsp\'f3lnego z odwag\'b9 i strachem. Kiedy cz\'b3owiek spada z wysoko\'9cci, nie jest tch\'f3rzostwem \'b3apanie si\'ea liny. Je\'9cli wynurza si\'ea spod wody, nie jest tch\'f3rzostwem wci\'b9ganie powietrza w p\'b3
uca. To odruch, kt\'f3rego nie spos\'f3b si\'ea wyzby\'e6. Tak samo jest z tob\'b9 i szczurami. Dla ciebie s\'b9 najkoszmarniejsz\'b9 rzecz\'b9 na \'9cwiecie. Cho\'e6by\'9c nie wiem jak pragn\'b9\'b3, tej formy nacisku nie potrafisz znie\'9c\'e6
. Zrobisz, czego tylko od ciebie za\'bf\'b9dam.
\par - Ale czego, czego \'bf\'b9dacie?! Jak mog\'ea to zrobi\'e6, skoro nie wiem?!
\par O'Brien przeni\'f3s\'b3 klatk\'ea na bli\'bfszy stolik. Postawi\'b3 j\'b9 ostro\'bfnie na zielonym suknie. Winstonowi krew zahucza\-\'b3a w uszach. Czu\'b3 si\'ea straszliwie osamotniony. Zdawa\'b3o
\par mu si\'ea, \'bfe siedzi po\'9crodku rozleg\'b3ej, bezludnej r\'f3wniny, pustyni zalanej s\'b3onecznym blaskiem, a wszystkie d\'9fwi\'eaki docieraj\'b9 do niego z ogromnej odleg\'b3o\'9cci. Ale klatka ze szczurami sta\'b3a zaledwie p\'f3\'b3
tora metra od jego fotela. By\'b3y wielkie. Oba w tym wieku, gdy szczurom grubiej\'b9 pyski i staj\'b9 si\'ea bardziej drapie\'bfne, a sier\'9c\'e6 z szarej przemienia si\'ea w brunatn\'b9.
\par - Szczury, cho\'e6 gryzonie, s\'b9 mi\'easo\'bferne - ci\'b9gn\'b9\'b3 O'Brien, jakby wci\'b9\'bf przemawia\'b3 do swoich niewidocz\-nych s\'b3uchaczy. - Chyba sam wiesz, co zdarza si\'ea w ubogich dzielnicach. S\'b9 ulice, gdzie kobiety boj\'b9 si\'ea
zostawia\'e6 niemowl\'ea w domu bez opieki cho\'e6by na pi\'ea\'e6 minut. Szczury z miejsca by si\'ea na nie rzuci\'b3y i po kilku chwilach pozosta\'b3yby tylko ogryzione do cna ko\'9cci. Szczury atakuj\'b9 r\'f3wnie\'bf ludzi chorych lub umieraj\'b9
cych. Wykazuj\'b9 niebywa\'b3\'b9 zdolno\'9c\'e6 wyczuwania, \'bfe kto\'9c jest bezsilny.
\par Nagle z klatki rozleg\'b3y si\'ea g\'b3o\'9cne piski. Dochodzi\'b3y Winstona jakby z bardzo daleka. Szczury, rozdra\'bfnione, szturmowa\'b3y dziel\'b9c\'b9 je \'9cciank\'ea. Us\'b3ysza\'b3 g\'b3\'eaboki j\'eak rozpaczy. Ten d\'9fwi\'eak r\'f3wnie\'bf
zdawa\'b3 si\'ea p\'b3yn\'b9\'e6 z oddali.
\par O'Brien podni\'f3s\'b3 klatk\'ea i co\'9c przy niej nacisn\'b9\'b3. Rozleg\'b3 si\'ea g\'b3o\'9cny trzask. Winston szarpn\'b9\'b3 ca\'b3ym cia\'b3em jak oszala\'b3y, pr\'f3buj\'b9c zerwa\'e6 si\'ea z fotela. Daremny wysi\'b3ek; cia\'b3o i g\'b3ow\'ea mia
\'b3 ca\'b3kowicie unieruchomione. O'Brien przybli\'bfy\'b3 klatk\'ea. By\'b3a teraz nieca\'b3y metr od twarzy Winstona.
\par - Nacisn\'b9\'b3em pierwsz\'b9 d\'9fwigni\'ea - wyja\'9cni\'b3 O'Brien. - Domy\'9clasz si\'ea chyba, jak funkcjonuje klatka. Maska zamknie si\'ea wok\'f3\'b3 twojej g\'b3owy. Kiedy nacisn\'ea drug\'b9 d\'9fwigni\'ea, drzwiczki w klatce unios\'b9 si\'ea
do g\'f3ry. Wyg\'b3od\-nia\'b3e bestie skocz\'b9 do przodu jak wystrzelone z procy. Czy widzia\'b3e\'9c kiedy, jak szczur rzuca si\'ea do ataku? Skocz\'b9 ci prosto na twarz i zaczn\'b9 si\'ea w ni\'b9 wgryza\'e6. Czasami od razu wy\'bferaj\'b9 oczy
. Czasami najpierw przegryzaj\'b9 policzki i wyjadaj\'b9 j\'eazyk.
\par Klatka by\'b3a coraz bli\'bfej, coraz wi\'eaksza. Winston us\'b3y\-sza\'b3 kilka kr\'f3tkich j\'eak\'f3w, kt\'f3re dolatywa\'b3y jakby gdzie\'9c znad jego g\'b3owy. Walczy\'b3 rozpaczliwie, aby opanowa\'e6 strach. Wymy\'9cl co\'9c, wymy\'9cl, masz je
szcze u\'b3amek sekun\-dy, to twoja ostatnia szansa! Nagle st\'each\'b3y, obrzydliwy smr\'f3d uderzy\'b3 go w nozdrza. Wstrz\'b9sn\'ea\'b3y nim md\'b3o\'9cci tak silne, \'bfe o ma\'b3o nie zemdla\'b3. Zrobi\'b3o mu si\'ea
czarno przed oczami. Na moment sam zmieni\'b3 si\'ea w szalone, wyj\'b9ce zwierz\'ea. Jednak\'bfe wydoby\'b3 si\'ea z mroku, unosz\'b9c ze sob\'b9 zbawienn\'b9 my\'9cl. By\'b3 to jeden, jeden jedyny spos\'f3b ratunku. Musi odgrodzi\'e6 si\'ea od szczur
\'f3w cia\'b3em innego cz\'b3owieka.
\par Otw\'f3r maski by\'b3 tak blisko, \'bfe nic poza nim nie widzia\'b3. Druciane drzwiczki zbli\'bfy\'b3y si\'ea na szeroko\'9c\'e6 dwu d\'b3oni do jego twarzy. Szczury wiedzia\'b3y ju\'bf, co zaraz nast\'b9pi. Jeden podskakiwa\'b3
niecierpliwie, a drugi, stary rynsztokowiec o szorstkim, pomarszczonym pysku, uni\'f3s\'b3 si\'ea na tylne \'b3apy i opieraj\'b9c o druty r\'f3\'bfowe spody przednich, zacz\'b9\'b3 gniewnie w\'easzy\'e6. Winston wpatrywa\'b3 si\'ea w jego w\'b9sy i \'bf
\'f3\'b3te z\'eabiska. Zn\'f3w ow\'b3adn\'b9\'b3 nim paniczny strach. Czu\'b3 si\'ea \'9clepy, bezsilny, ot\'eapia\'b3y.
\par - W cesarskich Chinach by\'b3a to do\'9c\'e6 pospolita tortura - o\'9cwiadczy\'b3 O'Brien tym samym dydaktycznym tonem.
\par Maska zamyka\'b3a si\'ea wok\'f3\'b3 twarzy Winstona. Druty dotyka\'b3y policzk\'f3w. I w\'f3wczas - nie, nie by\'b3a to ulga, lecz nadzieja, zaledwie iskierka nadziei. Za p\'f3\'9fno, mog\'b3o ju\'bf by\'e6 za p\'f3\'9fno. Ale nagle zrozumia\'b3, \'bf
e na ca\'b3ym \'9cwiecie istnieje tylko jedna osoba, na kt\'f3r\'b9 mo\'bfe przenie\'9c\'e6 t\'ea straszliw\'b9 tortur\'ea - jedno cia\'b3o, kt\'f3rym mo\'bfe si\'ea zas\'b3oni\'e6 przed szczurami. I zacz\'b9\'b3 wrzeszcze\'e6 jak op\'eatany, po\-wtarzaj
\'b9c w k\'f3\'b3ko:
\par - Zr\'f3bcie to Julii! Julii! Nie mnie! Julii! Nie obchodzi mnie, co si\'ea z ni\'b9 stanie. Niech jej ze\'bfr\'b9 twarz, obgryz\'b9 a\'bf do ko\'9cci. Nie mn}{\f0 ie! Julii! Nie mnie!
\par }{\f35 Spad\'b3 do ty\'b3u, w jak\'b9\'9c bezdenn\'b9 otch\'b3a\'f1; oddala\'b3 si\'ea od szczur\'f3w. Wci\'b9\'bf przywi\'b9zany do fotela, przelecia\'b3 przez posadzk\'ea, przez \'9cciany budynku, przez ziemi\'ea, przez oceany, przez atmosfer\'ea, uni
\'f3s\'b3 si\'ea w kosmos, w gwie\'9f\-dziste przestworza - ca\'b3y czas coraz bardziej oddalaj\'b9c si\'ea od szczur\'f3w. Dzieli\'b3y go od nich lata \'9cwietlne, ale wci\'b9\'bf czu\'b3 na policzkach zimny dotyk drucianej siatki. I O'Brien wci\'b9\'bf
sta\'b3 u jego boku. Kiedy jednak w ciemno\'9cciach rozleg\'b3 si\'ea metaliczny trzask, Winston wiedzia\'b3, \'bfe drzwi\-czki klatki nie otworzy\'b3y si\'ea, lecz zatrzasn\'ea\'b3y na dobre.
\par }{\f0
\par
\par }{\b\f0\fs28 6
\par }{\f0
\par
\par }{\f35 W kawiarni Pod Kasztanem nie by\'b3o prawie nikogo. Zakurzone sto\'b3y z\'b3oci\'b3y si\'ea w promieniach s\'b3o\'f1ca wpada\-j\'b9cych uko\'9cnie przez okno. Dochodzi\'b3a godzina pi\'eatnasta; spokojna pora. Z teleekran\'f3w s\'b9czy\'b3y si\'ea
blaszane tony muzyki.
\par Winston siedzia\'b3 w tym samym rogu co zawsze, ze wzrokiem utkwionym w pustej szklance. Raz na jaki\'9c czas spogl\'b9da\'b3 na ogromn\'b9 twarz obserwuj\'b9c\'b9 go z przeciwnej \'9cciany. WIELKI BRAT PATRZY - g\'b3osi\'b3 napis. Kelner,
nie wzywany, podszed\'b3 i nape\'b3ni\'b3 szklank\'ea D\'bfinem Zwyci\'eastwa, po czym z innej butelki, przez rurk\'ea osadzon\'b9 w korku, strz\'b9sn\'b9\'b3 do \'9crodka kilka kropli. By\'b3a to sacharyna przyprawiona go\'9fdzikami, specjalno\'9c\'e6 za
\-k\'b3adu.
\par Winston s\'b3ucha\'b3 teleekranu. Chwilowo p\'b3yn\'ea\'b3a z niego muzyka, lecz lada moment mogli nada\'e6 specjalny komuni\-kat Ministerstwa Pokoju. Z frontu afryka\'f1skiego nad\-chodzi\'b3y wyj\'b9tkowo niepokoj\'b9ce wiadomo\'9cci. Winston zadr\'ea
cza\'b3 si\'ea nimi od samego rana. Wojska eurazjatyckie (Oceania prowadzi\'b3a wojn\'ea z Eurazj\'b9; Oceania zawsze prowadzi\'b3a wojn\'ea z Eurazj\'b9) posuwa\'b3y si\'ea na po\'b3udnie w przera\'bfaj\'b9
cym tempie. Komunikat nadany o dwunastej nie wymienia\'b3 \'bfadnego konkretnego rejonu, lecz walki prawdopodobnie toczy\'b3y si\'ea ju\'bf przy uj\'9cciu Kongo. Brazzaville i Leopoldville znalaz\'b3y si\'ea w niebezpiecze\'f1\-
stwie. Winston nawet bez patrzenia na map\'ea wiedzia\'b3, co to oznacza. W gr\'ea wchodzi\'b3a nie tylko utrata Afryki \'8crodkowej; po raz pierwszy od wybuchu wojny za\-gro\'bfona by\'b3a sama Oceania.
\par Gwa\'b3towne uczucie - nie ca\'b3kiem strachu, raczej dziw\-nego podniecenia - targn\'ea\'b3o Winstonem, po czym zn\'f3w przygas\'b3o. Przesta\'b3 my\'9cle\'e6 o wojnie. Nie umia\'b3 skoncent\-rowa\'e6 si\'ea na \'bfadnym temacie d\'b3u\'bfej ni\'bf
przez kilka chwil. Podni\'f3s\'b3 szklank\'ea i opr\'f3\'bfni\'b3 j\'b9 jednym haustem. Jak zwykle wzdrygn\'b9\'b3 si\'ea z obrzydzenia i zrobi\'b3o mu si\'ea niedobrze. Smak by\'b3 ohydny. Go\'9fdziki i sacharyna, same odra\'bfaj\'b9co md\'b3e, nie mog
\'b3y zabi\'e6 przykrej, oleistej woni d\'bfinu; najgorsze jednak, \'bfe ta wo\'f1, kt\'f3ra roztacza\'b3a si\'ea wok\'f3\'b3 niego w dzie\'f1 i w nocy, kojarzy\'b3a mu si\'ea nieroze\-rwalnie z}{\f0 e smrodem tych...
\par }{\f35 Nigdy, nawet w my\'9clach, nie wymienia\'b3 ich nazwy, i na ile m\'f3g\'b3, stara\'b3 si\'ea nie przywo\'b3ywa\'e6 ich widoku. By\'b3y czym\'9c, czego usi\'b3owa\'b3 do ko\'f1ca sobie nie u\'9cwiadamia\'e6: cieniem przy twarzy, smrodem trzymaj\'b9
cym si\'ea nozdrzy. Kiedy d\'bfin podszed\'b3 mu do gard\'b3a, bekn\'b9\'b3 przez sine wargi. Uty\'b3, odk\'b9d go zwolniono, rysy mu zgrubia\'b3y, a cera sta\'b3a si\'ea bardziej rumiana ni\'bf przedtem; nos i policzki mia\'b3 wr\'ea
cz prostacko czerwone, \'b3ysin\'ea za\'9c ciemnor\'f3\'bfow\'b9. Kelner, zn\'f3w nie proszony, przyni\'f3s\'b3 szachy i ostatnie wydanie \'84The Times\'94, otwarte na stronie z zadaniem szachowym. Nast\'eapnie widz\'b9c, \'bf
e szklanka Winstona jest pusta, nape\'b3ni\'b3 j\'b9 d\'bfinem. Winston nie potrzebowa\'b3 wydawa\'e6 \'bfadnych polece\'f1. Znano jego zwyczaje. Szachy zawsze na niego czeka\'b3y, podobnie jak stolik w k\'b9cie; nawet gdy w lokalu panowa\'b3 t\'b3
ok, nikt si\'ea nie dosiada\'b3 do Winstona, bo ludzie woleli nie by\'e6 widziani w jego towarzystwie. Nigdy nie liczy\'b3, ile kolejek wypija. W nieregularnych odst\'eapach czasu przynoszono mu brudne \'9cwistki, niby rachunki, lecz odnosi\'b3 wra\'bf
enie, \'bfe za ka\'bfdym razem \'bf\'b9daj\'b9 od niego za ma\'b3o pieni\'eadzy. Gdyby by\'b3o odwrotnie, nie robi\'b3oby mu to \'bfadnej r\'f3\'bfnicy. Nie cierpia\'b3 na brak got\'f3wki; na nowej posadzie - typowej synekurze - zarabia\'b3 znacznie wi
\'eacej ni\'bf kiedykolwiek przedtem.
\par }{\f0 Muzyka u}{\f35 milk\'b3a i z teleekranu rozleg\'b3 si\'ea g\'b3os. Winston uni\'f3s\'b3 g\'b3ow\'ea. Nie nadawano jednak komunikatu z frontu, lecz kr\'f3tki biuletyn Ministerstwa Obfito\'9cci. Wynika\'b3o z niego, \'bfe w ubieg\'b3
ym kwartale produkcja sznurowade\'b3 przewidziana w Dziesi\'b9tym Planie Trzyletnim zosta\'b3a przekroczona o dziewi\'ea\'e6dziesi\'b9t osiem procent.
\par Winston przestudiowa\'b3 zadanie szachowe i ustawi\'b3 figury. By\'b3a to trudna ko\'f1c\'f3wka, wymagaj\'b9ca u\'bfycia obu skoczk\'f3w. \'84Graj\'b9 bia\'b3e; mat w dw\'f3ch posuni\'eaciach\'94. Winston spojrza\'b3 na plakat Wielkiego Brata. Bia\'b3
e zawsze zwyci\'ea\'bfaj\'b9, pomy\'9cla\'b3 z niejasnym uczuciem mistycyzmu.
\par Zawsze, bez wyj\'b9tku; taki jest porz\'b9dek rzeczy. Jak \'9cwiat \'9cwiatem, w \'bfadnym zadaniu szachowym czarne jeszcze nigdy nie odnios\'b3y zwyci\'eastwa. Czy nie mia\'b3o to sym\-bolizowa\'e6 wiecznego, niezmiennego triumfu Dobra nad Z\'b3
em? Ogromna twarz patrzy\'b3a na niego; promieniowa\'b3a spokojn\'b9 moc\'b9. Bia\'b3e zawsze zwyci\'ea\'bfaj\'b9.
\par G\'b3os urwa\'b3, po czym doda\'b3 innym, znacznie powa\'bfniej\-szym tonem:
\par - Informujemy, \'bfe o pi\'eatnastej trzydzie\'9cci nadamy wa\'bfny komunikat. Prosimy pami\'eata\'e6: pi\'eatnasta trzydzie\-\'9cci, wiadomo\'9cci najwy\'bfszej wagi! Nale\'bfy ich wys\'b3ucha\'e6. Powtarzam: pi\'eatnasta trzydzie\'9cci!
\par Zn\'f3w pop\'b3yn\'ea\'b3y d\'9fwi\'eaki blaszanej muzyki.
\par Winstonowi serce zabi\'b3o mocniej. Na pewno b\'eadzie to komunikat z frontu; przeczucie m\'f3wi\'b3o mu, \'bfe podadz\'b9 z\'b3e nowiny. Przez ca\'b3y dzie\'f1 co rusz ogarnia\'b3o go podniecenie na my\'9cl o druzgoc\'b9cej kl\'ea
sce w Afryce. Niemal widzia\'b3, jak wojska eurazjatyckie przelewaj\'b9 si\'ea przez nigdy dot\'b9d nie naruszon\'b9 granic\'ea i p\'eadz\'b9 w d\'f3\'b3 niczym kolumny mr\'f3wek. Dlaczego nie uda\'b3o si\'ea jako\'9c oskrzydli\'e6 wroga? Mia\'b3
przed oczami wyra\'9fny kontur zachodniego wybrze\'bfa kontynentu. Podni\'f3s\'b3 bia\'b3ego sko\-czka i przestawi\'b3 na nowe pole. Tak, to by\'b3o w\'b3a\'9cciwe miejsce. Wyobra\'bfaj\'b9c sobie gnaj\'b9ce na po\'b3udnie czarne hordy, naraz ujrza\'b3
inne wojska, nie wiadomo sk\'b9d przyby\'b3e, zajmuj\'b9ce pozycje na ty\'b3ach nieprzyjaciela, odcinaj\'b9ce jego \'b3\'b9czno\'9c\'e6 na morzu i l\'b9dzie. Zdawa\'b3o mu si\'ea, \'bfe wysi\'b3kiem woli powo\'b3uje te wojska do \'bfycia. Ale trzeba si
\'ea spieszy\'e6. Je\'9cli wr\'f3g opanuje ca\'b3\'b9 Afryk\'ea i za\'b3o\'bfy na Przyl\'b9dku lotniska i bazy \'b3odzi podwodnych, tym samym przepo\'b3owi Oceani\'ea. A to mo\'bfe oznacza\'e6 wszyst\-ko: kl\'eask\'ea, rozpad, nowy podzia\'b3 \'9c
wiata, zniszczenie
\par Partii! Wzi\'b9\'b3 g\'b3\'eaboki oddech. Nies\'b3ychanie pomieszane uczucia - w\'b3a\'9cciwie nie tyle pomieszane, ile tak nawarst\-wione, \'bfe trudno by\'b3o pozna\'e6, kt\'f3re jest najsilniejsze - walczy\'b3y w nim o prymat.
\par Spazm min\'b9\'b3. Cofn\'b9\'b3 bia\'b3ego skoczka, ale przez chwil\'ea nie m\'f3g\'b3 si\'ea skupi\'e6 na zadaniu szachowym. Jego my\'9cli zn\'f3w bieg\'b3y innym torem. Niemal nie\'9cwiadomie napisa\'b3 palcem na zakurzonym blacie sto\'b3u:
\par }{\f0
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f0 2 + 2 =
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f0
\par }{\f35 \'84Nie maj\'b9 dost\'eapu do twojego m\'f3zgu\'94 - powiedzia\'b3a. A jednak mieli. \'84To, co ci si\'ea tu przydarzy, zmieni ci\'ea na zawsze\'94 - powiedzia\'b3 O'Brien. I nie sk\'b3ama\'b3. S\'b9 rzeczy, w\'b3asne czyny, po kt\'f3rych nie mo
\'bfna wr\'f3ci\'e6 do siebie. Co\'9c w cz\'b3owieku umiera: zostaje wypalone, skauteryzowane.
\par Widzia\'b3 j\'b9; nawet z ni\'b9 rozmawia\'b3. Nie by\'b3o to niebez\-pieczne. Wiedzia\'b3, a raczej czu\'b3, \'bfe teraz prawie wcale si\'ea nim nie interesuj\'b9. M\'f3g\'b3 si\'ea z ni\'b9 ponownie um\'f3wi\'e6, gdyby kt\'f3rekolwiek z nich wyrazi\'b3
o ochot\'ea. Spotkali si\'ea przypadkiem w parku, w ohydny, zimny marcowy dzie\'f1, kiedy ziemia by\'b3a twarda jak \'bfelazna skorupa, trawa martwa i nie ros\'b3o nic pr\'f3cz kilku krokus\'f3w, kt\'f3re przebi\'b3y si\'ea na powierzchni\'ea
po to tylko, by wiatr rozszarpa\'b3 je na strz\'eapy. Szed\'b3 pospiesznie, ze zlodowacia\-\'b3ymi r\'eakoma i oczami \'b3zawi\'b9cymi od zimna, gdy nagle ujrza\'b3 j\'b9 niespe\'b3na dziesi\'ea\'e6 metr\'f3w przed sob\'b9. Z miejsca uderzy\'b3
a go dziwna, nieuchwytna zmiana, jaka si\'ea w niej dokona\'b3a. Min\'eali si\'ea bez s\'b3owa; zawr\'f3ci\'b3 jednak i ruszy\'b3 za ni\'b9, cho\'e6 bez specjalnej ochoty. Wiedzia\'b3, \'bfe nic im nie grozi, \'bfe nikt nie b\'eadzie si\'ea
nimi interesowa\'b3. Nie powiedzia\'b3a do niego s\'b3owa. Sz\'b3a na ukos po wyschni\'eatej trawie, jakby chcia\'b3a si\'ea go pozby\'e6, ale w ko\'f1cu, zrezyg\-nowana, pogodzi\'b3a si\'ea z jego obecno\'9cci\'b9. Wkr\'f3tce znale\'9fli si\'ea w\'9cr
\'f3d strz\'eapiastych, bezlistnych krzak\'f3w, niezdatnych zar\'f3wno do os\'b3ony przed ludzkim wzrokiem, jak i przed wiatrem. Zatrzymali si\'ea. Panowa\'b3 potworny zi\'b9b. Wiatr gwizda\'b3 w ga\'b3\'eaziach i szarpa\'b3 rzadkie, sine krokusy.
\par Obj\'b9\'b3 j\'b9 w pasie. Wprawdzie nie by\'b3o teleekran\'f3w, lecz na pewno gdzie\'9c tkwi\'b3y poukrywane mikrofony, a w do\-datku stali na widoku. Ale to nie mia\'b3o znaczenia; nic nie mia\'b3o znaczenia. Gdyby chcieli, mogli si\'ea po\'b3o\'bfy\'e6
na ziemi i robi\'e6 to co dawniej. Jego cia\'b3o wzdrygn\'ea\'b3o si\'ea, kiedy o tym pomy\'9cla\'b3.
\par Nie zareagowa\'b3a w \'bfaden spos\'f3b na jego u\'9ccisk; nie pr\'f3bowa\'b3a nawet si\'ea uwolni\'e6. Teraz wiedzia\'b3, co si\'ea w niej zmieni\'b3o. Twarz mia\'b3a ziemist\'b9, a przez czo\'b3o i skro\'f1 bieg\'b3a d\'b3uga blizna, cz\'ea\'9c
ciowo przys\'b3oni\'eata w\'b3osami; lecz nie to by\'b3o g\'b3\'f3wn\'b9 odmian\'b9. Zmieni\'b3a si\'ea przede wszyst\-kim jej talia; sta\'b3a si\'ea grubsza i jakby dziwnie sztywna. Przypomnia\'b3 sobie, jak kiedy\'9c, po wybuchu bomby, pomaga\'b3 wyci
\'b9gn\'b9\'e6 z ruin trupa; zdumia\'b3 go w\'f3wczas nie tyle ci\'ea\'bfar, ile sztywno\'9c\'e6 zw\'b3ok, piekielnie utrudniaj\'b9ca zadanie; kojarzy\'b3a si\'ea bardziej z bry\'b3\'b9 kamienia ni\'bf z martwym ludzkim cia\'b3em. Talia, kt\'f3rej dotyka
\'b3, sprawia\-\'b3a takie samo wra\'bfenie. Przysz\'b3o mu do g\'b3owy, \'bfe r\'f3wnie\'bf sk\'f3ra musi by\'e6 w dotyku ca\'b3kiem inna ni\'bf niegdy\'9c.
\par Nie odzywali si\'ea do siebie i nie pr\'f3bowa\'b3 jej poca\'b3owa\'e6. Po raz pierwszy popatrzy\'b3a na niego, kiedy szli z po\-wrotem przez trawnik. Rzuci\'b3a mu kr\'f3tkie spojrzenie pe\'b3ne pogardy i niech\'eaci. Nie wiedzia\'b3, czy niech\'ea\'e6
ta wynika wy\'b3\'b9cznie z przesz\'b3o\'9cci, czy mo\'bfe wywo\'b3a\'b3 j\'b9 widok jego nabrzmia\'b3ej twarzy i oczu \'b3zawi\'b9cych od wiatru. Usiedli na \'bfelaznych krzes\'b3ach, obok siebie, ale nie za blisko. Zorientowa\'b3 si\'ea, \'bfe chce co
\'9c powiedzie\'e6. Przesun\'ea\'b3a o kilka centymetr\'f3w nog\'ea w niezgrabnym bucie i rozdepta\'b3a ga\'b3\'b9zk\'ea. Jej stopa wyda\'b3a mu si\'ea o wiele szersza, ni\'bf pami\'eata\'b3.
\par - Zdradzi\'b3am ci\'ea - o\'9cwiadczy\'b3a bez ogr\'f3dek.
\par - Ja ciebie te\'bf - odpar\'b3.
\par Zn\'f3w rzuci\'b3a mu kr\'f3tkie, pe\'b3ne niech\'eaci spojrzenie.
\par - Czasami - ci\'b9gn\'ea\'b3a - gro\'bf\'b9 ci czym\'9c... czym\'9c, czego nie mo\'bfesz znie\'9c\'e6, o czym boisz si\'ea nawet my\'9cle\'e6. A wtedy m\'f3wisz: \'84Nie r\'f3bcie tego mnie, zr\'f3bcie to temu-a-temu\'94. I mo\'bfe p\'f3\'9fniej pr\'f3
bujesz udawa\'e6, \'bfe by\'b3 to jedynie wy\-bieg, \'bfe powiedzia\'b3e\'9c tak tylko po to, aby przestali ci\'ea dr\'eaczy\'e6, \'bfe przecie\'bf wcale tak nie my\'9cla\'b3e\'9c. Ale to nie\-prawda. W\'f3wczas, kiedy ci gro\'bf\'b9
, pragniesz tego ze wszyst\-kich si\'b3. Wiesz, \'bfe to jedyny ratunek, wi\'eac chwytasz si\'ea go kurczowo. Chcesz, \'bfeby zrobili to tej osobie. Nie ob\-chodzi ci\'ea, jak bardzo b\'eadzie cierpia\'b3a. Liczysz si\'ea tylko ty.
\par - Liczysz si\'ea tylko ty - powt\'f3rzy\'b3.
\par }{\f0 - I potem z}{\f35 mienia si\'ea nastawienie do tego kogo\'9c.
\par - Tak, zmienia - potwierdzi\'b3.
\par Nie mieli sobie nic wi\'eacej do powiedzenia. \'8cwiszcz\'b9cy wiatr przylepia\'b3 im do cia\'b3 cienkie kombinezony. Po tej kr\'f3tkiej wymianie zda\'f1 oboje czuli si\'ea niezr\'eacznie w swo\-im towarzystwie; poza tym by\'b3o zbyt zimno, aby siedzie
\'e6 tak bez ruchu. Oznajmi\'b3a, \'bfe nie chce si\'ea sp\'f3\'9fni\'e6 na metro i wsta\'b3a.
\par - Musimy si\'ea zn\'f3w spotka\'e6 - rzek\'b3.
\par - Tak, musimy - odpar\'b3a.
\par Przez pewien czas szed\'b3 niezdecydowanie p\'f3\'b3 kroku za ni\'b9. Oboje milczeli. Nie pr\'f3bowa\'b3a si\'ea go pozby\'e6, lecz specjalnie sz\'b3a szybko, aby nie m\'f3g\'b3 si\'ea z ni\'b9 zr\'f3wna\'e6. Postanowi\'b3, \'bfe odprowadzi j\'b9
do stacji metra, ale nagle zdj\'ea\'b3a go niech\'ea\'e6 do bezsensownego w\'b3\'f3czenia si\'ea na zimnie. Ogarn\'ea\'b3o go pragnienie nie tyle ucieczki od Julii, ile powrotu do kawiarni Pod Kasztanem, kt\'f3ra nigdy nie wydawa\'b3a mu si\'ea
tak atrakcyjna jak w tym momencie. Z t\'easknot\'b9 my\'9cla\'b3 o swoim stoliku w rogu, o gazecie, szachach, d\'bfinie lej\'b9cym si\'ea nieprzerwan\'b9 strug\'b9, a zw\'b3asz\-cza o cieple. W nast\'eapnej chwili pozwoli\'b3, by grupka ludzi oddzieli
\'b3a go od Julii. Bez zbytniego entuzjazmu spr\'f3bo\-wa\'b3 j\'b9 jeszcze dogoni\'e6, po czym zwolni\'b3, odwr\'f3ci\'b3 si\'ea i ruszy\'b3 w przeciwnym kierunku. Kiedy uszed\'b3 pi\'ea\'e6dziesi\'b9t metr\'f3w, obejrza\'b3 si\'ea. Na ulicy panowa\'b3
niewielki ruch, lecz ju\'bf nie zdo\'b3a\'b3 jej dojrze\'e6. Mog\'b3a by\'e6 kt\'f3r\'b9kolwiek z kilkunastu oddalaj\'b9cych si\'ea pospiesznie sylwetek. Nie umia\'b3 rozpozna\'e6 od ty\'b3u jej zgrubia\'b3ego, zesztywnia\'b3ego cia\'b3a.
\par \'84W\'f3wczas, kiedy ci gro\'bf\'b9, pragniesz tego ze wszystkich si\'b3\'94 - oznajmi\'b3a. Tak, pragn\'b9\'b3 tego. Nie tylko tak powiedzia\'b3; rzeczywi\'9ccie pragn\'b9\'b3. Modli\'b3 si\'ea, \'bfeby to j\'b9, a nie jego, wystawiono na \'b3up tych...
\par Wtem zmieni\'b3a si\'ea muzyka p\'b3yn\'b9ca z teleekranu. Wkra\-d\'b3a si\'ea w ni\'b9 fa\'b3szywa, szydercza, wr\'eacz ociekaj\'b9ca \'bf\'f3\'b3ci\'b9 nuta. A potem - cho\'e6 mo\'bfe nie dzia\'b3o si\'ea to naprawd\'ea, mo\'bfe to tylko pami\'ea\'e6 p
\'b3ata\'b3a mu figle - g\'b3os za\'9cpiewa\'b3:
\par }{\f0
\par Pod konarami kasztana,
\par }{\f35 Pan sprzeda\'b3 mnie, a ja pana...
\par }{\f0
\par }{\f35 \'a3zy nap\'b3yn\'ea\'b3y mu do oczu. Przechodz\'b9cy kelner spo\-strzeg\'b3szy, \'bfe szklanka jest pusta, wr\'f3ci\'b3 z butelk\'b9 d\'bfinu.
\par Winston podni\'f3s\'b3 szklank\'ea i pow\'b9cha\'b3 jej zawarto\'9c\'e6. D\'bfin z ka\'bfdym \'b3ykiem wydawa\'b3 mu si\'ea nie mniej, lecz bardziej ohydny. Ale sta\'b3 si\'ea jego \'bfywio\'b3em. By\'b3 jego \'bfyciem, \'9cmierci\'b9
i zmartwychwstaniem. Wieczorem po\-zwala\'b3 mu si\'ea zwali\'e6 jak k\'b3oda i zasn\'b9\'e6, a rano oprzytom\-nie\'e6. Kiedy Winston si\'ea budzi\'b3, rzadko przed jedenast\'b9, ze sklejonymi rop\'b9 oczyma, pal\'b9cym gard\'b3em i tak obola\'b3
ym grzbietem, jakby mia\'b3 z\'b3amany kr\'eagos\'b3up, nie zdoby\'b3by si\'ea na to, aby si\'ea w og\'f3le podnie\'9c\'e6, gdyby nie butelka i fili\'bfanka, kt\'f3re wieczorem stawia\'b3 sobie przy \'b3\'f3\'bfku. Przez nast\'eapne kilka godzin siedzia
\'b3 z butelk\'b9 pod r\'eak\'b9, wpatruj\'b9c si\'ea t\'eapo w teleekran. Od pi\'eatnastej do za\-mkni\'eacia lokalu tkwi\'b3 w kawiarni Pod Kasztanem. Niko\-go ju\'bf nie obchodzi\'b3o, co robi; nie budzi\'b3 go gwizd i nie upomina\'b3 g\'b3
os z teleekranu. Czasami, zwykle dwa razy w tygodniu, wpada\'b3 do zakurzonego, obskurnego pokoju w Ministerstwie Prawdy, gdzie oddawa\'b3 si\'ea pracy - lub czemu\'9c, co nazywa\'b3o si\'ea prac\'b9. Zosta\'b3
przydzielony do podkomitetu jednego z podkomitet\'f3w, kt\'f3re powsta\'b3y z jednego z niezliczonych komitet\'f3w zajmuj\'b9cych si\'ea opracowywaniem drobniejszych zagadnie\'f1 zwi\'b9zanych z redakcj\'b9 jedenastego wydania S\'b3ownika nowomowy. Przy
\-gotowywali \'84Sprawozdanie okresowe\'94, cho\'e6 Winston nie wiedzia\'b3, czego dok\'b3adnie ma ono dotyczy\'e6. Chodzi\'b3o mniej wi\'eacej o to, czy przecinki powinno si\'ea umieszcza\'e6 wewn\'b9trz nawias\'f3w, czy poza nimi. Z pozosta\'b3ych czte
\-rech cz\'b3onk\'f3w podkomitetu wszyscy przeszli przez podo\-bne do\'9cwiadczenia co Winston. Bywa\'b3y dni, kiedy zbierali si\'ea i zaraz rozchodzili, jawnie przyznaj\'b9c si\'ea przed sob\'b9, \'bfe nie maj\'b9 nic do roboty. Ale bywa\'b3
y i takie, kiedy niemal\'bfe z entuzjazmem rozpoczynali dzie\'f1 pracy, ostentacyjnie sporz\'b9dzaj\'b9c notatki, a nast\'eapnie zabieraj\'b9c si\'ea do opraco\-wania s\'b9\'bfnistych elaborat\'f3w, kt\'f3rych nigdy nie ko\'f1czyli. Spierali si\'ea w\'f3
wczas za\'bfarcie na temat tego, co powinni robi\'e6, u\'bfywaj\'b9c coraz bardziej z\'b3o\'bfonych i zawi\'b3ych argument\'f3w, targowali si\'ea o najdrobniejsze odcienie znaczeniowe, raczyli d\'b3ugimi dygresjami, k\'b3\'f3cili, a nawet uciekali do gr
\'f3\'9fb poskar\'bfenia si\'ea nadrz\'eadnym czynnikom. Po czym nagle umyka\'b3 z nich ca\'b3y zapa\'b3 i tylko siedzieli wok\'f3\'b3 sto\'b3u wpatruj\'b9c si\'ea w siebie nawzajem martwym wzrokiem, niczym duchy rozmywaj\'b9ce si\'ea
w powietrzu po zapianiu koguta.
\par Teleekran umilk\'b3. Winston zn\'f3w podni\'f3s\'b3 g\'b3ow\'ea. Zaraz nadadz\'b9 komunikat! Ale nie, po prostu zmieniali muzyk\'ea. Mia\'b3 przed oczami map\'ea Afryki. Ruchy armii by\'b3y na niej zaznaczone strza\'b3ami: czarna strza\'b3a p\'eadzi\'b3
a pionowo w d\'f3\'b3, na po\'b3udnie, bia\'b3a za\'9c mkn\'ea\'b3a na wsch\'f3d i wbija\'b3a si\'ea w ogon czarnej. Jakby pragn\'b9c potwierdzenia, zn\'f3w zerkn\'b9\'b3 na niewzruszone oblicze na plakacie. Czy mo\'bfliwe, aby druga strza\'b3
a wcale nie istnia\'b3a?
\par Znowu nie potrafi\'b3 skupi\'e6 uwagi. Wypi\'b3 kolejny \'b3yk d\'bfinu, podni\'f3s\'b3 bia\'b3ego skoczka i na pr\'f3b\'ea postawi\'b3 go w innym miejscu. Szach. Ale nie by\'b3o to w\'b3a\'9cciwe posuni\'eacie, gdy\'bf...
\par Nagle, bez powodu, stan\'b9\'b3 mu przed oczami pewien obraz. Ujrza\'b3 o\'9cwietlony \'9cwiec\'b9 pok\'f3j, ogromne \'b3\'f3\'bfko przykryte bia\'b3\'b9 kap\'b9 oraz siebie jako dziesi\'eacioletniego ch\'b3opca; siedzia\'b3 na pod\'b3odze potrz\'b9saj
\'b9c kubkiem z ko\'9c\'e6\-mi i \'9cmia\'b3 si\'ea do rozpuku. Matka siedzia\'b3a naprzeciwko i r\'f3wnie\'bf si\'ea \'9cmia\'b3a.
\par Dzia\'b3o si\'ea to mniej wi\'eacej miesi\'b9c przed jej znikni\'eaciem: chwila pogodzenia, kiedy zapomnia\'b3 o dokuczliwym g\'b3odzie skr\'eacaj\'b9cym mu wn\'eatrzno\'9cci i na kr\'f3tko wr\'f3ci\'b3a mi\'b3o\'9c\'e6, jak\'b9 dawniej darzy\'b3 matk\'ea
. Pami\'eata\'b3 dobrze \'f3w dzie\'f1, mokry i deszczowy; strugi wody sp\'b3ywa\'b3y po szybach, a w \'9crodku by\'b3o zbyt ciemno, \'bfeby czyta\'e6. Dw\'f3jka dzieci w ciemnym, ciasnym pokoju nudzi\'b3a si\'ea okropnie. Winston marudzi\'b3 i narzeka
\'b3, daremnie dopraszaj\'b9c si\'ea jedzenia, rozdra\'bfniony biega\'b3 po pokoju grzebi\'b9c w szafkach i kopi\'b9c w listw\'ea nad pod\'b3og\'b9, a\'bf s\'b9siedzi zacz\'eali stuka\'e6 w \'9ccian\'ea, podczas gdy m\'b3odsze dziecko co rusz zanosi\'b3
o si\'ea p\'b3aczem. W ko\'f1cu matka powiedzia\'b3a: \'84Jak b\'eadziesz grzeczny, kupi\'ea ci gr\'ea. \'8cliczn\'b9 gr\'ea, zobaczysz, na pewno ci si\'ea spodoba\'94. Wysz\'b3a na deszcz, do niewielkiego sklepiku w pobli\'bfu, kt\'f3
ry czasem jeszcze bywa\'b3 czynny, po czym wr\'f3ci\'b3a z tekturowym pude\'b3kiem z dzieci\'eac\'b9 gr\'b9 planszow\'b9 \'84W\'ea\'bfe i drabiny\'94. Do dzi\'9c pami\'eata\'b3 zapach mokrej tektury. Gr\'ea wykonano n\'eadznie: plansza by\'b3a pop\'ea
kana, a male\'f1kie, drewniane ko\'9cci tak nier\'f3wne, \'bfe nie chcia\'b3y le\'bfe\'e6 prosto. Winston patrzy\'b3 na ni\'b9 nad\'b9sany, bez zainteresowania, ale matka zapali\'b3a ogarek \'9cwiecy i nam\'f3wi\'b3a go, by usiedli na pod\'b3odze i zacz
\'eali gra\'e6. Wkr\'f3tce strasznie si\'ea zapali\'b3; krzycza\'b3 i \'9cmia\'b3 si\'ea, gdy pionki wspina\'b3y si\'ea ochoczo na drabiny, po czym ze\'9clizgiwa\'b3y po w\'ea\'bfach niemal do linii startu. Zagrali osiem partii, ka\'bfde wygrywaj\'b9
c cztery razy. Jego siostrzyczka, zbyt ma\'b3a, \'bfeby rozumie\'e6 zasady gry, siedzia\'b3a oparta o poduszk\'ea i \'9cmia\'b3a si\'ea, bo oni si\'ea \'9cmiali. Przez ca\'b3e popo\'b3udnie tworzyli zgodn\'b9, szcz\'ea\'9cliw\'b9 rodzi\-n\'ea
, tak jak za czas\'f3w jego wczesnego dzieci\'f1stwa.
\par Odsun\'b9\'b3 od siebie ten obraz, ewidentnie fa\'b3szywe wspomnienia. Chwilami dr\'eaczy\'b3y go takie fa\'b3szywe wspo\-mnienia. Ale by\'b3y niegro\'9fne, p\'f3ki pami\'eata\'b3, \'bfe s\'b9 fa\'b3szywe. Po prostu niekt\'f3re rzeczy zdarzy\'b3y si\'ea
naprawd\'ea, a inne nie zdarzy\'b3y si\'ea nigdy. Ponownie skupi\'b3 si\'ea nad zadaniem szachowym. Podni\'f3s\'b3 bia\'b3ego skoczka i w tej samej sekundzie poderwa\'b3 si\'ea jak uk\'b3uty szpilk\'b9, wypuszczaj\'b9c go z palc\'f3
w; skoczek z trzaskiem spad\'b3 na szachownic\'ea.
\par Powietrze przeci\'b9\'b3 przenikliwy d\'9fwi\'eak tr\'b9bki. Wreszcie
\par komunikat! Zwyci\'eastwo! Ilekro\'e6 komunikat poprzedzano sygna\'b3em tr\'b9bki, oznacza\'b3o to zwyci\'eastwo. Dreszcz rado\-\'9cci wstrz\'b9sn\'b9\'b3 wszystkimi go\'9c\'e6mi. Nawet kelnerzy zamarli i nadstawili uszu.
\par Sygna\'b3 tr\'b9bki wywo\'b3a\'b3 prawdziw\'b9 wrzaw\'ea. Podniecony g\'b3os, kt\'f3ry zacz\'b9\'b3 trajkota\'e6 z teleekranu, niemal natych\-miast zag\'b3uszy\'b3y okrzyki wznoszone na zewn\'b9trz. Wiado\-mo\'9c\'e6 lotem b\'b3yskawicy obieg\'b3a ca\'b3
e miasto. Z tego, co zdo\'b3a\'b3 wy\'b3owi\'e6, Winston zorientowa\'b3 si\'ea, \'bfe akcja poto\-czy\'b3a si\'ea tak, jak sobie wyobrazi\'b3: ogromna, w tajemnicy zebrana armada uderzy\'b3a niespodziewanie na ty\'b3y nie\-przyjaciela; bia\'b3a strza\'b3
a wbi\'b3a si\'ea w ogon czarnej. Przez zgie\'b3k dolatywa\'b3y go urywki triumfalnych wie\'9cci: \'84Wspa\-nia\'b3y manewr strategiczny... idealna koordynacja... ca\'b3\-kowita kl\'easka... p\'f3\'b3 miliona je\'f1c\'f3w... totalna demoraliza\-
cja... opanowanie ca\'b3ej Afryki... koniec wojny tu\'bf, tu\'bf... zwyci\'eastwo... najwi\'eaksze zwyci\'eastwo w dziejach ludzko\-\'9cci... zwyci\'eastwo, zwyci\'eastwo, zwyci\'eastwo!\'94
\par Pod stolikiem nogi Winstona drga\'b3y konwulsyjnie. Nie ruszy\'b3 si\'ea z miejsca, lecz w my\'9clach gna\'b3, p\'eadzi\'b3, przy\'b3\'b9cza\'b3 si\'ea do t\'b3umu na zewn\'b9trz i krzycza\'b3 z rado\'9cci ile tchu w piersi. Zn\'f3w spojrza\'b3
na plakat Wielkiego Brata. Kolos, kt\'f3ry stoi na stra\'bfy \'9cwiata! Ska\'b3a, o kt\'f3r\'b9 rozbijaj\'b9 si\'ea azjatyckie hordy! Pomy\'9cla\'b3 o tym, jak dziesi\'ea\'e6 minut temu - tak, zaledwie dziesi\'ea\'e6
minut temu - z mieszanymi uczuciami w sercu czeka\'b3 na og\'b3oszenie kl\'easki lub zwyci\'eas\-twa. Och, nie tylko armia eurazjatycka zosta\'b3a pokonana! Bardzo si\'ea zmieni\'b3 od pierwszego dnia pobytu w Minister\-stwie Mi\'b3o\'9c
ci, lecz ostateczna, konieczna, uzdrawiaj\'b9ca zmiana dokona\'b3a si\'ea w nim dopiero teraz.
\par G\'b3os z teleekranu wci\'b9\'bf informowa\'b3 o je\'f1cach, \'b3upach i rzezi, ale okrzyki na ulicy troch\'ea przycich\'b3y. Kelnerzy wr\'f3cili do pracy. Jeden z nich zbli\'bfy\'b3 si\'ea z butelk\'b9 d\'bfinu. Winston, b\'b3
ogo rozmarzony, nawet nie zauwa\'bfy\'b3, \'bfe nape\'b3niono mu szklank\'ea. Nie bieg\'b3 ju\'bf, nie krzycza\'b3. Znowu by\'b3 w Ministerstwie Mi\'b3o\'9cci. Wybaczono mu zbrodnie, dusz\'ea mia\'b3 czyst\'b9 jak \'9cnieg. Siedzia\'b3 na \'b3awie oskar
\'bfonych, zeznaj\'b9c wszystko co trzeba i wszystkich obci\'b9\'bfaj\'b9c. Szed\'b3 korytarzem wy\'b3o\'bfonym bia\'b3ymi kaflami, z uczuciem, \'bfe idzie w s\'b3o\'f1cu; za nim maszerowa\'b3 uzbrojony stra\'bfnik. Jeszcze chwila }{\f0
i od dawna upragniona kula rozsadzi mu m\'f3zg.
\par }{\f35 Spojrza\'b3 na ogromn\'b9 twarz. Zaj\'ea\'b3o mu czterdzie\'9cci lat, nim odkry\'b3, jaki to u\'9cmiech kryje si\'ea pod czarnym w\'b9sem. Och, c\'f3\'bf za okrutna, niepotrzebna pomy\'b3ka! Och, c\'f3\'bf za up\'f3r i arogancja nie pozwala\'b3
y mu si\'ea przytuli\'e6 do mi\'b3uj\'b9cej piersi! Dwie pachn\'b9ce d\'bfinem \'b3zy sp\'b3yn\'ea\'b3y mu wolno po policzkach. Ale wszystko ju\'bf by\'b3o dobrze, wreszcie by\'b3o dobrze; walka si\'ea sko\'f1czy\'b3a. Odni\'f3s\'b3 zwyci\'ea
stwo nad samym sob\'b9. Kocha\'b3 Wielkiego Brata.
\par }\pard \qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f0 \page }{\b\f0\fs28 ANEKS
\par
\par
\par }\pard\plain \s2\qc \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\keepn\nowidctlpar\faauto\outlinelevel1\rin0\lin0\itap0 \b\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\fs28 Zasady nowomowy
\par }\pard\plain \qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs24\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {
\par
\par }\pard \qj \fi720\li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 {\f35 Nowomowa, urz\'eadowy j\'eazyk Oceanii, zosta\'b3a opraco\-wana zgodnie z ideologicznymi potrzebami angsocu, czyli socjalizmu angielskiego. W 1984 roku nikt jeszcze nie pos
\'b3ugiwa\'b3 si\'ea wy\'b3\'b9cznie nowomow\'b9. Co prawda pisano w niej artyku\'b3y wst\'eapne w \'84The Times\'94, lecz wymaga\'b3o to bieg\'b3o\'9cci posiadanej zaledwie przez garstk\'ea specjalist\'f3w. Przewidywano, \'bf
e do roku 2050 nowomowa wyprze ostatecznie staromow\'ea (czyli j\'eazyk, kt\'f3rym porozumiewa\-my si\'ea obecnie). Rozprzestrzenia\'b3a si\'ea stosunkowo szyb\-ko, albowiem cz\'b3onkowie Partii wykazywali tendencj\'ea do u\'bfywania na co dzie\'f1
jej neologizm\'f3w i konstrukcji gramatycznych. Wersj\'ea z 1984 roku, opart\'b9 na dziewi\'b9tym oraz dziesi\'b9tym wydaniu S\'b3ownika nowomowy, traktowano jako przej\'9cciow\'b9; zawiera\'b3a wiele zb\'eadnych s\'b3\'f3w i ar\-
chaicznych konstrukcji, kt\'f3re zamierzano usun\'b9\'e6 w p\'f3\'9f\-niejszym terminie. Poni\'bfej zajmiemy si\'ea jej ostateczn\'b9 i udoskonalon\'b9 postaci\'b9, zaprezentowan\'b9 w jedenastym wydaniu S\'b3ownika.
\par Celem nowomowy by\'b3o nie tylko dostarczenie \'9crodk\'f3w odpowiednich do wyra\'bfania \'9cwiatopogl\'b9du oraz my\'9cli w\'b3a\'9cciwych dla zwolennik\'f3w angsocu, lecz r\'f3wnie\'bf unie\-mo\'bfliwienie swobody my\'9clenia. Zak\'b3adano, \'bf
e z chwil\'b9 gdy nowomowa wejdzie ca\'b3kowicie do powszechnego u\'bfytku, a staromowa ulegnie zapomnieniu, jakakolwiek herezja my\'9clowa - czyli odej\'9ccie od zasad angsocu - stanie si\'ea ca\'b3kowicie nierealna, przynajmniej je\'9cli chodzi o uj\'ea
cie jej w s\'b3owa. S\'b3ownictwo nowomowy tak ukszta\'b3towano, aby za jego pomoc\'b9 mo\'bfna by\'b3o przekaza\'e6 - ze wszystkimi odcieniami znaczeniowymi - to, co lojalny cz\'b3onek Partii ma do powiedzenia, zarazem za\'9c uniemo\'bfliwiono wyko\-
rzystanie j\'eazyka do formu\'b3owania, nawet okr\'ea\'bfn\'b9 drog\'b9, my\'9cli uznawanych za niew\'b3a\'9cciwe. Osi\'b9gni\'eato to cz\'ea\'9c\-ciowo poprzez tworzenie nowych s\'b3\'f3w, g\'b3\'f3wnie jednak przez usuni\'eacie wyraz\'f3w niepo\'bf\'b9
danych oraz przez po\-zbawienie pozostawionych jednostek leksykalnych nie-prawomy\'9clnego sensu, a w miar\'ea mo\'bfno\'9cci jakichkolwiek znacze\'f1 ubocznych. Niech wystarczy ten jeden przyk\'b3ad: s\'b3owo wolny wci\'b9\'bf istnia\'b3
o w nowomowie, lecz wyst\'eapo\-wa\'b3o tylko w takich zdaniach jak: \'84Pies jest wolny od pche\'b3\'94 lub \'84Pole jest wolne od chwast\'f3w\'94. Nie spos\'f3b by\'b3o si\'ea nim pos\'b3u\'bfy\'e6, aby stwierdzi\'e6, i\'bf kto\'9c jest \'84
wolny politycznie\'94 albo \'84wolny intelektualnie\'94, gdy\'bf takie poj\'eacia jak wolno\'9cci obywatelskie oraz wolnomy\'9clno\'9c\'e6 dawno wypleniono, a odpowiadaj\'b9ce im okre\'9clenia zli\-kwidowano. Opr\'f3cz usuwania s\'b3\'f3w o wyra\'9f
nie nieprawomy\'9clnym zabarwieniu, redukcj\'ea s\'b3ownictwa traktowano jako cel sam w sobie; nie pozostawiono \'bfadnych wyraz\'f3w, bez kt\'f3rych mo\'bfna si\'ea oby\'e6. Nowomow\'ea skonstruowano nie po to, \'bfeby zwi\'eakszy\'e6, a wr\'eacz prze
ciwnie, \'bfeby zaw\'eazi\'e6 zakres my\'9clenia. Temu celowi po\'9crednio s\'b3u\'bfy\'b3o r\'f3wnie\'bf ograniczenie do minimum zasobu s\'b3\'f3w dost\'eap\-nych u\'bfytkownikom.
\par Nowomowa opiera\'b3a si\'ea na j\'eazyku, kt\'f3rym pos\'b3uguje\-my si\'ea obecnie, ale wiele zda\'f1, nawet nie zawieraj\'b9cych \'9cwie\'bfo powsta\'b3ych wyraz\'f3w, by\'b3oby dla nas po prostu niezrozumia\'b3ych. S\'b3ownictwo nowomowy dzieli\'b3o si
\'ea na trzy odr\'eabne kategorie okre\'9clane jako zbiory A, B (wyrazy z\'b3o\'bfone) oraz C. Najpro\'9cciej b\'eadzie om\'f3wi\'e6 ka\'bfdy po kolei; gramatyczne w\'b3a\'9cciwo\'9cci nowomowy zostan\'b9 za\-prezentowane w cz\'ea\'9cci po\'9cwi\'ea
conej zbiorowi A, gdy\'bf te same zasady obowi\'b9zuj\'b9 we wszystkich grupach jednostek leksykalnych.
\par }{\f0
\par }{\f35 ZBI\'d3R A. Zbi\'f3r A sk\'b3ada\'b3 si\'ea z wyraz\'f3w niezb\'eadnych w \'bfyciu codziennym, wyra\'bfaj\'b9cych takie czynno\'9cci, jak: jedzenie, picie, praca, wk\'b3adanie odzie\'bfy, chodzenie, poruszanie si\'ea
pojazdami, uprawa ogrodu, gotowanie itp. Zawiera\'b3 niemal wy\'b3\'b9cznie s\'b3owa wyst\'eapuj\'b9ce w naszym j\'eazyku, takie jak cios, bieg, pies, drzewo, cukier, dom, pole, lecz ich zas\'f3b, w por\'f3wnaniu z obecnym, by\'b3 niezmiernie ma\'b3
y, a sens zdefiniowano o wiele bardziej rygorystycznie. Wyeliminowano wszelk\'b9 dwuznaczno\'9c\'e6 i odcienie znacze\-niowe. W\'b3a\'9cciwie doprowadzono do tego, i\'bf wyrazy tej kategorii, stanowi\'b9ce kr\'f3tkie, wyra\'9fne d\'9fwi\'eaki, s\'b3u\'bfy
\'b3y przekazywaniu jednej konkretnej informacji. Pos\'b3ugiwa\-nie si\'ea zbiorem A w tw\'f3rczo\'9cci literackiej czy w politycz\-nych lub filozoficznych dyskusjach by\'b3o ca\'b3kowicie nie\-mo\'bfliwe. Mia\'b3 s\'b3u\'bfy\'e6 do wyra\'bf
ania prostych, nieabstrakcyjnych my\'9cli, zwykle odnosz\'b9cych si\'ea do przedmiot\'f3w konkretnych lub do czynno\'9cci fizycznych.
\par Najbardziej charakterystyczn\'b9 cech\'ea nowego j\'eazyka stanowi\'b3a \'b3atwo\'9c\'e6 tworzenia nowych jednostek wyrazo\-wych w oparciu o zupe\'b3nie dowolne cz\'ea\'9cci mowy. Ka\'bfdy istniej\'b9cy wyraz (w zasadzie odnosi\'b3o si\'ea
to nawet do wyraz\'f3w tak abstrakcyjnych jak, je\'9cli lub kiedy) m\'f3g\'b3 s\'b3u\'bfy\'e6 za podstaw\'ea s\'b3owotw\'f3rcz\'b9 do urabiania czasownika, rzeczownika, przymiotnika czy przys\'b3\'f3wka. Czasownik i rzeczownik opiera\'b3y si\'ea
na tym samym temacie wyrazo\-wym, kt\'f3rym najcz\'ea\'9cciej by\'b3 rzeczownik, a czasownik powstawa\'b3 przez dodanie do niego przyrostka; sama ta zasada spowodowa\'b3a likwidacj\'ea wielu dawnych form. Na przyk\'b3ad czasownik krwawi\'e6 nie wyst\'ea
powa\'b3 w nowomowie. Jego miejsce zaj\'b9\'b3 neologizm krewa\'e6, powsta\'b3y z rze\-czownika krew uzupe\'b3nionego elementem formalnym. Przy wydzielaniu temat\'f3w nie kierowano si\'ea \'bfadn\'b9 regu\'b3\'b9 etymologiczn\'b9
; w jednym przypadku zachowywano temat wyrazowy rzeczownika, w innym czasownika. Je\'9cli nawet rzeczownik i czasownik o zbli\'bfonym znaczeniu nie by\'b3y sobie etymologicznie pokrewne, zwykle pozostawiano tylko jeden formant. Wyeliminowano na przyk\'b3
ad s\'b3owo ci\'b9\'e6, gdy\'bf sens ten oddawa\'b3 czasownik n\'f3\'bfa\'e6, maj\'b9cy za punkt wyj\'9ccia rzeczownik n\'f3\'bf. Przymiotniki urabiano przez dodawanie do rzeczownika przyrostka -ny, nato\-miast przys\'b3\'f3wki przez dodawanie przyro
stka -nie. Tak wi\'eac p\'eadny oznacza\'b3o \'84szybki\'94, a p\'eadnie \'84szybko\'94. Nie\-kt\'f3re ze wsp\'f3\'b3czesnych przymiotnik\'f3w - takie jak dobry, silny, wielki, ciep\'b3y, mi\'eakki - zachowa\'b3y si\'ea
w nie zmienionej formie, lecz w sumie pozostawiono ich bardzo niewiele. Sta\'b3y si\'ea zb\'eadne, skoro przymiotniki mo\'bfna by\'b3o tworzy\'e6 do woli przez dodanie w\'b3a\'9cciwego przedrostka. Z u\'bfywa\-nych obecnie przys\'b3\'f3wk\'f3w nie ocala
\'b3y \'bfadne, opr\'f3cz tych stosunkowo nielicznych, kt\'f3re ko\'f1cz\'b9 si\'ea na -nie; tego przyrostka u\'bfywano w\'b3a\'9cciwie wy\'b3\'b9cznie. Przys\'b3\'f3wek \'84g\'b3o\'9cno\'94, na przyk\'b3ad, zast\'b9piono przez g\'b3o\'9cnie.
\par Co wi\'eacej, ka\'bfdy wyraz - to r\'f3wnie\'bf stosowa\'b3o si\'ea w teorii do absolutnie wszystkich - m\'f3g\'b3 przyj\'b9\'e6 znaczenie przeciwstawne po dodaniu przedrostka be%- lub zyska\'e6 na nat\'ea\'bfeniu dzi\'eaki przedrostkowi plus-, a
lbo, dla wi\'eakszej intensywno\'9cci, przedrostkowi dwaplus-. I tak, na przyk\'b3ad, bezciep\'b3y oznacza\'b3o \'84zimny\'94, podczas gdy plusciep\'b3y oraz dwaplusciep\'b3y odpowiednio \'84gor\'b9cy\'94 i \'84bardzo gor\'b9cy\'94. Przymiotnik \'84zimny
\'94 sta\'b3 si\'ea zbyteczny, podobnie jak \'84z\'b3y\'94, kt\'f3rego sens oddawa\'b3 nie gorzej, a nawet lepiej, przymiotnik bezdobry. W przypadku antonim\'f3w nale\'bfa\'b3o tylko zdecydowa\'e6, kt\'f3re ze s\'b3\'f3
w o przeciwstawnym znaczeniu zatrzyma\'e6, a kt\'f3re usun\'b9\'e6. Zamiast \'84ciemny\'94, na przyk\'b3ad, mo\'bfna by\'b3o powiedzie\'e6 bezjasny lub zamiast \'84jasny\'94 - bezciemny; wyb\'f3r podstawy s\'b3owotw\'f3rczej zale\'bfa\'b3
od kaprysu specjalist\'f3w. By\'b3o te\'bf mo\'bfliwe, podob\-nie jak obecnie, zmienianie sensu niemal ka\'bfdego wyra\-zu przez pisane \'b3\'b9cznie przedrostki przyimkowe typu pod-, nad-, na-, wy-, prze- etc. Dzi\'eaki takim zabiegom uda\'b3o si\'ea
doprowadzi\'e6 do nieprawdopodobnej redukcji s\'b3ownictwa.
\par Je\'9cli chodzi o odmian\'ea rzeczownik\'f3w, d\'b9\'bfono do jej maksymalnego uproszczenia, kt\'f3re osi\'b9gni\'eato g\'b3\'f3wnie dzi\'eaki przyj\'eaciu zasady niezmienno\'9cci tematu rzeczow\-nika; tak wi\'eac liczby mnogie rzeczownik\'f3w cz\'b3
owiek, pies, ucho, wygl\'b9da\'b3y odpowiednio: cz\'b3owieki, piesy, ucha. Stop\-niowanie przymiotnik\'f3w odbywa\'b3o si\'ea wy\'b3\'b9cznie przez dodanie do formy stopnia r\'f3wnego przedrostka wt\'f3r\-uj stopniu wy\'bf
szym oraz przedrostka naj - w stopniu naj\-wy\'bfszym (np. dobry, wt\'f3rdobry, najdobry). Identycznie stop\-niowano przymiotniki uchodz\'b9ce dot\'b9d za nieregularne, a stopniowanie opisowe polegaj\'b9ce na stosowaniu przy\-s\'b3\'f3wk\'f3
w bardziej i najbardziej skasowano.
\par Chocia\'bf pozostawiono w nie zmienionej formie cz\'ea\'9c\'e6 dawnych, najcz\'ea\'9cciej u\'bfywanych czasownik\'f3w, formy fleksyjne nowo powstaj\'b9cych starano si\'ea ujednolici\'e6 i upro\'9cci\'e6; wszystkie bezokoliczniki urabiano przez doda\-
nie przyrostka -a\'e6 do rzeczownika lub wydzielonego z niego tematu, przyk\'b3adowo: krok - kraka\'e6; robota - robota\'e6; sklep - sklepa\'e6. Prostota by\'b3a zreszt\'b9 celem nadrz\'eadnym; na odst\'eapstwo od w\'b3asnych zasad s\'b3owo\-tw\'f3
rczych decydowano si\'ea w\'f3wczas, gdy ich \'9ccis\'b3e prze\-strzeganie stwarza\'b3o niebezpiecze\'f1stwo, \'bfe danego neolo\-gizmu nie da si\'ea wym\'f3wi\'e6 szybko i p\'b3ynnie. Wyraz trudny do wym\'f3wienia lub taki, kt\'f3ry m\'f3g\'b3 by\'e6 b
\'b3\'eadnie zro\-zumiany przez odbiorc\'ea, uwa\'bfano za nieodpowiedni; dla lepszego brzmienia wstawiano dodatkowe zg\'b3oski lub zachowywano dawn\'b9 form\'ea s\'b3owa. Dotyczy\'b3o to przede wszystkim zbioru B. Z dalszej cz\'ea\'9c
ci wywodu jasno wyniknie, dlaczego tak wielk\'b9 wag\'ea przyk\'b3adano do \'b3atwo\'9cci wypowiadania s\'b3\'f3w.
\par }{\f0
\par }{\f35 ZBI\'d3R B. Na zbi\'f3r B sk\'b3ada\'b3y si\'ea wyrazy utworzone specjalnie do cel\'f3w politycznych, czyli takie, kt\'f3re nie tylko by\'b3y no\'9cnikami politycznych tre\'9cci, lecz mia\'b3y r\'f3wnie\'bf wywiera\'e6 odpowiedni wp\'b3yw na umys
\'b3owo\'9c\'e6 ich u\'bfytkownika. Brak pe\'b3nego zrozumienia zasad angsocu w\'b3a\'9cciwie wyklucza\'b3 prawid\'b3owe pos\'b3ugiwanie si\'ea nimi. Niekt\'f3re dawa\'b3y si\'ea t\'b3umaczy\'e6 na staromow\'ea lub nawet na s\'b3owa ze zbioru A, cho\'e6
otrzymywa\'b3o si\'ea w\'f3wczas nie tyle przek\'b3ad, ile raczej okr\'ea\'bfn\'b9 parafraz\'ea, a proces ten po\-ci\'b9ga\'b3 za sob\'b9 utrat\'ea wielu odcieni znaczeniowych. Wyra\-zy ze zbioru B stanowi\'b3
y jakby werbalny odpowiednik stenotypii; korzystaj\'b9c z nich, w zaledwie kilku sylabach mo\'bfna by\'b3o zawrze\'e6 ca\'b3e bogactwo idei, w dodatku znacznie bardziej precyzyjnie i z wi\'eakszym \'b3adunkiem emocjonalnym ni\'bf przy u\'bf
yciu normalnego s\'b3ownictwa.
\par Do zbioru B nale\'bfa\'b3y wy\'b3\'b9cznie wyrazy z\'b3o\'bfone.}{\cs17\f0\super \chftn {\footnote \pard\plain \s15\qj \li0\ri0\sl360\slmult1\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \f1\fs20\lang1045\langfe1045\cgrid\langnp1045\langfenp1045 {\cs17\super
\chftn }{ }{\f35 Niekt\'f3re wyrazy z\'b3o\'bfone, np. mowopis, znajdowa\'b3y si\'ea oczywi\'9ccie r\'f3wnie\'bf w zbiorze A, lecz by\'b3y to po prostu wygodne skr\'f3towce bez \'bfadnego zabarwienia ideologicznego.}}}{\f35 Tworzy\'b3
y kombinacje dwu i wi\'eacej wyraz\'f3w lub ich wybranych grup g\'b3oskowych, scalonych w \'b3atw\'b9 do wym\'f3wienia, jednolit\'b9 ca\'b3o\'9c\'e6. Ka\'bfde z\'b3o\'bfenie mo\'bfna by\'b3o bez trudu przekszta\'b3ci\'e6 - przez dodanie odpowiedniej ko
\'f1c\'f3wki - w inn\'b9 cz\'ea\'9c\'e6 mowy, a odmieniano je wed\'b3ug zasad t\'ea cz\'ea\'9c\'e6 mowy obowi\'b9zuj\'b9cych. Jako przyk\'b3ad we\'9fmy wyraz dobromy\'9cl, w przybli\'bfeniu oznaczaj\'b9cy \'84my\'9cl ortodoksyjn\'b9\'94
. Utworzony z niego czasownik dobromy\'9cle\'e6 mo\'bfna odda\'e6 jako \'84my\'9cle\'e6 ortodoksyjnie\'94. Jego pochod\-ne by\'b3y nast\'eapuj\'b9ce: rzeczownik ods\'b3owny: dobromy\'9clenie; przymiotnik: dobromy\'9clny; przys\'b3\'f3wek: dobromy\'9c
lnie; wyko\-nawca czynno\'9cci: dobromy\'9clak.
\par }{\f0 Przy komponowaniu nowych wyraz\'f3w ze zbioru B nie k}{\f35 ierowano si\'ea \'bfadnymi zasadami etymologicznymi. \'a3\'b9czo\-ne tematy wyrazowe mog\'b3y by\'e6 wyodr\'eabnione ze wszyst\-kich cz\'ea\'9cci mowy, sta\'e6 w dowolnym szyku i podlega
\'e6 dowolnym zniekszta\'b3ceniom upraszczaj\'b9cym ich wymo\-w\'ea, o ile nie przys\'b3ania\'b3o to sensu. Na przyk\'b3ad w wyrazie my\'9clozbrodnia (zbrodnia my\'9clowa), temat my\'9cl stanowi\'b3 cz\'b3on pierwszy, a w wyrazie polmy\'9cl (Policja My
\'9cli) - drugi; element \'b3\'b9cz\'b9cy, jak wida\'e6, nie zawsze musia\'b3 wyst\'eapowa\'e6. Poniewa\'bf w wypadku wyraz\'f3w ze zbioru B uzyskanie prostoty brzmienia by\'b3o znacznie trudniejsze ni\'bf w wypa\-dku wyraz\'f3
w ze zbioru A, zdecydowano si\'ea wprowadzi\'e6 wiele form przest\'eapnych. Przyk\'b3adowo, od nazw mini\-sterstw Miniprawd, Minipax i Minimi\'b3o utworzono przy\-miotniki miniprany, minikojny oraz minimi\'b3y, gdy\'bf ko\'f1c\'f3wki -prawdny, -pok\'f3
jny oraz -mi\'b3ny uznano za niewygodne do wym\'f3wienia. W zasadzie jednak wyrazy ze zbioru B przyjmowa\'b3y wy\'b3\'b9cznie przyrostki u\'bfywane w nowomowie.
\par Niekt\'f3re s\'b3owa zawarte w zbiorze B przekazywa\'b3y bardzo subtelne odcienie znaczeniowe, zupe\'b3nie niezrozu\-mia\'b3e dla kogo\'9c, kto nie posiada\'b3 sztuki operowania nowomow\'b9. We\'9fmy na przyk\'b3ad typowe zdanie z ar\-tyku\'b3u wst\'ea
pnego w \'84The Times\'94: Staromy\'9claki bezkiszkoczuj\'b9 angsoc. Na staromow\'ea nale\'bfy je prze\'b3o\'bfy\'e6 w na\-st\'eapuj\'b9cy spos\'f3b: \'84Ludzie, kt\'f3rych \'9cwiatopogl\'b9d ukszta\'b3\-towa\'b3 si\'ea przed Rewolucj\'b9, nie rozumiej
\'b9 socjalizmu angielskiego we w\'b3a\'9cciwy, emocjonalny spos\'f3b\'94. T\'b3uma\-czenie jednak nie oddaje zadowalaj\'b9co tre\'9cci orygina\'b3u. Chc\'b9c w pe\'b3ni poj\'b9\'e6 sens przytoczonego zdania, trzeba przede wszystkim dok\'b3adnie wiedzie
\'e6, co oznacza angsoc. Co wi\'eacej, jedynie kto\'9c dobrze obeznany z ideologi\'b9 angsocu mo\'bfe w pe\'b3ni doceni\'e6 si\'b3\'ea czasownika kiszkoczu\'e6, sugeruj\'b9cego \'9clep\'b9, entuzjastyczn\'b9 akceptacj\'ea, wr\'eacz nie\-mo\'bfliw\'b9
do wyobra\'bfenia w dzisiejszych czasach; podobne trudno\'9cci nastr\'eacza r\'f3wnie\'bf okre\'9clenie staramy siaki, niero\-zerwalnie kojarz\'b9ce si\'ea z niegodziwo\'9cci\'b9 i dekadencj\'b9. Niekt\'f3re s\'b3owa nowomowy, mi\'eadzy innymi w\'b3a\'9c
nie staromy\'9clak, mia\'b3y s\'b3u\'bfy\'e6 nie tyle przekazywaniu znacze\'f1, ile ich niszczeniu. Zakres poj\'eaciowy tych s\'b3\'f3w, z za\'b3o\'bfenia nielicznych, rozci\'b9ga\'b3 si\'ea jak gumowy worek, a\'bf w ko\'f1cu wyra\'bfa\'b3y sob\'b9 tre
\'9cci, kt\'f3rych no\'9cnikami by\'b3y oryginalnie dziesi\'b9tki odr\'eabnych wyraz\'f3w, z czasem usuni\'eatych z j\'ea\-zyka i zapomnianych. Najwi\'eaksza trudno\'9c\'e6, z jak\'b9 boryka\-li si\'ea specjali\'9cci redaguj\'b9cy S\'b3
ownik nowomowy, nie polega\'b3a na wymy\'9claniu nowych wyraz\'f3w, lecz na ustalaniu, co one znacz\'b9 i ile dawniejszych s\'b3\'f3w mo\'bfna nimi zast\'b9pi\'e6.
\par Jak wykazali\'9cmy na przyk\'b3adzie wyrazu wolny, pewne s\'b3owa, kt\'f3re niegdy\'9c mia\'b3y nieprawomy\'9clne znaczenie, pozostawiono dla wygody w nowomowie, odar\'b3szy je uprzednio z ich niepo\'bf\'b9
danego sensu. Niezliczone inne wyrazy, takie jak honor, sprawiedliwo\'9c\'e6, moralno\'9c\'e6, internacjonalizm, demokracja, wiedza i religia po prostu usuni\'eato. Zast\'b9pi\'b3o je kilka s\'b3\'f3w funkcjonuj\'b9cych na zasadzie gumowych work\'f3w, kt
\'f3re ca\'b3kiem zatar\'b3y ich pierwotn\'b9 tre\'9c\'e6. Na przyk\'b3ad s\'b3owa dotycz\'b9ce wolno\'9cci i r\'f3wno\'9cci oddawa\'b3o okre\'9clenie my\'9clozbrodnia, a wszystkie wyrazy zwi\'b9zane z poj\'eaciami obiektywno\'9cci i racjonalizmu obe\-
jmowa\'b3 termin staramy sienie. Wi\'eaksza precyzja by\'b3aby niebezpieczna. Od cz\'b3onk\'f3w Partii oczekiwano podej\'9ccia, jakie charakteryzowa\'b3o staro\'bfytnych Hebrajczyk\'f3w, kt\'f3\-rzy - nie posiadaj\'b9c \'bfadnej wiedzy na ten temat - uwa
\'bfali, \'bfe wszystkie pozosta\'b3e narody czcz\'b9 \'84fa\'b3szywych bog\'f3w\'94. Nie potrzebowali si\'ea orientowa\'e6, i\'bf bogowie ci nazywaj\'b9 si\'ea Ozyrys, Baal, Moloch, Isztar; im mniej o nich wiedzieli, tym lepiej to \'9cwiadczy\'b3
o o ich ortodoksyjno\'9cci. Wierzyli, \'bfe istnieje Jahwe, i znali jego przykazania, z kt\'f3rych przecie\'bf jasno wynika\'b3o, i\'bf wszyscy bogowie nosz\'b9cy inne imiona lub obdarzeni innymi atrybutami s\'b9 fa\'b3szywi. Podobnie cz\'b3
onek Partii orientowa\'b3 si\'ea, jakie post\'eapowa\-nie jest w\'b3a\'9cciwe, a o tym, jakie odst\'eapstwa od niego m\'f3g\'b3by pope\'b3ni\'e6, mia\'b3 jedynie bardzo mgliste poj\'eacie. Na przyk\'b3ad \'bfycie seksualne ka\'bfdego cz\'b3
onka Partii wyra\'bfa\'b3y i kszta\'b3towa\'b3y dwa s\'b3owa: seksozbrodnia (niemoralno\'9c\'e6 seksualna) oraz dobroseks (wstrzemi\'ea\'9fliwo\'9c\'e6). Termin seksozbrodnia odnosi\'b3 si\'ea do wszelkiego rodzaju wykrocze\'f1 seksualnych. Obejmowa\'b3
cudzo\'b3\'f3stwo, nierz\'b9d, homoseksualizm i inne zboczenia, a tak\'bfe normalny stosunek p\'b3ciowy mi\'eadzy ma\'b3\'bfonkami, uprawiany wy\'b3\'b9cznie dla przyjemno\'9cci. Wszystkie te formy wsp\'f3\'b3\'bfycia uwa\'bfano za zbrodnicze i grozi\'b3
a za nie kara \'9cmierci; nie zachodzi\'b3a zatem konieczno\'9c\'e6 ich wyszczeg\'f3lniania. W zbiorze C, na kt\'f3ry sk\'b3ada\'b3y si\'ea terminy naukowe i techniczne, mog\'b3y si\'ea znale\'9f\'e6 specjalistyczne okre\'9clenia poszczeg\'f3lnych zbo\-
cze\'f1, lecz dla przeci\'eatnego obywatela ich znajomo\'9c\'e6 by\'b3a zb\'eadna. Wiedzia\'b3, co znaczy dobroseks - normalny stosunek mi\'eadzy ma\'b3\'bfonkami, uprawiany jedynie w celu p\'b3odzenia potomstwa i nie sprawiaj\'b9cy kobiecie \'bf
adnej satysfakcji; wiedzia\'b3 te\'bf, \'bfe inne formy wsp\'f3\'b3\'bfycia to seksozbrodnie. Nowomowa rzadko pozwala\'b3a rozwin\'b9\'e6 heretyck\'b9 my\'9cl - cz\'b3owiek najwy\'bfej m\'f3g\'b3 sobie u\'9cwiadomi\'e6, \'bfe st
oi na progu herezji; na krok nast\'eapny po prostu brakowa\'b3o mu s\'b3\'f3w.
\par \'afaden wyraz ze zbioru B nie by\'b3 ideologicznie oboj\'eatny. Wiele z nich to eufemizmy. Na przyk\'b3ad okre\'9clenia: mi\'b3b\'f3z (karny ob\'f3z pracy) lub Minipax (Ministerstwo Pokoju, czyli Ministerstwo Wojny) mia\'b3y niemal dok\'b3adnie od\-
wrotny sens od tego, co zdawa\'b3y si\'ea sugerowa\'e6. Z kolei inne s\'b3owa jawnie i z pogard\'b9 nawi\'b9zywa\'b3y do praw\-dziwego charakteru stosunk\'f3w panuj\'b9cych w Oceanii. Do nich nale\'bfy zaliczy\'e6 wyraz prol\'bfar\'b3o, oznaczaj\'b9
cy tandetne rozrywki oraz fa\'b3szywe wiadomo\'9cci, kt\'f3rymi Partia kar\-mi\'b3a masy. Zbi\'f3r B zawiera\'b3 te\'bf s\'b3owa dwuznaczne, maj\'b9ce sens pozytywny, gdy stosowano je w odniesieniu do Partii, oraz negatywny, gdy dotyczy\'b3y jej wrog\'f3
w. Ponad\-to wyst\'eapowa\'b3o w nim wiele s\'b3\'f3w, kt\'f3re na pierwszy rzut oka sprawia\'b3y wra\'bfenie zwyk\'b3ych skr\'f3towc\'f3w, gdy\'bf ich ideologiczne zabarwienie wynika\'b3o nie tyle z ich znacze\-nia, ile z budowy.
\par W miar\'ea mo\'bfliwo\'9cci starano si\'ea, \'bfeby wszystkie s\'b3owa maj\'b9ce lub mog\'b9ce mie\'e6 jakiekolwiek znaczenie polityczne zalicza\'b3y si\'ea w\'b3a\'9cnie do zbioru B. Nazwom organizacji, zrzesze\'f1, doktryn, pa\'f1stw, instytucji, budynk
\'f3w publicz\-nych nadawano - pilnuj\'b9c si\'ea tylko, aby sens by\'b3 nadal zrozumia\'b3y - swojskie brzmienie poprzez sprowadzenie ich do pojedynczych, \'b3atwo wpadaj\'b9cych w ucho s\'b3\'f3w o jak najmniejszej liczbie sylab. Na przyk\'b3
ad Departament Archiw\'f3w Ministerstwa Prawdy, w kt\'f3rym pracowa\'b3 Winston, nazywano Ardep, Departament Literatury - Lidep, Departament Teleprogram\'f3w - Teldep, i tak dalej. Nie chodzi\'b3o wy\'b3\'b9cznie o oszcz\'eadno\'9c\'e6 czasu. Ju\'bf
w pierw\-szych dziesi\'eacioleciach dwudziestego wieku w j\'eazyku politycznym istnia\'b3a tendencja do skracania s\'b3\'f3w i okre\'9c\-le\'f1; najsilniej przejawia\'b3a si\'ea w pa\'f1
stwach o ustroju totalitarnym lub w organizacjach o takim charakterze. Przyk\'b3adowo: Nazi, Gestapo, Agitprop. Na pocz\'b9tku zasad\'ea t\'ea stosowano niemal instynktownie, w nowomowie jednak pos\'b3ugiwano si\'ea ni\'b9 z ca\'b3\'b9 \'9cwiadomo\'9cci
\'b9. Uznano bowiem, \'bfe skracaj\'b9c nazw\'ea zaw\'ea\'bfa si\'ea i subtelnie odmienia jej sens, odzieraj\'b9c j\'b9 ze skojarze\'f1, kt\'f3re inaczej nasuwa\'b3yby si\'ea same. Nazwa Mi\'eadzynarod\'f3wka Komunis\-tyczna przywodzi na my\'9c
l powszechne braterstwo, czer\-wone sztandary, barykady, Karola Marksa i Komun\'ea Parysk\'b9. Natomiast skr\'f3t Komintern kojarzy si\'ea jedynie z organizacj\'b9 o zwartych szeregach oraz zestawem jasno okre\'9clonych doktryn. Sugeruje co\'9c r\'f3
wnie konkretnego jak krzes\'b3o lub st\'f3\'b3. Komintern to wyraz, kt\'f3ry mo\'bfna wym\'f3wi\'e6 zupe\'b3nie bezmy\'9clnie, podczas gdy nie spos\'f3b powiedzie\'e6 Mi\'eadzynarod\'f3wka Komunistyczna nie zastanawia\-j\'b9c si\'ea cho\'e6 przez chwil
\'ea nad sensem w\'b3asnych s\'b3\'f3w. Skojarzenia wywo\'b3ane okre\'9cleniem Miniprawd s\'b9 r\'f3wnie\'bf mniej liczne i \'b3atwiej poddaj\'b9 si\'ea kontroli ni\'bf te, kt\'f3re nasuwa nazwa Ministerstwo Prawdy. W\'b3a\'9cnie ch\'ea\'e6
wyeliminowania niebezpiecznych skojarze\'f1 t\'b3umaczy, dlaczego tak ochoczo wprowadzano skr\'f3ty i dlaczego przywi\'b9zy\-wano tak du\'bf\'b9 wag\'ea do \'b3atwo\'9cci wymawiania poszczeg\'f3l\-nych s\'b3\'f3w.
\par W nowomowie najwi\'eakszy nacisk k\'b3adziono na dok\'b3ad\-no\'9c\'e6 semantyczn\'b9, a tu\'bf po niej na eufoni\'ea. Kiedy zachodzi\'b3a potrzeba, bez skrupu\'b3\'f3w po\'9cwi\'eacano prawid\-\'b3owo\'9c\'e6 gramatyczn\'b9. I s\'b3usznie, gdy\'bf
dla cel\'f3w politycz\-nych najlepiej si\'ea nadawa\'b3y kr\'f3tkie, dobitne s\'b3owa o jas\-nej, jednoznacznej tre\'9cci, \'b3atwe do wym\'f3wienia i wywo\'b3u\-j\'b9ce minimaln\'b9 liczb\'ea skojarze\'f1 w umy\'9cle u\'bf
ytkownika. Wyrazy ze zbioru B nawet zyskiwa\'b3y na sile dzi\'eaki temu, \'bfe tak niewiele r\'f3\'bfni\'b3y si\'ea mi\'eadzy sob\'b9. Prawie bez wyj\'b9tku - dobromy\'9cl, Minipax, prol\'bfar\'b3o, dobroseks, mi\'b3b\'f3z, angsoc, kiszkoczu\'e6, polmy
\'9cl i wiele, wiele innych - by\'b3y to wyrazy dwu- lub trzysylabowe, akcentowane zazwyczaj na przed\-ostatniej sylabie. Pos\'b3ugiwanie si\'ea nimi sprawia\'b3o, \'bfe mowa przypomina\'b3a szczekanie, sk\'b3ada\'b3y si\'ea bowiem z kr\'f3
tkich, monotonicznych d\'9fwi\'eak\'f3w. W\'b3a\'9cnie o to chodzi\'b3o: chciano uniezale\'bfni\'e6 mow\'ea - a zw\'b3aszcza m\'f3\-wienie na tematy nieoboj\'eatne politycznie - od \'9cwiadomo\-\'9cci. O ile bowiem w rozmowie o sprawach codziennych cz\'b3
owiek czasami musi si\'ea zastanowi\'e6 przed wypowiedze\-niem jakiej\'9c kwestii, o tyle cz\'b3onek Partii powo\'b3any do wyg\'b3oszenia oceny natury politycznej lub etycznej powi\-nien umie\'e6 wyrzuci\'e6 z siebie w\'b3a\'9cciwe opinie r\'f3
wnie automatycznie, jak karabin maszynowy wystrzeliwuje kule. Przygotowywa\'b3o go do tego stosowne wyszkolenie, nowomowa dostarcza\'b3a mu niezb\'eadnych \'9crodk\'f3w, a zada\-nie upraszcza\'b3y same s\'b3owa, ich chropawe d\'9fwi\'ea
ki i celowa brzydota zgodna z duchem angsocu.
\par }{\f0 Z}{\f35 a du\'bfe u\'b3atwienie nale\'bfy r\'f3wnie\'bf uzna\'e6 ograniczony wyb\'f3r s\'b3\'f3w. W por\'f3wnaniu ze s\'b3ownictwem u\'bfywanym przez nas, zas\'f3b nowomowy by\'b3 niezwykle ma\'b3y, a ponad\-to wci\'b9\'bf wyszukiwano sposoby, \'bf
eby go jeszcze bardziej uszczupli\'e6. Nowomowa tym w\'b3a\'9cnie r\'f3\'bfni\'b3a si\'ea od wi\'eak\-szo\'9cci j\'eazyk\'f3w, i\'bf jej s\'b3ownictwo nie ros\'b3o, lecz kurczy\'b3o si\'ea z roku na rok. Ka\'bfd\'b9 redukcj\'ea traktowano jako korzystn
\'b9, gdy\'bf im mniejszy wyb\'f3r, tym mniejsza pokusa my\'9clenia. D\'b9\'bfono do tego, aby przekszta\'b3ci\'e6 mow\'ea w strumie\'f1 d\'9fwi\'eak\'f3w wydobywaj\'b9cy si\'ea prosto z krtani bez \'bfadnego udzia\'b3u o\'9crodk\'f3w wy\'bf
szych. Do tego celu przyznawano si\'ea otwarcie, czego przyk\'b3adem wyraz kwak-mowa, oznaczaj\'b9cy \'84mow\'ea podobn\'b9 do kwakania kaczki\'94. Jak wiele innych s\'b3\'f3w ze zbioru B, termin kwakmowa mia\'b3 znaczenie pozytywne i neg
atywne - pozytywne w\'f3wczas, kiedy wyg\'b3aszane tym sposobem opinie by\'b3y ortodoksyj\-ne; tak wi\'eac gdy w \'84The Times\'94 nazwano jednego z partyjnych m\'f3wc\'f3w dwaplusdobrym kwakm\'f3wc\'b9, nale\'bfa\'b3o rozumie\'e6 to jako najwy\'bfsz\'b9
pochwa\'b3\'ea.
\par }{\f0
\par }{\f35 ZBI\'d3R C. Zbi\'f3r C stanowi\'b3 uzupe\'b3nienie dw\'f3ch powy\'bfszych; sk\'b3ada\'b3a si\'ea na\'f1 wy\'b3\'b9cznie terminologia naukowa i techniczna. Poszczeg\'f3lne wyrazy przypomina\-\'b3y te znajduj\'b9ce si\'ea w u\'bfyciu obecnie, mia\'b3
y r\'f3wnie\'bf identyczn\'b9 etymologi\'ea; podobnie jednak jak w wypadku innych wyraz\'f3w, sztywno okre\'9clono ich sens oraz usuni\'ea\-to wszelkie znaczenia uboczne. Do termin\'f3w ze zbioru C stosowa\'b3y si\'ea te same zasady gramatyczne co do ca
\'b3ej nowomowy. Bardzo niewiele wyraz\'f3w tej kategorii trafia\-\'b3o b\'b9d\'9f to do potocznego, b\'b9d\'9f do politycznego j\'eazyka. Ka\'bfdy naukowiec lub technik m\'f3g\'b3 znale\'9f\'e6 wszystkie niezb\'eadne mu terminy w spisie po\'9cwi\'ea
conym jego specjal\-no\'9cci, lecz rzadko zna\'b3 wi\'eacej ni\'bf gar\'9c\'e6 termin\'f3w z innych dziedzin, a zaledwie kilka okre\'9cle\'f1 by\'b3o dla nich wsp\'f3l\-nych. Ca\'b3kiem natomiast brakowa\'b3o st\'f3w, aby wyrazi\'e6 poj\'ea
cie nauki jako takiej lub m\'f3wi\'e6 o naukowym sposobie my\'9clenia czy naukowym podej\'9cciu w sensie interdyscy\-plinarnej metody poznawczej. Nie istnia\'b3o te\'bf w og\'f3le s\'b3owo odpowiadaj\'b9ce poj\'eaciu \'84wiedza\'94
- wszystkie jego odcienie znaczeniowe przej\'b9\'b3 na siebie ter}{\f0 min angsoc.
\par }{\f35 Z powy\'bfszego opisu wynika jasno, \'bfe wyra\'bfenie w nowomowie nieortodoksyjnych pogl\'b9d\'f3w by\'b3o w\'b3a\'9c\-ciwie niewykonalne. Pozostawa\'b3a, oczywi\'9ccie, mo\'bfliwo\'9c\'e6 wyg\'b3aszania bardzo prymitywnych herezji, a raczej blu
\'9fnierstw, typu: Wielki Brat jest bezdobry. Jednak\'bfe podob\-nego stwierdzenia, kt\'f3re osoba ortodoksyjna przyj\'ea\'b3aby jako ewidentny absurd, nikt nie zdo\'b3a\'b3by poprze\'e6 rozs\'b9d\-n\'b9 argumentacj\'b9, gdy\'bf zabrak\'b3
oby mu podstawowych s\'b3\'f3w. Idee wrogie angsocowi nie mog\'b3y zosta\'e6 sfor\-mu\'b3owane i wyra\'bfone s\'b3owami; tak\'bfe pot\'eapiaj\'b9c je stoso\-wano og\'f3lne miano herezji bez precyzowania ich bli\'bfej. W\'b3a\'9cciwie jedyny spos\'f3
b, w jaki mo\'bfna by\'b3o pos\'b3u\'bfy\'e6 si\'ea nowomow\'b9 do nieortodoksyjnych cel\'f3w, to przest\'eapczo podstawiaj\'b9c pod s\'b3owa ich pierwotne, staromowne zna\-czenia. Zdanie Wszystkie cz\'b3owieki s\'b9 r\'f3wne brzmia\'b3o w nowomowie r\'f3
wnie bezsensownie co w staromowie stwierdzenie Wszyscy ludnie s\'b9 rudzi. Nie zawiera\'b3o b\'b3\'eadu gramatycznego, lecz g\'b3osi\'b3o oczywist\'b9 nieprawd\'ea, a mianowicie, \'bfe wszyscy s\'b9 r\'f3wni wag\'b9, wzrostem i si\'b3\'b9. Nie istnia\'b3
o poj\'eacie politycznej r\'f3wno\'9cci, ten uboczny sens s\'b3owa r\'f3wny dawno ju\'bf wyrugowano. W roku 1984, gdy wszyscy na co dzie\'f1 wci\'b9\'bf jeszcze pos\'b3ugiwali si\'ea staro-mow\'b9, istnia\'b3o teoretycznie niebezpiecze\'f1stwo, \'bfe u
\'bfywaj\'b9c nowomownych s\'b3\'f3w nadal b\'ead\'b9 pami\'eata\'e6 ich dawne znaczenia, lecz w praktyce unikni\'eacie takiej sytuacji nie sprawia\'b3o trudno\'9cci \'bfadnemu obywatelowi dobrze obe\-znanemu z zasadami dw\'f3j my \'9c lenia, a liczono,
\'bfe w ci\'b9gu dw\'f3ch pokole\'f1 niebezpiecze\'f1stwo to zniknie zupe\'b3nie. Tak jak kto\'9c, kto nigdy w \'bfyciu nie s\'b3ysza\'b3 o szachach, nie jest \'9cwiadom ubocznych znacze\'f1 s\'b3\'f3w \'84kr\'f3lowa\'94 i \'84wie\-\'bfa\'94, tak cz\'b3
owiek od dziecka m\'f3wi\'b9cy wy\'b3\'b9cznie nowo\-mow\'b9 nie b\'eadzie wiedzia\'b3, \'bfe s\'b3owo r\'f3wny wi\'b9za\'b3o si\'ea niegdy\'9c z poj\'eaciem r\'f3wno\'9cci politycznej, a s\'b3owo wolny z poj\'eaciem swobody intelektualnej. Wielu przest
\'eapstw i omy\'b3ek nie b\'eadzie m\'f3g\'b3 pope\'b3ni\'e6 po prostu dlatego, \'bfe nie zdo\'b3a uj\'b9\'e6 ich w s\'b3owa i nawet sformu\'b3owa\'e6 w my\'9c\-lach. Spodziewano si\'ea, \'bfe z biegiem lat charakterystyczne cechy nowomowy stan\'b9 si\'ea
jeszcze wyra\'9fniejsze: po\-st\'eapuj\'b9ca redukcja s\'b3\'f3w, coraz sztywniej okre\'9clone zna\-czenia pozosta\'b3ych, a mo\'bfliwo\'9c\'e6 pos\'b3u\'bfenia si\'ea nimi do niew\'b3a\'9cciwych cel\'f3w coraz mniej prawdopodobna.
\par Kiedy staromowa raz na zawsze ust\'b9pi miejsca nowo\-mowie, zerwaniu ulegnie ostatnie ogniwo \'b3\'b9cz\'b9ce z prze\-sz\'b3o\'9cci\'b9. Histori\'ea ju\'bf dawno napisano ponownie, lecz - na skutek niedopatrze\'f1 cenzury - fragmentom dawnych dzie\'b3
literackich uda\'b3o si\'ea gdzieniegdzie przetrwa\'e6, i dla tych, kt\'f3rzy znali staromow\'ea, nadal by\'b3y dost\'eapne. W przysz\'b3o\-\'9cci jednak, nawet je\'9cli si\'ea zachowaj\'b9, podobne urywki b\'ead\'b9 niezrozumia\'b3e i nieprzet\'b3
umaczalne. Nie spos\'f3b bowiem prze\'b3o\'bfy\'e6 tekstu ze staromowy na nowomow\'ea, chyba \'bfe jest to opis techniczny, dotyczy bardzo prostej codziennej czynno\'9cci lub ma ortodoksyjny (w nowomo\-wie dobromy\'9clny\}
charakter. W praktyce oznacza to, i\'bf \'bfadnej ksi\'b9\'bfki sprzed oko\'b3o 1960 roku nie mo\'bfna prze\-t\'b3umaczy\'e6 w ca\'b3o\'9cci. Literatur\'ea z okresu przedrewolucyjnego nale\'bfy podda\'e6 przek\'b3adowi ideologicznemu, czyli takiemu, kt
\'f3ry zmienia nie tylko j\'eazyk, lecz r\'f3wnie\'bf tre\'9c\'e6. We\'9fmy na przyk\'b3ad ten dobrze znany ust\'eap Deklaracji Niepodleg\'b3o\'9cci:
\par }{\f0
\par }{\f35 Uwa\'bfamy na niezbite i oczywiste prawdy: \'bfe ludzie stworzeni zostali r\'f3wnymi sobie; \'bfe Stw\'f3rca udzieli\'b3 im pewnych praw niezbywalnych, w rz\'eadzie kt\'f3rych na pierwszym miejscu po\-stawi\'e6 nale\'bfy prawo do \'bfycia, do wolno
\'9cci i do poszukiwania szcz\'ea\'9ccia; \'bfe w celu zapewnienia sobie tych praw ludzie ustanowili mi\'eadzy sob\'b9 rz\'b9dy, kt\'f3rych w\'b3adza wyp\'b3ywa z woli rz\'b9dzonych; \'bfe ilekro\'e6 jakakolwiek forma rz\'b9du sprzeciwia si\'ea
celowi, w jakim by\'b3a ustanowiona, nar\'f3d ma prawo zmieni\'e6 j\'b9 lub znie\'9c\'e6 zupe\'b3nie, i ustanowi\'e6 rz\'b9d nowy...
\par }{\f0
\par }{\f35 Prze\'b3o\'bfenie tego ust\'eapu na nowomow\'ea, przy zachowa\-niu wierno\'9cci orygina\'b3owi, jest niepodobie\'f1stwem. Naj\-bli\'bfej mo\'bfna by odda\'e6 ca\'b3o\'9c\'e6 tekstu zaledwie jednym s\'b3owem: my\'9clozbrodnia. Pe\'b3ny przek\'b3ad m
\'f3g\'b3by by\'e6 wy\'b3\'b9cz\-nie przek\'b3adem ideologicznym, w kt\'f3rym s\'b3owa Jeffersona przybra\'b3yby form\'ea panegiryku na cze\'9c\'e6 rz\'b9d\'f3w totalitarnych.
\par Wiele dzie\'b3 literatury dawniejszej t\'b3umaczono w\'b3a\'9cnie w ten spos\'f3b. Ze wzgl\'ead\'f3w presti\'bfowych uwa\'bfano za wskazane zachowa\'e6 pami\'ea\'e6 o pewnych postaciach histo\-rycznych, r\'f3wnocze\'9cnie przetwarzaj\'b9c ich osi\'b9gni
\'eacia zgodnie z duchem angsocu. Podj\'eato prace nad prze\-k\'b3adami utwor\'f3w r\'f3\'bfnych pisarzy, takich jak Shakespeare, Milton, Swift, Byron, Dickens; po ich zako\'f1cze\-niu zamierzano zniszczy\'e6 dzie\'b3a oryginalne, jak r\'f3wnie\'bf
wszystko, co pozosta\'b3o z literatury dawniejszej. Proces t\'b3umaczenia by\'b3 powolny i \'bfmudny; przewidywano, \'bfe zako\'f1czy si\'ea nie wcze\'9cniej ni\'bf w pierwszym lub drugim dziesi\'eacioleciu dwudziestego pierwszego wieku. Ogrom\-
ne masy literatury fachowej, w tym podr\'eacznik\'f3w, r\'f3w\-nie\'bf nale\'bfa\'b3o przetworzy\'e6. To w\'b3a\'9cnie g\'b3\'f3wnie dlatego, chc\'b9c da\'e6 czas na wst\'eapne opracowanie przek\'b3ad\'f3w, ostateczny termin wprowadzenia nowomowy wyznaczo
\-no dopiero na rok 2050.}{\f0
\par }}